“Yehova . . . Ana Nguvu Nyingi”

1, 2. Eliya alijionea mambo gani ya ajabu maishani mwake, lakini aliona matukio gani ya kustaajabisha alipokuwa katika pango kwenye Mlima Horebu?

ELIYA aliona mambo mengi yenye kustaajabisha maishani mwake. Alijionea kunguru wakimletea chakula mara mbili kwa siku alipojificha ili asikamatwe na maadui wake. Pia, wakati wa njaa kali, alijionea unga na mafuta yakitumiwa kwa muda mrefu bila kuisha. Hata aliona moto ukishuka kutoka mbinguni baada ya kutoa sala. (1 Wafalme, sura ya 17, 18) Hata hivyo, mambo yanayofuata ambayo Eliya aliona yalikuwa ya kustaajabisha zaidi kuliko mambo yote aliyowahi kuona.

² Eliya akiwa amejikunyata katika mwingilio wa pango lililokuwa kwenye Mlima Horebu, aliona mfuatano wa matukio yenye kustaajabisha. Kwanza, upepo ulivuma. Inawezekana ulivuma kwa nguvu sana, na kwa sauti kubwa sana kwa sababu ulipasua milima na kuvunja miamba. Kisha, kukawa na tetemeko kubwa la ardhi, lililotikisa eneo hilo kwa nguvu sana. Halafu kukawa na moto. Inawezekana Eliya alihisi joto kali sana moto huo uliposambaa kwenye eneo hilo.​—1 Wafalme 19:8-12.

3. Eliya alijionea sifa gani ya Yehova, na tunaweza kuiona wapi sifa hiyo?

³ Matukio hayo mbalimbali ambayo Eliya aliona yalikazia jambo moja tu—yalionyesha nguvu nyingi za Yehova Mungu. Bila shaka, si lazima tuone muujiza ili tutambue kwamba Mungu ana nguvu nyingi. Sifa hii inaonekana kila mahali. Biblia inatuambia kwamba uumbaji unathibitisha ‘nguvu za Yehova za milele na Uungu.’ (Waroma 1:20) Hebu fikiria kuhusu mwanga mkali wa radi na mngurumo wake mkubwa wakati wa dhoruba, maporomoko makubwa na maridadi ya maji, na nyota nyingi zilizopo angani! Bila shaka, mambo hayo yanathibitisha kwamba Mungu ana nguvu nyingi sana. Lakini watu wengi leo hawataki kujua kuhusu nguvu za Mungu na hawaelewi jinsi nguvu hizo zinavyopaswa kutufanya tuhisi kumhusu. Hata hivyo, kuelewa sifa hii ya Mungu kunatupatia sababu nyingi za kumkaribia zaidi Yehova. Katika sehemu hii, tutajifunza kwa kina kuhusu nguvu nyingi za Yehova.

Sifa Muhimu ya Yehova

4, 5. (a) Biblia inasema nini kuhusu jina la Yehova? (b) Kwa nini inafaa kwamba Yehova alitumia ng’ombe dume kuwakilisha nguvu zake?

⁴ Hakuna yeyote mwenye nguvu kuliko Yehova. Andiko la Yeremia 10:6 linasema hivi: “Hakuna yeyote aliye kama wewe, Ee Yehova. Wewe ni mkuu, na jina lako ni kuu na lenye nguvu.” Ona kwamba jina la Yehova linatajwa kuwa kuu na lenye nguvu. Kumbuka jina lake linamaanisha “Yeye Husababisha Kuwa.” Ni nini humwezesha Yehova aumbe kitu chochote au awe chochote anachohitaji kuwa? Sababu moja ni nguvu zake. Ndiyo, uwezo wa Yehova wa kutenda na kutimiza mapenzi yake hauna mipaka. Nguvu hizo ni mojawapo ya sifa zake muhimu.

⁵ Yehova anatumia mifano ili kutusaidia kuelewa jinsi alivyo na nguvu nyingi. Kama tulivyoona, yeye hutumia ng’ombe dume kuwakilisha nguvu zake. (Ezekieli 1:4-10) Mfano huo unafaa kwa sababu hata ng’ombe dume anayefugwa ni mnyama mkubwa na mwenye nguvu. Katika nyakati za Biblia, ng’ombe dume alikuwa mnyama mwenye nguvu aliyepatikana katika eneo la Palestina. Hata hivyo, kulikuwa na ng’ombe dume mwingine mwenye nguvu zaidi, yaani, fahali mwitu ambaye sasa ametoweka. (Ayubu 39:9-12) Mtawala wa Roma Yulio Kaisari alisema kwamba fahali hao walikuwa wakubwa kama tembo. Aliandika hivi: “Wana nguvu nyingi sana, na wanakimbia kwa kasi sana.” Bila shaka, ungejihisi mdogo na dhaifu ikiwa ungesimama karibu na mnyama huyo.

