Kgaolo 26

Seremo se Segolo sa Sephiri se Sekgethwa sa Modimo!

1. (a) Johane o re tsebiša bjang gore sephiri se sekgethwa se phethagaditšwe? (b) Ke ka baka la’ng madira a barongwa a hlaboša mantšu?

NA O gopola keno e dirilwego ke morongwa yo matla yeo e ngwadilwego go Kutollo 10:1, 6, 7? O itše: “Go ka se hlwe go e-ba le tiego; eupša matšatšing a go kwala ga lentšu la morongwa wa bošupa, ge a le kgaufsi le go letša phalafala ya gagwe, sephiri se sekgethwa sa Modimo go ya ka ditaba tše dibotse tšeo a di tsebišitšego bahlanka ba gagwe, e lego baporofeta, ruri se phethagaditšwe.” Nako e swanetšego ya Jehofa e fihlile ya gore go letšwe phalafala yeo ya mafelelo! Ka gona, sephiri se sekgethwa se fihlišwa phethong bjang? Johane ruri o thabišwa kudu ke go re tsebiša! O a ngwala: “Morongwa wa bošupa a letša phalafala ya gagwe. Mantšu a hlabošago a kwala legodimong, a re: ‘Mmušo wa lefase o fetogile mmušo wa Morena wa rena le wa Kriste wa gagwe, o tla buša e le kgoši go iša mehleng ya neng le neng.’” (Kutollo 11:15) Madira ao a barongwa a na le lebaka la go bolela ka go hlaboša mantšu gaešita le ka medumo e megolo! Tsebišo ye ya histori ke ya bohlokwa bja legohle. Ke yeo e kgahlišago kudu go dibopiwa ka moka tše di phelago.

2. Sephiri se sekgethwa se phethilwe neng ka phenyo gona ka tiragalo efe?

² Sephiri se sekgethwa se fihla seremong sa sona se se thabišago! Se phethagaditšwe ka letago le ka mo go makatšago ka phenyo ka 1914, ge Morena Jehofa a bea Kriste wa gagwe sedulong sa bogoši e le Kgoši gotee le yena. A gata mogato bakeng sa Tatagwe, Jesu Kriste o tšea pušo ka mafolofolo gare ga lefase la batho la lenaba. Ka ge e le Peu e holofeditšwego, o amogela Mmušo e le gore a tle a fediše Noga le bana ba yona gomme a tsošološe khutšo ya paradeise lefaseng le. (Genesi 3:15; Psalme 72:1, 7) Jesu ka ge e le Kgoši Mesia, o tla phethagatša Lentšu la Jehofa gomme a lwela Tatagwe, yena “Kgoši ya bosafelego” yo a swanetšego go buša e le Morena yo a Phagamego “mehleng ya neng le neng.”—1 Timotheo 1:17.

3. Ke ka baka la’ng Jehofa Modimo gaešita le ge a bile Kgoši ka mehla, a dumeletše mebušo e mengwe gore e be gona lefaseng?

³ Eupša ‘mmušo wa lefase o fetogile mmušo wa Morena wa rena,’ Jehofa bjang? Na Jehofa Modimo e be e se Kgoši ka mehla le mehla? Seo ke therešo, ka gobane Asafa wa Molefi o ile a opela ka gore: “Modimo, kxoši ya-ka ya mehleng.” Mopsalme yo mongwe o boletše gore: ‘Jehofa o a buša, go theilwe sedulo sa gagwe sa bogoši go tloga kgaleng.’ (Psalme 74:12; 93:1, 2) Lega go le bjalo, Jehofa ka bohlale bja gagwe o dumeletše mebušo e mengwe gore e be gona lefaseng. Ka gona, kgang yeo e ilego ya rotošwa kua Edene e lego mabapi le ge e ba motho a ka ipuša ka ntle le Modimo, e lekilwe ka mo go feletšego. Mmušo wa motho o paletšwe o šoro. Ruri, mantšu a moporofeta wa Modimo ke a therešo, a re: “Morêna, ke a tseba; motho tsela y’axwe xa’ e buše; le monna mo a yaxo xa’ ikiše, le xe a xata a tiiša.” (Jeremia 10:23) Ga e sa le go tloga phošong ya batswadi ba rena ba pele, ruri lefase ka moka le go agilwego go lona le bile tlase ga pušo ya “noga ya kgale,” e lego Sathane. (Kutollo 12:9; Luka 4:6) Bjale ke nako ya phetogo e kgolo! E le gore a lwele boemo bja gagwe bjo bo mo swanetšego, Jehofa o thoma ka go diriša bogoši bja gagwe godimo ga lefase ka tsela e mpsha ka Mmušo wa gagwe o hlomilwego wa Mesia.

