KWIRYNIUSZ

Rzymski namiestnik Syrii w czasach, gdy Cezar August zarządził „spis”, dzięki któremu Jezus urodził się w Betlejem (Łk 2:1, 2). Jego pełne nazwisko brzmiało Publiusz Sulpicjusz Kwiryniusz.

Sprawdzona skrupulatność Łukasza w kwestiach historycznych pozwala polegać na jego stwierdzeniu, iż Kwiryniusz był namiestnikiem Syrii w okresie urodzin Jezusa. Pamiętajmy, że w gruncie rzeczy jedyne pozabiblijne informacje na ten temat pochodzą od Józefa Flawiusza, który urodził się dopiero w 37 r. n.e., a więc prawie 40 lat później. W r. 49, gdy Łukasz był już lekarzem i podróżował z apostołem Pawłem, Flawiusz miał zaledwie 12 lat. Już z tego powodu Łukasz jest bardziej wiarogodnym źródłem informacji w sprawie zarządzania Syrią w czasach poprzedzających urodziny Jezusa. Justyn Męczennik, który żył w Palestynie w II w. n.e., powoływał się na rzymskie zapiski potwierdzające relację Łukasza, iż Kwiryniusz był namiestnikiem w okresie narodzin Jezusa (A Catholic Commentary on Holy Scripture, red. B. Orchard, 1953, s. 943). Nic nie wskazuje na to, by starożytni historycy, a nawet krytycy tacy jak Celsus, kiedykolwiek podawali w wątpliwość sprawozdanie Łukasza.

Odkryte w Antiochii inskrypcje z imieniem Kwiryniusza skłaniają wielu badaczy do wniosku, że był on namiestnikiem Syrii także w okresie poprzedzającym nastanie naszej ery.

Flawiusz podaje, że gdy Herod Wielki leżał na łożu śmierci (a także potem), zarządcą Syrii był Kwintyliusz Warus (Dawne dzieje Izraela, XVII, V, 2; XVII, IX, 3). Również Tacyt wspomina, że po śmierci Heroda właśnie Warus pełnił tę funkcję (Dzieje, V, 9). Według Flawiusza poprzednikiem Warusa był Saturnin (G. Sencjusz Saturninus).

W zrozumieniu tej sprawy może też pomóc Flawiusz, który wyraźnie wspomina o dwuwładzy w Syrii, gdyż mówi, iż Saturnin i Wolumniusz byli w tym samym czasie jej „zarządcami” (Dawne dzieje Izraela, XVI, IX, 1; XVI, X, 8). Jeżeli zatem Flawiusz poprawnie wymienia Saturnina i Warusa jako kolejnych namiestników Syrii, to Kwiryniusz mógł służyć jednocześnie albo z Saturninem (jak Wolumniusz), albo z Warusem w okresie poprzedzającym śmierć Heroda, która nastąpiła prawdopodobnie w 1 r. p.n.e. The New Schaff-Herzog Encyclopedia of Religious Knowledge (1957, t. IX, ss. 375, 376) podaje: „Kwiryniusz zajmował wobec Warusa, namiestnika Syrii, dokładnie taką samą pozycję, jak w późniejszych czasach Wespazjan wobec Mucjanusa.