“Hekima ya Mungu Katika Siri Takatifu”

1, 2. Ni ‘siri gani takatifu,’ ambayo tunapaswa kupendezwa nayo na kwa nini?

SIRI! Mara nyingi wanadamu hushindwa kutunza siri, kwa sababu zinavutia na kustaajabisha. Hata hivyo, Biblia inasema hivi: “Ni utukufu wa Mungu kutunza jambo likiwa siri.” (Methali 25:2) Akiwa Muumba na Mtawala Mwenye Enzi Kuu, Yehova ana haki ya kuamua ikiwa atatuambia mambo fulani na pia ana haki ya kuchagua wakati atakaotufunulia mambo hayo.

² Hata hivyo, kuna siri moja yenye kuvutia na kustaajabisha ambayo Yehova amefunua katika Neno lake. Inaitwa “siri takatifu ya mapenzi ya [Mungu].” (Waefeso 1:9) Kujifunza kuhusu siri hiyo hakuvutii tu, bali kutatusaidia kuokolewa, pia, tutapata kujua kuhusu hekima ya Yehova isiyo na kifani.

Siri Takatifu Yafunuliwa Hatua kwa Hatua

3, 4. Unabii wa Mwanzo 3:15 ulitokeza tumaini gani, na ulikuwa na fumbo gani, au ‘siri gani takatifu’?

³ Adamu na Hawa walipofanya dhambi, huenda ilionekana ni kana kwamba kusudi la Yehova la wanadamu wakamilifu kuishi katika paradiso duniani lilikuwa limezuiwa. Lakini Mungu alishughulikia tatizo hilo mara moja. Alisema hivi: “Nami nitaweka uadui kati yako [yaani, nyoka] na mwanamke na kati ya uzao wako na uzao wake. Yeye atakuponda kichwa, nawe utamuuma kisigino.”​—Mwanzo 3:15.

⁴ Maneno hayo yalikuwa kama fumbo lisiloeleweka. Mwanamke huyo alikuwa nani? Nyoka anayetajwa alikuwa nani? Ni nani angekuwa “uzao” ambao ungemponda nyoka kichwa? Adamu na Hawa hawakujua. Lakini maneno hayo ya Mungu yalimpa tumaini mtoto yeyote mwaminifu wa wenzi hao walioasi. Angeweza kuwa na uhakika kwamba Yehova angeondoa kila aina ya uovu, dhambi, na kifo na kwamba kusudi lake lingetimia. Angefanya hivyo jinsi gani? Hilo lilikuwa fumbo! Biblia inaiita “hekima ya Mungu katika siri takatifu, hekima iliyofichwa.”​—1 Wakorintho 2:7.

5. Toa mfano unaoonyesha jinsi Yehova anavyofunua siri yake hatua kwa hatua.

⁵ Akiwa “Mfunuaji wa siri,” hatimaye Yehova angefunua kila jambo kuhusu utimizo wa siri hiyo. (Danieli 2:28) Lakini angeifunua siri hiyo hatua kwa hatua. Kwa mfano, fikiria jinsi ambavyo baba mwenye upendo anavyomjibu mvulana wake mdogo anayemwuliza, “Baba, nilitoka wapi?” Baba mwenye hekima anamwambia mvulana huyo mdogo habari chache tu ambazo anaweza kuelewa. Kadiri mvulana huyo anavyokua, ndivyo baba anavyomweleza habari nyingi zaidi. Vivyo hivyo, Yehova huamua wakati ambapo watu wake wanaweza kuelewa unabii kuhusu mapenzi yake na kusudi lake.​—Methali 4:18; Danieli 12:4.

6. (a) Agano au makubaliano huwa na kusudi gani? (b) Kwa nini ni jambo lenye kupendeza kwamba Yehova hufanya maagano na wanadamu?

⁶ Yehova alifunuaje siri hiyo? Alifunua mambo mengi kwa kufanya maagano au makubaliano kadhaa. Huenda, umewahi kufanya makubaliano—labda ni ya kununua nyumba, kuomba mkopo au ya kumkopesha mtu pesa. Makubaliano hayo yalithibitisha kisheria kwamba masharti mliyokubaliana yatatimizwa. Lakini kwa nini Yehova alihitaji kufanya maagano rasmi au makubaliano na wanadamu? Bila shaka, neno lake ni uthibitisho wa kutosha kwamba ahadi zake zitatimia. Hilo ni kweli, lakini, kwa fadhili Mungu amethibitisha neno lake katika visa kadhaa kwa kufanya maagano ya kisheria. Maagano hayo yenye masharti ya kisheria hutupatia sisi wanadamu tusio wakamilifu msingi thabiti zaidi wa kuzitumaini ahadi za Yehova.​—Waebrania 6:16-18.