4. Ke’ng seo se ilego sa etišwa pele nakong ya ge go letšwa ga diphalafala go be go thoma ka 1922? Hlalosa.

⁴ Nakong ya ge go letšwa ga diphalafala tše šupago go be go thoma ka 1922, kopano ya Barutwana ba Beibele kua Cedar Point, Ohio, e ile ya ba le polelo yeo e bego e newa ke J. F. Rutherford yeo e bego e theilwe lengwalong le le rego “Mmušo wa magodimo o batametše.” (Mateo 4:17) O ile a phetha ka mantšu a: “Bjale boelang tšhemong, lena barwa ba Modimo yo godimo-dimo! Itlhameng ka ditlhamo! Betang dipelo, e-bang ba matla, e-bang ba mafolofolo le ba sa boifego. E-bang dihlatse tše botegago le tša therešo tša Morena. Gatelang pele ntweng go fihlela mešaletša yohle ya Babilona e senywa. Kwatšang molaetša ka gohle. Lefase le swanetše go tseba gore Jehofa ke Modimo le gore Jesu Kriste ke Kgoši ya dikgoši le Morena wa marena. Ye ke nako e bohlokwa kudu historing yohle. Bonang, Kgoši e a buša! Lena le batseta ba yona ba phatlalatša. Ka gona tsebatšang, tsebatšang, tsebatšang Kgoši le mmušo wa gagwe.” Mmušo wa Modimo ka Kriste Jesu o ile wa etišwa pele, gomme se se ile sa tšweletša mogato o mogolo wa go bolela ka Mmušo woo o ilego wa akaretša dikahlolo tše di tsebaditšwego ke go letšwa ga diphalafala ka moka tše šupago tša barongwa.

5. Go ile gwa direga’ng kopanong ya Barutwana ba Beibele ka 1928, seo se ilego sa gatelela go letšwa ga phalafala ya bošupa?

⁵ Go letšwa ga phalafala ya morongwa wa bošupa go ile gwa bontšhwa ke ditiragalo tše di kgahlišago kudu tša kopano ya Barutwana ba Beibele kua Detroit, Michigan, ka July 30–August 6, 1928. Diteišene tša go gaša ditaba tše 107 ka nako yeo di ile tša kgokaganywa go seo The New York Times e se hlalositšego e le ‘kgokagano ya radio e nabilego kudu le e bitšago tšhelete e ntši historing.’ Ba tlilego kopanong ba ile ba amogela ka mafolofolo setlamo se matla se se rego “Boipolelo bja go Ganetša Sathane Gomme e le bja go Ema le Jehofa” (“Declaration Against Satan and for Jehovah”), se se šupago go go phekgolwa ga Sathane le mokgatlo wa gagwe o kgopo ka Haramagedone le go lokollwa ga batho ka moka bao ba ratago go loka. Balata ba botegago ba Mmušo wa Modimo ba ile ba thabišwa ke go amogela puku yeo e lokolotšwego kopanong, ya matlakala a 368 ya Government. Puku ye e ile ya nea bohlatse bjo bo kwagalago “bja gore Modimo o beile Kgoši ya gagwe e Tloditšwego sedulong sa gagwe sa bogoši ka 1914.”

Jehofa o a Buša

6. Johane o bega bjang tsebišo ya go bewa ga Kriste sedulong sa bogoši Mmušong wa Modimo?

⁶ Tsebišo ya gore Kriste o beilwe sedulong sa bogoši Mmušong wa Modimo, ke tsebišo e tlišago lethabo gakaakang! Johane o bega gore: “Bagolo ba masome-pedi-nne bao ba bego ba dutše didulong tša bona tša bogoši pele ga Modimo ba wa ka difahlego tša bona ba rapela Modimo, ba re: ‘Re a go leboga wena Jehofa Modimo, Ra-matla-ohle, Yo o lego gona le yo a bego a le gona, gobane o tšere matla a gago a magolo gomme wa thoma go buša o le kgoši.’”—Kutollo 11:16, 17.

