Nguvu za Kuangamiza—“Yehova Ni Shujaa Mwenye Nguvu”

1-3. (a) Waisraeli walikabili hatari gani kutoka kwa Wamisri? (b) Yehova aliwapigania watu wake jinsi gani?

WAISRAELI walinaswa katikati ya milima mikubwa na bahari isiyopitika. Jeshi la Misri lililokuwa katili, liliwafuata nyuma kwa ukaribu ili kuwaua.a Hata hivyo, Musa aliwasihi watu wa Mungu wasikate tamaa. Akawahakikishia hivi: “Yehova mwenyewe atawapigania ninyi.”​—Kutoka 14:14.

² Hata hivyo, Musa alimlilia Yehova, naye akamjibu hivi: “Kwa nini unaendelea kunililia? . . . Inua fimbo yako na kuunyoosha mkono wako juu ya bahari na kuigawanya.” (Kutoka 14:15, 16) Hebu wazia mambo yanayotukia. Mara moja, Yehova anamwamuru malaika wake na ile nguzo ya wingu inarudi nyuma ya Waisraeli, huenda inakuwa kama ukuta unaowazuia Wamisri kushambulia. (Kutoka 14:19, 20; Zaburi 105:39) Musa ananyoosha mkono wake. Bahari inapigwa na upepo wenye nguvu na maji yanagawanyika. Kwa njia fulani, maji yanagandamana na kusimama kama kuta upande wa kulia na wa kushoto, na kutokeza njia pana inayoliwezesha taifa zima kupita!—Kutoka 14:21; 15:8.

³ Farao anapaswa kuwaamuru wanajeshi wake warudi nyumbani baada ya kuona wonyesho huo wa kustaajabisha wenye nguvu. Badala yake, Farao mwenye kiburi anawaamuru washambulie. (Kutoka 14:23) Wamisri wanaanza kuwafuatia Waisraeli katika bonde la bahari, lakini baada ya muda mfupi magurudumu ya magari yao yanatoka na hawawezi kuendelea na shambulizi hilo. Mara tu Waisraeli wanapofika ng’ambo ya bahari wakiwa salama, Yehova anamwamuru hivi Musa: “Unyooshe mkono wako juu ya bahari ili maji yarudi na kuwafunika Wamisri, magari yao ya vita, na askari wao wapanda farasi.” Kuta za maji zinaporomoka na kumwangamiza Farao na majeshi yake!—Kutoka 14:24-28; Zaburi 136:15.

4. (a) Yehova alijithibitisha kuwa nani kwenye Bahari Nyekundu? (b) Huenda watu wakahisije wanaposoma kwamba pindi fulani Yehova alitumia nguvu zake kupigana vita?

⁴ Ukombozi wa taifa la Israeli katika Bahari Nyekundu ulikuwa tukio muhimu sana katika simulizi la matendo ya Mungu kuelekea wanadamu. Pindi hiyo, Yehova alijithibitisha kuwa “shujaa mwenye nguvu.” (Kutoka 15:3) Wewe unahisije unaposoma kwamba wakati mwingine Yehova anatumia nguvu zake kupigana vita? Kwa kweli, vita vimewaletea wanadamu majonzi na taabu nyingi sana. Je, unahisi kwamba huwezi kumkaribia Mungu kwa sababu anatumia nguvu zake za kuangamiza?

Tofauti Kati ya Vita vya Mungu na Vita vya Wanadamu

5, 6. (a) Kwa nini inafaa kwamba pindi fulani Mungu anaitwa “Yehova wa majeshi”? (b) Vita vya Mungu vinatofautianaje na vita vya wanadamu?

⁵ Mungu anaitwa kwa jina la cheo “Yehova wa majeshi” mara 260 hivi, katika Maandiko ya Kiebrania na mara 2 katika Maandiko ya Kigiriki ya Kikristo. (1 Samweli 1:11) Akiwa Mtawala Mwenye Enzi Kuu, Yehova anasimamia jeshi kubwa sana la malaika. (Yoshua 5:13-15; 1 Wafalme 22:19) Jeshi hilo lina uwezo mkubwa sana wa kuangamiza. (Isaya 37:36) Kuwaangamiza wanadamu si jambo lenye kufurahisha. Hata hivyo, ni lazima tukumbuke kwamba vita vya Mungu si kama vita vya wanadamu visivyo na msingi. Huenda viongozi wa kijeshi na wa kisiasa wakadai kwamba wanapigana wakiwa na nia nzuri. Hata hivyo, vita vingi vya wanadamu huchochewa na pupa na ubinafsi.

