Mungu Aliye “Tayari Kusamehe”

1-3. (a) Mtunga-zaburi Daudi alilemewa na nini, na ni nini kilichomfariji? (b Huenda tukalemewa na nini tunapofanya dhambi, lakini Yehova anatuhakikishia nini?

MTUNGA-ZABURI Daudi aliandika hivi: “Dhambi zangu zimetanda juu ya kichwa changu, kama mzigo mzito, ni nzito sana siwezi kuzibeba. Nimekufa ganzi na kupondeka kabisa.” (Zaburi 38:4, 8) Daudi alijua jinsi tunavyoweza kulemewa na dhamiri yenye hatia. Lakini kuna jambo lililomfariji. Alijua kwamba Yehova anachukia dhambi, lakini hamchukii mtenda dhambi anayetubu kikweli na kuacha mwenendo wake wa dhambi. Daudi alisema hivi akiwa na uhakika kabisa kwamba Yehova yuko tayari kuwasamehe wale wanaotubu: “Wewe, Ee Yehova, . . . uko tayari kusamehe.”​—Zaburi 86:5.

² Tunapofanya dhambi, huenda sisi pia tukalemewa sana na dhamiri inayotuumiza. Ni vizuri kuwa na hisia kama hizo tunapotenda dhambi. Kuhisi hivyo kunaweza kutuchochea tuchukue hatua zinazofaa ili kurekebisha makosa yetu. Hata hivyo, kuna hatari ya kulemewa na hatia kupita kiasi. Huenda tukajihukumu sana na kuhisi kwamba hata tukitubu jinsi gani Yehova hatatusamehe. Ikiwa ‘tutalemewa na huzuni inayopita kiasi,’ huenda Shetani akajaribu kutuvunja moyo na kutufanya tuhisi kwamba hatuna thamani machoni pa Yehova, na hatufai kumwabudu.​—2 Wakorintho 2:5-11.

³ Je, hivyo ndivyo Yehova anavyotuona? Hapana! Msamaha ni moja kati ya njia ambazo Yehova anatumia kutuonyesha upendo. Anatuhakikishia katika Neno lake kwamba yuko tayari kutusamehe tukitubu kikweli kutoka moyoni. (Methali 28:13) Ili tusihisi kwamba Yehova hawezi kamwe kutusamehe, tuone kwa nini anatusamehe na jinsi anavyofanya hivyo.

Kwa Nini Yehova Yuko “Tayari Kusamehe”?

4. Yehova anakumbuka nini kuhusu hali yetu, na hilo linamfanya ashughulike nasi kwa njia gani?

⁴ Yehova anajua udhaifu wetu. Zaburi 103:14 inasema: “Anajua vema umbo letu, akikumbuka kwamba sisi ni mavumbi.” Hasahau kwamba sisi ni viumbe wa udongo, wenye kasoro, au udhaifu kwa sababu ya hali yetu ya kutokamilika. Usemi anajua “umbo letu” unatukumbusha kwamba Biblia inamlinganisha Yehova na mfinyanzi na inatulinganisha na vyombo vya udongo anavyofinyanga. (Yeremia 18:2-6) Kwa sababu Yehova anaelewa kwamba dhambi tuliyorithi inatufanya tuwe dhaifu, kwa fadhili anachagua njia inayofaa ya kushughulika nasi ikitegemea uamuzi tunaofanya kuhusu kuchagua kufuata au kutofuata mwongozo wake.

5. Kitabu cha Waroma kinaonyeshaje kwamba dhambi ina nguvu nyingi sana?

⁵ Yehova anaelewa jinsi dhambi ilivyo na nguvu nyingi. Neno lake hufafanua dhambi kuwa nguvu inayomtawala mwanadamu na kumsababishia kifo. Dhambi ina nguvu kadiri gani? Katika kitabu cha Waroma, mtume Paulo anaeleza hivi: Tuko “chini ya dhambi,” kama vile wanajeshi walivyo chini ya kamanda wao (Waroma 3:9); dhambi ‘imewatawala’ wanadamu wote kama mfalme (Waroma 5:21); ‘inakaa’ ndani yetu (Waroma 7:17, 20); “sheria” yake hufanya kazi ndani yetu daima, ikijaribu kuongoza maisha yetu. (Waroma 7:23, 25) Bila shaka, dhambi ina nguvu nyingi sana juu ya mwili wetu usio mkamilifu.​—Waroma 7:21, 24.

