VAIRAA PAPAI NATIRARA Watchtower
Watchtower
VAIRAA PAPAI NATIRARA
Tahiti
ǎ,ě,ǐ,ǒ,ǔ,ˈ
  • ǎ
  • ě
  • ǐ
  • ǒ
  • ǔ
  • ˈ
  • BIBILIA
  • PAPAI
  • PUTUPUTURAA
  • g88 8/5 api 8-11
  • Te SIDA—No te aha oia i parare rahi ai?

Aita e video no teie tuhaa.

Eiaha e inoino, te vai ra te tahi fifi e te video.

  • Te SIDA—No te aha oia i parare rahi ai?
  • A ara mai na! 1988
  • Upoo parau iti
  • Papai tei tuea
  • No te aha ratou e pee-ohie-noa-hia ˈi i te SIDA?
  • E mea tano ore anei te peu mahu?
  • Ua naea-atoa-hia te mau tane e taoto nei i te mau vahine anaˈe
  • Te tahi atu mea no reira te maˈi e parare ai: te toto
  • Te tautururaa i te feia i roohia i te SIDA
    A ara mai na! 1994
  • Te SIDA—Te hoê ati no te mau taurearea
    A ara mai na! 1991
  • Te SIDA—Nafea ia paruru ia tatou i te reira?
    A ara mai na! 1988
  • Te SIDA—Eaha te tia i te mau metua e te mau tamarii ia ite
    A ara mai na! 1991
Ite hau atu â
A ara mai na! 1988
g88 8/5 api 8-11

Te SIDA—No te aha oia i parare rahi ai?

NO TE AHA te SIDA i parare rahi ai? I te mea e aita tatou i ite papu e anafea, e mea nafea e i hea oia te iteraahia mai, ua ite maitaihia râ te huru haerea o te mau taata o ratou te tumu i parare roa ˈi oia. Ei hiˈoraa, i te mau Etats-Unis e i te pae Europa ma, o te mau peu mahu tane te tumu matamua no reira teie maˈi i parare rahi ai. I te ite-matamua-raahia te SIDA, fatata te taatoaraa o te feia tei peehia i teie maˈi, e mahu tane anaˈe (e te mau tane e taoto i te mau tane e te mau vahine). Aita i maoro roa i teie nei, hau atu i te 70 % o te feia paari tei roohia i teie maˈi, no roto mai hoi ratou i teie pǔpǔ taata.

I muri aˈe, ua itehia mai te SIDA i rotopu i te feia e patia ra i te raau taero i roto i to ratou uaua. I roto noa tau matahiti, 15 % o te feia i maˈihia, no roto mai ïa ratou i teie pǔpǔ taata, e te maraa noa ˈtura hoi teie numera. I vetahi mau vahi, te afaraa o te feia e patia ra i te raau taero i roto i to ratou uaua, ua itehia mai ïa i roto i to ratou tino te tirotiro o te SIDA. I mua i teie huru tupuraa, te parau ra te vea Science (beretane) e: “Te rahiraa o te mau Marite tei peehia i teie maˈi, i teie mahana, e mau mahu anaˈe ïa aore ra e feia rave i te raau taero.”

I San Francisco, te afaraa o te mahu tane, e tirotiro SIDA ïa to ratou i roto i to ratou tino. Te pohe rahi nei te taata i te SIDA i roto i teie huiraatira mahu o te oire. Ua faaite te hoê maimiraa i ravehia i roto i te hoê area tau roa i nia i te mau mahu no taua vahi ra tei peehia i teie maˈi, ua fatata e hitu matahiti i teie nei e, 78 % i rotopu ia ratou tei roohia i te maˈi SIDA mau, i te mau tapao e faaite ra e ua peehia ratou aore ra i te tahi mau paruparu o te mau ravea parururaa o te tino. Mai te peu noa ˈtu e te iti ra te faito o te feia e roo-apî-hia ra i teie maˈi i rotopu i te mau mahu, aita roa ˈtu ïa e ravea e vai ra no te tauturu i te feia tei pee-ê-na-hia i teie maˈi.

No nia i te feia no Haïti, te faˈi ra te Los Angeles Times e: “Te manaˈohia ra ia au i te mau haamaramaramaraa apî, e ua tae te tirotiro o te SIDA i te mau motu o te mau Antilles na roto i te taatiraa te mau mahu o te mau motu iho e te mau mahu Marite.”

