“Mfikirieni Sana Yule Ambaye Amevumilia”

1-3. (a) Yesu alikuwa na mkazo mwingi kadiri gani alipokuwa katika bustani ya Gethsemane, na mkazo huo ulisababishwa na nini? (b) Ni nini kinachoweza kusemwa kuhusu mfano wa Yesu wa uvumilivu, na ni maswali gani muhimu yanayohitaji kujibiwa?

YESU ana mkazo mwingi. Hajawahi kukabili mambo mengi kama haya yenye kumhangaisha kiakili na kihisia. Anakaribia mwisho wa maisha yake duniani. Akiwa pamoja na mitume wake, anafika katika bustani ya Gethsemane eneo wanalolifahamu vizuri. Amekutana nao hapo mara nyingi. Hata hivyo, usiku huu, anahitaji kuwa peke yake. Anawaacha mitume wake na kuingia ndani zaidi ya bustani, kisha anapiga magoti na kuanza kusali. Anasali kwa bidii na kwa hisia nyingi sana hivi kwamba jasho lake linakuwa “kama matone ya damu yakidondoka chini.”​—Luka 22:39-44.

² Kwa nini Yesu ana mkazo mwingi hivyo? Ni kweli kwamba anajua baada ya muda mfupi atateseka sana, lakini si hilo linalomhangaisha. Anahangaishwa na jambo muhimu zaidi. Anahangaikia sana jina la Baba yake na anatambua kwamba wakati ujao wa wanadamu unategemea yeye kuendelea kuwa mwaminifu. Yesu anajua kwamba ni muhimu kwake kuvumilia. Ikiwa angeshindwa kufanya hivyo jina la Yehova lingeshutumiwa. Lakini, Yesu hakushindwa. Baadaye siku hiyo, muda mfupi kabla ya kukata pumzi, mtu huyo aliyeweka mfano mzuri zaidi wa uvumilivu hapa duniani anapaaza sauti hivi kwa ushindi: “Imetimizwa!”​—Yohana 19:30.

³ Biblia inatuhimiza hivi: “Mfikirieni sana yule [Yesu] ambaye amevumilia.” (Waebrania 12:3) Hivyo, kuna maswali muhimu yanayohitaji kujibiwa: Ni majaribu gani ambayo Yesu alivumilia? Ni nini kilichomwezesha kuvumilia? Tunawezaje kuiga mfano wake? Hata hivyo, kabla ya kujibu maswali hayo, acheni tuchunguze maana ya uvumilivu.

Uvumilivu Ni Nini?

4, 5. (a) “Uvumilivu” ni nini? (b) Toa mfano unaoonyesha kwamba uvumilivu unatia ndani mengi zaidi na si tu kukabili hali ngumu isiyoepukika.

⁴ Mara kwa mara, sisi sote ‘tunahuzunishwa na majaribu mbalimbali.’ (1 Petro 1:6) Je, kukabili jaribu kunamaanisha kwamba tunalivumilia? Hapana. Neno la Kigiriki linalotafsiriwa “uvumilivu” linamaanisha “uwezo wa kustahimili au kubaki imara tunapokabili tatizo.” Msomi mmoja anasema hivi kuhusu aina ya uvumilivu unaozungumziwa na waandikaji wa Biblia: “Uvumilivu unamsaidia mtu si tu kuvumilia hali ngumu, bali kukabiliana nayo kwa ujasiri . . . Ni sifa inayomwezesha mtu kusimama imara huku akiendelea kukabili tatizo fulani. Ni sifa nzuri inayoweza kufanya jaribu kali sana lionekane kuwa jambo linaloleta utukufu kwa sababu licha ya maumivu, bado kuna tumaini.”

⁵ Hivyo basi, kwa kuwa mtu anakabili hali ngumu, hilo halimaanishi kwamba ana sifa ya uvumilivu. Kulingana na Biblia, uvumilivu unatia ndani kusimama imara, kuwa na mtazamo unaofaa, na tumaini ingawa kuna majaribu. Fikiria mfano huu: Wanaume wawili wamefungwa katika gereza moja lakini kwa sababu tofauti. Mmoja amevunja sheria naye anatumikia kifungo chake kwa kulazimishwa bila tumaini lolote. Yule mwingine ni Mkristo wa kweli ambaye amefungwa kwa sababu ya uaminifu wake, naye anasimama imara na kuwa na maoni yanayofaa kwa sababu anaiona hali yake kuwa nafasi ya kuonyesha imani yake. Bila shaka, Mkristo mshikamanifu ni mfano mzuri wa sifa ya uvumilivu, lakini hatuwezi kusema kwamba yule aliyevunja sheria ni mfano mzuri wa sifa hiyo.​—Yakobo 1:2-4.

