11. Pauluse o ile a eletsa Bakreste hore ba sebetsane le babusi ba lefatše joang?

¹¹ Tumellanong le sena, lilemong tse ka holimonyana ho tse 20 ka mor’a lefu la Kreste, moapostola Pauluse o ile a bolella Bakreste ba Roma: “Soule e ’ngoe le e ’ngoe a e ipehe tlas’a ba phahameng ba nang le matla a ho laela.” (Baroma 13:1) Lilemong tse ka bang leshome hamorao, pejana ho hore a kenngoe teronkong ka lekhetlo la bobeli le hore a ahloleloe lefu Roma, Pauluse o ile a ngolla Tite: “Tsoela pele ho ba hopotsa [Bakreste ba Kreta] ho ipeha tlaase le ho mamela mebuso le ba nang le matla a ho laela e le babusi, ho lokela mosebetsi o mong le o mong o molemo, ho se bue ka mokhoa o kotsi ka le ea mong, ho se rate ntoa, ho ba le kahlolo e molemo, ho bontša bonolo bohle ho batho bohle.”—Tite 3:1, 2.

Kutloisiso e Tsoelang Pele ea “ba Phahameng ba Nang le Matla a ho Laela”

12. (a) Charles Taze Russell o ile a talima boemo bo loketseng ba Bokreste e le bofe kamanong le ba busang ba nang le matla a ho laela? (b) Mabapi le ho sebeletsa mabothong a hlometseng, Bakreste ba tlotsitsoeng ba ile ba ba le maikutlo afe a sa tšoaneng Ntoeng ea I ea Lefatše?

¹² Khale koana ka 1886, Charles Taze Russell o ile a ngola bukeng ea The Plan of the Ages: “Leha e le Jesu kapa Baapostola ha baa ka ba kena-kenana le babusi ba lefatše ka tsela leha e le efe. . . . Ba ile ba ruta Kereke ho mamela melao, le ho hlompha ba nang le matla a ho laela ka lebaka la boemo ba bona, . . . ho lefa makhetho ao ba a behileng, ’me ntle le moo e hohlanang le melao ea Molimo (Lik. 4:19; 5:29) ba se ke ba hanyetsa melao efe kapa efe e behiloeng. (Baroma 13:1-7; Mat. 22:21) Jesu le Baapostola le kereke ea pele kaofela ba ne ba boloka molao, le hoja ba ne ba arohile ebile e se karolo ea mebuso ea lefatše lena.” Ka nepo buka ena e ile ea tsebahatsa “ba matla ba phahameng,” kapa “ba phahameng ba nang le matla a ho laela,” bao moapostola Pauluse a buileng ka bona, e le batho ba busang ba nang le matla a ho laela. (Baroma 13:1, King James Version) Ka 1904 buka ea The New Creation e ile ea bolela hore Bakreste ba ’nete “ba lokela ho fumanoa har’a ba bolokang molao ka ho fetisisa nakong ea joale—e se be ba fehlang morusu, ba likhathatso, ba tšoaea-tšoaeang liphoso.” Ba bang ba ile ba utloisisa hore sena se bolela ho ikokobeletsa babusi ka ho feletseng, esita le ho isa bohōleng ba ho amohela tšebeletso mabothong a hlometseng Ntoeng ea I ea Lefatše. Leha ho le joalo, ba bang ba ile ba talima sena e le se khahlanong le polelo ea Jesu: “Bohle ba nkang sabole ba tla timela ka sabole.” (Matheu 26:52) Ho totobetse hore ho ne ho hlokahala kutloisiso e hlakileng haholoanyane ea boikokobetso ba Bokreste ho ba phahameng ba nang le matla a ho laela.

13. Ka 1929 ho ile ha hlahisoa phetoho efe mabapi le hore na ba matla ba phahameng ke bo-mang, ’me see se ile sa ipaka se le molemo joang?

