A Tyatyari Di Wi Poti na Wi Tapu

9, 10. Fu san a tyatyari ben de wan prenki na ini owruten? Fu san ede Yesus ben gi sma a kari fu teki a tyatyari fu en na den tapu?

⁹ Yu ben si san Yesus ben taki na ini Mateus 11:28, 29: „Teki mi tyatyari na un tapu èn leri fu mi.” Na ini a ten dati, a kan taki sma ben feni taki a wroko fu den ben de leki wan tyatyari na den tapu. Na ini owruten, a tyatyari ben de wan prenki fu a de di wan sma de na ini katibo, noso a dini di wan sma e dini wan tra sma (Genesis 27:40; Lefitikus 26:13; Deuteronomium 28:48). Furu fu den wrokoman di Yesus ben miti ben poti wan trutru tyatyari na tapu den skowru fu den, èn den ben tyari hebi lai nanga dati. Efu a tyatyari ben meki na wan bun fasi, dan a no ben o hati a neki nanga den skowru fu a sma di ben o tyari en, ma efu a no ben meki na a yoisti fasi, dan a ben kan priti a sma skin. Yesus ben de wan temreman. So bun, a kan de so taki a ben meki tyatyari tu. A ben musu sabi fa fu meki wan tyatyari di „safu” gi a skin. Kande a ben poti kawbuba noso pisi krosi gi a tyatyari, so taki a no ben o hati a neki nanga den skowru fu a sma.

¹⁰ Di Yesus ben taki: „Teki mi tyatyari na un tapu”, dan a kan de so taki a ben agersi ensrefi nanga wan sma di ben meki bun tyatyari di ben „safu” gi a neki nanga den skowru fu wan wrokoman. Fu dati ede Yesus ben taki moro fara: „Mi lai lekti.” Disi ben wani taki dati a tyatyari disi no ben hebi èn taki a no ben hati sma. Tru, di Yesus ben gi den arkiman a kari fu teki a tyatyari fu en na den tapu, dan a no ben pramisi den taki a ben o puru ala problema wantewante di ben e kwinsi den na a ten dati. Ma toku, a nyun prakseri di a ben tyari kon na fesi, ben o gi den krakti srefisrefi. A kenki di den ben o kenki a fasi fa den ben libi èn a fasi fa den ben du sani, ben o yepi den tu fu no abi broko-ede moro. A moro prenspari sani na taki den ben sa abi wan trutru howpu. A howpu dati ben o yepi den fu no si a libi leki wan hebi.

Yu Kan Kisi Krakti Baka

11. Fu san ede Yesus no ben taki nomo fu a puru di sma ben o puru a wan tyatyari fu poti wan trawan na den tapu?

¹¹ Yu musu frustan taki Yesus no ben taki dati sma ben o puru a wan tyatyari fu poti wan trawan na den tapu. Rome ben abi makti ete na ini a kondre, neleki fa den disiten tirimakti abi makti na ini den kondre pe Kresten e libi. Sma ben musu tan pai lantimoni na a Rome tirimakti na ini a fosi yarihondro. Sma ben tan abi problema nanga a gosontu fu den èn den ben abi problema tu na ekonomia sei. Onvolmaaktifasi nanga sondu ben tan abi krakti tapu sma. Ma toku, den sma dati ben kan kisi krakti baka efu den ben du san Yesus ben leri den. Te wi e du san Yesus ben taki, dan wisrefi kan kisi krakti baka na ini a ten disi.

12, 13. San ben o gi sma krakti baka soleki fa Yesus ben tyari kon na fesi? San wan tu sma ben du tapu dati?

¹² Na agersitori di Yesus ben fruteri fu a tyatyari, abi moro furu fu du nanga a wroko fu meki disipel. Wi sabi heri bun taki a moro prenspari wroko di Yesus ben du, na fu gi sma leri, ala di a ben poti furu prakseri na a Kownukondre fu Gado (Mateus 4:23). So bun, di a ben taki: „Teki mi tyatyari na un tapu”, dan Yesus ben wani sori krin taki den sma di e waka na en baka musu du a srefi wroko leki en. Den Evangelietori e sori taki Yesus ben gi opregti man deki-ati fu tapu nanga a wroko fu den, ala di dati ben de wan prenspari sani ini a libi fu furu sma. Memre a kari di a ben gi Petrus, Andreas, Yakobus nanga Yohanes: „Kon na mi baka èn mi sa meki unu tron fisiman fu libisma” (Markus 1:16-20). Yesus ben poti a wroko disi na a fosi presi na ini en libi èn a ben sori den fisiman dati taki den ben sa prisiri srefisrefi efu den ben du a srefi wroko leki en, ondro a tiri nanga a yepi fu en.