6. Tunawezaje kusitawisha uvumilivu?

⁶ Ili kupata wokovu ni lazima tuvumilie. (Mathayo 24:13) Hata hivyo, hatuzaliwi tukiwa na sifa hii muhimu. Ni lazima tusitawishe sifa ya uvumilivu. Jinsi gani? Andiko la Waroma 5:3 linasema: “Dhiki hutokeza uvumilivu.” Ndiyo, ikiwa tunataka kusitawisha uvumilivu, hatutaepuka majaribu yote ya imani kwa sababu ya woga. Badala yake, ni lazima tukabiliane nayo. Tunasitawisha uvumilivu siku baada ya siku tunapokabili na kushinda majaribu makubwa na madogo. Kila jaribu tunaloshinda linatupatia nguvu za kukabili jaribu linalofuata. Bila shaka, hatusitawishi uvumilivu kwa uwezo wetu wenyewe. Tunahitaji kuendelea kutegemea “nguvu ambazo Mungu hutoa.” (1 Petro 4:11) Ili kutusaidia tuendelee kuwa imara, Yehova ametupatia msaada mzuri zaidi, yaani, mfano wa Mwana wake. Acheni tuchunguze mfano mkamilifu ambao Yesu alituwekea alipoonyesha uvumilivu.

Mambo Ambayo Yesu Alivumilia

7, 8. Yesu alivumilia nini alipokaribia mwisho wa maisha yake duniani?

⁷ Alipokaribia mwisho wa maisha yake hapa duniani, Yesu alivumilia ukatili mwingi. Mbali na mkazo mwingi aliokuwa nao akilini usiku uliotangulia kifo chake, fikiria jinsi alivyohisi kwa sababu ya kukatishwa tamaa na kudharauliwa. Alisalitiwa na mtu aliyeshirikiana naye kwa ukaribu, akaachwa na rafiki zake wa karibu, akashtakiwa kinyume cha sheria, nao washiriki wa mahakama kuu zaidi ya kidini nchini wakamdhihaki, wakamtemea mate, na kumpiga ngumi. Hata hivyo, alivumilia yote hayo kwa utulivu na ujasiri.​—Mathayo 26:46-49, 56, 59-68.

⁸ Katika saa za mwisho za maisha yake, Yesu alivumilia mateso mengi sana ya kimwili. Askari walimpiga sana Yesu. Mjeledi waliotumia ulimsababishia ‘maumivu makali na kuchana ngozi yake, hivyo Yesu alipoteza damu nyingi sana.’ Alitundikwa mtini, adhabu ambayo ilimsababishia “kifo cha polepole chenye maumivu na mateso makali sana.” Fikiria maumivu makali aliyopitia wakati mikono na miguu yake ilipokuwa ikipigiliwa kwa misumari mikubwa kwenye mti. (Yohana 19:1, 16-18) Wazia uchungu mwingi aliohisi mti huo uliposimamishwa, mwili wake wote ukiwa umeshikiliwa kwa misumari tu na mgongo wake uliojeruhiwa ukisuguliwa na mti huo. Alivumilia mateso mengi sana ya kimwili huku akiwa na mahangaiko mazito yaliyotajwa mwanzoni mwa sura hii.

9. Kuchukua ‘mti wetu wa mateso’ na kumfuata Yesu kunahusisha nini?

⁹ Tukiwa wafuasi wa Kristo, huenda tukalazimika kuvumilia nini? Yesu alisema: “Mtu yeyote akitaka kunifuata, lazima . . . aubebe mti wake wa mateso na aendelee kunifuata.” (Mathayo 16:24) Katika andiko hili, maneno ‘mti wa mateso’ yanawakilisha kuteseka, aibu, au hata kifo. Si rahisi kumfuata Kristo. Viwango vyetu vya Kikristo vinatufanya tuwe tofauti. Ulimwengu huu unatuchukia kwa sababu sisi si sehemu yake. (Yohana 15:18-20; 1 Petro 4:4) Hata hivyo, tuko tayari kuubeba mti wetu wa mateso—tuko tayari kuteseka, hata kufa, kuliko kuacha kumfuata Yesu, Kielelezo chetu.​—2 Timotheo 3:12.