7. Ditebogo di ile tša newa Jehofa Modimo bjang (a) ke mašaledi a bagolo ba seswantšhetšo ba 24 lefaseng? (b) ke bagolo ba seswantšhetšo ba 24 bao ba tsošeditšwego madulong a bona legodimong?

⁷ Bao ba tlišago ditebogo tše go Jehofa Modimo ke bagolo ba 24, bao ba swantšhetšago bana babo Kriste ba tloditšwego ba lego madulong a bona a legodimong. Go tloga ka 1922 go ya pele, mašaledi a batlotšwa ba ba 144 000 a lego lefaseng a ile a swarega modirong woo o ilego wa thongwa ke go letšwa ga diphalafala. A ile a thoma go lemoga seo se bolelwago e le ka kgonthe ke pontšho e lego go Mateo 24:3–25:46. Lega go le bjalo, gaešita le mathomong a letšatši la Morena, dihlatse-gotee le ona tšeo di bego di šetše di ‘itlhatsetše di botega gaešita le go iša lehung’ di be di tsošitšwe gore di ye madulong a tšona legodimong, e le gore bjale di ka kgona go emela sehlopha ka moka sa ba 144 000 ka go wa ka difahlego tša bona gore ba rapele Jehofa. (Kutollo 1:10; 2:10) Ba ka moka ba leboga gakaakang ge Morena yo a Phagamego wa bona a se a ka a diega tabeng ya go dira gore sephiri se sekgethwa se phethege ka botlalo!

8. (a) Go letšwa ga phalafala ya bošupa go dira’ng ditšhabeng? (b) Ditšhaba di bontšhitše bogale bja tšona go mang?

⁸ Ka lehlakoreng le lengwe, go letšwa ga phalafala ya bošupa ga go tliše lethabo go ditšhaba. Nako e tlile bakeng sa tšona gore di welwe ke bogale bja Jehofa. Go bjalo ka ge Johane a bolela gore: “Eupša ditšhaba tša galefa, gomme kgalefo ya gago ya tla, le nako e beilwego ya gore bahu ba ahlolwe, le go putsa bahlanka ba gago e lego baporofeta le go putsa bakgethwa le bao ba boifago leina la gago, ba banyenyane le ba bagolo, le go senya bao ba senyago lefase.” (Kutollo 11:18) Ditšhaba tša lefase go tloga ka 1914 go ya pele, di ile tša galefelana o šoro, tša galefela Mmušo wa Modimo le go galefela kudu dihlatse tše pedi tša Jehofa.—Kutollo 11:3.

9. Ditšhaba di sentše lefase bjang, gomme Modimo o ikemišeditše go dira’ng ka seo?

⁹ Go theoša le histori ka moka, ditšhaba di be di dutše di senya lefase ka dintwa tša tšona tšeo di sa felego le go le swara gampe. Lega go le bjalo, go tloga ka 1914 tshenyo ye e ile ya golela tekanyong e kgolo kudu. Megabaru le tshenyo di feleleditše ka go nabiša maganata le go lahlegelwa o šoro ke lefase leo le tšweletšago dijo. Mpholo o nago go swana le pula le maru ao a bopilwego ka metswako e bolayago di sentše mafelo a magolo. Methopo ya go tšweletša dijo e šilafaditšwe. Moya wo re o hemago le meetse a re a nwago di šilafaditšwe. Ditšhila tše di tšwago difeketoring di senya bophelo lefaseng le lewatleng. Ka nako e nngwe, mebušo e megolo e ile ya tšhošetša ka gore e tla baka tshenyo e feletšego ka phedišo ya batho ka moka ka nuclear. Ka mo go thabišago, Jehofa o tla “senya bao ba senyago lefase”; o tla phetha kahlolo go batho bao ba ikgogomošago le ba babe bao ba ikarabelago bakeng sa maemo a nyamišago a lefase. (Doiteronomio 32:5, 6; Psalme 14:1-3) Ka gona, Jehofa o rulaganyetša madimabe a boraro gore a tle a fediše badiradibe ba.—Kutollo 11:14.

