“Kuujua Upendo wa Kristo”

1-3. (a) Ni nini kilichomchochea Yesu atamani kumwiga Baba yake? (b) Tutajifunza nini katika sura hii?

JE, UMEWAHI kumwona mvulana mdogo akijaribu kumwiga baba yake? Huenda akaiga jinsi baba yake anavyotembea, anavyoongea, au anavyotenda. Kadiri muda unavyopita, huenda mvulana huyo akaanza kufuata maadili na kanuni za kiroho za baba yake. Naam, mvulana huyo hujitahidi kuwa kama baba yake kwa sababu anampenda na kumthamini.

² Namna gani uhusiano uliopo kati ya Yesu na Baba yake wa mbinguni? Pindi moja, Yesu alisema hivi: “Ninampenda Baba.” (Yohana 14:31) Hakuna mtu yeyote anayeweza kumpenda Yehova zaidi ya Mwana huyo, ambaye alikuwa na Baba yake kwa muda mrefu sana kabla ya Yehova kuumba kiumbe mwingine yeyote. Upendo huo ulimchochea Mwana huyo mshikamanifu kutamani kumwiga Baba yake.​—Yohana 14:9.

³ Katika sura zilizotangulia za kitabu hiki, tulizungumzia jinsi ambavyo Yesu aliiga kikamili nguvu, haki, na hekima ya Yehova. Lakini Yesu aliigaje upendo wa Baba yake? Tuchunguze njia tatu ambazo Yesu alionyesha upendo—roho yake ya kujidhabihu, huruma yake nyororo, na utayari wake wa kusamehe.

“Hakuna Mtu Aliye na Upendo Mkuu Kuliko Huu”

4. Yesu alionyeshaje mfano bora kabisa wa upendo wa kujidhabihu akiwa mwanadamu?

⁴ Yesu alionyesha upendo wa kujidhabihu katika njia bora sana. Kujidhabihu ni kutanguliza mahitaji na masilahi ya wengine bila ubinafsi. Yesu alionyeshaje upendo kama huo? Yeye mwenyewe alieleza hivi: “Hakuna mtu aliye na upendo mkuu kuliko huu, kwamba mtu atoe uhai wake kwa ajili ya rafiki zake.” (Yohana 15:13) Kwa hiari, Yesu alitoa uhai wake mkamilifu kwa ajili yetu. Huo ulikuwa wonyesho mkubwa zaidi wa upendo ambao hakuna mwanadamu mwingine yeyote aliyewahi kuuonyesha. Lakini Yesu alionyesha upendo wa kujidhabihu kwa njia nyingine pia.

5. Mwana wa pekee wa Mungu alidhabihu nini alipotoka mbinguni na kuja duniani?

⁵ Kabla ya kuwa mwanadamu, Mwana huyo mzaliwa-pekee wa Mungu alikuwa na cheo cha juu na cha pekee huko mbinguni. Alishirikiana kwa ukaribu sana na Yehova na viumbe wengine wengi wa roho. Licha ya mapendeleo hayo, Mwana huyo mpendwa “alijiondolea hali yake na kuchukua umbo la mtumwa na kuwa mwanadamu.” (Wafilipi 2:7) Kwa hiari, alikuja kuishi na wanadamu wenye dhambi katika ulimwengu ambao “unakaa katika nguvu za yule mwovu.” (1 Yohana 5:19) Bila shaka, Mwana wa Mungu alijidhabihu kwa upendo, sivyo?

6, 7. (a) Yesu alijidhabihu kwa upendo katika njia zipi wakati wa huduma yake hapa duniani? (b) Andiko la Yohana 19:25-27 linasimulia jambo gani lenye kugusa moyo kuhusu upendo wa kujidhabihu?

⁶ Wakati wa huduma yake duniani, Yesu alijidhabihu kwa upendo katika njia mbalimbali. Hakuwa na ubinafsi wowote. Alijishughulisha sana na huduma yake hivi kwamba alidhabihu mambo ya kawaida ambayo wanadamu wamezoea. “Mbweha wana mapango na ndege wa angani wana viota, lakini Mwana wa binadamu hana mahali pa kulaza kichwa chake.” (Mathayo 8:20) Yesu alikuwa seremala stadi sana, hivyo angeweza kujijengea nyumba nzuri sana au angeweza kupata pesa kwa kutengeneza na kuuza fanicha maridadi. Lakini hakutumia ustadi wake ili kupata vitu vya kimwili.