10-12 (a) Kwa nini kutokamilika kwa watu walioshirikiana na Yesu kulijaribu uvumilivu wake? (b) Ni baadhi ya majaribu gani ambayo Yesu alivumilia?

¹⁰ Wakati wa huduma yake, Yesu alikabili majaribu mengine yaliyotokana na kutokamilika kwa watu walioshirikiana naye. Kumbuka kwamba yeye ndiye “mfanyakazi stadi,” ambaye Yehova alimtumia kuumba dunia na vitu vyote vyenye uhai vilivyomo. (Methali 8:22-31) Kwa hiyo, Yesu alijua kusudi la Yehova kwa wanadamu; walipaswa kuiga sifa Zake na kufurahia maisha wakiwa na afya kamilifu. (Mwanzo 1:26-28) Alipokuwa duniani, Yesu aliona matokeo yenye kuhuzunisha ya dhambi akiwa katika hali tofauti. Alikuwa mwanadamu ambaye angeweza kuhisi na kuona mambo kama wanadamu wengine. Aliumia sana alipoona jinsi wanadamu walivyokuwa mbali na ukamilifu wa Adamu na Hawa! Hilo lilikuwa jaribu la uvumilivu kwa Yesu. Je, alivunjika moyo au kukata tamaa, na kuona kwamba wanadamu wenye dhambi hawana tumaini lolote? Acheni tuone.

¹¹ Kwa kuwa Wayahudi hawakupendezwa na ujumbe wa Yesu, alihuzunika sana hivi kwamba alilia hadharani. Je, aliruhusu kutopendezwa kwao kumfanye apunguze bidii yake au aache kuhubiri? Hapana! Badala yake aliendelea “kufundisha kila siku hekaluni.” (Luka 19:41-44, 47) Kutojali kwa Mafarisayo waliokuwa wakichunguza sana ili waone ikiwa atamponya mtu fulani siku ya Sabato, ‘kulimhuzunisha sana.’ Je, aliwaogopa watu hao waliokuwa wakimpinga, ambao walijiona kuwa waadilifu? Sivyo hata kidogo! Hakuwa na wasiwasi, bali alimponya mtu huyo—katikati ya sinagogi!—Marko 3:1-5.

¹² Yesu alijaribiwa pia na udhaifu wa wanafunzi wake wa karibu. Kama tulivyojifunza katika Sura ya 3, walionyesha tena na tena tamaa ya kujitakia makuu. (Mathayo 20:20-24; Luka 9:46) Zaidi ya mara moja, Yesu aliwashauri kwamba wanahitaji kuwa wanyenyekevu. (Mathayo 18:1-6; 20:25-28) Hata hivyo, iliwachukua muda mrefu kusitawisha sifa hiyo. Fikiria jambo hili, usiku wa mwisho aliokuwa pamoja nao, walikuwa na “bishano kali” kuhusu ni nani aliye mkuu zaidi kati yao! (Luka 22:24) Je, Yesu alikata tamaa na kuona kwamba hawawezi kubadilika? Hapana. Kwa sababu Yesu alikuwa mwenye subira, aliendelea kuwa na tumaini na maoni yanayofaa, akiendelea kuona sifa nzuri walizokuwa nazo. Alijua kwamba walimpenda Yehova kutoka moyoni na kwa kweli walitaka kufanya mapenzi Yake.​—Luka 22:25-27.

13. Huenda tukakabili majaribu gani kama yale ambayo Yesu alivumilia?

¹³ Tunaweza kukabili majaribu kama yale ambayo Yesu alivumilia. Kwa mfano, tunapohubiri huenda watu wasisikilize ujumbe wetu kuhusu Ufalme au wakajaribu kutuzuia kuhubiri. Je, tutaruhusu hali hiyo ituvunje moyo, au tutaendelea kuhubiri kwa bidii? (Tito 2:14) Hali ya kutokamilika ya ndugu zetu Wakristo inaweza kujaribu imani yetu. Wanaweza kusema au kutenda bila kufikiri na hivyo kuumiza hisia zetu. (Methali 12:18) Je, tutaacha udhaifu wa waamini wenzetu utufanye tuone kwamba hawafai, au tutaendelea kuvumilia udhaifu wao na kukazia fikira sifa zao nzuri?​—Wakolosai 3:13.

