“Hazina Zote za Hekima”

1-3. Fafanua jinsi hotuba ya Yesu ya mwaka wa 31 W.K. ilivyokuwa, na kwa nini wasikilizaji wake wanashangaa?

NI MWAKA wa 31 W.K. Yesu Kristo yuko karibu na Kapernaumu, jiji lenye shughuli nyingi lililo kando ya Bahari ya Galilaya upande wa kaskazini-magharibi. Akiwa mlimani karibu na jiji hilo, Yesu amesali usiku kucha akiwa peke yake. Kunapopambazuka, anawaita wanafunzi wake, kisha anachagua 12 miongoni mwao na kuwaita mitume. Umati wa watu, wengine kati yao wakiwa wametoka mbali, wamemfuata Yesu na kukusanyika katika sehemu iliyo tambarare juu ya mlima. Wana hamu ya kusikia maneno yake na kuponywa magonjwa. Na Yesu hawavunji moyo.​—Luka 6:12-19.

² Yesu anaukaribia umati na kuwaponya wote walio wagonjwa. Kisha, wakati ambapo hakuna hata mmoja kati yao aliye na maumivu kwa sababu ya ugonjwa, anaketi na kuanza kuwafundisha.a Mambo anayosema siku hiyo, hali ya hewa ikiwa shwari, yanawashangaza wasikilizaji wake. Ukweli ni kwamba hawajawahi kumsikia mtu yeyote akifundisha kama yeye. Ili kuonyesha uzito wa mafundisho yake, hanukuu mapokeo yaliyopitishwa kwa mdomo wala maneno ya marabi wa Kiyahudi wanaojulikana sana. Badala yake, ananukuu mara nyingi Maandiko ya Kiebrania yaliyoongozwa na roho. Ujumbe wake ni wa moja kwa moja, maneno yake ni rahisi, na yenye kueleweka. Anapomaliza kuzungumza, umati unashangaa. Na kwa kweli wanapaswa kushangaa. Wametoka tu kumsikiliza mwanadamu mwenye hekima zaidi aliyewahi kuishi!—Mathayo 7:28, 29.

³ Mahubiri hayo pamoja na mambo mengine mengi ambayo Yesu alisema na kufanya yameandikwa katika Neno la Mungu. Ni muhimu tuchunguze mambo ambayo masimulizi hayo yaliyoongozwa na roho yanasema kumhusu Yesu, kwa kuwa ndani yake kuna “hazina zote za hekima.” (Wakolosai 2:3) Alipata wapi hekima hiyo, yaani, uwezo wa kutumia ujuzi na uelewaji kwa njia inayofaa? Alionyeshaje hekima hiyo, na tunawezaje kufuata mfano wake?

“Mtu Huyu Alipata Wapi Hekima Hii?”

4. Wale waliomsikiliza Yesu huko Nazareti waliuliza swali gani, na kwa nini?

⁴ Katika mojawapo ya safari zake za kuhubiri, Yesu alitembelea Nazareti, kwenye mji ambao alilelewa, naye akaanza kufundisha katika sinagogi lililokuwa huko. Wasikilizaji wengi walishangaa na kujiuliza: “Mtu huyu alipata wapi hekima hii?” Waliijua familia yake, wazazi wake na ndugu zake, nao walijua kwamba familia hiyo ni maskini. (Mathayo 13:54-56; Marko 6:1-3) Bila shaka, walijua pia kwamba seremala huyo mwenye ufasaha hakuwa amesoma katika shule yoyote maarufu ya kirabi. (Yohana 7:15) Hivyo, tunaweza kuelewa kwa nini waliuliza swali hilo.

5. Yesu alisema hekima yake ilitoka wapi?

⁵ Hekima ya Yesu haikutokana tu na akili yake kamilifu. Baadaye katika huduma yake, alipokuwa akifundisha hekaluni, Yesu alionyesha kwamba hekima yake ilitoka katika chanzo kikuu zaidi. Alisema hivi: “Mambo ninayofundisha si yangu, bali ni ya yule aliyenituma.” (Yohana 7:16) Ndiyo, Baba aliyemtuma Mwana, ndiye aliyekuwa Chanzo cha hekima ya Yesu. (Yohana 12:49) Hata hivyo, Yesu alipataje hekima hiyo kutoka kwa Yehova?

