‘Tekeleza Haki’ Unapotembea na Mungu

1-3. (a) Kwa nini tunapaswa kumshukuru sana Yehova? (b) Mwokozi wetu mwenye upendo anataka tufanye nini?

JIWAZIE ukiwa ndani ya meli inayozama. Unapoanza tu kukata tamaa, mtu fulani anakuja na kukuokoa. Unafurahi sana mtu huyo anapokuokoa na kukwambia: “Sasa uko salama”! Ungehisije kuhusu mtu huyo? Bila shaka, ungemthamini sana kwa kuokoa uhai wako.

² Kwa njia fulani, mfano huo unaonyesha jambo ambalo Yehova ametufanyia. Tunapaswa kumshukuru sana kwa sababu ametuandalia fidia inayotuwezesha kuokolewa kutoka kwenye utumwa wa dhambi na kifo. Tunahisi tukiwa salama kwa kuwa tunajua kwamba tukiendelea kuwa na imani katika dhabihu hiyo, dhambi zetu zinasamehewa na tutapata uzima wa milele. (1 Yohana 1:7; 4:9) Kama tulivyoona katika Sura ya 14, fidia ni wonyesho mkubwa zaidi wa upendo na haki ya Yehova. Tunapaswa kuionaje?

³ Inafaa tuchunguze mambo ambayo Mwokozi wetu mwenye upendo anataka tufanye. Yehova anasema hivi kupitia nabii Mika: “Ee mwanadamu, amekuambia yaliyo mema. Na Yehova anataka nini kutoka kwako? Anataka tu utekeleze haki, uthamini sana ushikamanifu, na utembee kwa kiasi na Mungu wako!” (Mika 6:8) Ona kwamba mojawapo ya mambo ambayo Yehova anataka tufanye ni ‘kutekeleza haki.’ Tunawezaje kufanya hivyo?

Kufuatia “Uadilifu wa Kweli”

4. Tunajuaje kwamba Yehova anatarajia tuishi kulingana na viwango vyake vya uadilifu?

⁴ Yehova anatarajia tuishi kulingana na viwango vyake vya mema na mabaya. Kwa kuwa kanuni zake ni za haki na uadilifu, tunapozitii tunafuatia haki na uadilifu. Andiko la Isaya 1:17 linasema hivi: “Jifunzeni kutenda mema, tafuteni haki.” Neno la Mungu linatuhimiza ‘tuutafute uadilifu.’ (Sefania 2:3) Linatusihi pia “kuvaa utu mpya ulioumbwa kupatana na mapenzi ya Mungu katika uadilifu wa kweli.” (Waefeso 4:24) Uadilifu wa kweli, au haki ya kweli, huchukia jeuri, uovu, na ukosefu wa adili, kwa sababu mambo hayo huchafua mambo matakatifu.​—Zaburi 11:5; Waefeso 5:3-5.

5, 6. (a) Kwa nini si vigumu kwetu kuishi kulingana na viwango vya Yehova? (b) Biblia inaonyeshaje kwamba kufuatia uadilifu ni jambo la kuendelea?

⁵ Je, ni vigumu kwetu kuishi kulingana na viwango vya Yehova vya uadilifu? Hapana. Mtu anayempenda Yehova haoni viwango vyake kuwa vyenye kulemea. Tunataka kuishi kwa njia inayompendeza Mungu wetu kwa sababu tunampenda na tunapenda sifa zake. (1 Yohana 5:3) Kumbuka kwamba Yehova “hupenda matendo ya uadilifu.” (Zaburi 11:7) Ikiwa tunataka kuiga kikweli haki, au uadilifu wa Mungu, ni lazima tupende mambo ambayo Yehova anapenda na kuchukia yale anayochukia.​—Zaburi 97:10.