Madimabe go Bao ba Senyago!

10. (a) Madimabe a boraro ke’ng? (b) Ke ka tsela efe mo madimabe a boraro a tlišago tlhokofatšo e kgolo kudu?

¹⁰ Madimabe a boraro bjale ke a. A tla ka bjako! Ke tsela ya Jehofa ya go senya batho bao ba senyago “boxatô bya dinaô” tša gagwe, e lego lefase le le kgahlišago leo re phelago go lona. (Jesaya 66:1) A thongwa ke Mmušo wa Mesia, e lego sona sephiri se sekgethwa sa Modimo. Manaba a Modimo le baetapele ba Bojakane ba hlokofaditšwe kudu ke madimabe a pele a mabedi, ao a tlišitšwego kudu ke kotlo ya ditšie le madira a banamedi ba dipere; eupša madimabe a boraro ao Mmušo wa Jehofa ka noši o a tšweletšago, a tliša tlhokofatšo e kgolo kudu. (Kutollo 9:3-19) A baka lehu ka go fediša lekoko la batho le le senyago gotee le babuši ba lona. Se se tla tla e le seremo sa kahlolo ya Jehofa ka Haramagedone. Go bjalo ka ge Daniele a porofetile gore: “Mehleng ya dikxoši [babuši bao ba senyago lefase] tšeo, ké mo Modimo a tl’o xo tsoša mmušô wo o ka se kexo wa šwalalanywa neng le neng, wo o ka se kexo wa selêla xo sethšaba se sengwê. O tlo phšatla mebušô e mengwê ka moka wa e fediša; xe e le wôna, o tlo êma xo ya xo ile.” Mmušo wa Modimo ka go swana le thaba e kgolo, o tla buša godimo ga lefase leo le dirilwego le lebotse, gomme o godiše bogoši bja Jehofa le go tliša lethabo la neng le neng bathong.—Daniele 2:35, 44; Jesaya 11:9; 60:13.

11. (a) Ke lelokelelo lefe le le tšwelago pele la ditiragalo tše di thabišago leo boporofeta bo le hlalosago? (b) Ke botho bofe bjo bo sa swanelago bjo bo fihlelelwago, bo fihlelelwa bjang gomme ke bomang?

¹¹ Madimabe a boraro e felegetšwa ke lelokelelo leo le sa kgaotšego la ditiragalo tšeo di tlago go direga ka go tšwela pele letšatšing la Morena. Ke nako ‘ya gore bahu ba ahlolwe le ya gore Modimo a fe bahlanka ba gagwe moputso wa bona, e lego baporofeta le bakgethwa gotee le ba ba boifago leina la gagwe.’ Seo se bolela go tsošwa bahung! Se se direga mathomong a letšatši la Morena, bakeng sa bakgethwa ba tloditšwego bao ba šetšego ba robetše lehung. (1 Bathesalonika 4:15-17) Ka nako e beilwego, bakgethwa ba sa šaletšego ba tla ba gotee le bona ka go tsošwa ka bjako. Ba bangwe le bona ba tla putswa go akaretša bahlanka ba Modimo, bona baporofeta ba mehleng ya bogologolo le batho ba bangwe ka moka bao ba boifago leina la Jehofa, go sa šetšwe ge e ba e le ba lešaba le legolo bao ba phologago masetlapelo a magolo, goba ‘bahu ba banyenyane le ba bagolo’ bao ba tsošetšwago bophelong nakong ya Pušo ya Nywaga e Sekete ya Kriste. Ka ge Kgoši ya Modimo yeo e lego Mesia e e-na le dinotlelo tša lehu le tša Hadese, gona pušo ya yona ya Mmušo e e bulela tsela ya go tliša bophelo bjo bo sa felego bathong ka moka bao ba swanelwago ke thulaganyo yeo e bohlokwa. (Kutollo 1:18; 7:9, 14; 20:12, 13; Baroma 6:22; Johane 5:28, 29) Go sa šetšwe ge e ba e le bophelo bjo bo se nago lehu magodimong goba bophelo bjo bo sa felego mo lefaseng, mpho ye ya bophelo ke botho bjo lerato bjo bo tšwago go Jehofa, bjo moamogedi yo mongwe le yo mongwe wa bjona a ka bo lebogago ka mehla le mehla!—Baheberu 2:9.

