SURA YA KUMI NA SITA
“Yesu . . . Aliwapenda Mpaka Mwisho”
1, 2. Yesu anatumiaje jioni yake ya mwisho pamoja na mitume wake, na kwa nini jioni hiyo ya mwisho ni muhimu sana kwake?
YESU anapokutana na mitume wake katika chumba cha juu cha nyumba fulani huko Yerusalemu, anajua kwamba hii ndiyo jioni ya mwisho ya kuwa pamoja nao. Wakati wa kurudi kwa Baba yake unakaribia. Baada ya muda mfupi, Yesu atakamatwa na imani yake itajaribiwa sana. Ingawa anajua kwamba anakaribia kufa, bado anawahangaikia mitume wake.
2 Tayari Yesu amewaambia mitume wake kwamba atawaacha, lakini bado ana mambo mengi ya kuwaambia ili kuwatia nguvu kwa ajili ya wakati ujao. Hivyo, anatumia muda mfupi unaobaki akiwafundisha mambo muhimu yatakayowasaidia kuendelea kuwa waaminifu. Maneno ambayo Yesu aliwaambia jioni hiyo alipokuwa pamoja nao yalionyesha kwamba aliwapenda sana. Lakini, kwa nini Yesu anawahangaikia sana mitume wake kuliko anavyojihangaikia? Kwa nini jioni hiyo ya mwisho pamoja na wanafunzi wake ilikuwa muhimu sana kwake? Kwa sababu aliwapenda sana.
3. Tunajuaje kwamba Yesu hakungoja hadi jioni ya mwisho ili kuwaonyesha wafuasi wake kwamba anawapenda?
3 Miaka mingi baadaye, mtume Yohana akiongozwa na roho aliandika hivi katika utangulizi wa masimulizi yake kuhusu usiku huo: “Kwa sababu alijua kabla ya sherehe ya Pasaka kwamba saa yake ya kuondoka ulimwenguni na kwenda kwa Baba ilikuwa imefika, Yesu akiwa amewapenda walio wake ulimwenguni, aliwapenda mpaka mwisho.” (Yohana 13:1) Yesu hakungoja mpaka usiku huo ili kuonyesha kwamba anawapenda “walio wake.” Wakati wote wa huduma yake, alithibitisha kwamba anawapenda wanafunzi wake katika njia mbalimbali. Tutafaidika kwa kuchunguza baadhi ya njia ambazo alionyesha upendo, kwa sababu kwa kumwiga, tunathibitisha kwamba sisi ni wanafunzi wake wa kweli.
Kuonyesha Subira
4, 5. (a) Kwa nini Yesu alihitaji kuwa na subira aliposhughulika na wanafunzi wake? (b) Yesu alifanya nini mitume wake watatu waliposhindwa kukesha katika bustani ya Gethsemane?
4 Kuna uhusiano kati ya upendo na subira. Andiko la 1 Wakorintho 13:4 linasema hivi: “Upendo ni wenye subira,” na subira inahusisha kuwavumilia wengine. Je, Yesu alihitaji kuwa na subira aliposhughulika na wanafunzi wake? Bila shaka! Kama tulivyoona katika Sura ya 3, ilichukua muda mrefu sana kwa mitume kusitawisha unyenyekevu. Mara kadhaa, walibishana kuhusu ni nani aliye mkuu zaidi kati yao. Yesu alifanya nini? Je, aliwakasirikia na kuhisi kwamba hawawezi kamwe kubadilika? Hapana, alizungumza nao kwa subira, hata wakati “bishano kali” lilipotokea kuhusu suala hilo jioni ya mwisho alipokuwa pamoja nao!—Luka 22:24-30; Mathayo 20:20-28; Marko 9:33-37.
5 Baadaye usiku huo, Yesu alipoenda katika bustani ya Gethsemane pamoja na wale mitume waaminifu 11, subira yake ilijaribiwa tena. Yesu aliwachukua Petro, Yakobo, na Yohana na kuingia nao ndani zaidi katika bustani hiyo. Ndipo Yesu akawaambia: “Nimehuzunika sana, kiasi cha kufa. Kaeni hapa na mwendelee kukesha.” Akasonga mbele kidogo, na kuanza kusali kwa bidii. Baada ya kusali kwa muda mrefu, akarudi mahali walipokuwa wale mitume watatu. Aliwakuta wakifanya nini? Saa hiyo, alipokuwa akijaribiwa vikali zaidi, walikuwa wamelala usingizi! Je, aliwakemea kwa sababu hawakukesha? Hapana, aliwahimiza kwa subira. Maneno yake yenye fadhili yalionyesha kwamba alielewa uchovu na udhaifu waliokuwa nao.a Alisema: “Bila shaka, roho inataka lakini mwili ni dhaifu.” Yesu aliendelea kuwa mwenye subira jioni hiyo hata aliporudi na kuwakuta wakiwa wamelala, si mara ya kwanza tu bali pia mara ya pili, na ya tatu!—Mathayo 26:36-46.