6, 7. Ni katika njia zipi Yesu alipata hekima kutoka kwa Baba yake?

⁶ Roho takatifu ya Yehova ilikuwa ikifanya kazi katika moyo na akili ya Yesu. Isaya alitabiri hivi kumhusu Yesu, Masihi aliyeahidiwa: “Roho ya Yehova itatua juu yake, roho ya hekima na ya uelewaji, roho ya shauri na ya nguvu, roho ya ujuzi na ya kumwogopa Yehova.” (Isaya 11:2) Kwa kuwa roho ya Yehova ilitua juu yake, nayo iliongoza fikira na maamuzi yake, haishangazi kwamba maneno na matendo ya Yesu yalionyesha ana hekima ya hali ya juu.

⁷ Yesu alipata hekima kutoka kwa Baba yake kwa njia nyingine ya pekee. Kama tulivyoona katika Sura ya 2, kwa muda mrefu ambao Yesu aliishi mbinguni kabla ya kuja duniani, alikuwa na nafasi ya kujifunza jinsi Baba yake alivyohisi na kufikiri. Hatuwezi kuwazia hekima ambayo Mwana huyo alipata alipokuwa na Baba yake, akiwa “mfanyakazi stadi” wa Mungu katika kuumba vitu vingine vyote, vyenye uhai na visivyo na uhai. Hivyo basi, katika maisha yake kabla ya kuja duniani, Mwana huyo aliitwa hekima. (Methali 8:22-31; Wakolosai 1:15, 16) Katika huduma yake yote, Yesu alitumia hekima aliyopata alipokuwa mbinguni pamoja na Baba yake.b (Yohana 8:26, 28, 38) Hivyo basi, haishangazi kwamba maneno na matendo yote ya Yesu yalionyesha ana hekima, ujuzi, na uelewaji mwingi.

8. Tukiwa wafuasi wa Yesu, tunawezaje kupata hekima?

⁸ Tukiwa wafuasi wa Yesu, sisi pia tunahitaji kumtegemea Yehova ili kupata hekima. (Methali 2:6) Ni kweli kwamba Yehova hatupatii hekima kimuujiza. Hata hivyo, anajibu sala zetu za kutoka moyoni tunapomwomba hekima tunayohitaji, ili kushughulikia matatizo tunayokabili maishani kwa mafanikio. (Yakobo 1:5) Ili tupate hekima hiyo, tunahitaji kuitafuta kwa bidii sana. Tunahitaji kuendelea kuitafuta “kama hazina zilizofichika.” (Methali 2:1-6) Ndiyo, tunahitaji kuendelea kuchimba ndani ya Neno la Mungu ambamo hekima yake imefunuliwa, na kupatanisha maisha yetu na mambo tunayojifunza. Moja kati ya njia bora zinazoweza kutusaidia kupata hekima ni kufikiria jinsi Yesu alivyosema na kutenda. Acheni tuchunguze baadhi ya njia ambazo Yesu alionyesha hekima kisha tuone jinsi tunavyoweza kumwiga.

Maneno Yenye Hekima

9. Ni nini kilichofanya mafundisho ya Yesu yawe yenye hekima?

⁹ Watu wengi walimfuata Yesu ili tu kumsikiliza alipokuwa akizungumza. (Marko 6:31-34; Luka 5:1-3) Hilo halishangazi kwa sababu Yesu alipofungua kinywa chake, alisema maneno yenye hekima! Mambo aliyofundisha yalionyesha wazi kwamba alikuwa na ujuzi wa Neno la Mungu na kwamba aliwaelewa watu. Mafundisho yake yanawanufaisha watu kila mahali, nayo yana faida sikuzote. Ona mifano fulani inayoonyesha hekima ya maneno ya Yesu, yule “Mshauri wa Ajabu” aliyetabiriwa.​—Isaya 9:6.

