ceremoniach, zwyczajach, tradycjach, nawet w imionach i wzajemnych powiązaniach poszczególnych bogów i bogiń.” — Strona 3.

Fakt, że tematyka legend rozprzestrzenionych na rozległych obszarach daje się wywieść z jednego punktu, z Mezopotamii, wskazuje, iż po prostu nie mogły powstać niezależnie od siebie jako czysty produkt wyobraźni ludzkiej. Gdyby jedynym podłożem tych opowieści była wyobraźnia, trudno byłoby wytłumaczyć, dlaczego te bóstwa są zawsze przedstawiane w złym świetle. Późniejsi pisarze i filozofowie greccy starali się wprawdzie oczyścić opisy Homera i Hezjoda z niektórych co bardziej rażących szczegółów, ale nic nie wskazuje, jakoby wśród ogółu ludności uważano owe legendy za zniesławienie lub oczernienie danych bóstw. Widocznie ludzie woleli czcić bóstwa, które miały swoje słabe strony, gdyż niemoralność bogów niewątpliwie dawała im podstawy do usprawiedliwiania własnej nieprawości.

Uczestnicząc w kulcie bóstw, których sposób postępowania był całkowicie niegodny naśladowania, starożytni Grecy i inne ludy służyły w rzeczywistości tym stworzeniom duchowym, które się stały demonami. Wychwalały i czciły tych nieposłusznych synów Bożych, których obrzydliwe praktyki z czasów przedpotopowych zapewne stanowiły zasadnicze podłoże licznych mitów. Słusznie więc apostoł Paweł napisał w związku z tym do chrześcijan w Koryncie: „To, co ofiarują poganie, demonom składają w ofierze, a nie Bogu.” — 1 Kor. 10:20.

Pytania czytelników

● Dlaczego w „Przekładzie Nowego Świata” przecinek w Ewangelii według Łukasza 23:43 występuje po wyrazie „dzisiaj”? — E.D.

„Pismo Święte w Przekładzie Nowego Świata” podaje tekst Ewangelii według Łukasza 23:43 w następującym brzmieniu: „A on odrzekł mu: ‚Zaprawdę, powiadam ci dzisiaj, będziesz ze mną w Raju’”. Słowa te wyrzekł Jezus w odpowiedzi na następującą prośbę jednego z wiszących obok niego złoczyńców: „Jezusie, pamiętaj o mnie, gdy się dostaniesz do swego królestwa”. — Łuk. 23:42, NW.

Inne przekłady Biblii odmiennie rozmieszczają w tym tekście znaki przestankowe. Na przykład w popularnej „Biblii gdańskiej” czytamy w Ewangelii według Łukasza 23:43: „A Jezus mu rzekł: Zaprawdę powiadam tobie, dziś ze mną będziesz w raju”.

Nie ulega wątpliwości, że zmiana miejsca przecinka zmienia zarazem sens tego wersetu. Umieszczenie przecinka w „Biblii gdańskiej” przed wyrazem „dziś” stwarza wrażenie, jakoby Jezus oznajmił złoczyńcy, iż będzie w Raju jeszcze tego samego dnia. Oznaczałoby to, że Jezus jeszcze w tym samym dniu, w którym to mówił, miał pójść do swego Królestwa i wraz z danym złoczyńcą znaleźć się w Raju.

A jak w tym zdaniu rozmieszczone są znaki przestankowe w oryginalnym, greckim tekście Chrześcijańskich Pism Greckich? Nie ma ich wcale. Dlaczego? Ponieważ pisarze Pism Greckich zgodnie z ówczesnym zwyczajem nie stosowali żadnej interpunkcji. Dzieło „The Encyclopedia Americana” (wydanie z roku 1956, tom 23, strona 16) stwierdza: „We wcześniejszych manuskryptach i inskrypcjach greckich nie ma ani śladu jakiejkolwiek interpunkcji”. Dopiero w dziewiątym stuleciu naszej ery zaczęto powszechnie umieszczać w piśmie znaki przestankowe. Chociaż później opracowane teksty greckie, jak na przykład ogłoszony przez Westcotta i Horta, zawierają przecinek przed greckim odpowiednikiem słowa „dzisiaj”, to jednak trzeba otwarcie powiedzieć, że znalazł się on tam ‚na podstawie osobistego zrozumienia i przekonań religijnych autorów danego opracowania’. Ani przecinka, ani żadnego innego znaku interpunkcyjnego nie było w starszych tekstach greckich.

Gdzie więc powinien być w tym wypadku postawiony przecinek? Jakie w tej sprawie jest świadectwo samego Słowa Bożego? Jak rzeczywiście wypowiedział się Jezus? Czy wierzył, że odziedziczy swoje Królestwo i będzie w tak czy inaczej pojętym Raju zaraz po śmierci, jeszcze przed upływem tej samej dwudziestoczterogodzinnej doby?

Poprzednio Jezus powiedział do swych