STUDIE-ARTIKEL 49
SINGI 44 A begi fu wan sma di lasi-ati
A buku Yob kan leri wi fa fu gi rai
„Grantangi Yob, arki san mi o taigi yu.”—YOB 33:1.
SAN WI O LERI
A buku Yob o leri wi san fu taki èn fa fu taki te wi musu gi wan mati rai.
1-2. San no ben makelek gi Elihu nanga den dri mati fu Yob?
DI YOB lasi ala den gudu fu en, dan furu sma na ini a kontren drape yere a tori. Dri man di ben sabi Yob hari go na Us fu go trowstu en. Den ben nen Elifas, Bildad, nanga Sofar. Di den si san ben psa nanga Yob, dan den no ben man bribi dati.
2 Prakseri a situwâsi. Te yu luku en bun, dan Yob lasi ala san a ben abi. Den someni kaw, kameili, skapu, nanga buriki di a ben abi ben kon dede, noso sma ben fufuru den. Den pkin fu en lasi den libi èn sma kiri furu fu den futuboi fu en. Èn na oso pe den pkin fu Yob lasi libi, broko fadon. Efu dati no ben sari, dan Yob kon siki seryusu. En skin ben lai nanga butsweri. Di Elifas, Bildad, nanga Sofar doro drape, dan Yob ben e sdon na ini asisi èn a ben e sari srefsrefi. San den dri man disi du? Sowan seibi dei langa den sdon krosbei fu Yob, ma a heri pisi ten dati den no taki noti, aladi den ben man si taki Yob ben e pina hebi (Yob 2:12, 13). Wan man di ben moro yongu èn di ben nen Elihu, kon luku Yob tu èn a go sdon krosbei fu den man. Te fu kba Yob bigin taki. A ben winsi taki a ben dede èn taki a no ben gebore noiti (Yob 3:1-3, 11). A de krin fu si taki Yob ben abi yepi fanowdu. Den sani di den man ben o taki èn a fasi fa den ben o taki ben o sori efu den ben de Yob en trutru mati èn efu den ben e broko den ede nanga en.
3. San wi o luku now?
3 Yehovah ben meki Moses skrifi den sani di den man disi ben taki. Kande yu sabi ete taki Elihu ben taki sani di Yehovah ben wani en fu taki. Ma a sori leki Elifas ben taki wan tu sani di wan ogri yeye ben taigi en fu taki (Yob 4:12-16; 33:24, 25). Dati meki wi kan feni wan tu bun rai na ini a buku Yob, ma wi e feni rai tu di no bun kwetkweti. Wi o luku fa a buku Yob kan yepi wi te wi musu gi wan mati rai. Den rai fu Elifas, Bildad, nanga Sofar, e sori wi san wi no musu taki èn san wi no musu du. Ma den rai fu Elihu e sori wi san bun fu taki èn san bun fu du. Wi o luku tu fa a buku Yob ben kan yepi den Israelsma èn fa a kan yepi wi na ini a ten disi.
DEN RAI DI YOB KISI FU DEN DRI MATI FU EN
4. Fu san ede den dri mati fu Yob no ben man trowstu en? (Luku a prenki.)
4 Bijbel e taki dati di den dri mati fu Yob yere sortu rampu ben miti en, dan den „go na en fu krei nowtu nanga en èn fu trowstu en” (Yob 2:11). Ma den no trowstu Yob kwetkweti. Fu san ede? Awinsi dri reide de fu san ede den no ben man du dati. A fosi reide, na taki den no teki a ten fu arki Yob èn fu pruberi fu ferstan a situwâsi fu en. Na presi fu dati, den ben e denki taki na Yehovah ben strafu Yob fu di a ben du wan ogria (Yob 4:7; 11:14). A di fu tu reide, na taki furu fu den sani di den man dati ben taigi Yob no ben yepi en, aladi a ben gersi leki na koni sani den man ben e taki (Yob 13:12). Den taigi Yob hati sani tu di meki a firi sari. Tu leisi, Bildad taigi Yob taki a ben e taki tumsi furu (Yob 8:2; 18:2). Èn Sofar kosi Yob taki a ben de wan „don man” (Yob 11:12). A di fu dri reide, na taki aladi den no ben opo den sten di den ben e taki nanga Yob, tòg den sani di den ben taki èn a fasi fa den ben e taki, ben sori taki den no ben abi lespeki gi Yob èn taki den no ben abi switifasi (Yob 15:7-11). Den man disi tan pruberi fu sori taki Yob ben du wan sondu, den no trowstu en, èn den no gi en dek’ati.