Bona Areka ya Kgwerano ya Gagwe!

12. (a) Johane o bona’ng legodimong, ka go ya ka Kutollo 11:19? (b) Areka ya kgwerano e bile seka sa’ng, gomme go ile gwa direga’ng go yona ka morago ga ge Baisiraele ba be ba ile bothopša Babilona?

¹² Jehofa o a buša! Ka Mmušo wa gagwe wa Mesia, o diriša bogoši bja gagwe mo bathong ka tsela e kgahlišago. Se se tiišwa ke seo Johane a tšwelago pele go se bona ge a re: “Sekgethwa sa tempele ya Modimo ye e lego legodimong sa bulwa, areka ya kgwerano ya gagwe ya bonwa sekgethweng sa tempele ya gagwe. Gwa tšwelela magadima le mantšu le medumo le tšhišinyego ya lefase le sefako se segolo.” (Kutollo 11:19) Mo ke gona feela moo Kutollo e bolelago ka areka ya kgwerano ya Modimo. Areka e bile seka se se bonagalago sa go ba gona ga Jehofa go batho ba gagwe ba Isiraele. E be e bolokilwe Sekgethwa-kgethweng ka tabarenakeleng le ka tempeleng yeo e ilego ya agwa ka morago ke Salomo. Eupša nakong ya ge Baisiraele ba be ba ile bothopša Babilona ka 607 B.C.E., Jerusalema e ile ya fedišwa gomme areka ya kgwerano ya se sa hlwa e e-ba gona. Se e bile nakong ya ge baemedi ba ngwako wa Dafida ba kgaotša ‘go dula sedulong sa bogoši sa Jehofa e le dikgoši.’—1 Koronika 29:23.a

13. Ke’ng seo se bontšhwago ke taba ya gore areka ya kgwerano ya Modimo e bonwa tempeleng ya legodimo ya Modimo?

¹³ Bjale ka morago ga nywaga e fetago 2 600, Areka e bonwa gape. Eupša Areka ye ponong ya Johane, ga e ka tempeleng ya lefaseng. E tšwelela tempeleng ya legodimo ya Modimo. Jehofa o boetše o buša a diriša kgoši ya moloko wa bogoši wa Dafida. Lega go le bjalo, Kgoši Kriste Jesu mo nakong ye o dutše sedulong sa bogoši sa Jerusalema ya legodimong, e lego lefelo le le phagamego leo go lona a phethago dikahlolo tša Jehofa. (Baheberu 12:22) Dikgaolo tše di latelago tša Kutollo di tla re utollela tšona.

14, 15. (a) Ke mang feela yo a bego a bona areka ya kgwerano kua Jerusalema ya kgale, gomme ka baka la’ng? (b) Tempeleng ya legodimo ya Modimo, ke bomang bao ba bonago areka ya kgwerano ya gagwe?

¹⁴ Areka go Jerusalema ya kgale ya lefaseng, e be e sa bonwe ke Baisiraele ka kakaretšo goba gaešita le go bonwa ke baperisita ba bego ba hlankela tempeleng, ka gobane e be e le ka Sekgethwa-kgethweng seo se bego se arotšwe go Sekgethwa ke seširo. (Numeri 4:20; Baheberu 9:2, 3) Ke moperisita yo mogolo feela yo a bego a e bona nakong ya ge a be a tsena Sekgethwa-kgethweng Letšatšing la Poelano la ngwaga le ngwaga. Lega go le bjalo, nakong ya ge tempele e bulwa, areka ya seswantšhetšo e bonwa e sego feela ke Moperisita yo Mogolo wa Jehofa, Jesu Kriste, eupša e bonwa le ke baperisita ba gagwe ba ka tlase, e lego ba 144 000 go akaretša le Johane.