6, 7. (a) Yehova anawaonaje wale wanaotafuta rehema yake na kutubu kikweli? (b) Kwa nini hatupaswi kutumia vibaya rehema ya Mungu?

⁶ Kwa hiyo, Yehova anajua kwamba hatuwezi kumtii kikamili, hata tuwe tunatamani sana kufanya hivyo. Anatuhakikishia kwa upendo kwamba atatusamehe tukitafuta rehema yake na kutubu kikweli. Zaburi 51:17 inasema: “Dhabihu zinazompendeza Mungu ni roho iliyovunjika; moyo uliovunjika na kupondeka, Ee Mungu, hutaukataa.” Yehova hatakataa kamwe, au kuupuuza moyo “uliovunjika na kupondeka” kwa sababu ya kulemewa na hatia.

⁷ Lakini je, hilo linamaanisha kwamba tunaweza kutumia vibaya rehema ya Mungu, kwa kutenda dhambi na kusingizia hali yetu ya kutokamilika? Hapana! Yehova haongozwi tu na hisia. Rehema yake ina mipaka. Hawezi kamwe kuwasamehe wale wanaofanya dhambi kimakusudi bila kutubu. (Waebrania 10:26) Kwa upande mwingine, yuko tayari kumsamehe mtu anayetubu kikweli. Tuchunguze maneno yanayotumiwa katika Biblia kufafanua waziwazi sifa hiyo yenye kuvutia ya upendo wa Yehova.

Je, Yehova Husamehe Kabisa?

8. Yehova hufanya nini anapotusamehe dhambi zetu, na hilo linatupatia tumaini gani?

⁸ Baada ya kutubu Daudi alisema hivi: “Nikaungama dhambi yangu kwako, sikufunika kosa langu. . . . Nawe ukanisamehe kosa la dhambi zangu.” (Zaburi 32:5) Neno “ukanisamehe” ni tafsiri ya neno la Kiebrania ambalo hasa linamaanisha “inua” au “beba.” Katika Zaburi 32:5, neno “ukanisamehe” linamaanisha kuondolea mbali “hatia, dhambi, uasi-sheria.” Kwa hiyo, ni kana kwamba Yehova aliziinua dhambi za Daudi na kuziondolea mbali. Bila shaka, hilo lilipunguza hisia za hatia ambazo Daudi alikuwa nazo. (Zaburi 32:3) Sisi pia tunaweza kumtumaini kabisa Mungu ambaye anaondolea mbali dhambi za wale wanaotafuta msamaha wake kwa msingi wa imani yao katika dhabihu ya fidia ya Yesu.​—Mathayo 20:28.

9. Yehova huweka dhambi zetu mbali na sisi kadiri gani?

⁹ Daudi alitumia usemi mwingine ulio wazi zaidi kufafanua msamaha wa Yehova. Alisema hivi: “Kama mashariki ilivyo mbali sana na magharibi, ndivyo alivyoweka dhambi zetu mbali sana na sisi.” (Zaburi 103:12) Jua huchomoza upande wa mashariki na kuzama upande wa magharibi. Kuna umbali kadiri gani kutoka mashariki hadi magharibi? Sikuzote mashariki huwa mbali kabisa na magharibi; pande hizo mbili haziwezi kamwe kukutana. Msomi mmoja anasema kwamba usemi huo unamaanisha “mbali iwezekanavyo; mbali kabisa.” Yehova alimwongoza Daudi kuandika maneno hayo ili tuelewe kwamba Yehova anapotusamehe, anaweka dhambi zetu mbali kabisa na sisi.

10. Yehova anapotusamehe dhambi zetu, kwa nini hatupaswi kuhisi kwamba tuna hatia ya dhambi hizo maisha yetu yote?

¹⁰ Je, umewahi kujaribu kuondoa doa katika nguo nyeupe? Huenda hukufaulu kuondoa doa hilo licha ya jitihada zako zote. Ona Yehova anavyoeleza jinsi anavyotusamehe kabisa: “Ingawa dhambi zenu ni kama rangi nyekundu, zitafanywa kuwa nyeupe kama theluji; Ingawa ni nyekundu kama kitambaa chekundu, zitakuwa kama sufu.” (Isaya 1:18) Usemi “rangi nyekundu” unaonyesha kwamba rangi hiyo inang’aa.a Rangi “nyekundu” ilikuwa mojawapo ya rangi zilizotiwa kwenye nguo. (Nahumu 2:3) Hatuwezi kamwe kuondoa doa la dhambi kwa jitihada zetu. Lakini Yehova anaweza kuondoa dhambi ambazo ni nyekundu sana na kuzifanya nyeupe kama theluji au sufu isiyotiwa rangi. Yehova anapotusamehe dhambi zetu, hatupaswi kuhisi kwamba tuna hatia ya dhambi hizo maisha yetu yote.

