stworzenia zamiast Stwórcy. Dobitny przykład tego dali Izraelici, czcząc miedzianego węża, którego Mojżesz kazał wystawić na pustyni. Dlatego też Jehowa kilkakrotnie tak wyraźnie zakazywał sporządzania obrazów i kłaniania się im. Kardynał Gibbons może twierdzić, że każde katolickie dziecko pojmuje różnicę między właściwym obrazem religijnym a pogańskim bożkiem, ale już samo to, co czyniono z wizerunkami — jak wyżej wspomniano — we Francji, gdy tam szalała epidemia cholery, wskazuje, iż nawet hierarchia Kościoła rzymskokatolickiego nie pojmuje tej różnicy, bo tego rodzaju obrazom przypisywała i nadal przypisuje moc. Jednak ci wszyscy, którzy pragną się podobać Jehowie Bogu, uwolnią się od wszelkich obrazów rzekomo służących pomocą przy wielbieniu i będą oddawać hołd tylko Jehowie Bogu. — 2 Król. 18:4; Jer. 17:9.

Apokryfy — od Boga czy od ludzi?

CZY apokryfy pochodzą od Boga, czy od ludzi? Czy należą one do ‚całego Pisma [które] jest natchnione przez Boga’, i czy są przydatne do tego, by nas ‚całkowicie wyposażyć do wszelkiego dzieła dobrego’? Czy przeciwnie, należą do „ludzkich podań”, do „elementów tego świata”, przed którymi apostoł Paweł ostrzegał chrześcijan? Za czym przemawiają fakty? — 2 Tym. 3:16, 17, NW; Kol. 2:8, Kow.

Pierwotne znaczenie określenia „apokryfy” jasno wynika ze sposobu użycia go przez Jezusa: „Bo nic nie ma tajemnego, co by nie miało być objawione, ani skrytego, czego by się dowiedzieć nie miano.” Z czasem wyraz ten nabrał niezbyt chlubnego dodatkowego znaczenia „pism lub twierdzeń, których autorstwo czy też wartość jest niepewna”. Obecnie słowa „apokryfy” najczęściej używa się do określenia jedenastu dodatkowych pism, które Kościół rzymskokatolicki na Soborze Trydenckim w roku 1546 ogłosił jako kanoniczne, ale których inni mimo to nie uznają. — Łuk. 8:17, NT.

Na wspomnianych jedenaście dodatkowych pism składają się księgi: Tobiasza, Judyty, Mądrości (Salomona), Eklezjastyka, Barucha, 1 i 2 Machabejska, dodatek do księgi Estery i trzy następujące dodatki do księgi Daniela: pieśń trzech młodzieńców, opowiadanie o Zuzannie i starcach oraz o Belu i smoku. Pisarze katoliccy określają te księgi jako deuterokanoniczne, co znaczy „drugi (albo późniejszy) kanon”, i w ten sposób odróżniają je od protokanonicznych.

DZIEJE APOKRYFÓW

Mało wiemy o tym, kto i kiedy napisał poszczególne księgi apokryficzne. Istniejące świadectwa wskazują na drugie i pierwsze stulecie przed Chr. Grecki przekład Septuaginta opracowany był pierwotnie bez apokryfów, a dodane zostały one do niego dopiero później. W skład Biblii katolickiej weszły dlatego, że Hieronim wziął taką Septuagintę za podstawę swego łacińskiego przekładu, zwanego Wulgatą.

Pisma apokryficzne zostały w Septuagincie umieszczone w tych miejscach, w których zdawały się najlepiej pasować i tam pozostawały aż do czasów Reformacji. Luter pod wpływem wybitnego uczonego biblisty i radykalnego reformatora Karlstadta zebrał apokryfy w jedną całość i umieścił je między Pismami Hebrajskimi a Chrześcijańskimi Pismami Greckimi, zaznaczając jednocześnie, że nie mają tej samej wartości ani powagi, co pozostałe części Biblii.

Ponad sto lat wcześniej miłośnik Biblii Wycliffe zupełnie nie uwzględnił apokryfów w swoim przekładzie. Jednak Coverdale, który w roku 1535 jako pierwszy wydał Biblię angielską drukiem, znowu włączył apokryfy do Biblii. Przekład Króla Jakuba z roku 1611 również zawierał apokryfy. Arcybiskup Canterbury, George Abbot, zarządził nawet rok uwięzienia dla każdego, kto śmiałby wydać Biblię bez apokryfów! Nawiasowo należałoby wspomnieć, że apokryfy tych protestanckich Biblii angielskich obejmowały czternaście ksiąg; Kościół rzymskokatolicki bowiem na Soborze Trydenckim uznał za stosowne odrzucić trzy księgi spośród tych, które zawierała Wulgata. Były to: Modlitwa Manasesa oraz 1 i 2 Ezdraszowa (znane też z Septuaginty jako 3 i 4 Ezdraszowa, gdyż w tym przekładzie 1 i 2 Ezdraszowa oznaczają księgę Ezdrasza i Nehemiasza).

Jednak apokryfy nie miały pozostać w angielskiej Biblii protestanckiej. Gorliwi purytanie tak energicznie występowali przeciw włączaniu tych ksiąg, że nawet oskarżano ich o „prześladowanie apokryfów”. Podobną gorliwość przejawili szkoccy protestanci, którzy czuli się na tyle silni, że postawili Brytyjskim Towarzystwom Biblijnym ultimatum: Albo odrzucicie apokryfy, albo odmówimy wam poparcia finansowego!

Obecnie apokryfy znowu zyskują na popularności. Liberalni i modernistyczni bibliści oraz teolodzy twierdzą, że apokryfy wywarły wpływ na ukształtowanie się religii chrześcijańskiej i że wobec tego w celu zupełnego zrozumienia jej trzeba być zapoznanym z apokryfami. Twierdzą, że bez nich żadna Biblia nie jest kompletna i że powinny one być powszechniej czytane, jak również traktowane poważniej. Powstaje więc pytanie: Jaką wyższość ma księga Kaznodziei nad księgą Mądrości czy Barucha? Dlaczego księga Estery ma być w kanonie