¹³ Wan tu fu den Dyu arkiman ben frustan a sani disi di Yesus ben leri den èn den ben du san a ben taki. Prakseri a tori na ini Lukas 5:1-11 fu den fo fisiman. Den ben de na syoro, den ben wroko heri neti, ma den no kisi noti. Wantronso den nèt fu den ben furu nanga fisi! A sani disi no ben pasa sondro taki wan sma yepi den, ma na Yesus ben meki dati pasa. Di den ben luku go na a syoro, dan den ben si ipi-ipi sma. Den sma ben arki san Yesus ben leri den. Fu di den fo man ben si disi, meki den ben frustan fu san ede Yesus ben taki: „Fu bigin nanga now yu sa kisi sma libilibi.” San den man ben du? „Den tyari den boto go baka na syoro, dan den gowe libi ala sani èn den go waka na en baka.”

14. (a) Fa wi kan kisi krakti baka na ini a ten disi? (b) San na a bun nyunsu di Yesus ben meki bekènti èn di e gi sma krakti baka na yeye fasi?

¹⁴ Fu taki en leti, yu kan du a srefi sani. A wroko fu leri sma Bijbel waarheid e tan go doro. So wan siksi milyun Yehovah Kotoigi na heri grontapu teki a kari fu Yesus fu ’teki a tyatyari fu en na den tapu’; den tron „fisiman fu libisma” (Mateus 4:19). Son sma e gebroiki furu fu a ten fu den fu man du a wroko disi; trawan e du omeni den man. Fu di a wroko disi e gi den krakti baka na yeye fasi, meki a libi no de so wan hebi gi den moro. Den e du san den lobi du, èn dati na fu fruteri sma bun nyunsu, „a bun nyunsu fu a kownukondre” (Mateus 4:23). A de wan prisiri sani ala ten fu fruteri sma bun nyunsu, ma spesrutu a bun nyunsu disi. Bijbel e fruteri wi den moro prenspari sani di wi musu sabi fu overtoigi sma taki den kan abi wan libi sondro tumusi furu broko-ede.—2 Timoteus 3:16, 17.

15. Fa yu kan kisi wini fu den leri fu Yesus di abi fu du nanga a libi?

¹⁵ Den sma srefi di bigin leri sabi fu Gado en Kownukondre no so langa pasa, e kisi wini kaba fu den leri fu Yesus di e sori fa sma musu tyari den libi. Furu sma kan taki dati den leri fu Yesus gi den krakti trutru èn taki a kenki a libi fu den. Yu kan luku efu dati de so tu nanga yu. A fasi fa yu kan du dati, na fu ondrosuku wan tu fu den gronprakseri di e sori fa yu musu tyari yu libi. Den gronprakseri dati skrifi na ini den tori di abi fu du nanga a libi nanga a diniwroko fu Yesus, spesrutu na ini den Evangelietori fu Mateus, Markus nanga Lukas.

Wan Fasi fu Kisi Krakti Baka

16, 17. (a) Pe yu kan feni wan tu fu den prenspari sani di Yesus ben leri sma? (b) San de fanowdu efu wi wani kisi krakti baka fu di wi e du den sani di Yesus ben leri sma?

¹⁶ Na ini a lente fu 31 G.T., Yesus ben hori wan taki di sma na heri grontapu sabi te na a dei fu tide. Den e kari dati a Bergitaki. A de fu feni na ini Mateus kapitel 5 te go miti 7 èn na ini Lukas kapitel 6. A Bergitaki e taki syatu fu ala den sani di Yesus ben leri sma. Yesus ben leri sma tra sani tu èn yu kan feni den na ini tra pisi fu den Evangelietori. Furu fu den sani di a ben taki, de krin fu frustan. Ma a kan de wan tyalensi fu du den sani dati trutru na ini yu libi. Fu san ede yu no e leisi den kapitel dati bun èn prakseri dipi fu den? Meki den prakseri disi di Yesus ben tyari kon na fesi, abi krakti tapu a denki fu yu èn so srefi tapu den sani di yu e du.