6. Tunawezaje kumwiga Yesu tunaposhughulika na wengine?
6 Inatia moyo kujua kwamba Yesu hakuchoshwa na mitume wake. Mwishowe, subira yake ilikuwa na matokeo mazuri, kwa kuwa wanaume hao waaminifu walijifunza umuhimu wa kuwa wanyenyekevu na kuendelea kukesha. (1 Petro 3:8; 4:7) Tunawezaje kumwiga Yesu tunaposhughulika na wengine? Wazee hasa wanapaswa kuwa na subira. Huenda mzee akafikiwa na waamini wenzake wakiwa na matatizo, wakati ambapo amechoka au ana mahangaiko yake mwenyewe. Nyakati nyingine, wale wanaohitaji msaada huenda wasikubali shauri mara moja. Hata hivyo, wazee wenye subira watawafundisha “kwa upole” na ‘kulitendea kundi kwa wororo.’ (2 Timotheo 2:24, 25; Matendo 20:28, 29) Wazazi pia wanapaswa kumwiga Yesu kwa kuonyesha subira, kwa kuwa wakati mwingine huenda watoto wasikubali shauri au kurekebishwa mara moja. Ikiwa wazazi wana upendo na subira, hawatachoka kuwazoeza watoto wao. Subira hiyo inaweza kutokeza thawabu kubwa sana.—Zaburi 127:3.
Kushughulikia Mahitaji Yao
7. Yesu alishughulikiaje mahitaji ya kimwili ya wanafunzi wake?
7 Upendo huonyeshwa kwa matendo yasiyo ya ubinafsi. (1 Yohana 3:17, 18) “Hautafuti faida zake wenyewe.” (1 Wakorintho 13:5) Upendo ulimchochea Yesu kushughulikia mahitaji ya kimwili ya wanafunzi wake. Mara nyingi, alichukua hatua hata kabla hawajamweleza mahitaji yao. Alipoona kwamba wamechoka, alipendekeza waandamane naye kwenda ‘faraghani mahali pasipo na watu ili wapumzike kidogo.’ (Marko 6:31) Alipotambua kwamba walikuwa na njaa, alichukua hatua mara moja na kuwalisha watu hao pamoja na maelfu ya watu wengine waliokuwa wamekuja kumsikiliza alipokuwa akifundisha.—Mathayo 14:19, 20; 15:35-37.
8, 9. (a) Ni nini kinachoonyesha kwamba Yesu alitambua mahitaji ya kiroho ya wanafunzi wake na kuyashughulikia? (b) Alipokuwa kwenye mti wa mateso, Yesu alionyeshaje kwamba alimhangaikia sana mama yake?
8 Yesu alijua kwamba wanafunzi wake walihitaji kuwa na imani yenye nguvu kumwelekea Mungu, hivyo aliwasaidia kwa kuwafundisha kumhusu Yehova. (Mathayo 4:4; 5:3) Mara nyingi, alipokuwa akifundisha, alikazia fikira mahitaji ya wanafunzi wake. Mahubiri ya Mlimani yalitolewa hasa ili kuwasaidia wanafunzi wake. (Mathayo 5:1, 2, 13-16) Alifundisha kwa kutumia mifano, lakini “alipokuwa na wanafunzi wake faraghani aliwafafanulia mambo yote.” (Marko 4:34) Yesu alitabiri kwamba angemweka rasmi “mtumwa mwaminifu na mwenye busara” ili kuhakikisha kwamba wafuasi wake wanalishwa vizuri kiroho katika siku za mwisho. Mtumwa huyo mwaminifu, ni kikundi kidogo cha ndugu watiwa-mafuta wa Yesu walio duniani na amekuwa akiandaa chakula cha kiroho “kwa wakati unaofaa” tangu mwaka 1919 W.K.—Mathayo 24:45.