10. Ni sifa gani nzuri ambazo Yesu anatuhimiza tusitawishe, na kwa nini?

¹⁰ Mahubiri ya Mlimani, yaliyotajwa mwanzoni, ndio mkusanyo mkubwa zaidi wa mafundisho ya Yesu ambao haujakatizwa na masimulizi wala maneno ya watu wengine. Katika mahubiri hayo, Yesu hatushauri tu tuwe na usemi na mwenendo unaofaa, bali, shauri lake linatia ndani mengi zaidi. Akijua kwamba maneno na matendo yanatokana na mawazo na hisia, Yesu anatuhimiza tukuze sifa nzuri akilini na moyoni. Sifa hizo zinatia ndani upole, njaa kwa ajili ya uadilifu, rehema, kufanya amani, na kuwapenda wengine. (Mathayo 5:5-9, 43-48) Tunapositawisha sifa hizo moyoni mwetu, tunakuwa na usemi na mwenendo unaofaa ambao unampendeza Yehova na kutuwezesha kuwa na uhusiano mzuri pamoja na wanadamu wenzetu.​—Mathayo 5:16.

11. Anapotoa shauri kuhusu dhambi, Yesu anaonyeshaje chanzo cha mwelekeo wa kutenda dhambi?

¹¹ Anapotoa shauri kuhusu dhambi, Yesu anatushauri tuwe waangalifu kuhusu kile kinachoweza kusababisha dhambi. Hatuambii tu tujiepushe na matendo ya jeuri. Badala yake, anatuonya tusiruhusu hasira ikae moyoni mwetu. (Mathayo 5:21, 22; 1 Yohana 3:15) Hakatazi tu tendo la uzinzi badala yake, anatuonya kuhusu tamaa inayoanzia moyoni na kuongoza kwenye dhambi hiyo. Anatuonya tusiyaruhusu macho yetu yaamshe tamaa mbaya na kuchochea uchu. (Mathayo 5:27-30) Yesu anakazia fikira chanzo cha matatizo, na si matokeo tu. Anazungumzia mitazamo na tamaa zinazotokeza dhambi.​—Zaburi 7:14.

12. Wafuasi wa Yesu wana maoni gani kuhusu shauri lake, na kwa nini?

¹² Kwa kweli maneno ya Yesu yana hekima sana! Ndiyo sababu ‘umati ulishangazwa na njia yake ya kufundisha.’ (Mathayo 7:28) Tukiwa wafuasi wake, tunaliona shauri lake lenye hekima kuwa mwongozo mzuri maishani. Tunajitahidi kusitawisha sifa nzuri alizopendekeza, kutia ndani rehema, kufanya amani, na upendo, tukijua kwamba kwa kufanya hivyo tunajiwekea msingi mzuri wa kuwa na mwenendo unaompendeza Yehova. Tunafanya yote tuwezayo kung’oa kutoka moyoni mwetu hisia na tamaa zisizofaa ambazo alituonya kuzihusu, kama vile hasira yenye uchungu na tamaa zilizopotoka, tukijua kwamba kufanya hivyo kutatusaidia kuepuka kutenda dhambi.​—Yakobo 1:14, 15.

Njia ya Maisha Inayoongozwa na Hekima

13, 14. Ni nini kinachoonyesha kwamba Yesu alitumia hekima alipochagua njia yake ya maisha?

¹³ Yesu alionyesha hekima si kwa neno tu, bali kwa tendo pia. Katika maisha yake yote, yaani, maamuzi yake, maoni yake kujielekea, na jinsi alivyoshughulika na wengine, alionyesha hekima kwa njia nyingi zenye kupendeza. Fikiria mifano inayoonyesha kwamba Yesu aliongozwa na “hekima inayotumika na uwezo wa kufikiri.”​—Methali 3:21.

¹⁴ Hekima hutia ndani kuamua mambo kwa utimamu wa akili. Yesu alionyesha hekima alipofanya maamuzi kuhusu njia yake ya maisha. Wazia maisha ambayo angeweza kuishi, nyumba ambayo angeweza kujenga, biashara ambayo angeweza kufanya, au umashuhuri ambao angeweza kupata ulimwenguni! Yesu alijua kwamba kufuatia mambo hayo maishani “ni ubatili, kukimbiza upepo.” (Mhubiri 4:4; 5:10) Maisha ya aina hiyo ni upumbavu, kinyume cha hekima. Yesu aliamua kuishi maisha rahisi. Hakutaka kutajirika au kujikusanyia mali za kimwili. (Mathayo 8:20) Kama tu alivyofundisha, alikuwa na jicho rahisi, na kusudi lake kuu lilikuwa—kufanya mapenzi ya Mungu. (Mathayo 6:22) Kwa hekima, Yesu alitumia wakati na nguvu zake kwa ajili ya kazi ya Ufalme, ambayo ni muhimu zaidi na yenye kuridhisha kuliko vitu vya kimwili. (Mathayo 6:19-21) Hivyo, alituwekea mfano mzuri ambao tunaweza kuiga.