6. Kwa nini ni Yehova peke yake anaitwa “Mweza-Yote”?

⁶ Vivyo hivyo, mwanadamu ni mdogo sana na hana nguvu anapolinganishwa na Mungu mwenye nguvu, Yehova. Yeye huona mataifa yenye nguvu kama mavumbi membamba juu ya mizani. (Isaya 40:15) Ni Yehova peke yake aliye na nguvu zisizo na mipaka, kwa kuwa ni yeye tu anayeitwa “Mweza Yote.”a (Ufunuo 15:3) Yehova ana ‘nguvu nyingi zenye msukumo na nguvu zenye kuogopesha.’ (Isaya 40:26) Yeye ni Chanzo cha kudumu cha nguvu nyingi sana. Hategemei nguvu kutoka chanzo kingine chochote, kwa kuwa “nguvu ni za Mungu.” (Zaburi 62:11) Yehova hutumiaje nguvu zake?

Jinsi Yehova Anavyotumia Nguvu Zake

7. Roho takatifu ya Yehova ni nini, na maneno ya Kiebrania na Kigiriki yanayotumiwa katika Biblia yanatokeza wazo gani?

⁷ Yehova hutoa roho takatifu kwa wingi sana. Roho takatifu ni nguvu ya Mungu inayotenda kazi. Katika Mwanzo 1:2, Biblia inasema kwamba roho hiyo ni “nguvu ya utendaji” ya Mungu. Maneno ya awali ya Kiebrania na Kigiriki yanayorejelea “roho” yanaweza kutafsiriwa pia “upepo,” “pumzi,” na “kuvuma kwa hewa.” Wataalamu fulani wa lugha wanasema kwamba maneno hayo ya Kiebrania na Kigiriki yanayorejelea roho, yanatokeza wazo la nguvu isiyoonekana inayofanya kazi. Kama tusivyoweza kuona upepo, hatuwezi kuona roho ya Mungu. Lakini tunaweza kuona na kutambua matokeo yake.

8. Biblia hufananisha roho ya Mungu na nini, na kwa nini ufananisho huo mbalimbali unafaa?

⁸ Yehova anaweza kutumia roho takatifu kwa njia yoyote ili kufanya jambo lolote analotaka. Ndiyo sababu Biblia hufananisha roho ya Mungu na viungo kama vile “kidole,” “mkono wenye nguvu,” au “mkono ulionyooshwa.” (Luka 11:20; Kumbukumbu la Torati 5:15; Zaburi 8:3) Mwanadamu anaweza kutumia mikono yake kufanya kazi mbalimbali. Vivyo hivyo, Mungu alitumia roho yake kufanya mambo mengi kama vile kuumba atomu ndogo sana, kugawanya Bahari Nyekundu, au kuwawezesha Wakristo wa karne ya kwanza kuzungumza katika lugha za kigeni.

9. Yehova huonyesha nguvu zake kwa njia gani nyingine?

⁹ Yehova pia huonyesha nguvu zake kupitia jinsi anavyotumia mamlaka yake akiwa Mwenye Enzi Kuu ya Ulimwengu Wote. Wazia jambo hili: Yehova anawatawala mamilioni ya watumishi wake walio tayari kufanya jambo lolote analowaagiza. Ana wanadamu wanaomtumikia, ambao mara nyingi Maandiko huwafananisha na jeshi. (Zaburi 68:11; 110:3) Hata hivyo, wanadamu ni dhaifu wanapolinganishwa na malaika. Kwa mfano, jeshi la Ashuru lilipowashambulia watu wa Mungu, malaika mmoja aliwaua wanajeshi 185,000 wa Ashuru katika usiku mmoja! (2 Wafalme 19:35) Malaika wa Mungu wana “nguvu nyingi.”​—Zaburi 103:19, 20.

10. (a) Kwa nini Mweza Yote anaitwa Yehova wa majeshi? (b) Ni kiumbe yupi aliye na nguvu zaidi ya viumbe wote wa Yehova?