Agano la Yehova Pamoja na Abrahamu

7, 8. (a) Yehova alifanya agano gani na Abrahamu, na agano hilo lilifunua nini kuhusu ile siri takatifu? (b) Yehova alifunuaje hatua kwa hatua ukoo wa mzaliwa aliyeahidiwa?

⁷ Zaidi ya miaka elfu mbili baada ya mwanadamu kufukuzwa kutoka kwenye Paradiso, Yehova alimwambia hivi mtumishi wake mwaminifu Abrahamu: “Nami hakika nitaufanya uzao wako uwe mwingi kama nyota za mbinguni . . . na kupitia uzao wako mataifa yote yatajipatia baraka kwa sababu umeisikiliza sauti yangu.” (Mwanzo 22:17, 18) Hiyo haikuwa ahadi tu; Yehova aliitoa kama agano la kisheria na kulithibitisha kwa kiapo chake kisichoweza kuvunjwa. (Mwanzo 17:1, 2; Waebrania 6:13-15) Ni jambo la pekee sana kwamba Bwana Mwenye Enzi Kuu alifanya agano ili kuwabariki wanadamu!

⁸ Agano ambalo Yehova alifanya pamoja na Abrahamu lilifunua kwamba mzao aliyeahidiwa angekuwa mwanadamu, kwa sababu angekuwa mzaliwa anayetoka katika ukoo wa Abrahamu. Lakini angekuwa nani? Baada ya muda, Yehova alifunua kwamba Isaka, mmoja wa wana wa Abrahamu angekuwa babu ya mzaliwa huyo. Na kati ya wana wawili wa Isaka, Yakobo alichaguliwa. (Mwanzo 21:12; 28:13, 14) Baadaye, Yakobo alimwambia mmoja kati ya wanawe 12 maneno haya ya kiunabii: “Fimbo ya ufalme haitaondoka Yuda, wala fimbo ya kiongozi kutoka katikati ya miguu yake, mpaka Shilo atakapokuja, na mataifa yatamtii.” (Mwanzo 49:10) Basi ikajulikana wazi kwamba mzaliwa huyo angekuwa mfalme kutoka katika kabila la Yuda!

Agano Pamoja na Israeli

9, 10. (a) Yehova alifanya agano gani na taifa la Israeli, na agano hilo lilitokeza ulinzi gani (b) Sheria ilionyeshaje wazi kwamba wanadamu wanahitaji fidia?

⁹ Mwaka wa 1513 K.W.K., Yehova alifanya mpango ambao ungefunua mambo mengi zaidi kuhusu ile siri takatifu. Alifanya agano na wazao wa Abrahamu, taifa la Israeli. Ingawa agano hilo la Sheria ya Musa halitumiki leo, lilikuwa sehemu muhimu sana ya kusudi la Yehova la kumleta mzaliwa aliyeahidiwa. Jinsi gani? Fikiria njia hizi tatu. Kwanza, Sheria hiyo ilikuwa kama ukuta wa ulinzi. (Waefeso 2:14) Sheria zake za uadilifu ziliwatenganisha Wayahudi na wasio Wayahudi. Kwa hiyo, Sheria ilisaidia kulinda ukoo wa uzao ulioahidiwa. Kwa sababu ya ulinzi huo, taifa hilo bado lilikuwapo wakati wa Mungu ulipofika wa Masihi kuzaliwa katika kabila la Yuda.

¹⁰ Pili, Sheria ilionyesha wazi kwamba wanadamu wanahitaji fidia. Sheria hiyo kamilifu ilionyesha wazi kwamba wanadamu wenye dhambi hawawezi kuitii kikamili. Kwa hiyo, ilikusudiwa “kufanya makosa yawe wazi, mpaka ufike ule uzao ambao ulikuwa umepewa ahadi.” (Wagalatia 3:19) Sheria hiyo ilikuwa na mipango ya kusamehe dhambi kwa muda kupitia dhabihu za wanyama. Lakini, dhabihu hizo ziliashiria dhabihu ya fidia ya Kristo, kwa kuwa kama Paulo alivyoandika, “damu ya ng’ombe dume na ya mbuzi haiwezi kuondoa dhambi.” (Waebrania 10:1-4) Kwa hiyo, kwa Wayahudi waaminifu, agano hilo lilikuwa ‘mtunzaji aliyewaongoza kwa Kristo.’​—Wagalatia 3:24.