15. Wafuasi wa Yesu wanawezaje kuonyesha kwamba wana jicho rahisi, na kwa nini kufanya hivyo ni jambo la hekima?

¹⁵ Wafuasi wa Yesu leo wanaona ni jambo la hekima kuwa na maisha rahisi na kutanguliza kwanza Ufalme wa Mungu. Hivyo, wanaepuka madeni yasiyo ya lazima na kuepuka kufuatia mambo ya ulimwengu yanayochukua wakati na nguvu nyingi. (1 Timotheo 6:9, 10) Wengi wamechukua hatua ya kurahisisha maisha yao ili watumie wakati mwingi zaidi katika huduma ya Kikristo, kama vile kuwa wahubiri wa Ufalme wa wakati wote. Kuishi maisha ya aina hiyo ni jambo la hekima, kwa kuwa kutanguliza mambo ya Ufalme kunamfanya mtu awe na shangwe kubwa zaidi na kuridhika.​—Mathayo 6:33.

16, 17. (a) Yesu alionyeshaje kwamba alikuwa na kiasi na matarajio halisi kujihusu? (b) Tunaweza kuonyeshaje kwamba tuna kiasi na matarajio halisi kuhusu mambo tunayoweza kutimiza?

¹⁶ Biblia inahusianisha hekima na kiasi, sifa inayotia ndani kutambua mipaka yetu. (Methali 11:2) Yesu alikuwa na kiasi na usawaziko kuelekea yale aliyoweza kutimiza. Alijua kwamba hangeweza kumbadili kila mtu aliyesikia ujumbe wake. (Mathayo 10:32-39) Pia, alitambua kwamba yeye binafsi hangeweza kuwahubiria watu wote. Hivyo, kwa hekima aliwazoeza wafuasi wake katika kazi ya kufanya wanafunzi. (Mathayo 28:18-20) Kwa sababu alikuwa na kiasi alitambua kwamba wafuasi wake ‘wangefanya kazi kubwa kuliko’ zake, kwa maana wangewahubiria watu wengi zaidi katika eneo kubwa zaidi na kwa kipindi kirefu zaidi. (Yohana 14:12) Isitoshe, Yesu alitambua kwamba hata yeye pia alihitaji msaada. Alikubali msaada wa malaika waliokuja kumhudumia nyikani na msaada wa malaika aliyekuja kumtia nguvu alipokuwa Gethsemane. Alipohitaji msaada zaidi, Mwana wa Mungu alimlilia Baba yake amsaidie.​—Mathayo 4:11; Luka 22:43; Waebrania 5:7.

¹⁷ Sisi pia tunahitaji kuwa na kiasi na usawaziko kuhusu yale tunayoweza kutimiza. Bila shaka, tunataka kufanya kazi kwa nafsi yote na kufanya yote tuwezayo katika kazi ya kuhubiri na kufanya wanafunzi. (Luka 13:24; Wakolosai 3:23) Lakini, tunahitaji kukumbuka kwamba Yehova hatulinganishi na wengine, nasi hatupaswi kufanya hivyo. (Wagalatia 6:4) Hekima itatusaidia kujiwekea miradi tunayoweza kuifikia, kulingana na uwezo na hali zetu. Isitoshe, hekima itawaongoza walio na mapendeleo watambue kwamba wana udhaifu na mara kwa mara wanahitaji msaada na utegemezo. Sifa ya kiasi itawawezesha kukubali na kuthamini msaada wanaopewa, wakitambua kwamba Yehova anaweza kumtumia mwamini mwenzao awe “chanzo cha faraja” kwao.​—Wakolosai 4:11.