⁶ Tofauti na hilo, Yehova haongozwi tu na hisia na hatendi bila kufikiri. Kumbukumbu la Torati 32:4 inasema hivi: “Yeye Mwamba, kazi zake ni kamilifu, kwa maana njia zake zote ni haki. Mungu wa uaminifu ambaye kamwe hana ukosefu wa haki; yeye ni mwadilifu na mnyoofu.” Neno la Mungu linashutumu hasira isiyodhibitiwa, ukatili, na jeuri. (Mwanzo 49:7; Zaburi 11:5) Hivyo, Yehova hatendi kamwe bila sababu. Yeye hutumia nguvu zake za kuangamiza mara chache sana wakati jitihada nyingine zote zinaposhindwa. Ni kama alivyosema kupitia nabii wake Ezekieli: “‘Je, ninafurahia hata kidogo kifo cha mtu mwovu?’ asema Bwana Mwenye Enzi Kuu Yehova. ‘Je, sipendelei kwamba aziache njia zake naye aendelee kuishi?’”​—Ezekieli 18:23.

7, 8. (a) Ayubu alifikiri ni nini kilichosababisha mateso yake? (b) Elihu alisahihishaje maoni ya Ayubu kuhusu jambo hilo? (c) Tunajifunza somo gani kutokana na mambo yaliyompata Ayubu?

⁷ Basi, kwa nini Yehova hutumia nguvu zake za kuangamiza? Kabla ya kujibu swali hilo, tumfikirie mwanamume mwadilifu Ayubu. Shetani alitilia shaka ikiwa Ayubu, au mwanadamu yeyote angeendelea kuwa mtimilifu anapokabili jaribu. Yehova alijibu shtaka hilo kwa kumruhusu Shetani ajaribu utimilifu wa Ayubu. Matokeo ni kwamba Ayubu alikuwa mgonjwa sana, akapoteza mali zake zote na watoto wake wakafa. (Ayubu 1:1–2:8) Bila kujua mambo yaliyohusika, Ayubu alifikiri kimakosa kwamba Mungu alikuwa akimwadhibu isivyo haki kupitia mateso hayo. Alimuuliza Mungu kwa nini Alimfanya awe “shabaha,” na “adui” yake?​—Ayubu 7:20; 13:24.

⁸ Mwanamume kijana aliyeitwa Elihu alionyesha kwamba maoni ya Ayubu hayakuwa sahihi alipomwambia hivi: “Je, unasadiki kabisa kwamba uko sahihi hivi kwamba unasema, ‘Mimi ni mwadilifu kuliko Mungu’?” (Ayubu 35:2) Ndiyo, si jambo la hekima kufikiri kwamba tunajua mengi kuliko Mungu au kudhani kwamba ametenda isivyo haki. Elihu alisema hivi: “Mungu wa kweli hawezi kamwe kuwazia kutenda uovu, na Mweza-Yote hawezi kamwe kutenda kosa!” Baadaye akasema hivi: “Hatuwezi kumwelewa Mweza-Yote; ana nguvu nyingi, na hapotoshi kamwe haki na uadilifu wake mwingi.” (Ayubu 34:10; 36:22, 23; 37:23) Tunaweza kuwa na uhakika kwamba Mungu anapopigana, anakuwa na sababu nzuri ya kufanya hivyo. Tukiwa na jambo hilo akilini, hebu tuchunguze baadhi ya sababu zinazomfanya Mungu wa amani aamue kuwa shujaa wa vita katika pindi fulani.—1 Wakorintho 14:33.

Mambo Yanayomfanya Mungu wa Amani Apigane

9. Kwa nini Mungu wa utakatifu hupigana?

⁹ Baada ya kumsifu Mungu kuwa “shujaa mwenye nguvu,” Musa aliuliza hivi: “Ni nani kati ya miungu aliye kama wewe, Ee Yehova? Ni nani aliye kama wewe, unayejidhihirisha mwenyewe kuwa mkuu katika utakatifu?” (Kutoka 15:11) Nabii Habakuki aliandika hivi pia: “Macho yako ni safi sana yasiweze kutazama uovu, Nawe huwezi kuvumilia uovu.” (Habakuki 1:13) Ijapokuwa Yehova ni Mungu wa upendo, yeye pia ni Mungu wa utakatifu, uadilifu, na haki. Nyakati nyingine, yeye hutumia nguvu zake za kuangamiza kwa sababu ya sifa hizo. (Isaya 59:15-19; Luka 18:7) Kwa hiyo, Mungu hachafui utakatifu wake anapopigana. Badala yake, yeye hupigana kwa sababu ni mtakatifu.—Kutoka 39:30.