11. Ni katika maana gani Yehova anatupa dhambi zetu nyuma yake?

¹¹ Hezekia alimwambia Yehova hivi katika wimbo wa shukrani wenye kugusa moyo ambao alitunga baada ya kuponywa ugonjwa mbaya ambao ungemsababishia kifo: “Umezitupa dhambi zangu zote nyuma ya mgongo wako.” (Isaya 38:17) Ni kana kwamba Yehova anachukua dhambi za mtenda dhambi aliyetubu na kuzitupa nyuma Yake ambako Hawezi kuziona tena wala kuzikazia fikira. Kamusi moja ya Biblia inasema kwamba andiko hilo linaweza kuelezewa hivi: ‘Umefanya iwe ni kana kwamba sikufanya dhambi.’ Je, hilo si jambo lenye kutia moyo?

12. Nabii Mika anaonyeshaje kwamba Yehova anapotusamehe, anafuta kabisa dhambi zetu?

¹² Katika ahadi ya kurudishwa, nabii Mika alieleza usadikisho wake kwamba Yehova angewasamehe watu wake waliotubu. Aliandika hivi: “Ni Mungu gani aliye kama wewe, unayesamehe dhambi na kuachilia makosa ya watu waliobaki wa urithi wako?. . . Utazitupa dhambi zao zote katika vilindi vya bahari.” (Mika 7:18, 19) Watu walioishi katika nyakati za Biblia wangeelewaje maneno hayo? Hakukuwa na uwezekano wowote wa kupata kitu kilichotupwa “katika vilindi vya bahari.” Kwa hiyo, maneno ya Mika yanamaanisha kwamba Yehova anapotusamehe, anafuta kabisa dhambi zetu.

13. Yesu aliposema “utusamehe madeni yetu,” alimaanisha nini?

¹³ Yesu alitumia mfano wa wakopeshaji na wakopaji ili kuonyesha jinsi Yehova anavyosamehe. Yesu alituhimiza tusali hivi: “Utusamehe madeni yetu.” (Mathayo 6:12) Kwa hiyo, Yesu alilinganisha dhambi na madeni. (Luka 11:4) Tunapofanya dhambi, tunakuwa na “deni” kwa Yehova. Kitabu kimoja cha marejeo kinasema kwamba kitenzi cha Kigiriki kinachotafsiriwa “samehe,” kinamaanisha ‘kuachilia au kufuta deni na kutodai malipo.’ Yehova anapotusamehe ni kana kwamba anafuta deni ambalo anatudai. Jambo hilo linawafariji watenda dhambi wanaotubu. Yehova hatadai kamwe malipo ya deni ambalo amefuta!—Zaburi 32:1, 2.

14. Usemi “ili dhambi zenu zifutwe” unaleta wazo gani?

¹⁴ Andiko la Matendo 3:19 linaeleza zaidi jinsi Yehova anavyosamehe: “Kwa hiyo, tubuni na mgeuke ili dhambi zenu zifutwe.” Neno “zifutwe” limetafsiriwa kutokana na kitenzi cha Kigiriki kinachoweza kumaanisha “kupangusa, . . . kufuta au kuharibu.” Wasomi fulani wanasema kwamba maneno hayo yanaleta wazo la kufuta maandishi. Hilo liliwezekanaje? Wino uliotumiwa nyakati za kale ulitengenezwa kwa mchanganyiko wa kaboni, gundi, na maji. Mara tu baada ya kuandika kwa wino huo, mtu aliweza kuchukua sifongo yenye maji na kufuta kabisa maandishi hayo. Jambo hilo linatufundisha somo zuri sana kuhusu rehema ya Yehova. Anapotusamehe dhambi zetu, ni kana kwamba anachukua sifongo na kuzifuta kabisa.