18, 19. (a) Ni nini kinachoonyesha kwamba Yesu alikuwa na usawaziko na maoni yanayofaa alipokuwa akishughulika na wanafunzi wake? (b) Kwa nini tungependa kumwiga Yesu kwa kuwa na maoni yanayofaa na yenye usawaziko tunaposhughulika na wanadamu wenzetu, na tunawezaje kufanya hivyo?

¹⁸ Andiko la Yakobo 3:17 linasema: “Hekima inayotoka juu ni . . . yenye usawaziko.” Yesu alishughulika na wanafunzi wake kwa usawaziko na fadhili. Alijua vizuri udhaifu wao, hata hivyo, alikazia fikira sifa zao nzuri. (Yohana 1:47) Ingawa alijua kwamba wangemwacha usiku ambao angekamatwa, hakutilia shaka ushikamanifu wao. (Mathayo 26:31-35; Luka 22:28-30) Petro alikana mara tatu kwamba hata hamjui Yesu. Hata hivyo, Yesu aliomba dua kwa niaba ya Petro na kuonyesha kwamba hana shaka kuhusu uaminifu wake. (Luka 22:31-34) Usiku wa mwisho wa maisha yake hapa duniani, Yesu alipokuwa akisali kwa Baba yake, hakukazia fikira makosa ambayo wanafunzi wake walikuwa wamefanya. Badala yake, alisema mambo mazuri ambayo walikuwa wamefanya kufikia usiku huo, akisema: “Wamelishika neno lako.” (Yohana 17:6) Ingawa hawakuwa wakamilifu, aliwapa daraka la kuhubiri kuhusu Ufalme na kazi ya kufanya wanafunzi. (Mathayo 28:19, 20) Kwa sababu Yesu alikuwa amewahakikishia wanafunzi wake kwamba anawatumaini, hilo liliwatia moyo kufanya kazi ambayo aliwaamuru kufanya.

¹⁹ Wafuasi wa Yesu wana sababu nzuri ya kufuata mfano aliowawekea katika jambo hilo. Ikiwa Mwana mkamilifu wa Mungu alionyesha subira aliposhughulika na wanafunzi wake ambao hawakuwa wakamilifu, tukiwa wanadamu ambao si wakamilifu tunapaswa kuwa na usawaziko hata zaidi tunaposhughulika na wanadamu wenzetu. (Wafilipi 4:5) Badala ya kukazia fikira makosa ya waabudu wenzetu, tunapaswa kukazia fikira sifa zao nzuri. Tunapaswa kukumbuka kwamba Yehova amewavuta kwake. (Yohana 6:44) Anaona sifa nzuri walizo nazo, nasi pia tunapaswa kuwa na maoni kama yake. Kuwa na maoni yanayofaa kutatusaidia ‘kuachilia makosa’ ya watu, na pia kuona mambo mazuri wanayofanya ambayo yanastahili pongezi. (Methali 19:11) Tunapoonyesha kwamba tunawaamini ndugu na dada zetu Wakristo, tunawasaidia kufanya yote wawezayo katika kumtumikia Yehova na kupata shangwe katika utumishi huo.​—1 Wathesalonike 5:11.

20. Tunapaswa kufanya nini na hazina isiyo na kifani ya hekima iliyo katika masimulizi ya Injili, na kwa nini?

²⁰ Kwa kweli, masimulizi ya Injili kuhusu maisha na huduma ya Yesu ni hazina ya hekima isiyo na kifani! Tutaitumia jinsi gani zawadi hiyo yenye thamani? Mwishoni mwa Mahubiri ya Mlimani, Yesu aliwahimiza wale waliokuwa wakimsikiliza wasikie maneno yake yenye hekima na pia kutenda kulingana nayo, au kuyatumia maishani mwao. (Mathayo 7:24-27) Kuruhusu maneno ya Yesu yenye hekima na matendo yake yaathiri jinsi tunavyohisi, kufikiri, na kutenda, kutatusaidia kuwa na maisha mazuri sasa na kuendelea kutembea katika barabara inayoongoza kwenye uzima wa milele. (Mathayo 7:13, 14) Kwa kweli, hilo ndilo jambo zuri zaidi au lenye hekima zaidi tunaloweza kufanya maishani!