9 Siku ya kifo chake, Yesu alionyesha kwa njia yenye kugusa moyo sana jinsi alivyohangaikia hali ya kiroho ya wale anaowapenda. Wazia jambo hili. Yesu alikuwa kwenye mti wa mateso, akiwa na maumivu makali sana. Ili avute pumzi, alilazimika kujiinua kwa kujisukuma kwa miguu yake. Bila shaka, kufanya hivyo kulimsababishia maumivu makali sana, kwa kuwa uzito wa mwili wake ulizidisha majeraha ya misumari katika miguu yake, huku mgongo wake uliojeruhiwa kwa mijeledi ukisuguliwa na mti. Kwa kuwa kuzungumza kunahusisha kudhibiti pumzi, kufanya hivyo kungesababisha maumivu makali sana. Hata hivyo, kabla tu ya Yesu kufa, Yesu alitaja maneno yaliyoonyesha kwamba anampenda sana Maria, mama yake. Alipomwona Maria na mtume Yohana wakiwa wamesimama karibu, Yesu alizungumza kwa sauti inayoweza kusikika na mtu aliye karibu, na kumwambia mama yake: “Mwanamke, ona! Mwanao!” Kisha akamwambia Yohana: “Ona! Mama yako!” (Yohana 19:26, 27) Yesu alijua kwamba mtume huyo mwaminifu angemtunza Maria kimwili na kiroho pia.b
Wazazi wanaojali ni wenye subira na wanashughulikia mahitaji ya watoto wao
10. Wazazi wanawezaje kumwiga Yesu wanaposhughulikia mahitaji ya watoto wao?
10 Wazazi wanaojali wanaweza kufaidika kwa kumwiga Yesu. Baba anayeipenda familia yake kikweli, ataitegemeza kimwili. (1 Timotheo 5:8) Mara kwa mara, vichwa vya familia wenye usawaziko hupanga pindi za kupumzika na tafrija. Jambo muhimu zaidi ni kwamba wazazi Wakristo hushughulikia mahitaji ya kiroho ya watoto wao. Jinsi gani? Wazazi hao hupanga kuwa na funzo la Biblia kwa ukawaida, nao hujitahidi kufanya pindi hizo za funzo ziwe zenye kufurahisha na kuwajenga watoto wao. (Kumbukumbu la Torati 6:6, 7) Kupitia maneno na mfano wao, wazazi huwafundisha watoto wao kuwa huduma ni utendaji muhimu na kwamba kutayarisha na kuhudhuria mikutano ya Kikristo ni sehemu muhimu sana ya utendaji wao wa kiroho.—Waebrania 10:24, 25.
Kuwa Tayari Kusamehe
11. Yesu aliwafundisha nini wafuasi wake kuhusu kusamehe?
11 Kusamehe ni moja kati ya njia za kuonyesha upendo. (Wakolosai 3:13, 14) Andiko la 1 Wakorintho 13:5 linasema upendo “hauweki hesabu ya ubaya.” Mara nyingi, Yesu aliwafundisha wanafunzi wake kuhusu umuhimu wa kusamehe. Aliwahimiza wawasamehe wengine “si mpaka mara saba, bali mpaka mara 77,” yaani, bila kipimo. (Mathayo 18:21, 22) Aliwafundisha kwamba mtenda-dhambi anapaswa kusamehewa ikiwa baada ya kukemewa, anatubu. (Luka 17:3, 4) Hata hivyo, Yesu hakuwa kama Mafarisayo wanafiki waliofundisha kwa maneno tu; alifundisha kupitia mfano wake pia. (Mathayo 23:2-4) Acheni tuone jinsi Yesu alivyoonyesha kwamba alikuwa tayari kusamehe hata wakati rafiki aliyemtumaini sana alipotenda kinyume na matarajio yake.
12, 13. (a) Petro alifanya jambo gani lililomsikitisha Yesu usiku ambao alikamatwa? (b) Baada ya kufufuliwa, matendo ya Yesu yalionyeshaje kwamba alikuwa mwenye kusamehe kama alivyofundisha?