No te aha ratou e pee-ohie-noa-hia ˈi i te SIDA?

No te aha râ te mau mahu e pee-ohie-noa-hia ˈi i te SIDA? No ta ratou ïa mau peu taatiraa i te pae tino. I te mea e nehenehe atoa te hoê taata e peehia i te tirotiro na roto i te tuuraa ˈtu i te melo taatiraa o te tino i roto i te vaha, o te tuuraa ˈtu râ i te melo taatiraa o te tane i roto i te apoo ohure (apai) te tumu rahi ïa no reira te mau mahu e peehia ˈi i teie maˈi.

Ua hamanihia te apoo ohure no te titiˈo, eiaha râ no te mau taatiraa i te pae tino. E iri rairai roa te reira, e mutu e e mahaehae oioi noa e aore ra e tahe ohie noa mai te toto na roto i te tuuraa ˈtu i te melo taatiraa o te tane i roto i te apoo ohure. E nehenehe ïa oia e peehia i te tirotiro na roto i te niiniiraa ˈtu i te pape otane e tirotiro to roto i roto i te hopearaa o te aau rahi o te opu, aore ra na roto i te mau afafaraa o te melo taatiraa o te tane e rave ra i te reira. E e riro atoa ïa te toto e tahe ra i rapae i te iri o te hopearaa o te aau rahi o te opu tei mutu e tei mahaehae ei tumu no te opere i teie maˈi.

E hau atu â, e mea pinepine te mau mahu i te taoto e rave rahi mau tane — tau hanere, aore ra tau tausani tane — i roto i to ratou oraraa. No reira, te hoê mahu taurearea i pohe i te maˈi SIDA, ua opere ïa o ˈna i teie maˈi i nia e rave rahi mau taata, e i roto i te hoê area ahuru matahiti ua naeahia ia ˈna 2 500 mau taatiraa peu mahu. I te mea hoi e, te rave ra o ˈna i te ohipa na te hoê taiete manureva, e pinepine ïa o ˈna i te reva. Ua farii te tahi atu mahu e, ua naeahia ia ˈna 5000 mau taatiraa peu mahu i roto i te roaraa e 20 matahiti. Ua papu atura ïa ia tatou eaha te ohipa ta teie mau huru taata i rave no te haaparare i teie maˈi.

Na ta ratou hoi mau peu, e pinepine atura ïa te mau mahu i te roohia i te tahi atu â mau maˈi, mai te maˈi i nia i te ateate, te maˈi purumu parauhia blennorragie e te herpès. E haaparuparu teie mau maˈi i te tino e no reira ratou e pee-ohie-noa-hia ˈi i te SIDA.

E mea tano ore anei te peu mahu?

E mea papu maitai atura ïa e ua parare oioi te SIDA na roto i te mau taatiraa peu mahu. Aita te tino taata i hamanihia no te reira mau peu.

Eita ˈtura ïa e tano ia faariro noa i te taatiraa te tane e te tane, te vahine e te vahine ei ‘huru oraraa taa ê noa’. E peu tano ore roa teie, e haaviivii ra i te tino o te taata ia au i to ˈna poieteraahia. Te tuu ra te Bibilia i te reira peu i roto i te mau ohipa no ǒ mai i te hoê “aau au ore”. Teie atoa ta ˈna e parau ra no nia i te mau mahu: “No reira te Atua i tuu noa ˈtu ai ia ratou i te mau hinaaro faufau ra; na ta ratou mau vahine hoi i ruri ê i te mea mau ra i te mea au ore. E te mau tane atoa hoi, faarue atura i te mea mau ra i te vahine, tupu atura to ratou hinaaro ratou ratou iho; e tane e e tane, i te raveraa i te mea haama ra, e te noaaraa te hoo i roto ia ratou iho i tei au i ta ratou ra hapa.” — Roma 1:26-32.

Teie atoa te Ture ta te Atua i horoa ˈtu i te nunaa Iseraela tahito ra: “E ia rave te taata i te tane, mai te mea e e vahine, ua rave atoa raua i te mea faufau.” — Levitiko 20:13.

