Faaliyetler Bağımlılık Durumuna Gelirse

BİR maddeye ya da faaliyete olan bağımlılık aynı hat üzerinde aynı yöne giden iki trene benzer.a Her ikisinin de varmak istedikleri yer ya da amaç aynıdır: ruhsal durumu değiştirmek ve acı veren duyguları bastırmak. Şimdi faaliyetlere olan bağımlılıktan bazı örnekler ele alalım.

İşkoliklik

İşkoliklik bağımlılığın saygıdeğer olanı olarak adlandırılır. Her şeye karşın, işkolikler çok aranan emekçilerdir. Bununla birlikte onlar içlerinde bir boşluk hissedebilirler. İş, kişinin acı duygulardan uzaklaşma çabası ya da kendini kabul ettirme saplantısı durumuna gelebilir.

Buz tabakası buz patencilerini suda boğulmaktan koruduğu gibi, çalışmak da işkoliği duygularının denizinde boğulmaktan korur. Buz patencileri gibi işkolikler de şaşaalı şovlar sahneleyebilirler. Fakat bütün bunlar yalnızca yüzeydedir. Derinlerdeyse genelde neler saklanmaktadır? Ruh sağlığı danışmanı Linda T. Sanford şunları yazıyor: “İş bağımlısı olan biri, eğer kendini işine vermezse bunalım, kaygı, öfke, umutsuzluk ve boşluk gibi dehşet verici duyguların baskınına uğrayabilir.”

Birçok işkoliğin gösterdiği kökleşmiş kompalsif davranışlar, bunların büyük olasılıkla yetiştirilme tarzlarından kaynaklanan belirleyici bir özellik olduğu fikrini veriyor. Meryem diye adlandıracağımız kadının durumunda bunu görüyoruz. Altı yaşından itibaren yemek pişirerek ve ev işleri yaparak alkolik babasının sevgisini kazanmaya çalıştı. “Bu benim için bir davranış saplantısı olmuştu. Daha fazlasını veya daha iyisini yaparsam beni seveceğini düşünüyordum. Fakat aldığım tek karşılık eleştiriydi” diyor.

Meryem yetişkin biri olarak bu yanlış düşünce tarzıyla hâlâ mücadele ediyor. “İçten hâlâ kendimi değersiz hissediyorum. Üretken olmadan hiçbir değerimin olmayacağını, sevgiyi kazanmam gerektiğini hâlâ düşünüyorum. Toplumsal buluşmalarda, orada bulunmayı hak etmeye çalışırcasına, başkalarına yemek pişirip servis yapmak için kendimi tüketiyorum” diyerek içini döküyor.

Meryem’in durumunda olan kişilerin iş konusunda dengeli bir görüşe sahip olmaları önemlidir. Mukaddes Kitap çalışkanlığı över. (Süleymanın Meselleri 6:6-8; II. Selânikliler 3:10, 12) Yehova Tanrı üretkendir. (Mezmur 104:24; Yuhanna 5:17) Fakat bu Kendisi için asla bir davranış saplantısı değildir. Yehova yaratılışta yaptığı işleri, yalnız tamamlandıktan sonra değil, yaratma süreci sırasında da iyi buldu.—Tekvin 1:4, 12, 18, 21, 25, 31; Vaiz 5:18 ile karşılaştırın.

Yehova Tanrı’nın Ustabaşı olan Oğlu İsa da, aynı şekilde yaptığı işlerden duyduğu doyumu yansıttı. (Süleymanın Meselleri 8:30, 31) İsa, takipçilerine, onların da kendisiyle beraber çalışmaktan rahatlık duyacakları konusunda söz verdi. Hep birlikte çok önemli bir görevi paylaştılar. Fakat bu dinlenmelerini engellemedi.—Matta 11:28-30; Markos 6:31; ayrıca Vaiz 4:6 ile karşılaştırın.

Belki ana-babanız size, değerinizin başardığınız işlerle ölçüleceğini ya da ancak hak ettiğinizde sevileceğinizi hissettirmiş olabilir. Fakat Yehova’nın bakış açısından bunun ana-babalık görevini yerine getirmenin uygun bir tarzı olmadığını bilerek rahatlayın. O’nun Sözü şu öğüdü veriyor: “Ey babalar, cesaretten düşmesinler [“aşağılık duygusuna kapılmasınlar,” The Amplified Bible] diye, çocuklarınızı incitmeyin.” (Koloseliler 3:21) Yehova, kişi hak edinceye dek sevgisini ondan esirgeyen Biri değildir. O yalnızca Kendisini sevmeye ve O’na hizmet etmeye başlayanlara sevgi duymaz. Gerçekten de, Mukaddes Kitap “önce o bizi sevdi” der, evet, hatta “biz henüz günahkârlar iken” Tanrı bize sevgi göstermek üzere ilk adımı attı. (I. Yuhanna 4:19; Romalılar 5:6-8) Ayrıca, Yehova iradesini yapma yönünde içtenlikle gösterdiğimiz çabaları da eleştirmez. Bundan dolayı, hizmetimiz, O’na olan sevgimizin samimi bir ifadesi haline gelir.