12 Yesu alikuwa na uhusiano wa karibu pamoja na mtume Petro, aliyekuwa mchangamfu na wakati mwingine alitenda bila kufikiri. Yesu alitambua sifa nzuri za Petro, naye akampa mapendeleo ya pekee. Petro, Yakobo, na Yohana walijionea miujiza fulani ambayo wale mitume wengine hawakuiona. (Mathayo 17:1, 2; Luka 8:49-55) Kama tulivyoona, Petro alikuwa mmoja wa mitume waliokuwa pamoja na Yesu alipoingia ndani zaidi ya bustani ya Gethsemane usiku ambao alikamatwa. Hata hivyo, usiku huohuo Yesu aliposalitiwa na kukamatwa, Petro na wale mitume wengine walimwacha na kukimbia. Baadaye, Petro alionyesha ujasiri kwa kusimama nje huku Yesu akishtakiwa kwa uwongo. Kisha Petro aliingiwa na woga, naye akafanya kosa zito—mara tatu alikana kwa uwongo kwamba hata hamjui Yesu! (Mathayo 26:69-75) Yesu alifanya nini? Ungefanya nini ikiwa rafiki yako wa karibu angefanya jambo kama hilo?
13 Yesu alikuwa tayari kumsamehe Petro. Alijua kwamba dhambi hiyo ilimsumbua sana Petro. Kwa kweli, mtume huyo aliyetubu ‘alilemewa na kuanza kulia.’ (Marko 14:72) Yesu alipofufuliwa, alimtokea Petro, huenda ili kumfariji na kumtia moyo. (Luka 24:34; 1 Wakorintho 15:5) Baadaye, kabla ya miezi miwili kupita, Yesu alimpa Petro pendeleo la kutoa ushahidi mbele ya umati huko Yerusalemu katika siku ya Pentekoste. (Matendo 2:14-40) Na tukumbuke pia kwamba Yesu hakuwa na kinyongo kuelekea mitume wake kwa sababu walimwacha. Badala yake, baada ya kufufuliwa, bado aliwaita “ndugu zangu.” (Mathayo 28:10) Je, si wazi kwamba mbali na kuwahimiza watu wawasamehe wengine, yeye mwenyewe alikuwa mwenye kusamehe?
14. Kwa nini tunapaswa kujifunza kuwasamehe wengine, na tunawezaje kuonyesha kwamba tuko tayari kusamehe?
14 Tukiwa wanafunzi wa Kristo, tunahitaji kujifunza kuwasamehe wengine. Kwa nini? Tofauti na Yesu, sisi si wakamilifu, na ndivyo ilivyo kwa wale ambao huenda wakatukosea. Mara kwa mara, sisi sote tunajikwaa katika neno na tendo. (Waroma 3:23; Yakobo 3:2) Tunapowasamehe wengine ikiwa kuna msingi wa kuwaonyesha rehema, tunafungua njia ili Mungu atusamehe. (Marko 11:25) Basi, tunawezaje kuonyesha kwamba tuko tayari kuwasamehe wale ambao huenda wakatukosea? Mara nyingi, upendo unatusaidia kuachilia makosa madogo-madogo tunayotendewa na wengine. (1 Petro 4:8) Wale waliotukosea wanapotubu kikweli kama Petro alivyofanya, tungependa kumwiga Yesu kwa kuwa tayari kuwasamehe. Badala ya kuwa na kinyongo, tunatenda kwa hekima tunapowasamehe. (Waefeso 4:32) Kwa kufanya hivyo, tunachangia amani kutanikoni, na pia tunapata amani akilini na moyoni.—1 Petro 3:11.
Yesu Aliwatumaini Wanafunzi Wake
15. Kwa nini Yesu aliwatumaini wanafunzi wake ingawa hawakuwa wakamilifu?
15 Upendo unahusianishwa na tumaini. Upendo “huamini mambo yote.”c (1 Wakorintho 13:7) Upendo wa Yesu ulimchochea kuwatumaini wanafunzi wake ingawa hawakuwa wakamilifu. Aliwatumaini na kuamini kwamba walimpenda sana Yehova na walitaka kufanya mapenzi Yake. Hata walipokosea, Yesu hakutilia shaka nia zao. Kwa mfano, mitume Yakobo na Yohana walimtuma mama yao amwombe Yesu awape pendeleo la kuketi kando yake katika Ufalme wake. Hata hivyo, Yesu hakutilia shaka ushikamanifu wao wala kuwanyang’anya pendeleo la kuwa mitume.—Mathayo 20:20-28.
16, 17. Yesu aliwapa wanafunzi wake majukumu gani?