E taa-maitai-hia te huru tano ore mau o te peu mahu i roto i teie haapapuraa: Ahiri e e riro mai te mau taata atoa ei mahu, e mou roa ïa te taata i roto i te hoê noa ui.

E tia anei ia faaoti e, mai ta te tahi pae e manaˈo ra e, e utua te SIDA no ǒ mai i te Atua ra i nia i te mahu? E ere roa ˈtu te reira ta te Bibilia e parau ra. Teie râ, te haapapu ra oia e ‘e ooti ratou i ta ratou i ueue’. (Galatia 6:7.) Teie te faaueraa tumu e vai ra i roto i te Parau a te Atua: “Ua ino ratou, e ere hoi to ratou ra tapao i to ta ˈna ra tamarii, e ui faefaea e te piˈo ra.” — Deuteronomi 32:5.

Ua naea-atoa-hia te mau tane e taoto nei i te mau vahine anaˈe

Tera râ, e ere te mau mahu anaˈe tei peehia i te SIDA. Ua naeahia te huiraatira tane e taoto nei i te vahine anaˈe, e tae noa ˈtu te mau vahine e taoto nei i te mau tane anaˈe. I rotopu i te mau mea no reira te maˈi e parare ai, te vai ra te mau tane e taati ra i te tane e te tane e te vahine atoa, ua peehia ratou i te tirotiro na roto i ta ratou mau peu mahu, e i muri iho ua opere atu ratou i te reira i te mau vahine ta ratou e taoto atu.

E haaparare atoa te feia rave raau taero i te SIDA na roto i te horoaraa ˈtu i ta ratou mau patia i viiviihia i te SIDA. I muri iho, e peehia ïa te mau tane aore ra te mau vahine i teie maˈi na roto i te mau taatiraa pae tino. I roto atoa e rave rahi mau vahi, tei roto atoa hoi te tirotiro o te SIDA i te tino o te rahiraa vahine taiata e e opere ratou te reira i roto i te mau tane e haere mai e taoto ia ratou.

I Afirika, e rave rahi mau tane e mau vahine peu taatiraa tano tei peehia i te SIDA. Ua parare atoa teie maˈi i rotopu i teie mau huru taata i Europa, i te mau Etats-Unis e i te tahi atu â mau vahi, noa ˈtu e aita oia e parare oioi ra mai i Afirika ma. No reira, te rahiraa o te mau tane e te mau vahine e ere i te mahu e te pâiˈa e peehia ra i te SIDA e o te horoa ra i te reira no vetahi ê. Te parauhia ra “ua riro te SIDA i New York ei tumu matamua no te pohe i rotopu i te mau vahine e 25 e tae atu i te 34 matahiti to ratou”. E te vahi ino râ hoi, te hoê rahiraa — 50 %, ia au i te tahi mau maimiraa — o te mau vahine e tirotiro SIDA to roto i to ratou tino, e peehia ïa ta ratou mau aiû o ta ratou e fanau mai, i teie maˈi.

I roto i teie mau ahuru matahiti i mahemo aˈenei, ua faatia-noa-hia te mau huru peu taatiraa i te pae tino atoa. E no reira, e farii-noa-hia ˈi te poreneia e te faaturi. E peu matauhia i rotopu i te tane e te vahine atoa te taatiraa ˈtu i te tahi hoa ê atu i to ˈna iho, no reira ˈtura hoi te SIDA e ohie noa ˈi i te parare. Te faautua atoa ra te Bibilia i teie haerea tia ore. — Korinetia 1, 6:9, 10; Apokalupo 22:15.

Te tahi atu mea no reira te maˈi e parare ai: te toto

E peehia te tahi atu mau taata i teie maˈi na roto i te mau pâmuraa toto. Teie ta te vea no Canada The Medical Post i papai: “Ia au i te taata ra o Thomas Peterman, taote maimi i te pae no te maˈi pee o te SIDA no te Pû maimiraa i te maˈi i roto i te toto, (...) i rotopu i te mau matahiti 1978 e tae atu i te matahiti 1984, fatata 12 000 Marite tei peehia i te HIV [aore ra tirotiro o te SIDA] i muri aˈe i te patiaraahia ˈtu i te toto ino i roto ia ratou.

