Wychowanie i wykształcenie

Jochebed „wzięła dziecko i je wykarmiła. I chłopiec podrósł. Wtedy przyprowadziła go do córki faraona, tak iż został jej synem” (Wyjścia 2:9, 10). W Biblii nie podano, jak długo Mojżesz mieszkał ze swymi prawdziwymi rodzicami. Niektórzy uważają, że był tam co najmniej do czasu, aż odstawiono go od piersi — a więc dwa, trzy lata — ale równie dobrze mogło to trwać dłużej. Księga Wyjścia mówi po prostu, iż chłopiec „podrósł”, co nie wskazuje na żaden konkretny wiek. Tak czy inaczej, Amram i Jochebed bez wątpienia wykorzystali ten czas, by wyjawić mu jego hebrajskie pochodzenie i uczyć go o Jehowie. Dopiero czas miał pokazać, czy udało im się wpoić w serce Mojżesza wiarę i umiłowanie prawości.

[Ramka na stronie 11]

Umowy z mamkami

Matki zazwyczaj wykarmiały swoje dzieci same. Jak jednak twierdzi uczony Brevard Childs, „bywało, że rodziny arystokratyczne [na Bliskim Wschodzie] wynajmowały mamki. Czyniono tak również wtedy, gdy matka nie mogła wykarmić dziecka lub gdy była nieznana. Niańka brała na siebie obowiązek troszczenia się o dziecko i wykarmienia go w okresie przewidzianym umową” (Journal of Biblical Literature). Do naszych czasów przetrwało kilka spisanych na papirusie starożytnych umów z mamkami. Stanowią one potwierdzenie, że tego rodzaju usługi były powszechne w Egipcie od czasów sumeryjskich do późnego okresu hellenistycznego. W dokumentach tych wymieniano zwykle osoby objęte umową, podawano okres jej trwania, warunki pracy, zalecenia dotyczące karmienia, kary za złamanie umowy, wysokość wynagrodzenia i sposób zapłaty. Najczęściej „opieka nad dzieckiem trwała jakieś dwa, trzy lata” — informuje Brevard Childs. „Mamka wychowywała dziecko w domu, ale od czasu do czasu musiała zwracać je właścicielowi, by mógł ocenić jego postępy”.