Pono ya Beibele
Na Lefase Le Tla Fedišwa Ka Mollo?
GO FIŠWA lore-lore tshenyong ya nuclear, go fišwa lore-lore ke letšatši le le kokomogilego goba go tšhungwa ka serumola ke modimo yo a galefilego—mokgwa wa go dira se e ka ba o fapanego, eupša batho ba bantši ba kgodišegile gore polanete ya Lefase, e lego legae la batho e tla fedišwa ka dihele tše tšhumago dilo ka moka, e lego apocalypse e senyago.
Ba bangwe ba tsopola ditemana tša Beibele tšeo di šupago mollo o mogolo woo o laetšwego ke Modimo e le kotlo bakeng sa melato ya motho malebana le lefase. Ba bangwe ba boeletša mantšu a Paul Davies, e lego moprofesara Yunibesithing ya Adelaide, Australia, yoo a ngwalago ka seo a se bonago e le go phonkgela mo go sa phemegego ga lefase tshenyegong ya mollo. O nea seswantšho-kgopolo ka pukung ya gagwe ya The Last Three Minutes ka gore: “Ge letšatši le dutše le tšwela pele ka go kokomoga, le tla aparetša . . . Lefase ka sephuthelwaneng sa lona sa mollo. Polanete ya rena e tla fetoga melora.” Therešo ke efe mabapi le pheletšo ya lefase? Re swanetše go kwešiša bjang ditemana tša Beibele tšeo di bonalago di bolelela pele phedišo ya mollo?
Na Modimo o a Hlokomela?
Go Jeremia 10:10-12, re tsebišwa gore: “Morêna ké Modimo wa makxonthe, . . . E a dirilexo lefase ka matla a xaxwe, a thêkxa lexohle ka bohlale by’axwe, a ala lexodimo ka thlaloxanyô y’axwe.” Modimo o dirile lefase gomme a le tiiša. Ka gona ka bohlale, lerato le tlhaologanyo, o lokišeditše lefase ka kelohloko gore le swarelele go iša mehleng ya neng le neng e le legae le lebotse la batho.
Mabapi le go bopša ga motho ke Modimo, Beibele e bega gore: “A ba bopa [e le] monna le mosadi. Modimo a ba šexofatša, a bolêla le bôná a re: Tswalang Le atê, tlalang lefase, Le le fenyê.” (Genesi 1:27, 28) Ge a feditše modiro wa gagwe wa tlholo, o be a ka bolela ka ntle le pelaelo gore ‘e be e le tše botse kudu.’ (Genesi 1:31) O be a nyaka gore go dule go le bjalo. Go etša ge bao ba letetšego go ba batswadi ba hlama le go lokišetša malao bakeng sa lesea la bona leo ba letetšego gore le belegwe, Modimo o ile a hloma tšhemo e botse gomme a bea monna Adama moo gore a e katološe le go e hlokomela.—Genesi 2:15.
Adama o ile a lahla phethego le mošomo wa gagwe wa go hlokomela lefase. Eupša na Mmopi o ile a lahla morero wa Gagwe? Jesaya 45:18 (PK), e bontšha gore ga go bjalo ge e re: “Jehofa yo a hlodilego magodimo, . . . yo a bopilego lefase, . . . yo a le tiišitšego, a sa kago a le hlola gore le dule feela, eupša e le gore le dulwe ke batho.” (Bona gape le Jesaya 55:10, 11.) Gaešita le ge motho a ile a hlokomologa mošomo wa gagwe wa go ba mohlokomedi, Modimo o ile a tšwela pele ka go phethagatša kwano ya gagwe ka lefase le diphedi tšeo di lego godimo ga lona. Molao woo o ilego wa newa setšhaba sa bogologolo sa Isiraele o ile wa dira tokišetšo ya “Sabatha ya xo khutša xa naxa” ngwageng o mongwe le o mongwe wa bošupa. O be o akaretša melao ya setho yeo e bego e nea tekanyo e itšego ya tšhireletšo diphoofolong. (Lefitiko 25:4; Ekisodo 23:4, 5; Doiteronomio 22:1, 2, 6, 7, 10; 25:4; Luka 14:5) Ye e fo ba mehlala e sego kae ka Beibeleng yeo e bontšhago gabotse gore Modimo ke yo a kgomegilego kudu ka batho le tšohle tšeo a di gafetšego tlhokomelong ya motho.
“Lefase la Pele”
Ka gona re dumelelanya bjang ditemana tša Beibele tšeo di bonalago di lwantšhana? E nngwe ya tšona ke 2 Petro 3:7, yeo go ya ka Phetolelo ya Kgale, e rego: “Magodimo a bjalo le lefase di kgobetšwe ka lona lentšu leo, gomme a boloketšwe mollo wa letšatšing la kahlolo le la tshenyego ya batho ba banyatši.” E nngwe ke Kutollo 21:1 (PK), yeo e rego: “Ka bona legodimo le lefsa le lefase le lefsa; gobane legodimo la pele le lefase la pele di be di fetile.”
