Daniela

Dlaczego jest wartościowa

1. W jakim trudnym czasie Jehowa wybrał Daniela na swojego proroka?

JEHOWA powołał Daniela na proroka w bardzo trudnych czasach. Król, który sprawował władzę w Jerozolimie, został jej pozbawiony, a miasto i świątynia Jehowy zostały zniszczone. Lud Boży przebywał na wygnaniu. Właśnie w tym czasie Jehowa polecił Danielowi spisać fascynujące szczegóły dotyczące swojej zwierzchniej władzy nad wszechświatem (2:20; 6:26, przyp.).

2. Jakie szczegóły Księga Daniela wyjawia na temat: (a) Królestwa Bożego? (b) Mesjasza?

² W Księdze Daniela Jehowa podaje wiele nowych szczegółów na temat swojego panowania. Wyjaśnia Danielowi, co osiągnie Królestwo Boże, jaki będzie zasięg jego władzy, skąd będzie panować i kto będzie sprawował w nim władzę (2:35, 44; 7:13, 14, 18). Wyjawia też, kiedy pojawi się Mesjasz, kiedy zostanie zabity oraz kiedy zacznie panować w niebie. W jednym z proroctw Jehowa podaje, że Mesjasz się pojawi i zostanie zabity pod koniec „70 tygodni”, po czym Jerozolima zostanie zniszczona (9:24-26; zob. ramkę 27-A). Później Nehemiasz informuje o wydarzeniu, od którego należy zacząć liczyć ten czas (Neh 2:1, 5-8). Daniel zapowiedział też, że Mesjasz zacznie panować po zakończeniu tak zwanych „siedmiu czasów” (4:16, 17; zob. ramkę 27-C). Jezus nawiązał do tego okresu i nazwał go „czasami wyznaczonymi narodom”. Wskazał, że miał zacząć panować po jego zakończeniu (Łk 21:20-24; Mt 24:1-3, 15).

3. Czego z Księgi Daniela dowiadujemy się o ludzkich rządach?

³ Jehowa przekazał też Danielowi szczegóły na temat powstania i upadku niektórych ludzkich rządów. W rozdziałach 2, 7, 8 oraz od 10 do 12 Księgi Daniela z góry zapowiedział, w jakiej kolejności będą następować po sobie potęgi światowe — od starożytnego Babilonu aż „do czasu końca” (12:4; „Dodatek B9”). Rządy te miały sprzeciwiać się panowaniu Boga, prześladować Jego lud i ostatecznie zostać zniszczone przez Jego Królestwo (7:23-26). Poza tym wizje bestii opisane w Księdze Daniela pomagają nam zrozumieć, że również wizje bestii z Księgi Objawienia odnoszą się do władz politycznych (Dn 7:15-17; Obj 13:1, 2; 17:3).

4. Czego uczymy się z przeżyć Daniela?

⁴ Dzięki temu, że Jehowa pobudził Daniela do zapisania niektórych jego osobistych przeżyć, możemy się nauczyć ważnych rzeczy. Kiedy czytamy o tym, jak Daniel i jego trzej przyjaciele nie chcieli złamać Prawa Bożego, uczymy się wiele na temat lojalności (1:8; 3:16-18; 6:10). Kiedy czytamy, jak Daniel szczerze modlił się do Boga, uczymy się wiele o pokorze (2:19-23; 9:3-19). Z kolei na temat odwagi możemy się wiele nauczyć, gdy czytamy o tym, jak Daniel przekazywał Boże wyroki królom oraz nie przestawał modlić się do Boga, mimo że groziło mu za to wrzucenie do lwiej jamy (4:27; 5:22, 23; 6:6-10, 16, 17).