Te yu e gi wan sma rai, dan no meki a firi leki yu e denki taki yu bun moro en. Du ala san yu man fu yepi a sma (Luku paragraaf 4)
5. San psa baka di Elifas, Bildad, nanga Sofar gi Yob rai?
5 Di Elifas, Bildad, nanga Sofar kba taki, dan Yob ben e firi moro sari leki fa a ben e firi fosi (Yob 19:2). O moro den ben e krutu en taki a ben du wan ogri, o moro a ben wani sori den taki dati no ben tru. Te fu kba Yob no ben e denki krin moro èn a bigin taki dondon sani (Yob 6:3, 26). Den sani di den mati fu Yob taki no ben e kruderi nanga a fasi fa Yehovah e denki èn den no sori sari’ati gi Yob. A sani disi meki taki Satan ben man gebroiki den fu meki Yob las’ati (Yob 2:4, 6). Ma fa a tori fu Yob ben kan yepi den Israelsma, èn fa a kan yepi wi na ini a ten disi?
6. San den owruman na ini Israel ben kan leri fu a fasi fa den dri mati fu Yob taki nanga en?
6 Fa a buku Yob ben kan yepi den Israelsma. Di Yehovah gi den Israelsma den wet fu en, a poti getrow èn lepi man, noso owruman, leki edeman fu koti krutu gi a pipel fu en. Den man disi ben musu yepi a pipel tu fu hori densrefi na den wet fu Yehovah (Deut. 1:15-18; 27:1). Den ben musu arki bun fosi den ben e gi sma rai èn fosi den ben e koti krutu (2 Kron. 19:6). Den no ben musu denki taki den ben sabi ala sani, ma den ben musu poti aksi tu gi sma (Deut. 19:18). Den krutuman disi ben musu taki na wan switi fasi nanga den sma di ben e kon suku yepi na den. A sani disi ben prenspari, fu di wan sma no ben o wani taki fa a ben e firi trutru efu den krutuman no ben abi switifasi (Eks. 22:22-24). Disi na wan tu fu den sani di den edeman na ini Israel ben kan leri fu a tori fu Yob.
7. Boiti den edeman na ini Israel, suma moro ben kan gi rai èn fa a tori fu Yob ben kan yepi den? (Odo 27:9)
7 A no de fu taki dati den edeman na ini Israel no ben de den wan-enkri sma di ben kan gi trawan rai. Fu taki en leti, ibri Israelsma ben kan gi wan mati rai fu yepi en fu kon abi wan moro bun matifasi nanga Yehovah. Èn ibri Israelsma ben kan pir’ai gi wan mati te a mati dati ben du wan sani di no bun (Ps. 141:5). Trutru mati de klarklari fu yepi makandra na a fasi disi. (Leisi Odo 27:9.) Efu den Israelsma ben prakseri fa Elifas, Bildad, nanga Sofar ben taki nanga Yob, dan dati ben o yepi den fu sabi san den no ben musu taki èn san den no ben musu du te den ben e gi sma rai.
8. San wi no musu du te wi e gi trawan rai? (Luku den prenki.)
8 Fa a buku Yob kan yepi wi. Te wi brada nanga sisa e pina, dan wi wani yepi den ala ten. Ma efu wi e taki leki den dri mati fu Yob, noso efu wi e du san den ben du, dan wi no o man trowstu wi brada nanga sisa. Dati meki a fosi sani di wi musu du, na taki wi musu pruberi fu kon sabi sani finfini fosi wi gi sma rai. Wi no musu de gaw fu denki takru fu trawan. A di fu tu sani, na taki wi no musu taigi sma san wi srefi e denki, neleki fa Elifas du dati someni leisi, ma wi musu gi sma rai di e kruderi nanga a Wortu fu Gado (Yob 4:8; 5:3, 27). A di fu dri sani, na taki wi no musu taki sani di e hati sma. Hori na prakseri taki Elifas nanga den mati fu en ben taki wan tu sani di ben tru. Furu yari baka dati, na apostel Paulus ben gebroiki wan tu fu den sani srefi di Elifas ben taki (Teki Yob 5:13 gersi nanga 1 Korentesma 3:19.) Ma furu fu den sani di Elifas, Bildad, nanga Sofar ben taki fu Gado no ben tru èn den sani dati hati Yob. Dati meki Yehovah taki dati den no ben taki san tru (Yob 42:7, 8). Te wi e gi sma rai, dan wi musu de seiker taki den sani di wi e taki no e meki a gersi leki Yehovah no e firi gi sma noso taki a no lobi den futuboi fu en. Meki wi go luku now san wi kan leri fu Elihu.
