Doğruyla Yanlışı Ayırabilir misiniz?

“Ben, 25 kadar insanın ölümünden bizzat sorumluyum. . . . . Her gün, her gece bu olay gözümün önüne geliyor. Kâbuslar görüyorum. . . . . Gittiğim bir yerde, gördüğüm bir yüz bana öldürdüğüm insanları hatırlatıyor. Her şey sanki bugün, daha biraz önce olmuş gibi, zihnimde taptaze duruyor. . . . . Yaptıklarım nedeniyle kendimi affedemiyorum.”—V.S.

“Oraya gidip düşmanı imha etme emri aldım. . . . . Kadın, erkek, çocuk ayırmadım. . . . . O zaman düşündüm ki,—aslında şimdi de öyle düşünüyorum—ben verilen talimatı yerine getirdim; ben emirleri uyguladım ve yanlış bir şey yaptığımı düşünmüyorum.”—W.C.

SÖZLERİNDEN alıntı yapılan bu iki adam, 16 Mart 1968’de, daha sonra utanç verici bir savaş suçu olarak adlandırılan katliama katıldılar. Bu adamlar, başka askerlerle birlikte küçük bir Vietnam köyüne girip, kadınlar, çocuklar ve yaşlılar da dahil yüzlerce insanı katletmişlerdi. Fakat, bu iki askerin tepkisinin birbirinden ne kadar farklı olduğuna dikkat edin. İlk asker yaptıklarından dolayı açıkça azap çekiyor. İkincisi ise yaptıklarında haklı olduğunu düşünüyor. Nasıl olur da iki insan aynı deneyime böylesine farklı karşılık verebilir?

Cevap vicdanla bağlantılıdır. Vicdan, Tanrı vergisi bir yetidir ve kendimizi dürüstçe değerlendirebilmemize, yaptıklarımızı ve niyetlerimizi yargılayabilmemize yardım eder. Vicdan, doğru ve yanlışı ayırt etmemizi sağlayan içsel duyumuzdur.

Bazıları kararlar alırken veciz bir söze dayanır: “Vicdanının sesine kulak ver.” Ama ne yazık ki, vicdana her zaman güvenilemiyor. Gerçekten de, dehşet verici kötülükleri hoş görmüş ya da bunlara fiilen katılmış birçok insanın vicdanı sızlamıyor bile. (Yuhanna 16:2; Resullerin İşleri 8:1) İngiliz romancı Samuel Butler’ın gözlemine göre vicdan, “kendisini işitmek istemeyenlere seslenmeyi çok geçmeden bırakıyor.”

Siz vicdanınıza güvenebilir misiniz? Bunun cevabı büyük ölçüde, vicdanınızın ne kadar iyi eğitildiğine bağlıdır. Gelecek makale bunu gösterecek.

[Sayfa 3’teki resim tanıtım notu]

Yukarıda savaş sahnesi: U.S. Signal Corps photo