10. Uadui unaotajwa kwenye Mwanzo 3:15 unaweza kukomeshwa tu kwa njia gani, na wanadamu waadilifu watapata baraka gani?

¹⁰ Hebu fikiria hali iliyotokea baada ya wenzi wawili wa kwanza, Adamu na Hawa, kumwasi Mungu. (Mwanzo 3:1-6) Ikiwa Yehova angevumilia uasi wao, cheo chake akiwa Mwenye Enzi Kuu ya Ulimwengu Wote kingeonekana kuwa duni. Akiwa Mungu mwadilifu, aliwajibika kuwahukumu adhabu ya kifo. (Waroma 6:23) Katika unabii wa kwanza wa Biblia, alitabiri kwamba kungekuwa na uadui kati ya watumishi wake na wafuasi wa “nyoka,” yaani, Shetani. (Ufunuo 12:9; Mwanzo 3:15) Mwishowe, uadui huo ungekomeshwa tu kwa kumponda Shetani. (Waroma 16:20) Lakini tendo hilo la hukumu litawaletea wanadamu waadilifu baraka nyingi, litakomesha uvutano wa Shetani duniani kisha paradiso itaenea ulimwenguni pote. (Mathayo 19:28) Kabla ya wakati huo kufika, wale waliomuunga mkono Shetani wangeendelea kuhatarisha hali ya kimwili na ya kiroho ya watu wa Mungu. Mara kwa mara, Yehova angelazimika kuwalinda watu wake.

Matendo ya Mungu ya Kuondoa Uovu

11. Kwa nini Mungu alikuwa na wajibu wa kuleta Gharika ya ulimwenguni pote?

¹¹ Gharika ya siku ya Noa ilikuwa mojawapo ya matendo hayo ya Mungu. Mwanzo 6:11, 12 inasema hivi: “Dunia ilikuwa imeharibika machoni pa Mungu wa kweli, nayo dunia ilikuwa imejaa ukatili. Naam, Mungu aliitazama dunia, nayo ilikuwa imeharibika; watu wote walikuwa wameharibu njia yao duniani.” Je, Mungu angeruhusu waovu waharibu kabisa maadili yote duniani? Hapana. Yehova alikuwa na wajibu wa kuleta gharika duniani pote ili kuwaangamiza wale walioazimia kuendeleza jeuri na upotovu wa maadili.

12. (a) Yehova alitabiri nini mapema kuhusu “uzao” wa Abrahamu? (b) Kwa nini Yehova aliamua kuwaharibu Waamori?

¹² Jambo kama hilo lilitokea Mungu alipoamua kuleta hukumu dhidi ya Wakanaani. Yehova alimwahidi Abrahamu kwamba familia zote duniani zingebarikiwa kupitia uzao wake. Ili kutimiza ahadi hiyo, Mungu aliamua kwamba uzao wa Abrahamu ungepewa nchi ya Kanaani, iliyokaliwa na Waamori. Je, Mungu alikuwa na haki ya kuwafukuza watu hao kutoka katika nchi yao? Yehova alitabiri kwamba hangewafukuza kwa muda wa miaka 400 hadi ‘uovu wa Waamori ufikie kipimo chake kamili.’b (Mwanzo 12:1-3; 13:14, 15; 15:13, 16; 22:18) Katika kipindi hicho, Waamori walitumbukia katika upotovu mbaya sana wa maadili. Kanaani ikawa nchi iliyojaa ibada ya sanamu, umwagaji damu, na mazoea machafu sana ya ngono. (Kutoka 23:24; 34:12, 13; Hesabu 33:52) Wakaaji wa nchi hiyo hata waliwatoa dhabihu watoto wao kwa kuwachoma moto. Je, Mungu mtakatifu angeruhusu watu wake waishi na watu hao waovu? La hasha! Alisema hivi: “Nchi si safi, nami nitaiadhibu kwa sababu ya dhambi yake, nayo nchi itawatapika wakaaji wake.” (Mambo ya Walawi 18:21-25) Hata hivyo, Yehova hakuwaua watu wote bila kujali. Wakanaani wenye mwelekeo unaofaa, kama vile Rahabu na Wagibeoni, hawakuuawa.​—Yoshua 6:25; 9:3-27.