¹⁰ Kuna malaika wangapi? Nabii Danieli alipata maono ya mbinguni ambapo aliona viumbe wa roho zaidi ya milioni 100 wakiwa mbele ya kiti cha enzi cha Yehova, lakini simulizi hilo halisemi kwamba aliona malaika wote. (Danieli 7:10) Hivyo, huenda kuna mamia ya mamilioni ya malaika. Ndiyo sababu Mungu anaitwa Yehova wa majeshi. Jina hilo linaonyesha cheo chake akiwa Kamanda wa kikosi kikubwa na kilichopangwa cha malaika wenye nguvu. Amempatia Mwana wake mpendwa, “mzaliwa wa kwanza wa viumbe vyote,” mamlaka ya kusimamia malaika wote. (Wakolosai 1:15) Akiwa malaika mkuu, yaani, mkuu wa malaika wote, maserafi, na makerubi, Yesu ndiye kiumbe mwenye nguvu zaidi ya viumbe wote wa Yehova.

11, 12. (a) Ni katika njia gani Neno la Mungu lina nguvu? (b) Yesu alisema nini kuhusu nguvu za Yehova?

¹¹ Yehova huonyesha nguvu zake kwa njia nyingine pia. Waebrania 4:12 inasema hivi: “Neno la Mungu liko hai nalo ni lenye nguvu.” Je, umejionea nguvu za neno au ujumbe ulioongozwa na roho ya Mungu unaopatikana katika Biblia? Unaweza kutuimarisha, kujenga imani yetu, na kutusaidia kufanya mabadiliko makubwa maishani. Mtume Paulo aliwaonya waabudu wenzake wajiepushe na watu waliokuwa na ukosefu mbaya sana wa maadili. Kisha akasema hivi: “Bado baadhi yenu mlikuwa hivyo.” (1 Wakorintho 6:9-11) Naam, “neno la Mungu” lilikuwa na nguvu maishani mwao na liliwasaidia kubadilika.

¹² Yehova ana nguvu nyingi sana naye huzitumia kwa njia bora hivi kwamba hakuna kinachoweza kumzuia. Yesu alisema hivi: “Kwa Mungu mambo yote yanawezekana.” (Mathayo 19:26) Yehova hutumia nguvu zake kutimiza kusudi gani?

Anatumia Nguvu Zake Kutimiza Mapenzi Yake

13, 14. (a) Kwa nini tunaweza kusema Yehova si chanzo tu kisicho na utu cha nguvu? (b) Yehova anatumia nguvu zake kwa njia zipi?

¹³ Roho ya Yehova ni bora kuliko nguvu yoyote ile. Yehova si chanzo tu cha nguvu bali ni Mungu mwenye hisia na sikuzote anadhibiti nguvu zake kikamili. Lakini, ni nini kinachomchochea azitumie?

¹⁴ Kama tutakavyoona, Mungu hutumia nguvu zake kuumba, kuharibu, kulinda, kurudisha—kwa ufupi, yeye huzitumia kufanya jambo lolote linalofaa mapenzi yake makamilifu. (Isaya 46:10) Nyakati nyingine, Yehova hutumia nguvu zake kutufundisha mambo muhimu kumhusu yeye na viwango vyake. Zaidi ya yote, anatumia nguvu zake kutimiza mapenzi yake, yaani, kutakasa jina lake takatifu kupitia Ufalme wa Kimasihi, akionyesha kwamba njia yake ya kutawala ni bora. Hakuna kitu chochote kinachoweza kumzuia kufanya hivyo.