¹⁷ Difrenti fasi de fa yu kan seti den sani di Yesus ben leri wi. Meki wi luku den vers di e taki fu ibri prenspari sani di Yesus ben leri wi. Ibri dei fu a mun, yu sa man poti prakseri na wan fu den leri dati. Dan yu kan luku fa yu sa gebroiki den na ini yu libi. Fa yu kan du dati? We, no leisi den frafra. Prakseri a gudu tiriman di ben aksi Yesus Krestes: „San mi musu du fu man kisi têgo libi?” Di Yesus ben taki fu den prenspari sani di a Wet fu Gado ben aksi fu sma, dan a man ben piki en taki a ben du den sani dati kaba. Toku, a ben frustan taki a ben musu du moro. Yesus ben wani taki a ben musu tron wan disipel fu en. A ben wani taki a musu du moro muiti fu gebroiki den gronprakseri fu Gado na ini na aladei libi fu en. Soleki fa a sori, dan a man no ben de klariklari fu waka na Yesus baka (Lukas 18:18-23). So bun, te wan sma wani kon sabi den leri fu Yesus na ini a ten disi, dan a musu hori na prakseri taki a no musu taki nomo taki a e bribi den leri fu Yesus, ma a musu du san a e leri. Disi sa yepi en fu no abi furu broko-ede moro.

18. Sori fa yu kan gebroiki den sani di skrifi na ini a faki.

¹⁸ Efu yu wani bigin ondrosuku den leri fu Yesus, so taki yu kan gebroiki den, dan luku nomru wán na ini a faki. A e taki fu Mateus 5:3-9. Ibriwan fu wi ben kan teki furu ten fu denki dipi fu a tumusi moi rai na ini ibri vers. Ma te yu e luku san vers 3 te nanga 9 e taki, dan fa a denki nanga du fu yu musu de? Efu yu no wani taki problema e moro yu, dan san kan yepi yu? Fa yu libi sa kon moro bun te yu e poti moro prakseri na yeye afersi? Yu e du wan sani now di e teki furu ten fu yu? A de so taki yu musu tapu nanga a sani dati, so taki yu abi moro ten gi yeye afersi? Yu sa de moro koloku te yu e du dati.

19. San yu kan du fu kon frustan sani moro krin?

¹⁹ Yu kan du wan tra sani now. Fu san ede yu no e taki fu den tekst disi nanga wan tra sma di e dini Gado? Kande yu trowpatna, wan krosibei famiriman, noso wan mati (Odo 18:24; 20:5) Memre taki a gudu tiriman ben aksi wan tra sma wan prenspari sani; a sma dati ben de Yesus. Efu a ben du san Yesus taigi en, dan a ben kan de wan moro koloku sma. A ben man kisi têgo libi srefi. Te yu e taki fu a Bergitaki nanga wan tra anbegiman, dan a sma dati no sa de leki Yesus. Toku, a taki di yu e taki fu den leri fu Yesus sa de wan bun sani gi un ala tu. Pruberi fu du dati heri esi.

20, 21. San yu kan du fu man kon sabi den leri fu Yesus? Fa yu kan luku efu yu e go na fesi?

²⁰ Luku a faki agen di abi leki nen „Wan Tu Leri Di Kan Yepi Yu”. Den leri na ini a faki seti na so wan fasi, taki yu sa man poti prakseri na wán leri ibri dei. Fosi, yu kan leisi san Yesus ben taki na ini den tekst di kari. Baka dati, yu kan prakseri fu san a taki. Prakseri dipi fa yu kan gebroiki den na ini yu eigi libi. Efu yu e feni taki yu e du en kaba, dan prakseri san moro yu kan du fu libi akruderi a leri disi di Gado e gi. Pruberi a srefi dei dati fu du san Yesus ben leri wi. Efu yu no man frustan wantewante san yu e leisi, noso efu yu no e si krin fa yu kan gebroiki a leri, dan ondrosuku a leri dati agen a tra dei. Ma hori na prakseri taki yu no abi fu frustan a leri dati fosi, fu man ondrosuku a leri di e kon baka dati. A tra dei, yu kan prakseri fu wan tra leri. Na a kaba fu wan wiki, dan yu kan luku efu yu ben man gebroiki fo fu den feifi leri fu Yesus. Teki moro leri na ini a di fu tu wiki. Du dati ibri dei. No lasi-ati te yu e feni taki yu no ben du wan fu den sani di Yesus ben leri wi. A sani disi kan pasa nanga ibri Kresten (2 Kroniki 6:36; Psalm 130:3; Preikiman 7:20; Yakobus 3:8). Go doro fu gebroiki den leri na ini a di fu dri wiki èn na ini a di fu fo wiki.