16 Yesu alionyesha kwamba anawatumaini wanafunzi wake kwa kuwapa kazi mbalimbali. Katika pindi mbili, alitokeza chakula kingi kimuujiza na kulisha umati wa watu, aliwapa wanafunzi wake kazi ya kugawa chakula hicho. (Mathayo 14:19; 15:36) Pia, aliwapa Petro na Yohana mgawo wa kwenda Yerusalemu na kufanya matayarisho kwa ajili ya Pasaka yake ya mwisho. Walitafuta kondoo, divai, mkate usio na chachu, mboga chungu za majani, na vitu vingine muhimu vilivyohitajiwa. Huo haukuwa mgawo mdogo, kwa kuwa Sheria ya Musa iliagiza Pasaka iadhimishwe kwa njia inayofaa, naye Yesu alihitaji kutii Sheria hiyo. Isitoshe, baadaye usiku huo, Yesu alitumia divai hiyo na mkate huo usio na chachu kuwa mifano muhimu alipoanzisha Ukumbusho wa kifo chake.—Mathayo 26:17-19; Luka 22:8, 13.
17 Yesu aliwapa wanafunzi wake majukumu mazito hata zaidi. Pia, kumbuka kwamba aliwapa wanafunzi wake kazi muhimu sana ya kuhubiri na kufanya wanafunzi. (Mathayo 28:18-20) Kama tulivyoona mapema, alikikabidhi kikundi kidogo cha wafuasi wake watiwa-mafuta hapa duniani jukumu zito la kutayarisha na kugawa chakula cha kiroho. (Luka 12:42-44) Ingawa Yesu yuko mbinguni na anatawala akiwa Mfalme, anaendelea kuwatumaini wafuasi wake. Amewapa “wanaume kuwa zawadi” ili kulitunza kutaniko lake lililo duniani.—Waefeso 4:8, 11, 12.
18-20. (a) Tunawezaje kuonyesha kwamba tunawatumaini ndugu na dada zetu? (b) Wazee wanawezaje kuiga mfano wa Yesu wa kuwa tayari kuwapa wengine migawo? (c) Tutazungumzia nini katika sura inayofuata?
18 Tunawezaje kumwiga Yesu tunaposhughulika na wengine? Tunapowatumaini ndugu na dada zetu tunaonyesha kwamba tunawapenda. Ikiwa tunawapenda wengine, tutakazia mambo mazuri badala ya kukazia mambo mabaya. Wengine wanapotuvunja moyo, jambo ambalo hutukia mara kwa mara, upendo utatusaidia tusifikie mkataa haraka kwamba nia yao ni mbaya. (Mathayo 7:1, 2) Ikiwa tutakazia fikira sifa nzuri za ndugu na dada zetu, tutatafuta njia za kuwajenga badala ya kuwavunja moyo.—1 Wathesalonike 5:11.
19 Je, tunaweza kumwiga Yesu kwa kuwa tayari kuwatumaini wengine na kuwapa migawo? Ni muhimu kwa wazee kutanikoni kuwapa wengine migawo inayofaa na wanayoweza kutimiza wakiamini kwamba ndugu hao watafanya yote wanayoweza. Kwa njia hiyo, wazee wenye uzoefu wanaweza kuwazoeza vijana wanaostahili ambao ‘wanajitahidi’ kufikia mapendeleo ili kulisaidia kutaniko. (1 Timotheo 3:1; 2 Timotheo 2:2) Mazoezi hayo ni muhimu. Yehova anapoendelea kuwavuta watu wengi zaidi kutanikoni, wanaume wanaostahili watahitaji kuzoezwa ili kushughulikia ongezeko hilo.—Isaya 60:22.
20 Yesu alituwekea mfano mzuri wa jinsi ya kuwapenda wengine. Hilo ndilo jambo muhimu zaidi kati ya mambo yote tunayoweza kufanya ili kumwiga Yesu. Katika sura inayofuata, tutazungumzia njia kuu aliyotumia ili kutuonyesha upendo—kuwa tayari kuutoa uhai wake.
a Mbali na uchovu wa kimwili, kuna jambo lingine lililofanya mitume hao walale. Simulizi lililo kwenye Luka 22:45 linasema kwamba Yesu “akawakuta wakiwa wamelala usingizi, wakiwa wamechoka kwa sababu ya huzuni.”
b Inaonekana kwamba kufikia wakati huo Maria alikuwa mjane, na huenda bado watoto wake wengine hawakuwa wanafunzi wa Yesu.—Yohana 7:5.
c Bila shaka, hilo halimaanishi kwamba tutaamini kila kitu tunachosikia, au tutamwamini kila mtu tunayekutana naye. Badala yake, inamaanisha kwamba upendo hauchambui au kutilia shaka kila jambo. Upendo huepuka kutilia shaka nia za wengine au kufikia mkataa kwamba hawana nia nzuri.