¹⁵ Ba pele bao ba tsošeditšwego legodimong ba bona areka ye ya seswantšhetšo ka go e bonela kgaufsi, ka gobane ba dutše madulong a bona e le karolo ya bagolo ba 24 bao ba dikologilego sedulo sa bogoši sa Jehofa. Sehlopha sa Johane lefaseng se edišeditšwe ke moya wa Jehofa gore se lemoge go ba gona ga Gagwe tempeleng ya Gagwe ya moya. Le gona go bile le dipontšho tša go phafošetša batho ka kakaretšo tiragalong ye ye e makatšago. Pono ya Johane e bolela ka magadima, mantšu, medumo, tšhišinyego ya lefase le sefako. (Bapiša le Kutollo 8:5.) Tše di swantšhetša’ng?

16. Go bile bjang le magadima, mantšu, medumo, tšhišinyego ya lefase le sefako se segolo?

¹⁶ Ga e sa le go tloga ka 1914 go bile le phetogo e kgolo kudu bodumeding. Ka mo go thabišago, ‘tšhišinyego ye ya lefase’ e ile ya sepedišana le mantšu a batho ba ineetšego bao ba neago molaetša o kwalago ka Mmušo o hlomilwego wa Modimo. ‘Ditemošo tše matla’ tše swanago le modumo wa pula tše di tšwago Beibeleng di ile tša bolelwa. Ka go swana le legadima, dietša tša temogo ge e le ka Lentšu la boporofeta la Modimo di ile tša bonwa le go tsebatšwa. “Sefako” seo se rothothago sa dikahlolo tša Modimo se ile sa nešwa godimo ga Bojakane le bodumeding bja maaka ka kakaretšo. Tše ka moka di swanetše go ba di ile tša tanya šedi ya batho. Lega go le bjalo, batho ba bantši ka mo go nyamišago ka go swana le batho ba Jerusalema ya mehleng ya Jesu, ba ile ba palelwa ke go lemoga phethagatšo ya dipontšho tše tša Kutollo.—Luka 19:41-44.

17, 18. (a) Go letšwa ga diphalafala tša barongwa ba šupago go tlišitše boikarabelo bofe go Bakriste ba ineetšego? (b) Bakriste ba phetha thomo ya bona bjang?

¹⁷ Barongwa ba šupago ba tšwela pele go letša diphalafala tša bona, gomme ba tsebiša ka ditiragalo tša histori mo lefaseng. Bakriste ba ineetšego ba na le boikarabelo bjo bogolo bja go tšwela pele ba tsebagatša dilo tše mo lefaseng. Ba dira modiro wo ba thabile gakaakang! Se se bontšhwa ke gore nywageng e 20 ya go tloga ka 1986 go ya go 2005, tekanyo ya diiri tšeo ba di dirišago bodireding ngwaga le ngwaga e ile ya nyaka e ipoeletša gabedi, go tloga go 680 837-042 go ya go 1 278 235 504. Ruri “sephiri se sekgethwa sa Modimo go ya ka ditaba tše dibotse,” se tsebaditšwe “dipheletšong tša lefase le go agilwego go lona.”—Kutollo 10:7; Baroma 10:18.

¹⁸ Bjale re letetšwe ke dipono tše dingwe, ge merero ya Mmušo wa Modimo e tšwela pele e utollwa.

[Mongwalo wa ka tlase]

[Lepokisi go letlakala 173]

Ditiragalo tša Bohlokwa tša go Tsebatšwa ga Dikahlolo tša Jehofa tše di Swanago le go Letšwa ga Diphalafala

1. Cedar Point, Ohio ka 1922: Tlhohlo go baetapele ba Bojakane ba lego bodumeding, dipolitiking le dikgwebong tše dikgolo ya gore ba hlalose go palelwa ga bona ke go tliša khutšo, katlego le lethabo. Mmušo wa Mesia ke sehlare.

2. Los Angeles, California ka 1923: Polelo ya phatlalatša e rego, “Ditšhaba ka Moka mo Nakong ye di Gwantela Haramagedone, Eupša ba Dimilione Bao ba Phelago mo Nakong ye ba ka se ke ba hwa le ka Mohla,” e kgopetše “dinku” tšeo di ratago khutšo gore di furalele lewatle la batho leo le lebilego lehung.