⁷ Andiko la Yohana 19:25-27 linasimulia jambo lenye kugusa moyo sana kuhusu upendo wa Yesu wa kujidhabihu. Fikiria mambo mengi ambayo yalikuwa katika akili na moyo wa Yesu alasiri ambayo angeuawa. Alipokuwa akiteseka kwenye mti wa mateso, aliwafikiria wanafunzi wake, kazi ya kuhubiri, na hasa kubaki akiwa mwaminifu na jinsi ambavyo sifa hiyo ingeliletea heshima jina la Baba yake. Kwa kweli, wakati ujao wa wanadamu wote ulimtegemea yeye! Hata hivyo, muda mfupi tu kabla ya kufa, Yesu alimhangaikia pia Maria mama yake, ambaye inaelekea alikuwa mjane wakati huo. Yesu alimwomba mtume Yohana amtunze Maria kama mama yake. Kisha, mtume Yohana alimchukua Maria na kwenda naye nyumbani. Kwa njia hiyo, Yesu alifanya mipango ili mama yake atunzwe kimwili na kiroho. Kwa kweli, alionyesha upendo usio na ubinafsi!

“Akawasikitikia”

8. Neno la Kigiriki ambalo linatumiwa katika Biblia kufafanua huruma ya Yesu linamaanisha nini?

⁸ Yesu alikuwa na huruma kama Baba yake. Maandiko yanaonyesha jinsi ambavyo Yesu alijitahidi kuwasaidia watu waliotaabika kwa sababu aliwahurumia sana. Biblia inafafanua huruma ya Yesu kwa kutumia neno la Kigiriki linalotafsiriwa “akawasikitikia.” Msomi mmoja anasema hivi: ‘Neno hilo linafafanua hisia ya ndani sana ambayo inamchochea mtu kutoka moyoni. Hakuna neno lingine la Kigiriki linalofafanua hisia ya huruma kwa mkazo sana kama neno hilo.’ Tuchunguze mifano fulani ya jinsi sifa ya huruma ilivyomchochea Yesu kuwasaidia wengine.

9, 10. (a) Kwa nini Yesu na mitume wake walitafuta mahali pa faragha? (b) Yesu alihisije umati ulipovuruga faragha yake, na kwa nini?

⁹ Alichochewa kuwasaidia watu kiroho. Simulizi la Marko 6:30-34 linaonyesha sababu iliyomfanya Yesu awasikitikie watu. Wazia hali ilivyokuwa. Mitume walifurahi sana baada ya kukamilisha ziara yao ya kuhubiri. Walirudi kwa Yesu na kumsimulia kwa shauku mambo yote waliyoona na kusikia. Lakini umati mkubwa ukakusanyika, Yesu na mitume wake wakakosa hata nafasi ya kula. Yesu alitambua kwamba mitume walikuwa wamechoka. Akawaambia: “Twendeni faraghani mahali pasipo na watu ili mpumzike kidogo.” Walipanda mashua na kuvuka upande wa kaskazini wa Bahari ya Galilaya hadi mahali pa faragha. Lakini umati uliwaona wakiondoka. Wengine walipata habari hizo pia. Watu hao wote walikimbia kuzunguka ufuo wa kaskazini wa bahari hiyo na kufika ng’ambo nyingine kabla ya ile mashua!

¹⁰ Je, Yesu alikasirika kwa sababu watu walivuruga faragha yake? Hapana! Alisikitika sana alipoona umati huo wa maelfu ya watu ukimsubiri. Marko aliandika hivi: “Akaona umati mkubwa, akawasikitikia, kwa sababu walikuwa kama kondoo wasio na mchungaji. Naye akaanza kuwafundisha mambo mengi.” Yesu alitambua kwamba watu hao walikuwa na mahitaji ya kiroho. Walikuwa kama kondoo waliopotea ambao hawakuwa na mchungaji wa kuwaongoza au kuwalinda. Yesu alijua kwamba watu wa kawaida walipuuzwa na viongozi wa kidini ambao badala ya kuwa wachungaji wenye kujali, waliwatendea bila huruma. (Yohana 7:47-49) Aliwasikitikia sana watu, akaanza kuwafundisha “kuhusu Ufalme wa Mungu.” (Luka 9:11) Ona kwamba Yesu aliwasikitikia watu hata bila kujua jinsi ambavyo wangeitikia mafundisho yake. Kwa maneno mengine, Yesu hakuwahurumia watu kwa sababu tu walikubali mafundisho yake, bali aliwafundisha kwa sababu alichochewa na huruma yake nyororo.