²¹ Baka wán mun so, a kan taki yu prakseri fu ala 31 sani di Yesus ben leri sma. Fa yu sa firi te yu du dati? Yu no sa de moro koloku? Yu no sa firi moro switi? Srefi te yu go na fesi pikinso nomo, toku yu sa firi moro bun. Yu o sabi san yu kan du nanga den broko-ede fu yu, èn yu kan tan go doro nanga a fasi disi fu teki leri. Yu no musu frigiti taki Yesus ben leri tra moi sani di no de na ini a faki. Fu san ede yu no e suku wan tu fu den leri dati, so taki yu kan pruberi fu gebroiki den na ini yu libi?—Filipisma 3:16.

22. San kan de a bakapisi te wi e du san Yesus e leri wi? Ma sortu tra sani wi musu ondrosuku?

²² Yu kan si taki a tyatyari fu Yesus abi lai, ma taki a switi trutru fu tyari en. Den leri fu Yesus nanga a frantwortu di wi e tyari leki disipel fu en, na wan lekti lai. Na apostel Yohanes di ben de wan heri bun mati fu Yesus, ben tyari a lai dati moro leki 60 yari langa. A ben agri: „Disi na san a lobi gi Gado wani taki, dati wi e hori den komando fu en; èn toku den komando fu en no de wan hebi lai” (1 Yohanes 5:3). Yu kan abi na overtoigi dati tu. O moro yu e du san Yesus ben leri, o moro yu sa si taki den sani di e gi furu sma broko-ede now, no sa trobi yu so. Yu sa firi taki wan bigi hebi puru na yu tapu (Psalm 34:8). Ma toku, wi musu prakseri fu wan tra sani di abi fu du nanga a tyatyari fu Yesus di switi fu tyari. Yesus ben taki so srefi taki a ben abi „safrifasi nanga sakafasi”. San den sani disi abi fu du nanga a leri di wi e leri fu Yesus èn a waka di wi e waka na en baka? Wi sa luku a tori disi na ini a tra artikel.—Mateus 11:29.

„Leri fu Mi”

„Teki mi tyatyari na un tapu èn leri fu mi, bika mi abi safrifasi nanga sakafasi, èn unu sa kisi krakti baka.”—MATEUS 11:29.

1. Fu san ede a leri di wi e leri fu Yesus kan gi wi prisiri èn kan meki wi libi kon moro bun?

YESUS KRESTES ben de wan man di ben denki, di ben gi leri èn di ben handri na wan yoisti fasi ala ten. A ben tan wan syatu pisi ten na grontapu, ma a ben du wan prisiri wroko di ben gi winimarki èn a ben tan koloku. A ben tyari disipel kon makandra èn a ben leri den fa fu anbegi Gado, fa fu lobi libisma, èn fa fu wini grontapu (Yohanes 16:33). A ben gi den disipel fu en howpu èn ’nanga yepi fu a bun nyunsu, a ben skèin leti na tapu libi èn a pori di libisma skin no man pori’ (2 Timoteus 1:10). Efu yu na wan disipel fu en, dan san yu e denki a wani taki fu de wan disipel? Te wi e prakseri den sani di Yesus e taki fu disipel, dan dati kan yepi wi fu si fa wi kan meki wi libi kon moro bun. Dati wani taki dati wi sa abi fu denki leki en èn taki wi sa abi fu fiti wan tu gronprakseri na ini wi libi.—Mateus 10:24, 25; Lukas 14:26, 27; Yohanes 8:31, 32; 13:35; 15:8.

2, 3. (a) San a wani taki fu de wan disipel fu Yesus? (b) Fu san ede a prenspari taki wi e aksi wisrefi: ’Fu suma mi tron wan disipel?’

