Eita e nehenehe!
“E FAAÔ ohie aˈe te kamela na roto i te apoo [nira], i te taata taoˈa ia faaô i roto i te basileia o te Atua ra.” (Mataio 19:24) Ua faahiti o Iesu Mesia i teie mau parau no te faataa i te hoê haapiiraa i ta ˈna mau pǐpǐ. No patoi noa ˈtura te hoê tavana apî i te titauraa e riro mai ei pǐpǐ na Iesu e e fanaˈo e rave rahi mau faufaa faahiahia i te pae varua. Ua maiti hoi taua taata ra e tapea i ta ˈna mau faufaa maoti hoi i te pee i te Mesia.
Aita o Iesu e parau ra e eita roa ˈtu ta te hoê taata moni e nehenehe e fanaˈo i te ora mure ore maoti te faanahoraa o te Basileia, inaha, ua riro mai vetahi feia moni ei mau pǐpǐ na ˈna. (Mataio 27:57; Luka 19:2, 9) Teie râ, eita te ora mure ore e fanaˈohia e te hoê taata moni mea here aˈe na ˈna ta ˈna mau taoˈa maoti hoi i te mau mea i te pae varua. Mea na roto noa i te iteraa i to ˈna mau hinaaro i te pae varua e te imiraa i te tauturu a te Atua e nehenehe ai teie taata e fanaˈo i te ora no ǒ mai i te Atua ra.—Mataio 5:3; 19:16-26.
Eita e tia ia rave i te faahohoˈaraa o te kamela e te apoo nira ia au i to ˈna auraa mau. Ua faaohipa noa hoi o Iesu i te hoê hiˈoraa faarahihia no te haamatara i te fifi e farereihia e te feia moni ia tamata ratou i te faaoaoa i te Atua ma te tapea noa i te hoê oraraa niuhia i nia i te moni e te mau taoˈa materia.—Timoteo 1, 6:17-19.
Te parau nei vetahi e ua riro te apoo nira ei uputa iti i roto i te patu o te hoê oire, e faaô fifi atu te hoê kamela na reira ahiri e e tatarahia ta ˈna mau tauihaa e faauta ra. Teie râ, no roto mai te parau Heleni ra rha·phisʹ, i hurihia na roto i te parau ra “au [nira]” i roto i te Mataio 19:24 e te Mareko 10:25, i te hoê parau haa oia hoi te auraa “e nira.” I roto i te Luka 18:25, te faahiti ra te parau be·loʹne i te hoê nira ahu, e i reira, te na ô ra te Tatararaa a te ao apî e: “Mea ohie aˈe hoi na te hoê kamela ia ô atu na roto i te apoo o te hoê nira ahu, i te taata moni ia ô atu i roto i te basileia o te Atua.” E rave rahi mau taata mana o te turu nei i teie tatararaa. Te na ô ra o W. E. Vine e: “E au ra e e manaˈo apî te faatanoraa i te ‘apoo nira’ i te mau uputa nainai; aita e itehia ra te reira i roto i te mau parau tahito.”—An Expository Dictionary of New Testament Words.
Te na ô ra te hoê buka faahororaa e “te faaite ra” te parau o te hoê kamela rahi e tamata ra i te faaô na roto i te apoo o te hoê nira ahu iti “i te faarahiraa parau matauhia i te pae Hitia o te râ ma.” E no nia i te feia aravihi roa e au ra e e nehenehe ta ratou e rave i te mea aore e manaˈohia, te na ô ra te buka faaroo The Babylonian Talmud e: “E huti mai ratou i te hoê elephani na roto i te apoo o te hoê nira.” Ua faaohipa o Iesu i te hoê faahohoˈaraa rahi tano maitai e te hoê taa-ê-raa oraora maitai no te haapapu i te hoê ohipa aore e nehenehe e tupu. Eita hoi ta te hoê kamela, aore ra ta te hoê elephani, e nehenehe e faaô na roto i te apoo o te hoê nira ahu. Teie râ, maoti te tauturu a te Atua, e nehenehe te hoê taata moni e faarue i te hiˈoraa nounou taoˈa e e imi mau i te ora mure ore. E nehenehe te feia atoa e hinaaro putapû to ratou e haapii e e rave i te hinaaro o te Atua Hau aˈe i te Teitei, o Iehova, e na reira.