11, 12. (a) Katika nyakati za Biblia watu wenye ukoma walitendewaje, lakini Yesu alitendaje alipofikiwa na mtu “aliyejaa ukoma”? (b) Huenda mtu mwenye ukoma aliyeguswa na Yesu alihisije, na kisa halisi cha daktari mmoja kinathibitishaje jambo hilo?

¹¹ Alichochewa kukomesha mateso. Watu wenye magonjwa mbalimbali walivutiwa na Yesu kwa sababu walijua yeye ni mwenye huruma. Hilo lilionekana wazi mtu fulani “aliyejaa ukoma” alipomkaribia Yesu alipokuwa akifuatwa na umati wa watu. (Luka 5:12) Katika nyakati za Biblia, watu wenye ukoma walitengwa ili wasiwaambukize wengine. (Hesabu 5:1-4) Lakini baada ya muda, marabi wasio na huruma walikuwa na maoni mabaya kuhusu ukoma, hivyo wakatunga sheria zao wenyewe zenye kukandamiza.a Ingawa hivyo, ona jinsi Yesu alivyomtendea yule mtu mwenye ukoma: “Mtu fulani mwenye ukoma akamjia, akapiga magoti na kumwomba: ‘Ikiwa tu unataka, unaweza kunitakasa.’ Ndipo akamsikitikia, akanyoosha mkono wake, akamgusa na kumwambia: ‘Ninataka! Takasika.’ Mara moja ule ukoma ukaisha, akawa safi.” (Marko 1:40-42) Yesu alijua kwamba mtu huyo mwenye ukoma hakupaswa kuwa miongoni mwa watu. Hata hivyo, badala ya kumfukuza, Yesu alimsikitikia sana hivi kwamba alifanya jambo la kushangaza. Yesu alimgusa!

¹² Unafikiri mtu huyo alihisije alipoguswa na Yesu? Kwa mfano, fikiria kisa hiki halisi. Dakt. Paul Brand, mtaalamu wa ugonjwa wa ukoma, anasimulia kuhusu mtu mmoja mwenye ukoma ambaye alimtibu nchini India. Alipokuwa akimpima, daktari huyo alimshika begani na kumweleza kupitia mkalimani matibabu ambayo angepewa. Ghafla, mtu huyo alianza kulia. Daktari akamwuliza, “Nimesema jambo baya?” Mkalimani akamwuliza kijana huyo swali hilo katika lugha yake kisha akajibu: “Hapana, daktari. Anasema analia kwa sababu umemshika begani. Hajawahi kamwe kuguswa na yeyote kwa miaka mingi isipokuwa wewe.” Yule mtu mwenye ukoma aliyemfikia Yesu alihisi vizuri hata zaidi alipoguswa na Yesu. Baada ya kuguswa mara moja tu, ugonjwa uliomfanya atengwe na watu ulitoweka kabisa!

13, 14. (a) Yesu alikutana na msafara gani alipokaribia jiji la Naini, na kwa nini kisa hicho kilihuzunisha sana? (b) Yesu alichochewaje na huruma kumsaidia yule mjane wa Naini?