15. Yehova anataka tujue nini kumhusu?

¹⁵ Tunapotafakari kuhusu mifano hiyo, je, si wazi kwamba Yehova anataka tujue kwamba yuko tayari kutusamehe dhambi zetu ikiwa tutatubu kikweli? Hatuhitaji kuogopa kwamba huenda akatuhukumu kwa sababu ya dhambi hizo wakati ujao. Hilo linaonyeshwa na jambo lingine ambalo Biblia inasema kuhusu rehema ya Yehova isiyo na kifani: Anaposamehe, anasahau.

“Sitaikumbuka Tena Dhambi Yao”

16, 17. Biblia inamaanisha nini inaposema kwamba Yehova anasahau dhambi zetu? Eleza.

¹⁶ Yehova aliahidi hivi kuhusu wale walio katika agano jipya: “Nitalisamehe kosa lao, nami sitaikumbuka tena dhambi yao.” (Yeremia 31:34) Je, hilo linamaanisha kwamba Yehova anaposamehe hawezi kukumbuka tena dhambi hizo? Hapana, haimaanishi hivyo. Biblia inatueleza kuhusu dhambi za watu wengi ambao walisamehewa na Yehova, kutia ndani Daudi. (2 Samweli 11:1-17;12:13) Hivyo, ni wazi kwamba bado Yehova anakumbuka makosa waliyofanya. Dhambi walizofanya, toba yao, na jinsi walivyosamehewa na Mungu, ziliandikwa na kuhifadhiwa katika Biblia kwa faida yetu. (Waroma 15:4) Hivyo basi, Biblia inamaanisha nini inaposema kwamba Yehova ‘hakumbuki’ dhambi za wale ambao anawasamehe?

¹⁷ Kitenzi cha Kiebrania kinachotafsiriwa “sitaikumbuka tena” hakimaanishi kukumbuka tu mambo yaliyopita. Kitabu Theological Wordbook of the Old Testament kinasema kwamba neno hilo ‘linaleta wazo la kuchukua hatua inayofaa.’ Kwa hiyo, ‘kukumbuka’ dhambi kunatia ndani kuwaadhibu watenda dhambi. (Hosea 9:9) Lakini Mungu anaposema kwamba “sitaikumbuka tena dhambi yao,” anatuhakikishia kwamba anapowasamehe watenda dhambi waliotubu, hatawaadhibu wakati ujao kwa sababu ya dhambi hizo. (Ezekieli 18:21, 22) Kwa hiyo, Yehova anasahau katika maana ya kwamba hatumii tena dhambi zetu ili kutushtaki au kutuadhibu. Inafariji sana kujua kwamba Mungu wetu anasamehe na kusahau, sivyo?

Vipi Kuhusu Matokeo ya Dhambi Zetu?

18. Kwa nini mtenda-dhambi aliyetubu hupatwa na matokeo ya dhambi yake ingawa amesamehewa?

¹⁸ Je, inamaanisha kwamba mtenda dhambi aliyetubu hatapatwa na matokeo ya dhambi yake kwa sababu amesamehewa? Sivyo hata kidogo. Hatuwezi kufanya dhambi na kufikiri kwamba hatutapatwa na madhara yoyote. Paulo aliandika hivi: “Lolote analopanda mtu, ndilo atakalovuna pia.” (Wagalatia 6:7) Huenda tukapata madhara fulani kwa sababu ya dhambi zetu. Hilo halimaanishi kwamba Yehova anatuletea misiba baada ya kutusamehe. Anapopatwa na taabu, Mkristo hapaswi kufikiri kwamba labda Yehova anamwadhibu kwa sababu ya dhambi alizofanya zamani. (Yakobo 1:13) Kwa upande mwingine, Yehova hatulindi tusipatwe na matokeo ya dhambi zetu. Mambo yafuatayo yanaweza kuwa matokeo yenye kuhuzunisha na yasiyoepukika ya dhambi—talaka, mimba zisizotarajiwa, ugonjwa unaoambukizwa kingono, kutotumainiwa au kutoheshimiwa. Kumbuka kwamba ingawa Yehova alimsamehe Daudi alipofanya dhambi na Bath-sheba na kumuua Uria, hakumlinda na matokeo mabaya sana ya dhambi zake.​—2 Samweli 12:9-12.

19-21. (a) Sheria iliyoandikwa kwenye Mambo ya Walawi 6:1-7 ilimnufaishaje mkosaji na yule aliyekosewa? (b) Ikiwa dhambi zetu zimewaumiza wengine, Yehova anafurahi tunapochukua hatua gani?