Te yu e gi wan sma rai, dan (1) taki san tru, (2) gebroiki Gado Wortu, èn (3) taki na wan switi fasi (Luku paragraaf 8)
A FASI FA ELIHU GI YOB RAI
9. Fu san ede Yob ben abi dek’ati fanowdu baka di den mati fu en kba taki èn fa Yehovah sorgu taki a kisi dek’ati?
9 Yob nanga den dri mati fu en hartaki nanga makandra wan heri pisi ten. Den taki someni sani taki den wortu fu den furu 28 kapitel fu a Bijbel. Èn furu fu den sani di den taki e sori taki den no ben lobi san Yob ben taigi den èn den ben mandi srefi nanga en. Wi kan ferstan fu san ede Yob ben e firi brokosaka ete. A ben abi trowstu nanga rai fanowdu ete. Fa Yehovah yepi Yob? A gebroiki Elihu fu gi en rai. Ma fu san ede Elihu wakti fu taki teleki den man ben kba hartaki? A ben taki: „Mi yongu èn unu owru. Dati meki mi no kon na un mindri” (Yob 32:6, 7). Elihu ben sabi taki nofo tron owru man ben abi moro koni fu di den libi moro langa èn den abi moro ondrofeni leki sma di yongu moro den. Ma baka di Elihu hori pasensi èn a arki Yob nanga den mati fu en, dan a no ben man tan tiri moro langa. A taki: „Koni no e go nanga yari èn a no soso den owruwan sabi san bun” (Yob 32:9). San Elihu taki moro fara èn fa a taki den sani dati?
10. San Elihu du fosi a gi Yob rai? (Yob 33:6, 7)
10 Fosi Elihu gi Yob rai, a ben wani Yob fu de rustig so taki a ben kan arki san a ben abi fu taki. Fu di a ben mandi nanga den sani di a ben yere, meki a basi den firi fu en fosi a bigin taki nanga Yob (Yob 32:2-5). Dati meki Elihu no taigi Yob nowan enkri hati sani. Na presi fu dati, a gi Yob dek’ati neleki fa wan trutru mati ben o du dati. A taigi Yob: „A tru Gado e si mi neleki fa a e si yu.” (Leisi Yob 33:6, 7.) Dan Elihu sori taki a ben arki Yob bun. Fosi a gi Yob rai, a kari wan tu prenspari sani di Yob ben taki (Yob 32:11; 33:8-11). Èn a du wan srefi sortu sani den tra leisi di a gi Yob rai.—Yob 34:5, 6, 9; 35:1-4.
11. Fa Elihu gi Yob rai? (Yob 33:1)
11 Di Elihu gi Yob rai, dan a no meki Yob firi leki a no warti noti, ma a sori lespeki gi en. Fu eksempre, Elihu kari Yob na en nen, ma soleki fa a sori, den dri tra man no du dati. (Leisi Yob 33:1.) A musu fu de so taki a ben memre fa en srefi ben wani taki di Yob nanga den mati fu en ben e hartaki. Dati meki di Elihu ben e gi Yob rai, dan a gi Yob na okasi fu taki (Yob 32:4; 33:32). Elihu sori Yob krin tu fu san ede sonwan fu den sani di a ben taki no ben bun, èn a memre en fu a koni, a makti, a retidu, nanga a bun-ati fu Yehovah (Yob 36:18, 21-26; 37:13, 23, 24). A no de fu taki dati den bun rai fu Elihu yepi Yob fu opo en ati gi moro rai di a ben o kisi fu Yehovah (Yob 38:1-3). Fa na eksempre fu Elihu ben kan yepi den sma na ini owru ten, èn fa a kan yepi wi na ini a ten disi?