¹³ Alichochewa kuwafariji walioomboleza. Yesu alisikitishwa sana na huzuni ya wengine. Kwa mfano, fikiria simulizi la Luka 7:11-15. Jambo hilo lilitukia alipokuwa katikati ya huduma yake duniani. Yesu alikuwa amekaribia jiji la Naini huko Galilaya alipokutana na msafara wa mazishi karibu na lango la jiji hilo. Kilikuwa kisa chenye kuhuzunisha sana. Mwana pekee wa mjane fulani alikuwa amekufa. Inawezekana mjane huyo aliwahi kuwa katika msafara mwingine kama huo wakati wa mazishi ya mume wake. Sasa mwana wake ambaye huenda ndiye tu aliyemsaidia kupata riziki alikuwa amekufa. Inaelekea kwamba miongoni mwa umati ulioandamana naye, kulikuwa na waombolezaji walioimba nyimbo za maombolezo na wanamuziki waliocheza muziki wa maombolezo. (Yeremia 9:17, 18; Mathayo 9:23) Hata hivyo, Yesu alimtazama sana mama huyo aliyekuwa na majonzi, ambaye huenda alifuata kwa ukaribu jeneza lililobeba maiti ya mwana wake.

¹⁴ Yesu ‘alimsikitikia’ mama huyo aliyekuwa akiomboleza. Kwa sauti yenye kutia moyo, akamwambia hivi: “Acha kulia.” Akakaribia na kuligusa jeneza, nao wale waliolibeba na umati ukasimama na kunyamaza kimya. Kwa sauti ya mamlaka, Yesu akamwambia kijana huyo aliyekuwa amekufa: “Kijana, ninakuambia, inuka!” Ni nini kilichotokea? “Yule mfu akaketi akaanza kuongea” kana kwamba ameamshwa kutoka katika usingizi mzito! Kisha, Biblia inasema maneno haya yenye kutia moyo: “Naye Yesu akamkabidhi kwa mama yake.”

15. (a) Masimulizi ya Biblia yanayoeleza jinsi Yesu alivyowasikitikia watu, yanaonyeshaje uhusiano uliopo kati ya huruma na matendo? (b) Tunawezaje kumwiga Yesu katika kisa hiki?

¹⁵ Tunajifunza nini kutokana na masimulizi hayo? Katika kila kisa, angalia uhusiano uliopo kati ya huruma na matendo. Sikuzote Yesu aliwahurumia watu waliokuwa wakiteseka, na huruma hiyo ilimchochea kutenda. Tunawezaje kuiga mfano wake? Tukiwa Wakristo, tuna wajibu wa kuhubiri habari njema na kufanya wanafunzi. Upendo wetu kwa Mungu ndio hasa unaotuchochea. Lakini tunapaswa kukumbuka kwamba kazi ya kuhubiri ni njia nyingine ya kuwaonyesha watu huruma. Tukiwahurumia watu kama Yesu alivyofanya, moyo wetu utatuchochea kujitahidi kuwahubiria habari njema kadiri tuwezavyo. (Mathayo 22:37-39) Tutawaonyeshaje huruma waamini wenzetu ambao wanateseka au wanaoomboleza? Hatuwezi kukomesha mateso yao kimuujiza au kuwafufua wafu. Lakini tunaweza kuwahurumia kupitia matendo yetu, na kuwaonyesha kwamba tunawajali kwa kuwapa msaada wanaohitaji.​—Waefeso 4:32.

“Baba, Wasamehe”

16. Yesu alionyeshaje kwamba alikuwa tayari kusamehe hata alipokuwa kwenye mti wa mateso?

¹⁶ Yesu aliiga kikamili upendo wa Baba yake katika njia nyingine muhimu—alikuwa “tayari kusamehe.” (Zaburi 86:5) Jambo hilo lilionekana wazi hata alipokuwa kwenye mti wa mateso. Yesu alisema nini alipokuwa amepigiliwa misumari mikononi na miguuni, kabla ya kufa kifo cha aibu? Je, alimlilia Yehova ili awaadhibu wale wanaomuua? Hapana! Kati ya maneno ya mwisho ambayo Yesu alisema ni: “Baba, wasamehe, kwa maana hawajui wanachofanya.”​—Luka 23:34.b

17-19. Yesu alionyeshaje kwamba alimsamehe mtume Petro ambaye alikuwa amemkana mara tatu?

