Lilemong tsa morao tjena ho hongata ho ile ha boleloa ka sesosa se seng sa mahlomola: ho senya ha motho tikoloho. Le hoja Jesu a sa ka a bolela sena ka ho toba boprofeteng ba hae, Tšenolo 11:18 e bontša hore pele ho timetso e tlang, motho o tla be a ‘senya lefatše.’ Bopaki ba hore tšenyo ena e ntse e etsahala bo bongata. Setsebi sa tikoloho Norman Myers eo mantsoe a hae a qotsitsoeng bukeng State of the World 1988, o fana ka molaetsa ona o tšosang: “Ha ho moloko leha e le ofe oa nako e fetileng o kileng oa tobana le tebello ea ho felisoa ka bongata nakong ea bophelo ba ’ona. Ha ho moloko nakong e tlang o tla ke o tobane le phephetso e tšoanang le eo: haeba moloko ona oa hona joale o hlōleha ho sebetsana le mosebetsi ona, tšenyo e tla be e se e entsoe ’me ha ho sa tla ba le ‘monyetla o mong.’”

Hlokomela tlaleho e tokollong ea February 17, 1992, ea makasine oa Newsweek tabeng ea ho senyeha ha ozone sebakeng. Alexandra Allen setsebi se khethehileng sa ozone sa mokhatlo oa Greenpeace e leng mokhatlo oa machaba oa tikoloho, se ile sa qotsoa e le se lemosang ka ho fela ha ozone se re “hona joale ke tšokelo bokamosong ba lintho tsohle tse phelang lefatšeng.”—Bona lebokose le leqepheng lena bakeng sa bopaki bo eketsehileng ba tšenyo ea tikoloho ea lefatše.

[Lebokose le leqepheng la 6]

Mathata a Tikoloho—Pontšo ea Linako

◻ Libakeng tseo ho tsona ho lulang batho ba bangata tsa Karolo ea Lefatše e ka Leboea lera le sireletsang la ozone le ba lesesaane ka lebelo le menang habeli leo bo-rasaense ba neng ba le lekanyetsa lilemong tse seng kae feela tse fetileng.

◻ Tekanyo e nyenyane ka ho fetisisa ea mefuta e 140 ea limela le liphoofolo e fela letsatsi le leng le le leng.

◻ Litekanyo tsa carbon dioxide e hohelang mocheso li phahametse tsa pele ho tsoelo-pele ea li-indasteri ka karolo ea 26 lekholong, ’me li ntse li tsoela pele ho phahama.

◻ Ka 1990 ho ne ho chesa haholoanyane lefatšeng ho feta selemong leha e le sefe ho tloha nakong eo ho ileng ha bolokoa tlaleho, e leng bohareng ba lekholo la bo19 la lilemo; lilemo tse tšeletseng ho tse supileng tseo ho tsona ho neng ho chesa haholo ho latela tlaleho ena e bile ho tloha ka 1980.

◻ Meru e fela ka lebelo la lihekthere tse 17 000 000 ka selemo, e leng sebaka se boholo ba halofo ea Finland.

◻ Baahi ba lefatše ba eketseha ka limillione tse 92 ka selemo—hoo e ka bang ho eketseha ha batho ba bang ba lekanang le ba Mexico ka selemo; kakaretsong ena, ba limillione tse 88 ba eketseha linaheng tse futsanehileng.

◻ Batho ba ka bang limillione tse likete tse 1,2 ha ba na metsi a ho noa a hloekileng.

Ho latela buka State of the World 1992, ea Mokhatlo oa Worldwatch, maqephe 3, 4, W. W. Norton & Company, New York, London.