¹⁹ Dhambi zetu zinaweza kuwa na matokeo mabaya zaidi, hasa ikiwa tumewaumiza wengine. Kwa mfano, fikiria simulizi lililo kwenye Mambo ya Walawi sura ya 6. Hapa Sheria ya Musa inashughulikia kisa cha mtu anayefanya dhambi nzito kwa kuchukua bidhaa za Mwisraeli mwenzake kupitia wizi, unyang’anyi, au ulaghai. Kisha mtenda dhambi huyo anakataa kukubali kosa lake, na kuthubutu kuapa kwa uwongo. Kwa kuwa hakuna ushahidi mtenda dhambi anakosa kuadhibiwa. Hata hivyo, baadaye yule mkosaji anahisi hatia na kuungama dhambi yake. Mbali na kuungama ni lazima afanye mambo mengine matatu ili Mungu amsamehe: arudishe kitu alichokuwa amechukua, amlipe yule aliyekosewa faini ya jumla ya asilimia 20 ya thamani ya vitu alivyoiba, na atoe kondoo dume kama dhabihu ya hatia. Kisha, sheria inasema: “Kuhani atamtolea dhabihu ya kufunika dhambi yake mbele za Yehova, naye atasamehewa.”​—Mambo ya Walawi 6:1-7.

²⁰ Sheria hiyo ilikuwa uandalizi wenye rehema kutoka kwa Mungu. Sheria hiyo ilimnufaisha aliyekosewa, kwa kuwa alirudishiwa mali yake na bila shaka, alifurahi sana alipoona mkosaji akikiri dhambi zake. Vilevile, sheria hiyo ilimfaidi yule ambaye alichochewa na dhamiri kukubali kosa lake na kulirekebisha. Kwa kweli, ikiwa angekataa kufanya hivyo, hangesamehewa na Mungu.

²¹ Ingawa hatuko chini ya Sheria ya Musa, Sheria hiyo inatusaidia kufahamu kwa undani fikira za Yehova, na maoni yake kuhusu msamaha. (Wakolosai 2:13, 14) Ikiwa dhambi zetu zimewaumiza wengine, Mungu anafurahi tunapofanya yote tunayoweza kurekebisha hali hiyo. (Mathayo 5:23, 24) Huenda tukahitaji kutambua dhambi yetu, kukubali kwamba tumekosea, na hata kumwomba msamaha yule tuliyemkosea. Kisha tunaweza kumwomba Yehova msamaha kwa msingi wa dhabihu ya Yesu. Tukifanya hivyo tutakuwa na uhakika kwamba Mungu ametusamehe kikweli.​—Waebrania 10:21, 22.

22. Huenda msamaha wa Yehova ukatia ndani nini?

²² Kama mzazi yeyote mwenye upendo, huenda Yehova akatusamehe na pia kututia nidhamu kwa kadiri fulani. (Methali 3:11, 12) Mkristo aliyetubu huenda akalazimika kuacha pendeleo la kutumikia akiwa mzee, mtumishi wa huduma, au mtumishi wa wakati wote. Huenda akahuzunika sana kwa sababu ya kupoteza kwa muda fulani mapendeleo aliyothamini sana. Hata hivyo, ingawa mtu huyo anatiwa nidhamu hilo halimaanishi kwamba Yehova hajamsamehe. Ni lazima tukumbuke kwamba Yehova anatutia nidhamu kwa sababu anatupenda. Tutanufaika sana ikiwa tutakubali na kujifunza kutokana na nidhamu hiyo.​—Waebrania 12:5-11.

23. Kwa nini hatupaswi kamwe kufikiri kwamba hatuwezi kusamehewa na Yehova, na kwa nini tunapaswa kumwiga kwa kuwasamehe wengine?

²³ Inatia moyo sana kujua kwamba Mungu wetu yuko “tayari kusamehe”! Licha ya makosa ambayo huenda tulifanya, hatupaswi kamwe kufikiri kwamba hatuwezi kusamehewa na Yehova. Tukitubu kikweli, na kuchukua hatua za kurekebisha kosa hilo, na kuomba msamaha kwa bidii kwa msingi wa fidia ya Yesu, tunaweza kuwa na uhakika kabisa kwamba Yehova atatusamehe. (1 Yohana 1:9) Na tumwige Yehova kwa kuwasamehe wengine. Ikiwa Yehova ambaye hafanyi dhambi, anatusamehe kwa upendo sana, je, sisi wanadamu wenye dhambi hatupaswi kufanya yote tunayoweza ili kusameheana?