Anapigania Jina Lake

13, 14. (a) Kwa nini Yehova alikuwa na wajibu wa kulitakasa jina lake? (b) Yehova aliliondolea jina lake lawama jinsi gani?

¹³ Jina la Yehova ni takatifu kwa sababu yeye ni Mtakatifu. (Mambo ya Walawi 22:32) Yesu aliwafundisha wanafunzi wake wasali hivi: “Jina lako na litakaswe.” (Mathayo 6:9) Uasi katika Edeni ulichafua jina la Mungu na kutilia shaka sifa yake na njia yake ya kutawala. Yehova hangeruhusu kamwe uchongezi na uasi wa aina hiyo. Alikuwa na wajibu wa kutakasa jina lake.​—Isaya 48:11.

¹⁴ Fikiria tena kuwahusu Waisraeli. Maadamu walikuwa watumwa nchini Misri, ahadi ya Mungu kwa Abrahamu kwamba kupitia uzao wake familia zote duniani zingebarikiwa, ilionekana kuwa ya bure. Lakini Yehova aliliondolea lawama jina lake alipowakomboa na kuwafanya kuwa taifa. Kwa hiyo, nabii Danieli alisali hivi kwa Mungu wake: “Ee Yehova Mungu wetu, Wewe uliyewatoa watu wako nchini Misri kwa mkono wenye nguvu, na kujijengea jina.”​—Danieli 9:15.

15. Kwa nini Yehova aliwakomboa Wayahudi kutoka utekwani Babiloni?

¹⁵ Inapendeza kwamba Danieli alisali hivyo Wayahudi walipohitaji Yehova achukue hatua mara nyingine ili kutetea jina Lake. Wayahudi hao wasiotii walikuwa utekwani huko Babiloni. Mji wao mkuu, Yerusalemu, ulikuwa magofu. Danieli alijua kwamba kurudishwa kwa Wayahudi nchini mwao kungelitukuza jina la Yehova. Danieli alisali hivi: “Ee Yehova, samehe. Ee Yehova, sikiliza kwa makini na uchukue hatua. Usikawie, kwa ajili yako mwenyewe, Ee Mungu wangu, kwa maana jiji lako na watu wako wameitwa kwa jina lako mwenyewe.”​—Danieli 9:18, 19.

Anawapigania Watu Wake

16. Eleza kwa nini nia ya Yehova ya kutetea jina lake haimaanishi kwamba yeye hana hisia au ni mwenye ubinafsi.

¹⁶ Yehova anapotetea jina lake, je, hilo linamaanisha kwamba hana hisia na ana ubinafsi? Hapana, yeye huwalinda watu wake ili kutetea haki na utakatifu wake. Fikiria Mwanzo sura ya 14. Tunasoma kuhusu wafalme wanne wavamizi waliomteka nyara mpwa wa Abrahamu—Loti, pamoja na familia yake. Kwa msaada wa Mungu, Abrahamu aliwashinda maadui hao ingawa walikuwa na nguvu sana! Inaelekea ushindi huo ulikuwa kisa cha kwanza kuandikwa katika “kitabu cha Vita vya Yehova,” ambamo mapambano kadhaa ya kijeshi ambayo hayakuandikwa katika Biblia yaliandikwa katika kitabu hicho. (Hesabu 21:14) Ushindi mwingine mwingi ungefuata.

17. Ni nini kinachoonyesha kwamba Yehova aliwapigania Waisraeli baada ya wao kuingia katika nchi ya Kanaani? Toa mifano.

¹⁷ Muda mfupi kabla ya Waisraeli kuingia katika nchi ya Kanaani, Musa aliwahakikishia hivi: “Yehova Mungu wenu atawatangulia na kuwapigania, kama alivyofanya kule Misri mbele ya macho yenu wenyewe.” (Kumbukumbu la Torati 1:30; 20:1) Kwa kweli, Yehova aliwapigania watu wake kuanzia wakati wa Yoshua yule mrithi wa Musa, hadi kipindi chote cha Waamuzi na utawala wa Wafalme waaminifu wa Yuda. Mara nyingi, aliwasaidia kuwashinda kabisa maadui wao.​—Yoshua 10:1-14; Waamuzi 4:12-17; 2 Samweli 5:17-21.