⁶ Si rahisi kwa wanadamu wasio wakamilifu kufuatia uadilifu. Ni lazima tuvue utu wa zamani pamoja na mazoea yake maovu na kujivika utu mpya. Biblia inasema kwamba utu huo “unafanywa kuwa mpya” kupitia ujuzi sahihi. (Wakolosai 3:9, 10) Maneno “unafanywa kuwa mpya” yanaonyesha kwamba kujivika utu mpya ni jambo lenye kuendelea, na ambalo linahitaji jitihada kubwa. Hata tukijitahidi kadiri gani kufanya yaliyo mema, nyakati nyingine tunakosea katika mawazo, maneno, au matendo kwa sababu ya hali yetu ya kutokamilika.​—Waroma 7:14-20; Yakobo 3:2.

7. Tunapaswa kuhisije tunapokosea licha ya kujitahidi kufuatia uadilifu?

⁷ Tunapaswa kuhisije tunapokosea licha ya kujitahidi kufuatia uadilifu? Bila shaka, hatungetaka kupunguza uzito wa dhambi. Hata hivyo, hatupaswi kamwe kukata tamaa, na kuhisi kwamba hatustahili kumtumikia Yehova kwa sababu ya makosa yetu. Mungu wetu mwenye fadhili amefanya mipango ili wale wanaotubu kikweli wasamehewe. Fikiria maneno haya yanayotia moyo ya mtume Yohana: “Ninawaandikia mambo haya ili msitende dhambi.” Kisha akataja jambo hili lenye kufariji: “Bado, yeyote akitenda dhambi [kwa sababu ya kurithi kutokamilika], tuna msaidizi kwa Baba, Yesu Kristo.” (1 Yohana 2:1) Yehova ametoa dhabihu ya fidia ya Yesu ili tuweze kumtumikia kwa njia inayofaa licha ya hali yetu ya dhambi. Bila shaka, hilo linatuchochea kufanya yote tuwezayo ili kumpendeza Yehova.

Habari Njema na Haki ya Mungu

8, 9. Kuhubiriwa kwa habari njema kunaonyeshaje haki ya Yehova?

⁸ Tunaweza kutenda haki na hata kuiga haki ya Mungu—kwa kushiriki kikamili katika kazi ya kuwahubiria wengine habari njema za Ufalme wa Mungu. Haki ya Yehova inahusianaje na habari njema?

⁹ Yehova hataharibu mfumo huu mwovu kabla ya kuwaonya watu. Yesu alisema hivi alipotabiri kuhusu matukio ya siku za mwisho: “Katika mataifa yote, lazima habari njema ihubiriwe kwanza.” (Marko 13:10; Mathayo 24:3) Neno “kwanza” linamaanisha kwamba kazi ya kuhubiri ulimwenguni pote itatangulia matukio mengine. Matukio hayo yanatia ndani dhiki kubwa iliyotabiriwa, wakati ambapo waovu wataharibiwa ili ulimwengu mpya wenye uadilifu uwepo. (Mathayo 24:14, 21, 22) Bila shaka, hakuna mtu yeyote atakayeweza kusema kwamba Yehova anawaonea waovu. Kwa kuagiza onyo litolewe, anawapa waovu muda wa kutosha wa kubadili njia zao ili wasiangamizwe.​—Yona 3:1-10.

10, 11. Tunaonyeshaje haki ya Mungu tunapohubiri habari njema?

¹⁰ Tunaonyeshaje haki ya Mungu tunapohubiri habari njema? Kwanza kabisa, tunapaswa kufanya yote tuwezayo ili kuwasaidia wengine waweze kuokolewa. Fikiria tena ule mfano wa kuokolewa kutoka kwenye meli inayozama. Bila shaka, ukiwa salama kwenye mashua ya kuokolea, ungejitahidi kuwasaidia wengine ambao bado wako baharini. Vivyo hivyo, tuna wajibu wa kuwasaidia wale walio kwenye “bahari” ya ulimwengu huu mwovu. Ni kweli kwamba wengi wanakataa ujumbe wetu. Lakini maadamu Yehova anaendelea kuwa mwenye subira, tuna jukumu la kuwapa nafasi ya ‘kufikia toba’ ili waweze kuokolewa.​—2 Petro 3:9.