5. Czego z Księgi Daniela dowiadujemy się o Jehowie?

⁵ W Księdze Daniela Jehowa w niezwykły sposób ukazuje nam swoją osobowość. Jest „Tym, który wyjawia tajemnice”, czyli życzliwie dzieli się ze swoimi sługami wiedzą dotyczącą przyszłych wydarzeń (2:47). Staje się Wyzwolicielem, bo nie tylko ratuje swoich sług od śmierci, ale też obiecuje wskrzesić tych, którzy do śmierci pozostaną Mu wierni (6:27; 12:13). Nagradza też lojalnych wnikliwością, mądrością i siłą (1:17; 10:19). Co najważniejsze, Jehowa udowadnia, że jest Najwyższym Władcą. Tylko Daniel używa w stosunku do Niego sformułowania: „Panuje nad królestwami ludzkimi” (4:17)a.

Co warto wiedzieć, zanim zaczniesz czytać

6. Co wiemy o Danielu?

⁶ Pisarz: Daniel, którego imię znaczy „moim sędzią jest Bóg”, należał do plemienia Judy i mógł pochodzić z rodziny królewskiej. W 617 roku p.n.e. jako młody mężczyzna, prawdopodobnie nastolatek, został uprowadzony do niewoli w Babilonie (1:1-3, 6). Służył tam w pałacu królewskim, a później był wysokim urzędnikiem w mocarstwie medo-perskim (1:4; 6:1, 2). Daniel zyskał sobie bardzo dobrą opinię i otrzymał wyjątkową mądrość, o czym wspomniał prorok Ezechiel (Eze 14:14, 20; 28:3; Dn 1:17-20). Około roku 606 p.n.e. Daniel został powołany na proroka (2:1, 19). Swoją ostatnią wizję otrzymał w roku 536 p.n.e. (10:1). Mógł więc żyć prawie 100 lat — w tym 78 lat pod panowaniem babilońskim i co najmniej 3 lata pod panowaniem medo-perskim. Daniel ukończył swoją księgę około roku 536 p.n.e., ale niektóre jej części spisał dużo wcześniej (7:1; zob. ramkę 27-B).

7. Jakie informacje pomagają nam zrozumieć Księgę Daniela?

⁷ Tło: W roku 620 p.n.e. babiloński król Nabuchodonozor zaczął ściągać od Judejczyków daninę. W końcu zbuntowali się przeciwko niemu, a on zaatakował Jerozolimę i zdobył ją w 617 roku p.n.e. (2Kl 24:1, 10-12). Uprowadził wtedy do Babilonu członków rodziny królewskiej oraz „najznamienitszych mieszkańców kraju”, w tym Daniela (2Kl 24:15). Jakiś czas później, w roku 607 p.n.e., Babilończycy zniszczyli Jerozolimę i sprowadzili do Babilonu jeszcze więcej Żydów. W roku 539 p.n.e. Babilon został zdobyty przez Medów i Persów pod dowództwem Cyrusa Wielkiego. Król Cyrus pozwolił namiestnikowi Zerubbabelowi, żyjącemu współcześnie z Danielem, poprowadzić część Żydów z powrotem do Judy (Ezd 1:1-8; 2:1, 2; Ag 1:1).

8. Jaki układ ma Księga Daniela i w jakich dwóch językach została spisana?

⁸ Inne szczegóły: Księgę Daniela można podzielić na dwie części. W rozdziałach od 1 do 6 opisano przeżycia Daniela i jego przyjaciół oraz wizje przekazane królom Babilonu. Relacje te zostały spisane w porządku chronologicznym. Rozdziały od 7 do 12 zawierają wizje przekazane bezpośrednio Danielowi. Rozdział 1 spisał on w języku hebrajskim, a kolejne — dotyczące tego, co miało spotkać mocarstwa światowe — w języku aramejskim (2:4b do 7:28). Rozdziały od 8 do 12 spisał po hebrajsku. Dotyczą one przyszłości ludu Bożego pod panowaniem tych mocarstw.

Streszczenie

9. Co dzieje się z Danielem i jego przyjaciółmi niedługo po przybyciu do Babilonu?

⁹ Szkolenie w Babilonie (1:1-21). W roku 617 p.n.e. Daniel, Chananiasz, Miszael i Azariaszb przybywają do Babilonu i zaczynają szkolenie do służby państwowej. Po tym, jak odmawiają skalania się przysmakami króla, Jehowa błogosławi im za ich lojalność. Udziela im też niezwykłej mądrości, z której stają się znani (1:20).