15. Yehova hutumiaje nguvu zake kwa ajili ya watumishi wake, na hali iliyompata Eliya inathibitishaje jambo hilo?

¹⁵ Yehova hutumia pia nguvu zake kutusaidia kibinafsi. Andiko la 2 Mambo ya Nyakati 16:9 linasema hivi: “Macho ya Yehova yanaenda huku na huku duniani kote ili adhihirishe nguvu zake kwa niaba ya wale ambao moyo wao ni kamili kumwelekea yeye.” Kisa cha Eliya kilichotajwa mwanzoni mwa sura hii kinathibitisha hilo. Kwa nini Yehova alimwonyesha tukio hilo lenye kustaajabisha la nguvu Zake? Malkia mwovu Yezebeli alikuwa ameazimia kumuua Eliya. Nabii huyo alikimbia ili asiuawe. Alihisi upweke, aliogopa, na alivunjika moyo kana kwamba kazi yote aliyofanya haikufaa. Yehova alimfariji Eliya aliyekuwa na mahangaiko kwa kumkumbusha kuhusu nguvu Zake. Upepo, tetemeko la ardhi, na moto vilionyesha kwamba Mungu mwenye nguvu zaidi katika ulimwengu wote alikuwa pamoja na Eliya. Kwa kuwa Mungu Mweza Yote alikuwa pamoja na Eliya, hakuwa na sababu ya kumwogopa Yezebeli.​—1 Wafalme 19:1-12.b

16. Kwa nini tunaweza kufarijika kwa kutafakari kuhusu nguvu nyingi za Yehova?

¹⁶ Ingawa huu si wakati wa kufanya miujiza, Yehova hajabadilika tangu siku za Eliya. (1 Wakorintho 13:8) Bado anatamani sana kutumia nguvu zake ili kuwasaidia wale wanaompenda. Ingawa anaishi katika makao ya roho, hayuko mbali na sisi. Nguvu zake hazina mipaka, kwa hiyo umbali si kizuizi. Badala yake, “Yehova yuko karibu na wote wanaomwitia.” (Zaburi 145:18) Pindi moja, wakati nabii Danieli alipomwomba Yehova msaada, malaika alifika alipokuwa bado anasali! (Danieli 9:20-23) Hakuna kitu kinachoweza kumzuia Yehova kuwasaidia na kuwaimarisha wale anaowapenda.​—Zaburi 118:6.

Je, Nguvu za Mungu Hutuzuia Tusimkaribie?

17. Nguvu za Mungu zinatuchochea kuwa na woga wa aina gani, na ni woga wa aina gani tunaopaswa kuepuka?

¹⁷ Je, tunapaswa kumwogopa Mungu kwa sababu ya nguvu zake? Jibu la swali hilo ni ndiyo na hapana. Tunajibu ndiyo kwa sababu sifa hiyo hutupatia sababu nzuri za kufanya hivyo, yaani, kumwogopa na kumheshimu sana Mungu kama tulivyozungumzia kwa ufupi katika sura iliyotangulia. Biblia inatuambia kwamba woga huo ni “mwanzo wa hekima.” (Zaburi 111:10) Hata hivyo, tunajibu hapana kwa sababu nguvu za Mungu hazitufanyi tuwe na woga usiofaa au tuogope kumkaribia.

18. (a) Kwa nini watu wengi hawawatumaini wenye mamlaka? (b) Tunajuaje kwamba Yehova hawezi kufisidiwa na mamlaka yake?

¹⁸ “Mamlaka hufisidi; na mamlaka kamili hufisidi kikamili.” Maneno hayo yaliandikwa na Lord Acton, mwanahistoria Mwingereza mwaka wa 1887. Maneno yake yamerudiwa mara nyingi, na huenda ni kwa sababu watu wengi huyaona kuwa ya kweli kabisa. Wanadamu wasio wakamilifu mara nyingi hutumia vibaya mamlaka waliyo nayo, na historia imethibitisha tena na tena jambo hilo. (Mhubiri 4:1; 8:9) Kwa sababu hiyo, watu wengi hukosa kuwatumaini na huwaepuka wenye mamlaka. Yehova ana mamlaka kamili. Je, mamlaka aliyo nayo imemfisidi kwa njia yoyote? La hasha! Kama tulivyoona, yeye ni mtakatifu, na hawezi kamwe kufisidiwa. Yehova si kama wanaume na wanawake wasio wakamilifu wenye mamlaka katika ulimwengu huu wenye ufisadi. Hajawahi kamwe kutumia vibaya mamlaka yake, na hatafanya hivyo kamwe.

19, 20. (a) Sikuzote Yehova hutumia nguvu zake kupatana na sifa gani nyingine, na kwa nini hilo linafariji? (b) Simulia mfano unaoonyesha jinsi Yehova anavyojidhibiti, na kwa nini hilo linakuvutia?

¹⁹ Kumbuka kwamba Yehova ana sifa nyingine mbali na nguvu. Tutajifunza pia kuhusu haki, hekima, na upendo wake. Hata hivyo, hatupaswi kufikiri kwamba Yehova huonyesha sifa moja bila kuhusisha zile sifa nyingine. Badala yake, katika sura zitakazofuata tutaona kwamba sikuzote Yehova hutumia nguvu zake kupatana na haki, hekima, na upendo wake. Fikiria sifa nyingine ya Mungu ambayo watawala wengi wa ulimwengu leo hawana—kujidhibiti.