² Na ini den Kresten Griki Buku fu Bijbel, a wortu di vertaal nanga „disipel”, trutru e sori go na wan sma di e poti ala en prakseri na wan sani, noso wan sma di e leri wan sani. Wi e feni a srefi wortu disi na ini Mateus 11:29, a thematekst fu wi: „Teki mi tyatyari na un tapu èn leri fu mi, bika mi abi safrifasi nanga sakafasi, èn unu sa kisi krakti baka.” Iya, wan disipel na wan sma di e leri sani. Nofotron, na ini den Evangelietori a wortu „disipel” abi fu du nanga den bakaman fu Yesus. Den ben de nanga en di a ben e preiki èn den ben kisi leri fu en. A kan de so taki wan tu sma ben teki san Yesus ben leri, sondro taki tra sma ben sabi dati (Lukas 6:17; Yohanes 19:38). Den Evangelie skrifiman ben taki so srefi fu „den disipel fu Yohanes [a Dopuman] nanga den disipel fu den Fariseiman” (Markus 2:18). Fu di Yesus ben warskow den bakaman fu en fu „luku bun nanga a leri fu den Fariseiman”, meki wi kan aksi wisrefi: ’Fu suma mi tron wan disipel?’—Mateus 16:12.

³ Efu wi de disipel fu Yesus, efu wi teki a leri fu en, dan tra sma musu kon firi taki den e kisi krakti baka na yeye fasi te den de nanga wi. Den musu man si taki wi kon abi moro safrifasi èn taki wi abi sakafasi. Fa a de te wi abi bigi frantwortu na a wrokope fu wi? Fa a de te wi de wan papa noso mama, noso te wi abi frantwortu na ini a Kresten gemeente? Den sma e firi taki wi e du san Yesus ben du te a ben de nanga sma?

A Fasi fa Yesus Ben Libi Nanga Sma

4, 5. (a) Fu san ede a no muilek fu kon sabi fa Yesus ben libi nanga sma di ben abi problema? (b) San ben pasa di Yesus ben go nyan na a Fariseiman oso?

⁴ A prenspari taki wi sabi fa Yesus ben libi nanga sma, spesrutu nanga den wan di abi seryusu problema. A no muilek fu kon sabi dati; furu tori na ini Bijbel e sori fa Yesus ben libi nanga tra sma èn fa a ben yepi den wan di ben de na ini nowtu. Meki wi poti prakseri tu na a fasi fa den kerki fesiman, spesrutu den Fariseiman, ben libi nanga den sma di ben abi den srefi sortu problema. Te wi luku a fasi fa den Fariseiman ben handri èn a fasi fa Yesus ben handri, dan wi sa frustan sani moro bun.

⁵ Na ini a yari 31 G.T., di Yesus ben e preiki na ini Galilea, dan „wan fu den Fariseiman ben tan aksi [Yesus] fu a kon nyan na en oso”. Yesus no ben draidrai, a teki a kari. „So bun, a go na ini na oso fu a Fariseiman, dan a go sidon na tafra. Èn luku!, wan uma di sma na ini a foto ben sabi leki wan sondari, ben kon sabi taki a ben go na a Fariseiman oso fu nyan, èn na uma ben tyari wan albaster godo nanga switi oli. Na uma go tanapu pe en futu ben de. A ben e krei èn a ben bigin nati den futu fu en nanga den watra-ai fu en, dan a ben drei den nanga en ede-wiwiri. Boiti dati, a ben bosi den futu fu en na wan switi fasi èn a ben lobi a switi oli gi den futu fu en.”—Lukas 7:36-38.

6. Fa a du kon taki na uma di ben de „wan sondari” ben de na a oso fu a Fariseiman?

⁶ Yu kan prakseri san ben pasa drape? Wan buku e taki fu a tori disi: „Te so wan fesa-nyanyan ben hori, dan pôtisma ben kan go drape, so taki den ben kan kisi pikinso fu a nyanyan di tan abra. Fu di na uma (vers 37) ben sabi a gwenti disi, meki a go drape tu.” Dati e sori krin fu san ede wan sma ben man go drape sondro taki a kisi wan kari. Kande tra sma ben de drape tu fu suku pikinso nyanyan. Den ben musu wakti teleki den fisitiman ben kaba nyan. Ma na uma no ben du dati. A no ben wakti teleki den sma ben kaba nyan. Na uma disi no ben abi wan bun nen kwetikweti; a ben de „wan sondari” di furu sma ben sabi. Fu dati ede Yesus ben taki dati a ben sabi ’den sondu fu na uma, ala di den [ben] lai’.—Lukas 7:47.