Kilichomsaidia Yesu Kuvumilia

14. Ni mambo gani mawili yaliyomsaidia Yesu kusimama imara?

¹⁴ Ni nini kilimchomsaidia Yesu kusimama imara na kuendelea kuwa mtimilifu licha ya kuvunjiwa heshima, kukatishwa tamaa, na kuteswa? Kuna mambo mawili yaliyomsaidia Yesu. Kwanza, alitazama juu, ili kuomba msaada wa “Mungu anayetoa uvumilivu.” (Waroma 15:5) Pili, Yesu alitazama mbele, ili kukazia fikira matokeo ya uvumilivu wake. Acheni tuchunguze mambo hayo.

15, 16. (a) Ni nini kinachoonyesha kwamba Yesu hakutegemea nguvu zake mwenyewe ili kuvumilia? (b) Yesu alikuwa na uhakika gani kuhusu Baba yake, na kwa nini?

¹⁵ Ingawa Yesu ni Mwana mkamilifu wa Mungu, hakutegemea nguvu zake mwenyewe ili kuvumilia. Badala yake, alimtegemea Baba yake wa mbinguni na kumwomba msaada. Mtume Paulo aliandika hivi: “Kristo alitoa dua na pia maombi, kwa vilio vyenye nguvu na machozi, kwa Yule aliyekuwa na uwezo wa kumwokoa kutoka katika kifo.” (Waebrania 5:7) Ona kwamba mbali na maombi, Yesu “alitoa” dua pia. Neno “dua” linamaanisha ombi la kutoka moyoni linalotolewa kwa bidii, yaani, kuomba msaada kwa kusihi. Katika lugha ya awali, neno linalotafsiriwa “dua” liko katika hali ya wingi kuonyesha kwamba Yesu alimsihi Yehova zaidi ya mara moja. Kwa kweli, katika bustani ya Gethsemane, Yesu alisali tena na tena na kwa bidii.​—Mathayo 26:36-44.

¹⁶ Yesu alikuwa na uhakika kabisa kwamba Yehova angejibu dua zake, kwa maana alijua kwamba Baba yake ni “Msikiaji wa sala.” (Zaburi 65:2) Kabla ya kuja duniani, Mwana huyo mzaliwa wa kwanza aliona jinsi Baba yake anavyojibu sala za waabudu wake washikamanifu. Kwa mfano, Mwana huyo alipokuwa mbinguni alimwona Yehova alipomtuma malaika aende kujibu sala ya kutoka moyoni ya nabii Danieli, hata kabla Danieli hajamaliza kusali. (Danieli 9:20, 21) Je, kweli Baba huyo angeshindwa kumjibu Mwana wake mzaliwa pekee alipomimina moyo wake wote kwa “vilio vyenye nguvu na machozi”? Yehova alijibu sala za Mwana wake na kumtuma malaika ili ampe nguvu za kuvumilia jaribu hilo.​—Luka 22:43.

17. Ili tuvumilie, kwa nini tunapaswa kutazama juu, na tunawezaje kufanya hivyo?

¹⁷ Ili tuvumilie, ni lazima tutazame juu, ili kuomba msaada kwa Mungu ‘anayetupa nguvu.’ (Wafilipi 4:13) Ikiwa Mwana mkamilifu wa Mungu aliona ni muhimu kuomba dua ili kupata msaada wa Yehova, sisi pia tunapaswa kufanya hivyo hata zaidi! Kama Yesu alivyofanya, huenda tukahitaji kumsihi Yehova tena na tena. (Mathayo 7:7) Ingawa hatutazamii kutembelewa na malaika, tunaweza kuwa na uhakika kuhusu jambo hili: Mungu wetu mwenye upendo atajibu maombi ya kusihi ya Mkristo mshikamanifu ‘anayeendelea kusali na kutoa dua usiku na mchana.’ (1 Timotheo 5:5) Hata tukikabili majaribu ya aina gani, iwe ni ugonjwa, kifo cha mpendwa, au kuteswa na wanaotupinga, Yehova atajibu sala tunazotoa kwa bidii ili kuomba hekima, ujasiri, na nguvu za kuvumilia.​—2 Wakorintho 4:7-11; Yakobo 1:5.

