“Lehaha la Masholu” la Kajeno
MAKASINENG oa Natural History, moprofesa oa anthropology Colin Turnbull o hlalositse phihlelo ea hae ha e ne e le mohahlauli Jerusalema. O itse “moea oa Keresemese” oo a neng a qalile ho ba le oona “o ile oa fela ka potlako” ha a hlokomela mabenkele a motse a neng “a tletse lintho tse se nang molemo tse neng li rekisoa ka theko e phahameng haholo ho bareki (bahahlauli) ba nakong ea Keresemese bao ho bonahalang eka ba ne ba ikutloa ba tlamehile ho reka.”
Turnbull o boletse tjena ka “moea oa Keresemese” oo a neng a e-na le oona: “[O ile oa] boela oa fela ha ke fihla sebakeng se seng seo ke neng ke nahanne hore mohlomong se ka [o] tsosa—lebitla le bitsoang Lebitla le Halalelang la Kreste.” (Ponahalo ea lona ka hare e bonoa ka holimo.) Mono, boitšoaro ba bahahlauli ba bang “ba neng ba bonahala ba bontša ho hloka tlhompho ho pepenene bakeng sa ho halalelang” bo ile ba mo nyahamisa kaha ba ne “ba khothometsana le ho sutumetsana ka tsela eo e hlileng e seng ea Bokreste, ba sebelisa mahetla le litsoe ho qobella ho kena ka monyako o patisaneng oa lebitla leo la Kreste ka bolona. Ka linako tse ling ntoa e nyenyane e ne e ee e qhome, e felehetsoe ke mahlapa le boitšisinyo ba ’mele bo hlokang khalalelo ka ho felletseng.”
Turnbull o boletse hore ho e-na le hore baruti ba ikarabellang “ba tsose moea oa khalalelo, ba felisitse ponahalo eohle ea khalalelo ka bobona ka ho beha mohlala oa boitšoaro bo mabifi.” O ile a bolela ka “motho ea kang Rasputin, ea neng a apere liaparo tse telele tse sootho, a apere seaparo se boima se se nang matsoho” eo “ka boikakaso a neng a ntse a tlosa bahahlauli ba tloaelehileng monyako oa lebitla la Kreste nako le nako ha sehlopha sa bahahlauli ba lefang chelete e ngata haholo, ba nkileng likerese (ba bitsoang ma-pilgrim) se hlaha, se etelletsoe pele ke Rasputin e mong.” Setsebi se boletse hore phello e bile “hloeano pakeng tsa ba sa nkang likerese le ba nkileng likerese, esita le pakeng tsa baruti ka ho fapana, kaha ho ne ho bonahala ho e-na le mokoloko o sa feleng oa lihlopha tse hlōlisanang tse tsekang nako le sebaka.”
Motsoalle oa moprofesa Turnbull o ne a le bohōle ba “[limithara] tse seng kae thōko le eena karolong e ka morao ea lebitla, a khumame ka mangole le matsoho, karolo e ’ngoe ea hae e patehile mokoting o leboteng.” Turnbull o ile a hlalosa: “Ha ke ntse ke shebile, letsoho la hae le letona le ile la tsoa ’me la phopholetsa chelete ka potlako ka pokothong ea hae, empa letsoho la hae le leng le ile la sala ka har’a mokoti le otlolohile hoo e neng eka le tšoeroe. Leha ho le joalo, hang ha a se a kentse chelete ka mokoting, letsoho la hae le letšehali le ile la tloheloa ’me motsoalle oa ka o ile a ema . . . Ka letsohong la hae le letšehali o ne a tšoere sefapanonyana sa lepolanka, se le metsi moo se fafalitsoeng ke moitlami ea nang le tokelo eo ka metsi ao ho thoeng ke a halalelang ea neng a khumame a patehile ka har’a lehaha le lenyenyane, a emetse motho ea tlil’o lefa.”
Jesu Kreste o ile a hlokomela boitšoaro bo tšoanang le boo ba batho ba nang le tšusumetso tempeleng, ’me o ile a ba bolella hore ba ne ba e fetotse “lehaha la masholu.” (Luka 19:45, 46) Bonneteng, mehleng ea rōna ‘mahaha a joalo a masholu’ ha a Jerusalema feela.
[Tlhaloso ea Moo Setšoantšo se Nkiloeng Teng e leqepheng la 25]
Pictorial Archive (Near Eastern History) Est.