11. Agano la Sheria liliandaa tumaini gani zuri kwa Waisraeli, na kwa nini taifa hilo lilipoteza tumaini hilo?

¹¹ Tatu, agano hilo liliandaa tumaini zuri kwa ajili ya Waisraeli. Yehova aliwaambia kwamba ikiwa wangetii agano hilo, wangekuwa “ufalme wa makuhani, na taifa takatifu.” (Kutoka 19:5, 6) Hatimaye, Waisraeli wa asili wakaja kuwa washiriki wa kwanza wa ufalme wa makuhani wa kimbingu. Hata hivyo, karibu taifa lote la Israeli liliasi agano la Sheria, likaukataa ule uzao wa Kimasihi, na likapoteza tumaini hilo. Basi, ni nani wangekamilisha ufalme wa makuhani? Na taifa hilo lililobarikiwa lingekuwa na uhusiano gani na uzao ulioahidiwa? Mambo hayo ya siri takatifu yangefunuliwa kwa wakati unaofaa wa Mungu.

Agano la Ufalme la Daudi

12. Yehova alifanya agano gani na Daudi, na lilifunua mambo gani kuhusu siri takatifu ya Mungu?

¹² Katika karne ya 11 K.W.K., Yehova alifunua mambo zaidi kuhusu ile siri takatifu alipofanya agano lingine. Alimwahidi hivi Mfalme mwaminifu Daudi: “[Nitamwinua] mzao wako baada yako, . . . nami nitauimarisha kabisa ufalme wake. . . . Nami nitakiimarisha kabisa kiti cha ufalme wake milele.” (2 Samweli 7:12, 13; Zaburi 89:3) Wakati huo ilijulikana kwamba ukoo wa Uzao ulioahidiwa ungetokea katika nyumba ya Daudi. Lakini je, mwanadamu wa kawaida angeweza kutawala “milele”? (Zaburi 89:20, 29, 34-36) Na je, mfalme huyo wa kibinadamu angeweza kuwaokoa wanadamu kutoka katika dhambi na kifo?

13, 14. (a) Kulingana na Zaburi 110, Yehova anamwahidi nini Mfalme wake aliyetiwa mafuta? (b) Manabii wa Yehova walifunua mambo gani mengine kuhusu mzaliwa ambaye angekuja?

¹³ Daudi aliongozwa kuandika hivi: “Yehova alimtangazia hivi Bwana wangu: Keti kwenye mkono wangu wa kuume mpaka nitakapowaweka adui zako kuwa kiti cha miguu yako. Yehova ameapa naye hatabadili nia yake, wewe ni kuhani milele kwa mfano wa Melkizedeki.” (Zaburi 110:1, 4) Maneno hayo ya Daudi yalimhusu moja kwa moja, mzaliwa aliyeahidiwa, au Masihi. (Matendo 2:35, 36) Mfalme huyo hangetawala kutoka Yerusalemu, bali kutoka mbinguni kwenye ‘mkono wa kuume’ wa Yehova. Basi angekuwa na mamlaka, si juu ya nchi ya Israeli tu, bali juu ya dunia yote. (Zaburi 2:6-8) Jambo lingine lilifunuliwa. Yehova aliapa kwamba Masihi huyo angekuwa “kuhani . . . kwa mfano wa Melkizedeki.” Kama Melkizedeki, ambaye alitumikia akiwa mfalme na kuhani katika siku za Abrahamu, mzaliwa ambaye angekuja, angechaguliwa na Mungu moja kwa moja awe Mfalme na Kuhani!—Mwanzo 14:17-20.

¹⁴ Kwa miaka mingi, Yehova alitumia manabii wake kufunua mambo zaidi kuhusu siri yake takatifu. Kwa mfano, Isaya alitabiri kwamba mzaliwa huyo angekufa kifo cha kidhabihu. (Isaya 53:3-12) Mika alitabiri mahali ambapo Masihi angezaliwa. (Mika 5:2) Danieli alitabiri hata wakati hususa ambapo mzaliwa huyo angetokea na wakati ambapo angekufa.​—Danieli 9:24-27.

Siri Takatifu Yafunuliwa!

15, 16. (a) Mwana wa Yehova ‘alitokana na mwanamke’ katika njia gani? (b) Yesu alirithi nini kutoka kwa wazazi wake wa kibinadamu, na ni lini alikuwa mzaliwa aliyeahidiwa?