18. Ni kwa njia gani Yesu alitazama mbele badala ya kukazia fikira mateso aliyokabili?

¹⁸ Jambo la pili lililomsaidia Yesu kuvumilia ni kwamba alitazama mbele, hakukazia fikira mateso aliyokabili bali mambo yaliyokuwa mbele yake. Biblia inasema hivi kumhusu Yesu: “Kwa sababu ya shangwe iliyowekwa mbele yake, alivumilia mti wa mateso.” (Waebrania 12:2) Mfano wa Yesu unaonyesha jinsi tumaini, shangwe, na uvumilivu zinavyofanya kazi pamoja. Kwa ufupi, tunaweza kusema kwamba: Tumaini huleta shangwe, nayo shangwe inatuwezesha kuvumilia. (Waroma 15:13; Wakolosai 1:11) Yesu alijua kwamba mambo mengi mazuri yangetukia ikiwa angeendelea kuvumilia. Alijua kwamba uaminifu wake ungesaidia kulitakasa jina la Baba yake na kumwezesha kuwaokoa wanadamu kutoka katika dhambi na kifo. Pia, Yesu alikuwa na tumaini la kutawala akiwa Mfalme na kuwa Kuhani Mkuu, na hivyo kuwaletea wanadamu watiifu baraka zaidi. (Mathayo 20:28; Waebrania 7:23-26) Kwa kukazia fikira baraka nyingi na tumaini lililokuwa mbele yake, Yesu alipata shangwe nyingi, nayo shangwe ikamsaidia kuvumilia.

19. Tumaini, shangwe, na uvumilivu zinaweza kutusaidiaje tunapokabili majaribu ya imani?

¹⁹ Kama Yesu, sisi pia, tunahitaji kuwa na tumaini na shangwe ili tuweze kuvumilia. Mtume Paulo alisema hivi: “Shangilieni katika tumaini.” Kisha akaongeza: “Vumilieni chini ya dhiki.” (Waroma 12:12) Je, unakabili jaribu kali la imani sasa? Basi, tazama mbele. Kumbuka kwamba uvumilivu wako utaliletea sifa jina la Yehova. Endelea kukazia fikira tumaini la Ufalme lenye thamani. Jiwazie ukiwa katika ulimwengu mpya wa Mungu huku ukifurahia baraka za kuishi katika Paradiso. Kutazamia mambo mazuri ambayo Yehova ameahidi, kama vile: Kutakaswa kwa jina lake, kuondolewa kwa uovu duniani, na kuondolewa kwa magonjwa na kifo, kutakupatia shangwe nyingi sana, na shangwe hiyo inaweza kukusaidia kuvumilia jaribu lolote utakalokabili. Mateso yoyote katika mfumo huu wa mambo ni ‘ya muda mfupi na mepesi, yanapolinganishwa na utimizo wa tumaini la Ufalme.’​—2 Wakorintho 4:17.

‘Fuata Hatua Zake kwa Ukaribu’

20, 21. Inapohusu uvumilivu Yehova anatazamia tufanye nini, na azimio letu linapaswa kuwa nini?

²⁰ Yesu alijua kwamba haingekuwa rahisi kuwa mfuasi wake, na kwamba uvumilivu ungehitajika. (Yohana 15:20) Alikuwa tayari kutuwekea mfano, akijua kwamba mfano wake ungewaimarisha wengine. (Yohana 16:33) Ni kweli kwamba Yesu aliweka kielelezo kikamilifu cha uvumilivu, lakini sisi si wakamilifu. Yehova anatazamia tufanye nini? Petro anaeleza: “Kristo aliteseka kwa ajili yenu, akiwaachia ninyi kielelezo ili mfuate hatua zake kwa ukaribu.” (1 Petro 2:21) Yesu alituwekea “kielelezo,” au mfano wa kufuata, tunapokuwa katika majaribu.a Uvumilivu wake chini ya hali tofauti-tofauti unaweza kulinganishwa na “hatua,” au nyayo. Hatuwezi kufuata hatua hizo kikamili, lakini tunaweza kuzifuata “kwa ukaribu.”

²¹ Basi, acheni tuazimie kufuata mfano wa Yesu kwa kadiri tuwezavyo. Na tusisahau kwamba kadiri tunavyofuata hatua za Yesu kwa ukaribu, ndivyo tutakavyoweza kuvumilia “mpaka mwisho,” yaani, mwisho wa mfumo huu wa mambo au mwisho wa maisha yetu ya sasa. Hatujui ni nini kitakachokuja kwanza, lakini tunajua jambo hili: Yehova atatuthawabisha milele na milele kwa sababu ya uvumilivu wetu.​—Mathayo 24:13.