4 “Sheole,” “Hadese” Lebitla le Tloaelehileng la Moloko oa Batho; Sebaka sa mabitla
Seheberu, שאול (sheʼohlʹ); Segerike, ᾅδης (haiʹdes); Selatine, in·ferʹnus; Sesyria, shiul
Makhetlo a Mashome a Tšeletseng a Metso e Tšeletseng ao Sheole e Hlahang ka ’Ona
“Sheole” e hlaha ka makhetlo a 66 ho Phetolelo ea Lefatše le Lecha ea Mangolo a Seheberu, e leng ho Ge 37:35; 42:38; 44:29, 31; Nu 16:30, 33; De 32:22; 1Sa 2:6; 2Sa 22:6; 1Ma 2:6, 9; Job 7:9; 11:8; 14:13; 17:13, 16; 21:13; 24:19; 26:6; Pes 6:5; 9:17; 16:10; 18:5; 30:3; 31:17; 49:14, 14, 15; 55:15; 86:13; 88:3; 89:48; 116:3; 139:8; 141:7; Lipr 1:12; 5:5; 7:27; 9:18; 15:11, 24; 23:14; 27:20; 30:16; Moe 9:10; Sef 8:6; Esa 5:14; [7:11]; 14:9, 11, 15; 28:15, 18; 38:10, 18; 57:9; Eze 31:15, 16, 17; 32:21, 27; Hos 13:14, 14; Amo 9:2; Jon 2:2; Hab 2:5.
Makhetlo ao “Sheole” e hlahang ka ’ona ka Mangolong a Seheberu a akarelletsa makhetlo a 65 ao e hlahang ka ’ona tabeng e ngotsoeng ea Seheberu sa Masorete, esita le lekhetlo le le leng ho Esa 7:11, moo taba e ngotsoeng e nang le sheʼaʹlah, “u fele u kōpe,” empa ka ho fetoloa ho honyenyane ha moo selumi se shebileng teng le tumellanong le liphetolelo tse sa tšoaneng tsa boholo-holo e ngotsoe e le sheʼoʹlah, “Sheoleng,” kapa, “ho Sheole.” Maemong ’ohle Phetolelo ea Lefatše le Lecha e sebelisa “Sheole” bakeng sa lentsoe la Seheberu sheʼohlʹ. Septuagint ea Segerike hangata e fetolela sheʼohlʹ e le haiʹdes.
Le hoja ho fanoe ka mehloli e mengata ea lentsoe la Seheberu sheʼohlʹ, kamoo ho bonahalang kateng le tsoa leetsing la Seheberu שׁאל (sha·ʼalʹ), le bolelang “ho kōpa.” Sena se bontša hore Sheole ke sebaka (eseng boemo) se kōpang kapa se batlang bohle se sa khetholle, ha se amohela bafu ba moloko oa batho ho sona. (Bona NW Ref. Bi., Ge 37:35 le Esa 7:11 mengolong e botlaaseng ba leqephe.) Se lefatšeng ’me kamehla se amahanngoa le bafu, ’me ka ho hlakileng se bolela lebitla le tloaelehileng la moloko oa batho, sebaka sa mabitla, kapa sebaka sa lefatšeng (eseng sa leoatleng) sa bafu. Ho fapana le hoo, lentsoe la Seheberu qeʹver le bolela lebitla ka leng kapa sebaka sa lepato.—Ge 23:4, 6, 9, 20.
Makhetlo a Leshome ao Hadese e Hlahang ka ’Ona
“Hadese,” eo mohlomong e bolelang “sebaka se sa bonoeng,” e hlaha ka makhetlo a leshome ho Phetolelo ea Lefatše le Lecha ea Mangolo a Segerike a Bakreste, e leng ho Mat 11:23; 16:18; Lu 10:15; 16:23; Lik 2:27, 31; Tše 1:18; 6:8; 20:13, 14.
Ho Lik 2:27, seo Petrose a se qotsitseng ho Pes 16:10 se bontša hore Hadese e tšoana le Sheole ’me e sebelisoa bakeng sa lebitla le tloaelehileng la moloko oa batho (ho fapana le lentsoe la Segerike taʹphos, lebitla ka leng). Lentsoe la Selatine le tšoanang le Hadese ke in·ferʹnus (ka linako tse ling inʹfe·rus). Le bolela “se leng ka tlaase; sebaka se ka tlaase,” ’me le sebetsa hantle ho sebaka sa mabitla. Ka hona ke lentsoe le loketseng le haufi le mantsoe a Segerike le Seheberu.
Ka Mangolong a bululetsoeng mantsoe ana a amahanngoa le lefu le bafu, eseng le bophelo le ba phelang. (Tše 20:13) Ka booona mantsoe ana ha a na khopolo kapa maikutlo a thabo kapa bohloko.