3. Columbus, Ohio ka 1924: Baruti ba bewa molato ka baka la go rata go godišwa le go gana go bolela ka Mmušo wa Mesia. Bakriste ba therešo ba swanetše go bolela ka tefetšo ya Modimo le go homotša batho ba llago.

4. Indianapolis, Indiana ka 1925: Molaetša wa kholofelo wo o bapišago lefsifsi la moya Bojakaneng le kholofetšo e phadimago ya Mmušo ya khutšo, katlego, boiketlo, bophelo, khunologo le lethabo la neng le neng.

5. London, Engelane ka 1926: Go otlwa ga Bojakane le baruti ba bjona ka kotlo e swanago le ditšie, ka go pepentšha go gana ga bona Mmušo wa Modimo le go gana go reta go tswalwa ga mmušo woo wa legodimong.

6. Toronto, Canada ka 1927: Taletšo e dirilwego go etša ge eka ke ka madira a banamedi ba dipere, ka go kgopela batho gore ba furalele ‘Bokriste bjo bo rulagantšwego’ gomme ba retollele dipelo tša bona go Jehofa Modimo le go Kgoši ya gagwe le Mmušo.

7. Detroit, Michigan ka 1928: Boipolelo bja go ganetša Sathane gomme e le bja go ema le Jehofa, bo bontšhitše molaleng gore Kgoši e tloditšwego ya Modimo e beilwego sedulong sa bogoši ka 1914, e tla senya mokgatlo o mobe wa Sathane gomme e hunolle batho.

[Lepokisi go letlakala 175]

Go Senya Lefase

“Metsotswaneng e mengwe le e mengwe e meraro, karolo ya sethokgwa sa pula e ntši sa setlogo seo se lekanago le lebala la go bapalela kgwele ya maoto e a hwelela. . . . Go loba ga sethokgwa se segolo go bolaya dikete tša dimela le mehuta ya diphoofolo.”—Illustrated Atlas of the World (Rand McNally).

“Makgolong a nywaga a mabedi a go dula ga batho, [Matsha a Magolo] le ona a fetogile mafelo a magolo a go tšhollelo ditšhila tša lefase.”—The Globe and Mail (Canada).

Ka April 1986, go thuthupa le mollo wa lefelong la tšweletšo ya nuclear kua Chernobyl, U.S.S.R., “e bile tiragalo e lemogegago kudu ya nuclear . . . ga e sa le go tloga ge Hiroshima le Nagasaki di thuthupišwa ka pomo,” mo go ilego gwa thuntšhetšwa “mpholo o montši kudu wo o tšeago lebaka le letelele moyeng, mmung wa ka godimo le meetseng a lefase go feta diteko ka moka tša nuclear le dipomo tše di kilego tša di thuthupišwa.”—JAMA; The New York Times.

Kua Minamata, Japane, lefelo la dikhemikhale le ile la edišetša khemikhale ya methylmercury lešing la lewatle. Go ja dihlapi le diphedi tša ka meetseng tše di nago le legapi tše di šilafaditšwego ke mpholo go ile gwa baka bolwetši bja Minamata (MD), e lego “bolwetši bjo bošoro bja methapo. . . . Go fihla mo nakong ye [1985], batho ba 2578 go phuleletša Japane ka moka ba ile ba hlatselwa ka molao gore ba na le MD.”—International Journal of Epidemiology.

[Lepokisi go letlakala 176]

Dipolelo tše matla tše di lego go Kutollo 11:15-19 di rola dipono tšeo di tlago go latela. Kutollo kgaolo 12 ke kgopotšo ya ditiragalo tše di fetilego yeo e bolelago ka botlalo ditsebišo tše dikgolo tše di lego go Kutollo 11:15, 17. Kgaolo 13 e nea motheo wa seo se bolelwago go 11:18 ka ge e hlalosa mathomo le go gola ga mokgatlo wa Sathane wa bopolitiki woo o tlišitšego tshenyo lefaseng. Kgaolo 14 le 15 di bolela gape ka dikahlolo tša Mmušo tšeo di tswalanywago le go letšwa ga phalafala ya bošupa gotee le madimabe a boraro.

[Diswantšho go letlakala 174]

Jehofa o tla “senya bao ba senyago lefase”