¹⁷ Huenda kisa cha mtume Petro kinaonyesha kwa njia yenye kugusa moyo hata zaidi jinsi Yesu alivyokuwa mwenye kusamehe. Bila shaka, Petro alimpenda sana Yesu. Usiku wa mwisho kabla ya Yesu kuuawa, Nisani 14, Petro alimwambia hivi: “Bwana, niko tayari kwenda nawe gerezani na hata kufa nawe.” Hata hivyo, saa chache tu baadaye, Petro alikana mara tatu kwamba hamjui Yesu! Biblia inatueleza jambo lililotukia Petro alipokuwa akimkana mara ya tatu: “Bwana akageuka akamtazama Petro moja kwa moja.” Akiwa amelemewa na majuto kwa sababu ya dhambi yake, Petro “akaenda nje akalia kwa uchungu.” Yesu alipokufa baadaye siku hiyo, huenda mtume huyo alijiuliza hivi: ‘Je, Bwana wangu alinisamehe?’​—Luka 22:33, 61, 62.

¹⁸ Muda mfupi baadaye, Petro alipata jibu. Yesu alifufuliwa asubuhi ya Nisani 16, na inaonekana alimtembelea Petro siku hiyohiyo. (Luka 24:34; 1 Wakorintho 15:4-8) Kwa nini Yesu alimtembelea mtume huyo ambaye alikuwa amemkana kabisa? Huenda Yesu alitaka kumhakikishia Petro aliyekuwa ametubu kwamba bado alikuwa anampenda na kumthamini. Lakini Yesu alitumia njia nyingine pia ili kumhakikishia Petro kwamba amemsamehe.

¹⁹ Pindi fulani baadaye, Yesu aliwatokea wanafunzi katika Bahari ya Galilaya. Wakati huo, Yesu alimuuliza Petro mara tatu (ambaye alikuwa amemkana Bwana wake mara tatu) ikiwa anampenda. Baada ya swali la tatu, Petro alijibu: “Bwana, wewe unajua mambo yote; unajua kwamba ninakupenda.” Bila shaka, Yesu, ambaye angeweza kusoma mioyo, alijua vizuri kwamba Petro alimpenda sana. Hata hivyo, Yesu alimpa Petro nafasi ya kuthibitisha kwamba anampenda. Zaidi ya hilo, Yesu alimwambia Petro ‘alishe’ na ‘kuchunga kondoo wake wadogo.’ (Yohana 21:15-17) Hapo awali, Petro alikuwa amepewa kazi ya kuhubiri. (Luka 5:10) Lakini sasa, Yesu alionyesha kwamba alimtumaini kabisa kwa kumpa jukumu lingine zito—la kutunza wale ambao wangekuwa wafuasi wa Kristo. Muda mfupi baadaye, Yesu alimpa Petro pendeleo la pekee kuhusiana na utendaji wa wanafunzi. (Matendo 2:1-41) Bila shaka, Petro alifurahi sana alipojua kwamba Yesu alimsamehe na bado alimtumaini.

Je, ‘Unaujua Upendo wa Kristo’?

20, 21. Tunawezaje “kuujua upendo wa Kristo” kikamili?

²⁰ Neno la Yehova linaeleza kwa kina juu ya upendo wa Kristo. Lakini tunapaswa kuuonaje upendo wa Yesu? Biblia inatuhimiza ‘tuujue upendo wa Kristo unaozidi ujuzi.’ (Waefeso 3:19) Kama tulivyoona, masimulizi ya Injili kuhusu maisha na huduma ya Yesu yanatufundisha mengi kuhusu upendo wa Kristo. Hata hivyo, ili “kuujua upendo wa Kristo” kikamili mengi yanahusika zaidi ya kujifunza tu mambo ambayo Biblia inasema kumhusu.

²¹ Neno la Kigiriki linalotafsiriwa ‘kujua’ linamaanisha “kujua kupitia matendo, kupitia mambo tuliyojionea.” Tunaweza kufahamu zaidi hisia za Yesu tunapoiga upendo wake kwa kuwatumikia wengine bila ubinafsi, kuwahurumia, kuwasaidia, na kuwasamehe kutoka moyoni. Hivyo, kupitia mambo tuliyojionea tunapata “kuujua upendo wa Kristo, unaozidi ujuzi.” Tusisahau kamwe kwamba kadiri tunavyomwiga Kristo, ndivyo tunavyomkaribia Mungu wetu mwenye upendo, Yehova, ambaye Yesu alimwiga kikamili.