7, 8. (a) San wi ben sa du kande efu a sani di skrifi na ini Lukas 7:36-38 ben miti wi? (b) Fa Simon ben piki?

⁷ Prakseri taki yu ben libi na ini a ten dati èn taki na yu ben de drape na presi fu Yesus. San yu ben o du? Yu ben sa firi fruferi efu na uma ben kon na yu? San yu ben o du efu so wan sani ben miti yu? (Lukas 7:45). Yu ben o skreki? Yu ben o tegu fu dati?

⁸ Efu yu ben de wan fu den tra fisitiman, dan a denki fu yu ben o de pikinso leki di fu Simon a Fariseiman? „A Fariseiman di ben gi [Yesus] a kari ben si dati, dan a ben taki na ini en ati: ’Efu a man disi ben de wan profeiti, dan a ben o sabi suma na a uma disi di e fasi en; a ben o sabi taki a de wan sondari’” (Lukas 7:39). Yesus ben de heri tra fasi leki den Fariseiman; a ben abi sari-ati trutru. A ben gi yesi na san na uma ben begi en èn a ben frustan taki na uma ben brokosaka srefisrefi. Wi no sabi fa a du kon taki na uma ben libi so wan sondu libi. Efu a ben de wan huru-uma trutru, dan soleki fa a sori, den fromsu Dyu mansma fu a foto, no ben du noti fu yepi en.

9. Fa Yesus ben piki, èn san ben de a bakapisi kande fu a fasi fa a ben piki?

⁹ Ma Yesus ben wani yepi na uma. A ben taigi en: „Yu kisi pardon fu den sondu fu yu.” Dan a taigi en moro fara: „A bribi fu yu frulusu yu; go na ini vrede” (Lukas 7:48-50). Disi na a kaba fu a tori. Kande wan sma e taki dati Yesus no ben du furu fu yepi na uma. Te yu luku en bun, Yesus ben blesi en, dan a seni en gowe. Yu denki taki na uma go libi a tumusi takru libi fu en baka? Wi no kan taki trutru efu na dati a du, ma luku san Lukas e taki now. A ben fruteri taki Yesus ben teki waka fu go „foto fu foto èn dorpu fu dorpu, e preiki èn e meki a bun nyunsu fu a kownukondre fu Gado bekènti”. Lukas ben taki tu dati „wan tu uma” ben de nanga Yesus èn nanga den disipel fu en, ala di „den ben e dini den nanga den gudu di [den uma] ben abi”. A kan, taki na uma disi ben sori berow èn taki a ben breiti fu de na den mindri now. A kan de so taki a ben bigin libi na wan fasi di e plisi Gado èn taki a ben kon abi wan krin konsensi, wan marki na ini a libi, èn trutru lobi gi Gado.—Lukas 8:1-3.

A Difrenti na Mindri Yesus Nanga den Fariseiman

10. Fu san ede a de wan bun sani fu prakseri a tori fu Yesus nanga na uma na Simon oso?

¹⁰ San wi kan leri fu a moi tori disi? A e naki wi ati srefisrefi, a no so? Prakseri taki yu de na Simon oso. Fa yu ben o firi? Yu ben o du san Yesus ben du, noso yu ben o firi pikinso neleki a Fariseiman di ben gi Yesus a kari? Yesus ben de a Manpikin fu Gado. Fu dati ede wi no man abi den srefi firi leki en èn wi no man du krinkrin san en ben du. Ma na a tra sei, wi no ben sa wani de leki Simon, a Fariseiman. A no furu sma ben sa breiti fu de neleki den Fariseiman.

11. Fu san ede wi no wani de leki den Fariseiman?

¹¹ Fu di wi ondrosuku Bijbel nanga tra buku, meki wi kan taki dati den Fariseiman ben si densrefi leki tumusi prenspari sma. Den ben feni taki na den abi a frantwortu fu luku taki ala sani e waka bun nanga den sma na ini a kondre. A Wet fu Gado ben tyari ala sani kon na krin èn sma ben frustan en bun, ma dati no ben sari gi den Fariseiman. Te den Fariseiman ben feni taki a Wet no ben fruteri krin san den sma ben musu du, dan den ben suku ala sortu fasi fu fruklari a Wet finifini, so taki sma no ben abi fu gebroiki a konsensi fu den te den ben musu teki bosroiti. Den kerki fesiman ben pruberi fu meki wet gi ala sani di sma ben du, srefi gi pikinpikin sani di no ben de so prenspari.a