¹¹ Tunapowahubiria habari njema watu wote tunaokutana nao, tunaonyesha haki katika njia nyingine muhimu sana: Tunaonyesha kwamba hatuwabagui watu. Kumbuka kwamba “Mungu hana ubaguzi, lakini katika kila taifa mtu anayemwogopa na kutenda uadilifu anakubaliwa naye.” (Matendo 10:34, 35) Tunaweza tu kuiga haki Yake kwa kutoonyesha ubaguzi. Badala yake, tunapaswa kuwahubiria wengine habari njema bila kujali kabila, cheo chao katika jamii, au hali yao ya kiuchumi. Kwa kufanya hivyo, tutawapa watu wote nafasi ya kusikia na kukubali habari njema.​—Waroma 10:11-13.

Jinsi Tunavyowatendea Wengine

12, 13. (a) Kwa nini hatupaswi kuwa wepesi kuwahukumu wengine? (b) Shauri la Yesu la ‘kuacha kuhukumu’ na ‘kuacha kulaumu’ linamaanisha nini? (Ona pia maelezo ya chini.)

¹² Tunaweza pia kuonyesha haki kwa kuwatendea wengine kama Yehova anavyotutendea. Ni rahisi sana kuwahukumu wengine, kuchambua makosa yao, na kutilia shaka nia yao. Lakini ni nani kati yetu angependa Yehova achambue nia yake na kasoro zake bila huruma? Yehova hatutendei hivyo. Mtunga zaburi alisema hivi: “Ikiwa ungekuwa unatazama tu makosa, Ee Yah, basi ni nani, Ee Yehova, angeweza kusimama?” (Zaburi 130:3) Je, hatuthamini kwamba Mungu wetu mwenye haki na mwenye rehema hakazii fikira makosa yetu? (Zaburi 103:8-10) Hata hivyo, tunapaswa kuwatendeaje wengine?

¹³ Tukielewa kwamba haki ya Mungu ni yenye rehema, hatutakuwa wepesi kuwahukumu wengine katika mambo ambayo hayatuhusu au mambo yasiyo na maana sana. Katika Mahubiri yake ya Mlimani, Yesu alionya hivi: “Acheni kuhukumu ili msihukumiwe.” (Mathayo 7:1) Kulingana na simulizi la Luka, Yesu aliongezea hivi: “Acheni kulaumu, nanyi hamtalaumiwa kamwe.”a (Luka 6:37) Yesu alijua kwamba wanadamu wasio wakamilifu wana mwelekeo wa kuhukumu. Msikilizaji yeyote aliyekuwa na tabia ya kuwahukumu wengine vikali alipaswa kuacha kufanya hivyo.

14. Kwa nini tunapaswa ‘kuacha kuwahukumu’ wengine?

¹⁴ Kwa nini ni lazima ‘tuache kuwahukumu’ wengine? Kwanza, hatuna mamlaka ya kufanya hivyo. Yakobo anatukumbusha hivi: “Kuna mmoja tu ambaye ni Mpaji-sheria na Mwamuzi,” yaani, Yehova. Kisha Yakobo anauliza hivi: “Wewe ni nani ili umhukumu jirani yako?” (Yakobo 4:12; Waroma 14:1-4) Isitoshe, ni rahisi sana kuwahukumu wengine isivyo haki kwa sababu sisi ni wenye dhambi. Huenda tusione sifa zao nzuri kwa sababu hatupendi mambo fulani kuwahusu, tunahisi kwamba wametutendea vibaya, tunawaonea wivu, au tunahisi kwamba sisi ni bora kuliko wao. Hatutafanya haraka kutafuta makosa ya wengine ikiwa tutakumbuka kwamba hata sisi tuna udhaifu mbalimbali. Hatuwezi kusoma moyo wala kujua kikamili hali za wengine. Basi, sisi ni nani hivi kwamba tuwatilie shaka waamini wenzetu au kuchambua jitihada zao za kumtumikia Mungu? Itafaa zaidi tukimwiga Yehova kwa kutafuta sifa nzuri za ndugu na dada zetu badala ya kukazia fikira makosa yao.