Televizyon Bağımlılığı

Bazıları aşırı TV seyretmeyi bağımlılık olarak görüyorlar. Mary Winn, The Plug-In Drug (Prize Takılan Uyuşturucu) adlı kitabında, “televizyon seyretmek, uyuşturucu veya alkolün yaptığı gibi, seyircinin gerçek dünyadan uzaklaşarak, zevk aldığı pasif bir zihinsel duruma girmesini sağlıyor” diyor.

Tabii, geçici olmak kaydıyla, zihni yaşamın sorumluluklarını düşünmekten başka tarafa yöneltmek yanlış değildir. Ancak bazı seyirciler gerçeklere geri dönmüyorlar. Televizyon aygıtı bozulduğu için birdenbire televizyon seyredemez duruma gelen bir koca şunu kabul etti: “Bütün bu yıllar boyunca beynimin mumyalaşmış olduğunu hissediyorum. Bu alete yapışmış gibiydim ve bir türlü de kurtulamıyordum.” Kai isimli bir delikanlı da aynı davranış saplantısını şöyle dile getirdi: “Bu kadar çok televizyon seyretmek istemiyorum, fakat elimde değil. Bana kendini zorla seyrettiriyor.”

Aşırı televizyon seyretmek düşünme yeteneğini kısırlaştırır. Mukaddes Kitap derin düşünmeyi öğütler; bu da bir ölçüde yalnızlığı gerektirir. (Yeşu 1:8; Mezmur 1:2, 3; 145:5; Matta 14:23; Luka 4:42; 5:16; I. Timoteos 4:15) Bu birçoklarını ürkütüyor. Sessiz bir ortam onları huzursuz ediyor. Kendi düşünceleriyle baş başa kalmaktan korkuyorlar. Çılgınca, bu boşluğu dolduracak bir şey arıyorlar. TV onlar için en hızlı uyuşturucu haline geliyor. Ne var ki, televizyon, en iyi durumda bile ancak gerçek yaşamın yerine konan yapay bir şeydir.

Kumar Oynama Saplantısı

Kumarın kökünde açgözlülük yatar. Fakat kompalsif kumarbazlıkta paradan öte sorunlar vardır.b Nigel, “gerçeklerden kaçabilmek için bu heyecana ihtiyacım vardı. Bu benim için uyuşturucu almak gibiydi” diyor. Kumar oynama saplantısı olan biri için kumarı oynayabilmek bile bir ödüldür. Sonuçlar onun için önemsizdir. Nigel dostlarını kaybetti. Başkaları ailelerini yitirirler. Çoğu sağlığını kaybeder. Hemen hemen hepsi parasını kaybeder. Fakat asıl mesele kazanmak ya da kaybetmek olmadığından çok az kişi kumarı bırakır. Oyun oynamak, yani sürecin kendisi, kişinin ruh halini değiştirip onun uyuşturucu almışçasına bulutlarda dolaşmasına neden olur.

Kumar birine yaşam sorunlarını unutturabilir, ama onları yok edemez. Ciddi şekilde yaralanmış birinin ağrı kesicilerden başka şeylere de ihtiyacı vardır. Yaralarına bakım yapılması gerekir. Eğer birinin kendisini kumar oynamaya iten yaraları varsa onları saptayıp tedavi etmelidir. Bu cesaret gerektirir, fakat sonunda ödüllendiricidir.

Kurtulmak

Herhangi bir tür bağımlılıktan kurtulmak için, insan içinde duyduğu ve çoğu kez bağımlılığını körükleyen acıları görmezlikten gelmemelidir. Bağımlı, sorunu kaynağında çözmeye çalışmalıdır. Bu bir “hodri meydan” çağrısıdır. Bir zamanlar bağımlılığı olan biri, “otuz yıldır aldığın uyuşturuculardan ve içtiğin alkolden, özellikle de bunları derine kök salan bir sorunu örtbas etmekte kullanmışsan, öyle kolayca sıyrılamazsın” diyor.

Ama yine de bağımlılıktan kurtulmak için çaba göstermeye değer. Daha önce adı geçen işkolik, Meryem, bunu güzel bir şekilde dile getiriyor. “Yıllarca, yüz yüze gelmek istemediğim sorunlardan kaçtım. Fakat şimdi bunlarla yüzleştikten sonra onların ne denli önemsizleştiklerini görmek hayret verici.”

Bağımlılığın başarıyla üstesinden gelen birçokları bu deneyimi yaşadılar. Onlar “yozlaşmışlığın kölesi” olarak kalmak yerine, bağımlılıklarına karşı yaptıkları savaşı kazanabilmek için kendilerine ‛kuvvetin aşırı büyüklüğünü’ versin diye Tanrı’ya dua ettiler.—II. Petrus 2:19, Müjde tercümesi; II. Korintoslular 4:7.

[Dipnotlar]

[Sayfa 9’daki pasaj]

‘Bağımlılık terimi, her tür kompalsif davranış için kullanılabilir.’—Dr. J. Patrick Gannon.

[Sayfa 10’daki resim]

İşkoliğin gözünde iş ailesinden daha önemli görünür

[Sayfa 10’daki resim]

Kumar, kişinin ruh halini değiştirip onun uyuşturucu almışçasına bulutlarda dolaşmasına neden olabilir