¹⁵ Utimizo wa unabii huo mbalimbali haukujulikana hadi mwana huyo alipotokea. Andiko la Wagalatia 4:4 linasema: “Lakini wakati kamili ulipofika, Mungu alimtuma Mwana wake, aliyezaliwa na mwanamke.” Mwaka wa 2 K.W.K., malaika alimwambia hivi bikira Myahudi aliyeitwa Maria: “Tazama! utapata mimba na kuzaa mwana nawe utamwita Yesu. Huyo atakuwa mkuu naye ataitwa Mwana wa Aliye Juu Zaidi, na Yehova Mungu atampa kiti cha ufalme cha Daudi baba yake . . . Roho takatifu itakuja juu yako, na nguvu za Aliye Juu Zaidi zitakufunika. Kwa hiyo yule atakayezaliwa ataitwa mtakatifu, Mwana wa Mungu.”​—Luka 1:31, 32, 35.

¹⁶ Baadaye, Yehova alihamisha uhai wa Mwana wake kutoka mbinguni hadi kwenye tumbo la uzazi la Maria, hivyo, akazaliwa kutokana na mwanamke. Maria hakuwa mwanamke mkamilifu. Lakini, Yesu hakurithi kutokamilika kwa Maria, kwa sababu alikuwa “Mwana wa Mungu.” Pia, wazazi wa kibinadamu wa Yesu, ambao walikuwa wa uzao wa Daudi, walimwezesha kuwa mrithi wa Daudi kiasili na kisheria. (Matendo 13:22, 23) Yesu alipobatizwa mwaka wa 29 W.K., Yehova alimtia mafuta kwa roho takatifu na kusema: “Huyu ni Mwanangu, mpendwa.” (Mathayo 3:16, 17) Hatimaye, mzaliwa aliyeahidiwa alikuwa amewasili! (Wagalatia 3:16) Wakati wa kufunua mambo mengi zaidi kuhusu ile siri takatifu ulikuwa umefika.​—2 Timotheo 1:10.

17. Andiko la Mwanzo 3:15 lilifafanuliwaje?

¹⁷ Wakati wa huduma yake, Yesu alimtambulisha yule nyoka aliyetajwa katika Mwanzo 3:15 kuwa Shetani, na uzao wa nyoka kuwa wafuasi wa Shetani. (Mathayo 23:33; Yohana 8:44) Baadaye, ilifunuliwa jinsi ambavyo hao wote watapondwa milele. (Ufunuo 20:1-3, 10, 15) Na mwanamke alitambuliwa kuwa “Yerusalemu la juu,” sehemu ya kimbingu ya tengenezo la Yehova linalofanyizwa na viumbe wa roho, linafananishwa na mke.a—Wagalatia 4:26; Ufunuo 12:1-6.

Agano Jipya

18. Ni nini kusudi la “agano jipya”?

¹⁸ Huenda jambo la kushangaza hata zaidi lilifunuliwa usiku mmoja kabla ya kifo cha Yesu, alipowaambia wanafunzi wake waaminifu kuhusu “agano jipya.” (Luka 22:20) Kama tu Agano la sheria ya Musa, Agano jipya lilikusudiwa kutokeza “ufalme wa makuhani.” (Kutoka 19:6; 1 Petro 2:9) Hata hivyo, agano hilo halingefanyiza taifa la kibinadamu bali taifa la kiroho, yaani, “Israeli wa Mungu.” Taifa hilo lingekuwa tu na wafuasi waaminifu wa Kristo waliotiwa mafuta. (Wagalatia 6:16) Washiriki hao wa agano jipya wangeshirikiana na Yesu kuwabariki wanadamu!

19. (a) Kwa nini agano jipya linafanikiwa kufanyiza “ufalme wa makuhani”? (b) Kwa nini Wakristo watiwa-mafuta wanaitwa “kiumbe kipya,” na ni wangapi watakaotawala na Kristo wakiwa mbinguni?