Ge e ba mantšu a Petro a ka tšewa ka go lebanya gomme polanete yeo e lego Lefase e tla tšhungwa ka mollo wa kgonthe, gona magodimo a kgonthe—dinaledi le makoko a mangwe a legodimo—le ona a swanetše go senywa ka mollo. Lega go le bjalo, kgopolo ye e thulana le kgonthišetšo yeo e hwetšwago mangwalong a bjalo ka Mateo 6:10: “Thatô ya xaxo a e dirwê mono lefaseng byalo ka xe e dirwa lexodimong;” le Psalme 37:29: “Baloki e ba beng ba naxa, ba dula mo xo yôna ka mehla le ka mehla.” Go feta moo, mollo o tla ba le mafelelo afe godimo ga letšatši leo le šetšego le fiša tšhiri-tšhiri le dinaledi, tšeo di tšweletšago go thuthupa mo go sa kgaotšego ga nuclear?
Ka lehlakoreng le lengwe, Beibele gantši e diriša lentšu “lefase” ka kgopolo ya seswantšhetšo. Ka mohlala, Genesi 11:1 e re: “Lefase ka moka le be le na le leleme letee le mmolêlô o tee.” Mo lentšu “lefase” le šupa batho ka kakaretšo goba lekoko la batho. (Bona gape le 1 Dikxoši 2:1, 2; 1 Koronika 16:31.) Taba e dikologilego ya 2 Petro 3:5, 6 e bontšha tirišo e swanago ya seswantšhetšo ya “lefase.” E šupa mehleng ya Noage ge lekoko le kgopo la batho le be le senywa ka Meetse-fula eupša Noage le lapa la gagwe gotee le lefase ka bolona ba be ba šireletšwa. (Genesi 9:11) Ka mo go swanago, go 2 Petro 3:7, e bolela gore bao ba tlago go fedišwa ke “banyatši.” Kgopolo ye e dumelelana le Beibele ka moka ga yona. Lekoko le kgopo leo le swaetšwego tshenyego le lona ke “lefase la pele” leo go bolelwago ka lona go Kutollo 21:1, yeo e tsopotšwego pejana.
Ruri go fo etša ge tate yo a hlokomelago wa lefaseng a tla gata mogato o mongwe le o mongwe wo o kgonegago go kgonthišetša gore legae la gagwe ga le bewe kotsing ya bošoro, Jehofa Modimo ke yo a kgomegilego e le ka kgonthe ka tlholo ya gagwe. O kile a raka batho ba gobogilego le ba kgopo Moeding o nonnego wa Jorodane gomme a kgonthišetša bahlokomedi ba bafsa ba naga bao ba bego ba le kgweranong le yena, gore ge e ba ba be ba ka boloka ditaelo tša gagwe, ‘naga e be e ka se ba hlatše ka baka la go e šilafatša ga bona bjalo ka ge e be e tla hlatša ditšhaba tšeo ba di hweditšego ge ba fihla.’—Lefitiko 18:24-28.
“Lefase le Lefsa”
Lehono lekoko leo le gobogilego ka tša botona le botshadi, le sehlogo o šoro le leo le gobogilego go tša dipolitiki le šilafaditše lefase. Ke Modimo feela yo a ka le hlakodišago. Ke sona seo a tlago go se dira. Go Kutollo 11:18, o holofetša “xo senya basenya-lefase.” Lefase le le tsošološitšwego le le le mpshafaditšwego le tla dulwa ke batho bao ba boifago Modimo le bao ba ratago magagabo bona e le ka kgonthe. (Ba-Hebere 2:5; bapiša le Luka 10:25-28.) Diphetogo tšeo di diregago ka tlase ga Mmušo wa Modimo wa legodimong e tla ba tše dikgolo kudu moo Beibele e bolelago ka “lefase le lefsa”—e lego lekoko le lefsa la batho.
Ge re bala mangwalo a bjalo ka Psalme 37:29 gomme re kwešiša polelwana ya Kriste e lego go Mateo 6:10, a re kgodiša gore ga go na matla a tlhago ao a sa bonego goba motho ka matla a gagwe ka moka a senyago yo a tlago go fediša polanete ya rena. Ba ka se ke ba thibela morero wa Modimo. (Psalme 119:90; Jesaya 40:15, 26) Batho ba botegago ba tla phela lefaseng gare ga maemo a botse bjo bo se nago mellwane le lethabo le le sa felego. Yeo ke therešo mabapi le pheletšo ya lefase, ka gobane wo ke morero wa Mmopi yo lerato wa batho gomme e tla dula e le wona.—Genesi 2:7-9, 15; Kutollo 21:1-5.