10. Co się dzieje około roku po zniszczeniu Jerozolimy?

¹⁰ Ogromny posąg (2:1-49). Około roku 606 p.n.e. Nabuchodonozor ma niepokojący sen. Grozi, że zabije wszystkich mędrców w Babilonie, jeśli nie opowiedzą mu tego, co mu się śniło, a następnie nie wyjaśnią, co to oznacza. Daniel mówi, że król widział ogromny posąg, i tłumaczy znaczenie jego snu. Nabuchodonozor przyznaje, że Jehowa jest „Tym, który wyjawia tajemnice”, i ustanawia Daniela władcą nad prowincją babilońską, a Chananiasza, Miszaela i Azariasza jej zarządcami.

11. Jaką próbę przechodzą trzej Hebrajczycy i jaki jest jej rezultat?

¹¹ Rozpalony piec (3:1-30). W roku 606 p.n.e. (lub później) Nabuchodonozor stawia wielki złoty posąg. Kiedy Chananiasz, Miszael i Azariasz odmawiają oddania czci temu posągowi, król każe wrzucić ich do rozpalonego pieca. Jehowa posyła anioła, żeby ich uratować. W rezultacie Nabuchodonozor wychwala Jehowę, wydaje dekret służący ochronie prawa do wielbienia Go i wynosi tych trzech Hebrajczyków na wysokie stanowiska.

12. Co zawiera 4 rozdział Księgi Daniela?

¹² Potężne drzewo (4:1-37). Rozdział ten zawiera treść listu napisanego przez Nabuchodonozora prawdopodobnie po roku 600 p.n.e. W liście tym król opowiada, że przyśniło mu się drzewo, które zostało ścięte i na które założono obręcze na „siedem czasów”, a następnie opisuje, jak ten sen wyjaśnił Daniel (4:25; zob. ramkę 27-C). Spełnienie tego snu następuje, kiedy Nabuchodonozor traci zmysły oraz zdolność sprawowania władzy, ale później je odzyskuje. List kończy się tym, że król wysławia Jehowę i przyznaje, że jest On Najwyższym Władcą.

13. Jakie proroctwo spełnia się w roku 539 p.n.e.?

¹³ Napis na ścianie (5:1-31). W nocy 5 października 539 roku p.n.e. babiloński król Baltazar widzi, jak jakaś ręka zapisuje na ścianie tajemniczy napis. Dlatego wzywa Daniela, żeby go odczytał i podał jego znaczenie. Daniel, który ma wtedy prawdopodobnie ponad 90 lat, wyjaśnia, że Babilon zostanie zdobyty przez imperium medo-perskie. Tamtej nocy Baltazar zostaje zabity, Babilon zdobyty, a Dariusz Med ustanowiony królem (5:30, 31).

14. Jaką próbę lojalności przechodzi Daniel, kiedy jest już w podeszłym wieku?

¹⁴ Lwia jama (6:1-28). Wkrótce po upadku Babilonu Dariusz mianuje Daniela wysokim urzędnikiem państwowym. Ale inni urzędnicy z zazdrości spiskują, żeby zabić Daniela pod pretekstem, że modli się on do Jehowy. W rezultacie Daniel zostaje wrzucony do lwiej jamy. Jehowa go ratuje, a Dariusz nakazuje wszystkim swoim poddanym bać się Jehowy.