12. Fa Yehovah gebroiki profeiti fu yepi a pipel fu en èn fa a bun eksempre fu Elihu ben kan yepi den Israelsma?
12 Fa na eksempre fu Elihu ben kan yepi den Israelsma. Yehovah ben gwenti gebroiki profeiti fu gi den Israelsma leri èn fu pir’ai gi den. Fu eksempre, na a ten fu den krutuman, Yehovah gebroiki na umaprofeiti Debora fu gi a pipel fu en rai. Yehovah gebroiki Samuel tu fu gi den Israelsma rai èn a du dati srefi di Samuel ben de wan yongu boi ete (Krut. 4:4-7; 5:7; 1 Sam. 3:19, 20). Èn na a ten fu den kownu, Yehovah gebroiki a wan profeiti baka a trawan fu yepi den Israelsma fu tan anbegi en na a yoisti fasi. Èn di a pipel trangayesi en, dan a ben e seni den profeiti fu go pir’ai gi den (2 Sam. 12:1-4; Tori 3:24). A bun eksempre fu Elihu di de fu feni na ini a buku Yob, ben kan yepi den getrow man nanga uma fu sabi san fu taki te den ben musu pir’ai gi trawan èn a ben kan yepi den tu fu du dati nanga switifasi.
13. Fa Kresten na ini a ten disi kan gi den Kresten brada nanga sisa fu den dek’ati?
13 Fa na eksempre fu Elihu e yepi wi. Leki Kresten wi e preiki a boskopu di de fu feni na ini Gado Wortu, fu meki sma kon sabi tu san na a wani fu Gado. Wi e gebroiki den yoisti wortu tu fu trowstu wi Kresten brada nanga sisa èn fu gi den dek’ati (1 Kor. 14:3). Spesrutu owruman musu sorgu taki ala ten den e taki nanga switifasi èn nanga lobi, srefi te wan sma e mandi èn e taki sani di a no musu taki.—1 Tes. 5:14; Yob 6:3.
14-15. Gi wan eksempre fu sori fa wan owruman kan teki na eksempre fu Elihu te a e gi wan sma rai.
14 Prakseri a situwâsi disi. Wan owruman e kon sabi taki wan sisa na ini a gemeente e firi brokosaka. Makandra nanga wan tra brada, na owruman e go luku a sisa fu gi en dek’ati. Te den de drape, dan a sisa e ferteri taki aladi a e tan teki prati na a preikiwroko èn e kon na den konmakandra, tòg a no e firi prisiri. San a brada di e teki fesi o taki?
15 A no de fu taki dati a fosi sani di a brada o du, na taki a o pruberi fu kon sabi fu san ede a sisa e firi so. Dati meki a o abi fu poti aksi gi a sisa èn arki bun san a abi fu taki. A de so taki a sisa feni taki a no bun nofo, noso a feni taki Yehovah no lobi en? A de so taki a e ’broko en ede nanga na aladei libi’? (Luk. 21:34) A di fu tu sani, na taki na owruman o pruberi fu prèise a sisa gi den bun sani di a e du. Fu eksempre, a kan prèise en fu di a e kon na den konmakandra èn fu di a e teki prati na a preikiwroko, aladi a no makelek gi en ala ten. A di fu dri sani, na taki te na owruman kon ferstan moro bun san na a situwâsi fu a sisa disi èn fu san ede a e firi brokosaka, dan a o gebroiki Bijbel fu yepi en fu de seiker taki Yehovah lobi en.—Gal. 2:20.
TAN LERI MOI SANI FU A BUKU YOB
16. Fa wi kan tan leri moi sani fu a buku Yob?
16 A de krin taki wi kan leri furu moi sani te wi e studeri a buku Yob. Soleki fa wi si na ini a fosi artikel, a buku Yob e leri wi fu san ede Yehovah e gi pasi taki pina e miti sma èn wi leri tu fa wi kan tan getrow na Yehovah te wi e pina. Èn na artikel disi sori fa a bun eksempre fu Elihu kan yepi wi alamala fu gi bun rai. Kande yu kan luku den les fu a buku Yob baka, fosi yu e gi wan sma rai. Èn efu yu no leisi a buku Yob wan heri pisi ten, dan kande yu kan meki ten fu leisi en baka. Seiker yu o leri ete wan tu moi sani fu a buku disi.
SINGI 125 „Koloku fu den sma di abi sari-ati”!
a A musu fu de so taki na wan ogri yeye pruberi fu overtoigi Elifas taki nowan libisma no bun nofo gi Yehovah, èn fu dati ede nowan libisma kan plisi Gado oiti. Elifas ben bribi a kruktu denki disi èn dati meki ibri leisi te a ben e taki nanga Yob, a ben e kon nanga a denki disi.—Yob 4:17; 15:15, 16; 22:2.