12. Fa den Fariseiman ben si densrefi?

¹² Josephus, a Dyu historia skrifiman fu a fosi yarihondro, e sori taki den Fariseiman ben si densrefi leki sma di abi switifasi nanga safrifasi èn taki den ben si densrefi leki regtfardikisma. Ala nanga ala den ben feni taki den ben de bun srefisrefi fu du a wroko fu den. Sondro tweifri, wan tu fu den ben de so trutru. Kande yu e prakseri Nikodeimus (Yohanes 3:1, 2; 7:50, 51). Baka wan pisi ten, wan tu fu den ben teki a Kresten pasi (Tori fu den Apostel 15:5). A Kresten apostel Paulus ben taki fu son Dyu, soleki den Fariseiman, di a ben skrifi: „Den abi faya gi Gado, ma no akruderi soifri sabi” (Romesma 10:2). Ma den Evangelietori e sori taki den gewoon sma ben sabi den Fariseiman disi leki sma di abi bigifasi nanga heimemre; den Fariseiman ben feni taki den regtfardiki, nomonomo den ben suku fowtu na sma, den ben krutu trawan nomo èn den ben wisiwasi sma.

A Fasi fa Yesus Ben Si Sani

13. San Yesus ben taki fu den Fariseiman?

¹³ Yesus ben krutu a hoigrifasi fu den leriman fu Wet èn den Fariseiman. „Den e tai hebi lai kon na wán èn e poti den na tapu den skowru fu sma, ma densrefi no wani skoifi den nanga a finga fu den.” Iya, a lai ben hebi èn a tyatyari di den Fariseiman ben poti na sma tapu ben hati den. Yesus ben kari den leriman fu Wet nanga den Fariseiman „donman”. Donman e tyari problema kon na ini a libimakandra. Yesus ben kari den leriman nanga den Fariseiman „breni tyariman” èn a ben taki dati den „no poti prakseri na den moro prenspari afersi fu a Wet, dati wani taki, retidu nanga sari-ati nanga getrowfasi”. No wan sma wani taki Yesus musu si en leki wan Fariseiman, a no so?—Mateus 23:1-4, 16, 17, 23.

14, 15. (a) San a fasi fa Yesus ben handri nanga Mateus Leifi e fruteri wi fu a fasi fa den Fariseiman ben de? (b) Sortu prenspari sani wi kan leri fu a tori disi?

¹⁴ Ala sma di e leisi den Evangelietori kan si taki moro furu fu den Fariseiman ben takru srefisrefi. Di Yesus ben gi Mateus Leifi, a belastingman, a kari fu tron wan disipel, dan Leifi hori wan bigi fesa gi en. A tori e fruteri: „Dan den Fariseiman nanga den leriman fu den bigin krutukrutu fu dati ede. Den taigi den disipel fu en: ’Fu san ede yu e nyan èn dringi makandra nanga belastingman nanga sondari?’ Yesus ben piki den taki: ’. . . Mi no kon fu kari den regtfardikisma fu abi berow, ma fu kari den sondari fu abi berow.’”—Lukas 5:27-32.

¹⁵ Leifi srefi ben frustan wan tra sani di Yesus ben taki tapu a dei dati: „Go fu dati ede èn leri san a wani taki: ’Mi wani sari-ati, mi no wani srakti-ofrandi’” (Mateus 9:13). Den Fariseiman ben taki dati den ben bribi den sani di den Hebrew profeiti ben skrifi. Ma toku den no ben gi yesi na den wortu disi di skrifi na ini Hosea 6:6. Te den Fariseiman ben du fowtu sani, dan den ben hori densrefi nomonomo na den gwenti fu den. Den ben feni taki dati ben moro prenspari leki fu sori sari-ati. Ibriwan fu wi kan aksi ensrefi: ’Trawan sabi mi leki wan sma di e hori ensrefi nomonomo na spesrutu markitiki? Mi abi mi eigi denki èn mi wani hori misrefi na dati nomo? Noso trawan e si mi leki wan sma di abi sari-ati nanga switifasi ala ten?’