15. Komu w wizji Daniela o czterech bestiach Jehowa odbiera władzę, a komu ją daje?

¹⁵ Cztery bestie (7:1-28). W roku 553 p.n.e. Daniel — mający jakieś 80 lat — widzi w wizji cztery bestie, które oznaczają cztery królestwa, czyli rządy. Czwarta bestia ma 10 rogów; trzy z nich zostają zastąpione przez mały róg, który „wyrósł między nimi” (7:8). Daniel widzi, jak ktoś podobny do syna człowieczego otrzymuje władzę, która będzie trwała wiecznie (7:13, 14). Dowiaduje się też, że mały róg będzie ‛nękał świętych’ przez trzy i pół czasu (7:21, 25). Jehowa odbiera temu rogowi władzę, bestia zostaje zniszczona, a „lud świętych Najwyższego” otrzymuje królestwo, które będzie królestwem wiecznym (7:26, 27).

16. Opisz wizję z 8 rozdziału Księgi Daniela.

¹⁶ Baran i kozioł (8:1-27). W roku 551 p.n.e., rok przed zjednoczeniem mocarstwa medo-perskiego przez Cyrusa, Daniel widzi w wizji dwurożnego barana, który zostaje zabity przez kozła z okazałym rogiem. Baran wyobraża królów Medii i Persji, a kozioł — króla Grecji. Róg kozła zostaje złamany i zastępują go cztery rogi. Z jednego z nich wyrasta mały róg, czyli inny król. W czasie końca król ten staje się agresywny, wywyższa się i sprowadza spustoszenie na święte miejsce, które po 2300 dniach zostaje „doprowadzone do właściwego stanu” (8:14). W końcu ten agresywny król ‛bez udziału ludzkiej ręki zostaje złamany’ (8:25).

17. Czego Daniel dowiaduje się po swojej modlitwie do Jehowy?

¹⁷ 70 lat i 70 tygodni (9:1-27). Prawdopodobnie już w roku 539 p.n.e., czyli jeszcze zanim Cyrus wypuścił Żydów z niewoli, Daniel zrozumiał proroctwo mówiące o tym, że wkrótce zakończy się 70-letnie spustoszenie Jerozolimy (2Kn 36:23; Ezd 1:1-11; 2:64)c. Prosi Jehowę, żeby przywrócił wielbienie w świątyni. Pojawia się anioł Gabriel i przekazuje Danielowi proroctwo dotyczące „70 tygodni”, czyli 70 tygodni lat (9:24, przyp.). To proroctwo zapowiada wiele wydarzeń: dokonanie przebłagania za przewinienie, odbudowę Jerozolimy, przyjście Mesjasza i jego śmierć, zniszczenie „miasta i świętego miejsca”, utrzymanie przymierza w mocy do końca 70 tygodnia i zaprzestanie składania ofiar w połowie tego tygodnia (9:26).

18. Co wizja dotycząca konfliktu dwóch królów wyjawia na temat tego, co się stanie „pod koniec dni”?

¹⁸ Konflikt dwóch królów (10:1 do 12:13). W roku 536 p.n.e. Daniel — mający wtedy około 100 lat — otrzymuje ostatnią wizję. Dotyczy ona tego, co się stanie „pod koniec dni” (10:14). Dowiaduje się on, że król Persji „pchnie wszystko przeciw królestwu Grecji” (11:2). Następnie królestwo „potężnego króla” rozpada się na cztery części (11:2-4). Poza tym król północy i król południa walczą o władzę. To wtedy sanktuarium Boga zostaje sprofanowane, codzienna ofiara usunięta, a ‛obrzydliwość sprowadzająca spustoszenie ustawiona’ (11:29-31). W czasie końca rywalizujący ze sobą królowie będą się ścierać. Później król północy „wtargnie (...) do Pięknej Ziemi” (11:40-45). Gdy nadchodzi czas wielkiej udręki, Michał staje w obronie ludu Bożego. Anioł pyta: „Ile jeszcze czasu minie do końca tych zdumiewających rzeczy?”. Inny anioł wspomina o okresie trzech i pół czasu. Później mówi jeszcze o dwóch innych okresach — 1290 dniach oraz 1335 dniach. Ten sam anioł mówi też, że Daniel spocznie, a w przyszłości powstanie (12:6, 7, 11-13). Wkrótce po otrzymaniu tej wizji Daniel kończy spisywać księgę noszącą jego imię.