Okuyucuların Soruları

Yunanca “toʹte” (o zaman) sözcüğünün, sonraki bir şeye işaret etmek üzere kullanıldığını anladım. Öyleyse Matta 24:9’da, “o zaman [“toʹte”] sizi sıkıntıya koyacaklar” derken, neden buna paralel bir kayıt olan Luka 21:12’de, “fakat bütün bunlardan önce, . . . . size el atacaklar, ve . . . . size eza edecekler” diyor?

Toʹte sözcüğünün bunu izleyen bir şeye, yani sonraki bir şeye işaret etmek üzere kullanılabileceği doğrudur. Fakat bu sözcüğün Mukaddes Kitaptaki tek kullanımının bu olduğu sonucuna varmamız gerekmez.

Bauer, Arndt ve Gingrich tarafından hazırlanan A Greek-English Lexicon of the New Testament and Other Early Christian Literature, toʹte sözcüğünün Kutsal Yazılarda iki temel anlamda kullanıldığını gösterir.

Bunlardan biri “o zamanda”dır. Bu “geçmişteki o zaman” olabilir. Örnek olarak Matta 2:17, 18 gösterilmiştir: “O zaman Yeremya peygamber vasıtası ile söylenen . . . . yerine geldi.” Bu, bir dizi olay içindeki bir şeye değil, geçmişteki belirli bir noktaya, yani o zamana değiniyor. Benzer şekilde, toʹte “gelecekteki o zaman” olarak da kullanılabilir. Bunun bir örneği I. Korintoslular 13:12’de bulunur: “Çünkü şimdi ayna ile muammalı surette görüyoruz, fakat o zaman yüz yüze göreceğiz; şimdi cüzî biliyorum, fakat o zaman bilindiğim gibi bileceğim.” Pavlus burada toʹte sözcüğünü ‘gelecekteki o noktada’ anlamında kullanmıştır.

Bu sözlüğe göre toʹte’nin diğer kullanımı “zaman bakımından bunu izleyecek şeyi ifade etmek”tir. Bu sözlük, kendi huzurunun alametiyle ilgili resullerin sorularına İsa’nın verdiği cevabı içeren üç kayıttan birçok örnek verir.a Sözlük, toʹte’nin “zaman bakımından bunu izleyecek şeyi ifade etmek” amacıyla kullanımına örnek olarak, Matta 24:10, 14, 16, 30; Markos 13:14, 21 ve Luka 21:20, 27’yi belirtmiştir. Metnin bağlamının göz önüne alınması bunu zaman bakımından sonra gelen bir şey olarak anlamanın neden yerinde olduğunu gösterir. Bu ise, İsa’nın gelecekteki olayların gelişimini içeren peygamberliğini kavramamıza yardımcı olur.

Bununla birlikte, bu kayıtlarda geçen her toʹte sözcüğünün mutlaka zaman bakımından bunu izleyen bir olaya işaret ettiği sonucuna varmamız gerekmez. Örneğin Matta 24:7, 8’de İsa’nın, milletin millete karşı kalkacağını, ayrıca kıtlıkların ve depremlerin olacağını önceden söylediğini okuyoruz. Ayet 9 şöyle devam ediyor: “O zaman sizi sıkıntıya koyacaklar, ve öldürecekler; ve benim ismimden ötürü bütün milletler sizden nefret edecekler.” Önceden bildirilen savaşların, kıtlıkların ve depremlerin, ezadan önce başlayacağını, belki de biteceğini düşünmek makul olur mu?

Bu akla uygun olmadığı gibi, olayların ilk yüzyıldaki gerçekleşmesi hakkında bildiklerimizden böyle bir sonuç çıkmaz. Resullerin İşleri kitabındaki kayıt, İsa’nın takipçilerinin oluşturduğu yeni cemaatte olanların, vaaz etmeye başlamalarından neredeyse hemen sonra ciddi bir muhalefetle karşılaştığını ortaya koyar. (Resullerin İşleri 4:5-21; 5:17-40) İsa’nın söz ettiği bütün o savaşların, açlığın ve depremlerin bu ilk ezadan önce olduğunu kesinlikle söyleyemeyiz. Aksine, bu muhalefet, önceden bildirilmiş diğer birçok şeyden “önce” geldi ve bu Luka’nın olayları kayda alış şekliyle uyumluydu: “Fakat bütün bunlardan önce, . . . . size el atacaklar, ve . . . . eza edecekler.” (Luka 21:12) Bu, Matta 24:9’da toʹte’nin daha çok “o zamanda” anlamında kullanıldığını ortaya koyar. Savaşlar, açlıklar ve depremler dönemi sırasında, yani o zamanda, İsa’nın takipçilerine eza edilecekti.

[Dipnot]