E rave rahi o taua mau taata tei pâmuhia te toto tei pohe aore ra te fatata ra i te pohe. Te faaitoito ra e rave rahi mau fare maˈi i te feia tei pâmuhia te toto hou te matahiti 1985 ra, matahiti i reira te haamataraa te mau ravea maimiraa apî o te SIDA i roto i te toto, ia hiˈopoa-faahou-hia ratou.

Te faaite ra te mau numera i manaˈohia e te Pû marite maimiraa i te mau maˈi, i Atlanta, e mai te omuaraa mai ra o te matahiti 1985, ua peehia te rahiraa o na 10 000 Marite toto tarapape ino hoi to ratou, e 30 e tae atu i te 50 % o te mau taata toto tarapape rii hoi to ratou. I Beresilia, hau atu i te afaraa o te feia toto tarapape tei peehia i teie tirotiro.

Te faˈi ra o Margaret Hilgartner, taote i roto i te hoê fare maˈi no New York e: “E nehenehe te hoê taata maˈi toto tarapape ino mau e farii i te toto o 800 000 e tae atu i te 1 milioni mau taata horoa toto taa ê i te matahiti hoê. Tae roa ˈtu i te taime te mau fare raau haamataraa i te rapaau na roto i te haaveavearaa i te mau taoˈa e toto to roto, mea rahi ïa te mau taata tei peehia i teie maˈi.” Te na ô faahou ra o ˈna e: “Te ite ra matou i te maraaraa te numera o te feia apî toto tarapape o te haapohe ra ia ratou iho. Ua inoino roa ratou. Mai te huru ra e ua riro ratou ei mau taata e amo ra i te hape a vetahi ê.”

Ia au i te taata ra o Jonathan Coldsmith, e ohipa ra i roto i te hoê fare maˈi mataeinaa no te feia toto tarapape i te mau Etats-Unis, te rapaauraa na roto i te pâmuraa i te toto “i te mau taime atoa e nehenehe e tupu mai te ati no te mea te faaohipahia ra te hoê taoˈa ora. I teie nei râ mahana, ua tupu mau ïa te ati. Tei roto te mau taote i te oto rahi. Aita roa ˈtu matou i hinaaro e ia tupu te hoê ohipa mai te reira te huru”.

E nehenehe te feia faaipoipo tei peehia i te tirotiro o te SIDA na roto i te hoê pâmuraa toto, e horoa ˈtu i te reira no to ratou hoa faaipoipo ia taati anaˈe raua. Ua faaite mai te hoê maimiraa tei ravehia i nia i te mau tane faaipoipo tei peehia i teie maˈi na roto i te pâmuraa toto e 14 % o ta ratou mau vahine tei pee-atoa-hia i teie tirotiro.

I Afirika, e au ra e tau 10 % o te taatoaraa o te feia e tirotiro SIDA to roto i to ratou tino, te mau tane e te mau vahine, o te mau pâmuraa toto ïa te tumu aore te faaohiparaahia te mau patia viivii i te taime patiaraa paruru, ei hiˈoraa. E no te mea hoi, ia au i te tahi mau numera i manaˈohia, te vai ra e pae milioni mau taata e tirotiro SIDA to roto i to ratou tino, i taua fenua ra, teie ïa te auraa ua hau atu i te 500 000 mau Afirika tei peehia i teie tirotiro na roto i te hoê toto e tirotiro SIDA to roto.

I te mea e ua parare roa te SIDA, eaha ïa te ravea no te paruru mai ia tatou?

[Parau iti faaôhia i te api 10]

I Afirika, ua naea-rahi-hia te mau tane e te mau vahine peu taatiraa tano i te SIDA

[Parau iti faaôhia i te api 10]

I Afirika, tau 10 % o te feia e tirotiro SIDA to roto i to ratou tino, o te toto viivii hoi te tumu o te reira.

[Hohoˈa i te api 9]

Ua parare rahi te SIDA na mua ˈˈe i rotopu i te mau mahu e te mau taata rave raau taero. Ua parare atoa oia na roto i te mau pâmuraa toto.

    Papai reo Tahiti (1985-2027)
    Haere i rapae
    Haere i nia
    • Tahiti
    • Hapono
    • Ta oe e hinaaro
    • Copyright © 2026 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
    • Parau no te faaohiparaa
    • Eita e puharahia
    • Maiti eaha te ore e puhara
    • JW.ORG
    • Haere i nia
    Hapono