15. Waabudu wa Mungu hawapaswi kamwe kutenda kwa njia gani na kutumia maneno gani, na kwa nini?

¹⁵ Tunapaswa kuwatendeaje watu wa familia yetu? Inasikitisha kwamba leo watu wanahukumiwa zaidi wanapokuwa nyumbani, mahali ambapo panapaswa kuwa na amani. Waume, wake, na wazazi wengi huwahukumu watu wa familia zao bila huruma, wanawaambia maneno yasiyofaa, na hata huwapiga. Lakini waabudu wa Mungu hawapaswi kamwe kutumia maneno makali, kejeli, au kuwajeruhi wengine. (Waefeso 4:29, 31; 5:33; 6:4) Shauri la Yesu la ‘kuacha kuhukumu’ na ‘kuacha kulaumu’ linapaswa kutumiwa nyumbani pia. Kumbuka kwamba kuonyesha haki kunatia ndani kuwatendea wengine kama Yehova anavyotutendea. Mungu wetu hatutendei kamwe kwa ukali au kwa ukatili. Badala yake, yeye “ni mwenye upendo mwororo sana” kwa wanaompenda. (Yakobo 5:11) Yeye ni mfano bora sana wa kuiga!

Wazee Wanaotumikia “kwa Haki”

16, 17. (a) Yehova anatarajia wazee wafanye nini? (b) Ni hatua gani inayopaswa kuchukuliwa mtenda dhambi anapokataa kuonyesha toba ya kweli, na kwa nini?

¹⁶ Sisi sote tuna wajibu wa kutenda haki, lakini wazee katika kutaniko la Kikristo wanapaswa kufanya hivyo hata zaidi. Ona kile alichoandika Isaya katika unabii kuhusu “wakuu,” au wazee: “Tazama! Mfalme atatawala kwa uadilifu, na wakuu watatawala kwa haki.” (Isaya 32:1) Ndiyo, Yehova anatarajia wazee watumikie kwa haki. Wanawezaje kufanya hivyo?

¹⁷ Wanaume hao wa kiroho wenye sifa za kustahili wanajua kwamba ili kuwe na haki, au uadilifu, wanapaswa kudumisha usafi kutanikoni. Nyakati nyingine, wazee wanalazimika kuwahukumu wale wanaotenda dhambi nzito. Wanapofanya hivyo, wanakumbuka kwamba Mungu anataka waonyeshe rehema inapowezekana. Hivyo, wanajaribu kumsaidia mtenda dhambi aonyeshe toba. Lakini watafanya nini ikiwa mtenda dhambi anakataa kuonyesha toba ya kweli licha ya jitihada za kumsaidia? Neno la Yehova linaagiza kwamba hatua thabiti ya haki ichukuliwe: “Mwondoeni mtu mwovu miongoni mwenu.” Hilo linamaanisha kwamba ataondolewa kutanikoni. (1 Wakorintho 5:11-13; 2 Yohana 9-11) Wazee wanahuzunika sana wanapolazimika kuchukua hatua hiyo, lakini wanatambua kwamba ni lazima wafanye hivyo ili kudumisha usafi wa kiadili na wa kiroho kutanikoni. Hata hivyo, wanatumaini kwamba siku moja mtenda dhambi huyo atarudiwa na ufahamu na kurudi kutanikoni.​—Luka 15:17, 18.