²⁰ Ungehisije ikiwa ungekutana na mtu mkubwa na mwenye nguvu nyingi sana? Huenda mwanzoni ungeogopa. Lakini baada ya muda, unagundua kwamba ni mpole. Sikuzote yuko tayari kutumia nguvu zake kuwasaidia na kuwalinda watu, hasa wale walio dhaifu na wanyonge. Kamwe hatumii vibaya nguvu zake. Unaona akichongewa bila sababu, lakini yeye ni thabiti na mtulivu, ana staha na ni mwenye fadhili. Unajiuliza ikiwa ungeendelea kuwa mpole na mwenye kujidhibiti ikiwa ungekuwa na nguvu kama mwanamume huyo! Bila shaka, kadiri unavyomjua mwanamume huyo, ndivyo ungetaka awe rafiki yako. Tuna sababu nyingi sana za kumkaribia Yehova mweza yote. Fikiria andiko ambalo ni msingi wa kichwa kikuu cha sura hii: “Yehova si mwepesi wa hasira, naye ana nguvu nyingi.” (Nahumu 1:3) Yehova si mwepesi kutumia nguvu zake ili kuwaadhibu watu, hata watu waovu. Yeye ni mpole na mwenye fadhili. Amethibitika kuwa “si mwepesi wa hasira” licha ya kuchokozwa mara nyingi.​—Zaburi 78:37-41.

21. Kwa nini Yehova hawalazimishi watu kufanya mapenzi yake, na hilo linatufundisha nini kumhusu?

²¹ Fikiria hili: Ikiwa ungekuwa na nguvu nyingi kama Yehova, je, wakati mwingine ungeshawishika kuwalazimisha watu wafanye mambo unavyotaka? Licha ya nguvu nyingi alizo nazo, Yehova hawalazimishi kamwe watu wamtumikie. Ingawa kumtumikia Mungu ndiyo njia pekee ya kupata uzima wa milele, Yehova hatulazimishi kumtumikia. Badala yake, kwa fadhili humruhusu kila mtu achague kumtumikia au kutomtumikia. Anatuonya kuhusu matokeo ya kufanya uamuzi usiofaa na anatuambia manufaa ya kufanya uamuzi mzuri. Lakini anaturuhusu tujiamulie. (Kumbukumbu la Torati 30:19, 20) Yehova hataki kamwe watu wamtumikie kwa kulazimishwa au kwa sababu wanamwogopa. Anatafuta watu watakaomtumikia kwa hiari, kwa sababu wanampenda.​—2 Wakorintho 9:7.

22, 23. (a) Ni nini kinachoonyesha kwamba Yehova hufurahia kuwapa wengine nguvu? (b) Tutazungumzia nini katika sura inayofuata?

²² Tuchunguze sababu ya mwisho inayotufanya tusiwe na woga usiofaa kumwelekea Mungu Mweza Yote. Wanadamu wenye mamlaka huogopa kuwapa wengine mamlaka. Hata hivyo, Yehova hufurahia kuwapa nguvu waabudu wake washikamanifu. Yeye huwapa wengine mamlaka kubwa, kama aliyompa Mwana wake. (Mathayo 28:18) Pia, Yehova huwapa watumishi wake nguvu kwa njia nyingine. Biblia inasema hivi: “Ee Yehova, ukuu ni wako na nguvu na uzuri na fahari na utukufu, kwa maana kila kitu mbinguni na duniani ni chako. . . . Mkononi mwako mna nguvu na uwezo, na mkono wako unaweza kumfanya mtu awe mkuu na unaweza kuwapa wote nguvu.”​—1 Mambo ya Nyakati 29:11, 12.

²³ Naam, Yehova atafurahi kukuimarisha. Yeye hata huwapa “nguvu zinazopita zile za kawaida,” wale wanaotaka kumtumikia. (2 Wakorintho 4:7) Je, huvutiwi kumkaribia Mungu huyo mwenye nguvu sana, ambaye anatumia nguvu zake kwa fadhili na upendo? Katika sura inayofuata, tutazungumzia jinsi Yehova anavyotumia nguvu zake ili kuumba.