18. (a) Kwa nini tushukuru kwamba Yehova hajabadilika? (b) Ni nini kitakachotukia uadui unaotajwa kwenye Mwanzo 3:15 utakapofikia kilele?

¹⁸ Yehova hajabadilika; wala kusudi lake la kuifanya dunia hii iwe paradiso yenye amani halijabadilika. (Mwanzo 1:27, 28) Bado Mungu anachukia uovu. Wakati uleule, anawapenda sana watu wake na hivi karibuni atawapigania. (Zaburi 11:7) Kwa kweli, hivi karibuni uadui unaotajwa katika Mwanzo 3:15 unatarajiwa kufikia hatua muhimu sana ya ghafla na yenye kuogopesha. Kwa mara nyingine, Yehova atakuwa “shujaa mwenye nguvu” ili kutakasa jina lake na kuwalinda watu wake!—Zekaria 14:3; Ufunuo 16:14, 16.

19. (a) Toa mfano unaoonyesha kwamba nguvu za Mungu za kuangamiza zinaweza kutuvuta karibu naye. (b) Tunapaswa kuhisije kuhusu utayari wa Mungu wa kupigana?

¹⁹ Fikiria mfano huu: Tuseme kwamba familia ya mwanamume mmoja ilikuwa ikishambuliwa na mnyama hatari. Mwanamume huyo anaiokoa familia yake kwa kumuua mnyama huyo mkali. Je, ungetarajia mke na watoto wake wakasirishwe na tendo lake? Hapana, ungetarajia waguswe na upendo wake usio na ubinafsi. Vivyo hivyo, hatupaswi kukasirika Mungu anapotumia nguvu zake za kuangamiza. Tunapaswa kumpenda hata zaidi kwa sababu yuko tayari kupigana ili kutulinda. Vilevile, tunapaswa kumheshimu hata zaidi kwa sababu ya nguvu zake zisizo na mipaka. Kwa hiyo, tunaweza “kumtolea Mungu utumishi mtakatifu kwa njia inayokubalika, kwa kumwogopa Mungu na kumheshimu.”​—Waebrania 12:28.

Mkaribie “Shujaa Mwenye Nguvu”

20. Tunapaswa kufanya nini tunaposoma masimulizi ya Biblia kuhusu vita vya Mungu ambavyo huenda tusielewe kikamili, na kwa nini tufanye hivyo?

²⁰ Bila shaka, Biblia haielezi kila jambo linalohusika katika maamuzi ya Yehova kuhusu vita vyake. Lakini sikuzote tunaweza kuwa na uhakika kuhusu jambo hili: Yehova hatumii kamwe nguvu zake za kuangamiza kwa njia isiyo ya haki, bila sababu nzuri, au kwa ukatili. Mara nyingi, kuchunguza muktadha wa simulizi la Biblia au habari fulani za ziada kunaweza kutusaidia kuelewa visa hivyo. (Methali 18:13) Hata tusipokuwa na habari zote, kujifunza mengi kumhusu Yehova na kutafakari kuhusu sifa zake bora kunaweza kutusaidia kuondoa shaka zozote tunazoweza kuwa nazo. Tunapofanya hivyo, tunagundua kwamba tuna sababu nyingi za kumtumaini Mungu wetu Yehova.​—Ayubu 34:12.

21. Ingawa Yehova ni “shujaa mwenye nguvu” nyakati nyingine ana sifa zipi?

²¹ Ingawa Yehova huwa “shujaa mwenye nguvu” inapohitajika, hilo halimaanishi kwamba anapenda vita. Katika maono ya Ezekieli kuhusu gari la kimbingu, Yehova anaonyeshwa akiwa tayari kupigana na maadui wake. Hata hivyo, Ezekieli alimwona Mungu akiwa amezungukwa na upinde wa mvua—ishara ya amani. (Mwanzo 9:13; Ezekieli 1:28; Ufunuo 4:3) Ni wazi kwamba Yehova ni mtulivu na mwenye amani. Mtume Yohana aliandika, “Mungu ni upendo.” (1 Yohana 4:8) Sifa zote za Yehova zimesawazika kikamili. Basi, tuna pendeleo kubwa sana la kumkaribia Mungu huyo mwenye nguvu na upendo!