18. Wazee wanakumbuka nini wanapowapa wengine shauri linalotegemea Biblia?

¹⁸ Kutumikia kwa njia ya haki kunatia ndani pia kutoa shauri linalotegemea Biblia inapohitajika. Bila shaka, wazee hawatafuti kasoro za wengine. Wala hawatumii kila nafasi wanayopata ili kutoa shauri. Lakini mwamini mwenzao anaweza ‘kuchukua hatua isiyofaa kabla hajajua.’ Kukumbuka kwamba Yehova anatekeleza haki yake kwa kujali hisia za wengine wala si kwa ukatili, kutawasaidia wazee “kumrekebisha upya mtu huyo kwa roho ya upole.” (Wagalatia 6:1) Kwa hiyo, wazee hawatamfokea mkosaji wala kumshutumu kwa maneno makali. Badala yake, wanatoa shauri kwa njia ya fadhili na upendo ili kumtia moyo mtu huyo. Hata wanapotoa shauri la moja kwa moja linaloonyesha waziwazi matokeo ya kufuata mwenendo usiofaa, wazee wanakumbuka kwamba mwamini mwenzao aliyekosea ni kondoo wa kundi la Yehova.b (Luka 15:7) Shauri au karipio linapotolewa kwa njia ya upendo, huenda likamsaidia mkosaji ajirekebishe.

19. Wazee hufanya maamuzi gani, na maamuzi hayo yanapaswa kutegemea nini?

¹⁹ Mara nyingi, wazee hufanya maamuzi yanayowahusu waamini wenzao. Kwa mfano, wakati fulani wazee hukutana ili kujadili ikiwa ndugu wengine kutanikoni wanastahili kupendekezwa kuwa wazee au watumishi wa huduma. Wazee wanajua kwamba hawapaswi kuonyesha upendeleo. Wanafuata viwango vilivyowekwa na Mungu wanapowapendekeza wengine, na hawategemei hisia zao. Hivyo, wanafanya uamuzi “bila kubagua wala kupendelea.”​—1 Timotheo 5:21.

20, 21. (a) Wazee wanajitahidi kufanya nini, na kwa nini? (b) Wazee wanawezaje kuwasaidia “wale walioshuka moyo”?

²⁰ Wazee huonyesha haki ya Mungu kwa njia nyingine pia. Baada ya kutabiri kwamba wazee wangetumikia “kwa haki,” Isaya aliongeza hivi: “Na kila mmoja atakuwa kama mahali pa kujificha kutokana na upepo, na mahali pa kujisitiri kutokana na dhoruba ya mvua, kama vijito vya maji katika nchi isiyo na maji, kama kivuli cha jabali kubwa katika nchi iliyokauka.” (Isaya 32:1, 2) Basi, wazee hujitahidi kuwafariji na kuwaburudisha waabudu wenzao.

²¹ Leo watu wengi wanahitaji kutiwa moyo kwa sababu ya matatizo mengi yanayovunja moyo. Wazee, mnawezaje kuwasaidia “wale walioshuka moyo”? (1 Wathesalonike 5:14) Wasikilizeni mkiwa na hisia mwenzi. (Yakobo 1:19) Huenda wakataka kuzungumza na mtu fulani wanayemtumaini kuhusu “mahangaiko” yaliyo katika moyo wao. (Methali 12:25) Wahakikishieni kwamba wanahitajiwa, wanathaminiwa, na wanapendwa na Yehova na ndugu na dada zao. (1 Petro 1:22; 5:6, 7) Zaidi ya hayo, mnaweza kusali pamoja nao na kwa ajili yao. Wanaweza kupata faraja sana wanapomsikia mzee akisali kutoka moyoni kwa ajili yao. (Yakobo 5:14, 15) Mungu mwenye haki anathamini jitihada zenu za upendo za kuwasaidia walioshuka moyo.

22. Tunaweza kuiga haki ya Yehova katika njia zipi, na matokeo yatakuwa nini?

²² Kwa kweli, tunamkaribia Yehova zaidi tunapoiga haki yake! Tunaonyesha haki ya Mungu tunapofuata kanuni zake za haki, tunapowahubiria wengine habari njema zinazookoa uhai, na tunapokazia fikira mambo mazuri ambayo wengine hufanya badala ya kutafuta kasoro zao. Wazee, mnaonyesha haki ya Mungu mnapodumisha usafi wa kutaniko, mnapotoa shauri la Kimaandiko lenye kujenga, mnapofanya maamuzi bila upendeleo, na mnapowatia moyo wale walioshuka moyo. Akiwa mbinguni, Yehova anafurahi sana kuona watu wake wakijitahidi kabisa ‘kutekeleza haki’ wanapotembea na Mungu wao!