¹⁹ Lakini kwa nini agano jipya linafanikiwa kufanyiza “ufalme wa makuhani” ambao utawabariki wanadamu? Kwa sababu, badala ya kuwahukumu wanafunzi wa Kristo kuwa watenda dhambi, linawafungulia njia ya kusamehewa dhambi zao kupitia dhabihu yake. (Yeremia 31:31-34) Mara tu baada ya kuhesabiwa kuwa waadilifu machoni pa Yehova, anawakubali kuwa wana wa familia yake ya kimbingu na kuwatia mafuta kwa roho takatifu. (Waroma 8:15-17; 2 Wakorintho 1:21) Kwa hiyo, ‘wanazaliwa upya kwenye tumaini lililo hai ambalo limewekwa akiba mbinguni.’ (1 Petro 1:3, 4) Wakristo watiwa-mafuta waliozaliwa kwa roho wanaitwa “kiumbe kipya,” kwa sababu cheo chao cha juu ni kipya kabisa kwa wanadamu. (2 Wakorintho 5:17) Biblia inafunua kwamba hatimaye watu 144,000 wakiwa mbinguni watashiriki kuwatawala wanadamu waliokombolewa.​—Ufunuo 5:9, 10; 14:1-4.

20. (a) Ni jambo gani lililofunuliwa mwaka wa 36 W.K. kuhusu ile siri takatifu? (b) Ni nani watakaofurahia baraka ambazo Abrahamu aliahidiwa?

²⁰ Yesu pamoja na hao watiwa-mafuta wanakuwa “uzao wa Abrahamu.”b (Wagalatia 3:29) Wayahudi wa asili ndiyo waliochaguliwa kwanza. Lakini mwaka wa 36 W.K., jambo lingine la siri takatifu lilifunuliwa: Watu wa Mataifa, au watu wasio Wayahudi, wangepokea pia tumaini la kwenda mbinguni. (Waroma 9:6-8; 11:25, 26; Waefeso 3:5, 6) Je, ni Wakristo watiwa-mafuta tu ambao wangefurahia baraka ambazo Abrahamu aliahidiwa? Hapana kwa sababu dhabihu ya Yesu inaunufaisha ulimwengu mzima. (1 Yohana 2:2) Baada ya muda, Yehova alifunua kwamba “umati mkubwa” usiohesabika ungeokoka mwisho wa mfumo wa mambo wa Shetani. (Ufunuo 7:9, 14) Umati mkubwa zaidi wa watu wangefufuliwa wakiwa na tumaini la kuishi milele katika Paradiso!—Luka 23:43; Yohana 5:28, 29; Ufunuo 20:11-15; 21:3, 4.

Hekima ya Mungu na Siri Takatifu

21, 22. Siri takatifu ya Yehova inaonyeshaje hekima yake?

²¹ Siri takatifu ni wonyesho wenye kustaajabisha wa “hekima ya Mungu inayoonekana kwa njia nyingi sana.” (Waefeso 3:8-10) Yehova alionyesha hekima nyingi alipotunga siri hiyo na kisha kuifunua hatua kwa hatua! Kwa sababu anajua hali zetu, kwa hekima alifunua siri hiyo hatua kwa hatua na hivyo kuwaruhusu wanadamu wasio wakamilifu waonyeshe imani waliyo nayo kumwelekea.​—Zaburi 103:14.

²² Pia, Yehova alionyesha hekima isiyo na kifani alipomchagua Yesu kuwa Mfalme. Mwana wa Yehova ni mwenye kutumainika kuliko kiumbe mwingine yeyote ulimwenguni. Yesu alikabili matatizo ya kila aina alipokuwa mwanadamu. Anaelewa kabisa matatizo yanayotupata. (Waebrania 5:7-9) Namna gani wale watakaotawala pamoja na Yesu? Kwa miaka mingi, wanaume na wanawake waliochaguliwa kutoka katika makabila, lugha, na malezi mbalimbali wametiwa mafuta. Kila mmoja wao amekabiliana na matatizo mbalimbali na amefaulu kuyashinda. (Waefeso 4:22-24) Tutafurahia maisha chini ya utawala wa wafalme na makuhani hao wenye huruma!

23. Wakristo wana pendeleo gani kuhusiana na siri takatifu ya Yehova?

²³ Mtume Paulo aliandika hivi: “Siri takatifu iliyokuwa imefichwa tangu mifumo ya mambo iliyopita na tangu vizazi vilivyopita . . . imefunuliwa kwa watakatifu wake.” (Wakolosai 1:26) Ndiyo, watakatifu wa Yehova waliotiwa mafuta wamejifunza mengi kuhusu siri hiyo takatifu, nao wamewafundisha mamilioni ya watu ujuzi huo. Hilo ni pendeleo zuri sana! Yehova ‘ametujulisha siri takatifu ya mapenzi yake.’ (Waefeso 1:9) Hivyo, na tuendelee kuwaambia wengine siri hiyo ya ajabu, na kuwasaidia pia wachunguze hekima isiyo na kifani ya Yehova Mungu!