16. Sortu sma den Fariseiman ben de? Fa wi kan sorgu taki wi no e tron leki den Fariseiman?

¹⁶ Den Fariseiman ben lobi krutu sma. Nomonomo den ben suku fowtu na trawan, awansi na trutru fowtu, noso sani di den ben si leki fowtu. Sma ben sabi taki den Fariseiman ben gwenti suku fowtu na sma èn den ben sori den doronomo tapu den fowtu fu den. Den Fariseiman ben meki bigi, taki den ben gi wan di fu tin pisi fu den moro pikin wiwiri soleki munt, dille, nanga komijn. Den ben wani sori nanga den krosi di den ben weri taki den ben de fayafaya anbegiman, èn den ben pruberi fu meki a nâsi du san den wani. Fu tru, efu wi wani du sani neleki fa Yesus ben du dati, dan wi musu luku bun taki wi a no sma di ala ten e suku fowtu na trawan, èn wi no musu poti prakseri nomo na den fowtu di trawan e meki.

Fa Yesus Ben Lusu Problema?

17-19. (a) Fruteri san Yesus ben du na ini wan seryusu situwâsi. (b) San meki taki a situwâsi ben muilek so? (c) San yu ben o du efu yu ben drape di na uma kon na Yesus?

¹⁷ A fasi fa Yesus ben lusu problema ben de heri tra fasi leki fa den Fariseiman ben du dati. Luku san Yesus ben du na ini wan seryusu situwâsi. A sani disi ben abi fu du nanga wan uma di ben lasi brudu 12 yari kaba. Yu kan leisi a tori disi na ini Lukas 8:42-48.

¹⁸ Markus e taki dati na uma ben „frede èn a ben beifi” (Markus 5:33). Fu san ede na uma ben frede so? A no de fu taki, na uma ben sabi taki a ben pasa a Wet fu Gado. Lefitikus 15:25-28 e sori taki wan uma no ben krin solanga a ben lasi brudu. A ben musu wakti te leki a no ben lasi brudu moro èn baka dati a ben musu wakti ete wan wiki. Ibri sani nanga ibri sma di a ben fasi, no ben krin. Efu na uma ben wani go na Yesus, dan a ben musu pasa wan bigi ipi sma fosi. Te wi e prakseri baka fu a tori 2000 yari baka dati, dan wi e firi trutru gi na uma disi di ben de na ini so wan sari situwâsi.

¹⁹ Efu yu ben de drape a dei dati, dan fa yu ben sa denki fu a situwâsi? San yu ben o taki? Luku taki Yesus ben yepi na uma na wan switi fasi, na wan lobi-ati fasi, èn a ben hori den firi fu en na prakseri; a no ben poti prakseri srefi na den problema di kande a tyari kon.—Markus 5:34.

20. San ben o de wan tyalensi gi wi efu Lefitikus 15:25-28 ben de wan wet na ini a ten disi?

²⁰ Wi kan leri wan sani fu a tori disi? Prakseri taki yu na wan owruman na ini wan Kresten gemeente na ini a ten disi. Prakseri moro fara taki Lefitikus 15:25-28 na wan wet gi Kresten na ini a ten disi. Wan Kresten uma ben pasa a wet dati; a frede, a no sabi san a musu du. San yu ben o du? Yu ben o gi en syen na fesi ala sma? Yu ben o krutu en nomo? Kande yu ben sa taki: „Mi no ben sa du dati kwetikweti! Mi ben o du san Yesus ben du; mi ben sa meki furu muiti fu abi switifasi èn mi ben o yepi en na wan lobi-ati fasi. Mi ben o hori den firi fu en na prakseri tu.” Dati bun srefisrefi! Ma a de wan tyalensi fu du dati trutru èn fu waka baka na eksempre fu Yesus.

21. San Yesus ben leri sma fu a Wet?

²¹ Fu taki en leti, sma ben firi taki den kisi krakti baka te den ben de nanga Yesus, den ben firi moro bun èn den ben kisi deki-ati tu. Efu Gado Wet ben taigi den krin san den ben musu du, dan dati den ben musu du tu. Ma na ini wan tra kefal, den ben musu gebroiki a konsensi fu den. Nanga den bosroiti di den teki, den ben kan sori taki den lobi Gado. A Wet ben gi den pasi fu teki den eigi bosroiti (Markus 2:27, 28). Gado ben lobi a pipel fu en. Ala ten a ben du sani gi a tanbun fu den, èn a ben de klariklari fu abi sari-ati nanga den te den ben meki fowtu. Yesus ben de so wan sma tu.—Yohanes 14:9.