¹³ Ka 1929, nakong ea ha melao ea mebuso e fapaneng e ne e qala ho hanela lintho tseo Molimo a li laelang kapa e batla lintho tseo melao ea Molimo e li hanelang, ho ne ho lumeloa hore ba matla ba phahameng e tlameha ebe ke Jehova Molimo le Jesu Kreste.b Ena e ne e le kutloisiso eo bahlanka ba Jehova ba neng ba e-na le eona nakong ea bohlokoa ka ho fetisisa pele ho Ntoa ea II ea Lefatše le nakong eo e loanoang le ho kenella Ntoeng ea Mantsoe, ka ho leka-lekanya tšabo ha eona le ho itlhomella ha mabotho. Ha ho hetloa morao, ho totobetse hore pono ena ea lintho, joalokaha e ne e phahamisa puso ea Jehova le Kreste oa hae, e ile ea thusa batho ba Molimo ho boloka boemo ba ho se jele paate ba tiile ho pholletsa le nako ena e thata.

Boikokobetso bo Lekanyelitsoeng

14. Ka 1962, leseli le eketsehileng le ile la khantšoa joang mabapi le Baroma 13:1, 2 le mangolo a mang a amanang le eona?

¹⁴ Ka 1961 New World Translation of the Holy Scriptures e ile ea phethoa. Ho lokisoa ha eona ho ile ha hloka boithuto bo tebileng ba puo ea taba e ngotsoeng ea Mangolo. Phetolelo e nepahetseng ea mantsoe a sa sebelisoang ho Baroma khaolo ea 13 feela empa le litemaneng tse kang Tite 3:1, 2 le 1 Petrose 2:13, 17 e ile ea etsa hore ho totobale hore polelo “ba phahameng ba nang le matla a ho laela” e ne e sa bolele Ea Phahameng ka ho Fetisisa Ea Nang le Matla a ho Laela, e leng Jehova, le Mora oa hae Jesu, empa e ne e bolela batho ba busang ba nang le matla a ho laela. Ho ella qetellong ea 1962, ho ile ha hatisoa lihlooho ka har’a Molula-Qhooa tse neng li fana ka tlhaloso e nepahetseng ea Baroma khaolo ea 13 hape li ne li fana ka pono e hlakileng haholoanyane ho feta e neng e le teng mehleng ea C. T. Russell. Lihlooho tsena li ne li bontša hore ho ipeha ha Bokreste tlas’a ba nang le matla a ho laela e ke ke ea e-ba ho feletseng. Ho tlameha ho lekanyetsoa, ho itšetlehiloe ka hore ho se etsoe hore bahlanka ba Molimo ba hohlane le molao oa Molimo. Lihlooho tse eketsehileng ho Molula-Qhooa li totobalitse ntlha ena ea bohlokoa.c

15, 16. (a) Kutloisiso e ncha ea Baroma khaolo ea 13 e ile ea lebisa ponong efe e leka-lekaneng hamolemonyana? (b) Ke lipotso life tse lokelang ho arajoa?

¹⁵ Senotlolo sena sa kutloisiso e nepahetseng ea Baroma khaolo ea 13 se nolofalelitse batho ba Jehova ho leka-lekanya tlhompho e loketseng ba nang le matla a ho laela a lipolotiki le boemo bo sa sekisetseng mabapi le melao-motheo ea bohlokoa ea Mangolo. (Pesaleme ea 97:11; Jeremia 3:15) Se ba lumeletse ho ba le pono e loketseng ea kamano ea bona le Molimo le litšebelisano tsa bona le Naha. Se tiisitse hore ha ba lefa lintho tsa Sesare ho Sesare, ha baa lokela ho hlokomoloha ho lefa lintho tsa Molimo ho Molimo.

Ho thahasellisang, ha a hlalosa Baroma khaolo ea 13, Moprofesa F. F. Bruce oa ngola: “Ho hlakile boitsebisong bo haufi le taba, joalokaha ho le joalo boitsebisong bo akaretsang bo potolohileng taba ba mangolo a baapostola, hore naha ka nepo e ka laela hore e mameloe feela ka har’a meeli ea merero eo Molimo a e thehileng ka lebaka la eona—ka ho khethehileng, hase feela hore naha e ka ’na ea hanyetsoa empa e tlameha ho hanyetsoa ha e batla boinehelo bo loketseng Molimo feela.”