Éjì Ʒoova ‘aɛnmiminë’ ntɩ eyi

1. Bu nfre nfre nkpɔca bayɛ n’ye ngiki bë eɔ álɛ kebë eɔsɛ ehʋn-oo, kebë ekpa enʋn sɛyɛyɛ ghë é? (Matthieu 5:3).

N’YE Ʒoova bá óo ngikinë, në lɔ́ kelë bunë bë elɔ kebë eɔsɛ ehʋn-oo. Fɛ bu ntɛnɩ mɩnɛn, në lɔ́ kelë budi bu lɛ, talɛ lɛ, okunë kebë eso ehʋn-oo lɛ. Àlɛ́ bu ntɔnelë nkpɔ aji ngiki apɩ, élɛ cibɩ jee nhɛn ghë bɔ́bɔ́ o, oohʋn bë eɔsɛ ekpɛkpɛ elɔ kelë tete. Agbate, Ʒoova lɔ́ elë bu ntɔnelë powu álɛ ebë eɔsɛ ehʋn-oo, ese në kpa óo elë álɛ në émimi elë aɛn, álɛ ebë eɔsɛ ewu sɛyɛyɛ tete (ka Matthieu 5:3). N’yonë, àlɛ́ elë avivi n’ye ebë ewu sɛyɛyɛ tetenë eyinë, ebë emʋn kɔ Ʒoova ëë bë emimi elë aɛn.

2. ‘Mʋnnë ebë emʋn n’ye Ofo ëë bë emimi elë aɛnnë,’ ëë eshi ëë lɛ́ nkpɔca é? Hɛ jɔ nkpɔ gbagba ëë shi.

² ‘Mʋnnë ebë emʋn n’ye Ofo ëë bë emimi elë aɛnnë,’ ëë eshi ëë lɛ́ nkpɔca é? Mbë tishinë kë bɔ́ ghɛ́ghɛ jɔ ntɔnë ëë lɛ́, ghɩnë evivi n’ye kebë eboka ëë Ofo shigbënë ghënë. Mbë ntɔnë, àlɛ́ enë edi ëë akɔndanë, ɔɔ amɔn tete. Édi akɔnda ewu n’ye yiki nkpɔ nʋn ja eshushu shigha. Sɛ híɔn ëë, talɛ nána ëë shi, dá só oku nkpɔ, ja nkpɔ ghë. Sɛ efolo ëë noo në gha dí bu, ngiki ghe dá ëë sɛ, n’ye në bá nʋ́nnë ghëwu. Àlɛ́ ci ari, ngbu ee ëë, àlɛ́ ci aku esë, fe eyo ëë. Ghɩ ntɔnë mʋn kɔ bayɛ n’ye ngiki bë eboka ëë álɛ bë epie bu ntɔnë ghë esɔ. Nkpɔkpɔnë esë, ghɩnë mʋn n’ye Ofo ëë bë emimi ëë aɛnnë esë, mʋn n’ye Ofo ëë bë eboka ëë oohʋn ghë. N’yonë ghɩ ntɔnë, sɛ etɛ ëë n’ye Ʒoova bë emimi ëë aɛn, fɛ n’ye eba emimi aghɩnë kë kolo ëënë aɛnnë mɩnɛn.

3. ?Mabu ebá ewu mbë órò ntɛnɩ ghë é?

³ Fenisi-kwɔ nkpɔ sɛ́rɛ n’ye Ʒezi bë eboka ëë. Ebá eboepi ewu bunë ebë eɔsɛ eɲishi yighɔ ntɔnë jɔnë ghë. Ebá ekpa ewu n’ye ebë eba eyɔyɔ yighɔ ntɔnë àlɛ́ elë avivi n’ye Ʒoova bë emimi elë aɛn. Akoto Piɛrë lɛ, Pɔlë lɛ, blengbi Davidë lɛ, kelë esë kë bɔ́ kelë ntɩji bá Ʒoova ghë n’ye bë emimi kelë aɛn. Ebá ewu bunë ebë eɔsɛ eɲishi fùnë kë tánë ghë.

ESHISE LƐ, OPUKƖ LƐ, NTƖJI LƐ JƆ

4. ?Mabu Fenisi-kwɔnë vívi n’ye Ʒezi bë elɛ elɔ é?

⁴ Mící nkpɔ, Fenisi-kwɔ nkpɔ rɩ́ dá Ʒezi sɛ. Jɛ yighɔnë “abʋsɛmɔn nʋn ëë sɛ epɛ ëë” (Mat. 15:​21-28). Yighɔ ntɔnë óoo ofʋdʋ eshi Ʒezi ngbeɲi, sɛ́rɛ ëë álɛ bë eboka ëë jɛ yighɔnë. Elë éwu n’ye ebë eba eɔsɛ eyɔyɔ yighɔ ntɔnë n’ye në bá rɩ́ dá Ʒezi sɛnë ghë.

5. ?Mabu Ʒezi lɛ́ lɔ́ yighɔnë é? ?Mabughëwué? (Kpɩ fotonë esë.)

⁵ Fenisi-kwɔnë yá n’ye sé ëë esë eshi. ?Mabughëwu elë ehɛ jɔ ntɔnë é? N’ye në bá hɛ́ Ʒezi kɔ bë eboka ëënë, Ʒezi hɛ́ ëë kɔ: “Gha yɛsɛ n’ye kebë ebɔ kpaʋnnë ngbɔjɛelë edinë elɔ ghojɛelë bë edi.” ?Saci fë ëë Ʒezi bá nhɛn lɛ́ fë mbënë, sa mabu fë lɛ́ é? ?Saci opu jíji fë, fë ghe kpa ghe evivi n’ye fë éhɛ ëë kɔ bë eboka fë wué? Gha lɛ́ bunë Fenisi-kwɔnë lɛ́ enë wo, në sé në esë eshi. Agbate në sé në esë eshi o, ese në kpa kɩ́opu. ?Mabughëwu elë ehɛ kɔ në kɩ́opu é? Noo në gha káka bà, në vívi Ʒezi n’ye bë eboka në. ?Mabughëwu në lɛ́ bu ntɔnë é? Ntɩjinë në bɔ́ bá Ʒezi ghënë ghëwu ëë në lɛ́ bu ntɔnë. N’ye Ʒezi bá wú ntɩji gbɔnë yighɔnë ɔɔnë, në dísʋ n’ye në eboka ëë. Agbate Ʒezi hɛ́ kɔ në wá álɛ në éboka “Israɛlë viaɲʋnshinë kë jáshinë,” kʋra ese në lɔ́ yighɔ ntɔnë gha lɛ́ Ʒuifë-kwɔ wunë jɛyighɔnë abʋsɛmʋnnë epɛ ëënë, píeji ëë sɛ.

6. ?Mabu ebë eɔsɛ ehɔhɔ Fenisi-kwɔnë jɔnë ghë é?

⁶ Àlɛ́ elë avivi n’ye Ofo bë emimi elë aɛnnë, bayɛ n’ye ebë elɛ bu fɛ Fenisi-kwɔnë mɩnɛn. Ebë ése elë esë eshi, ebë ekɩopu, ebë ekpa eɔ ntɩji. Ghɩnë ése ëë esë eshinë, lɛ́ ghɩnë ekɩopu evivi Ofo bu eyi. Lapɔ esë, ebë ebɔ elë ntɩji eba Krisë Ʒezi ghë, ebë ekpa ejì aghɩnë në nɩ́ bɔ́ álɛ kebë emimi në ejiti-aghɩnelë aɛnnë ntɩ (Mat. 24:​45-47). Àlɛ́ enë ése elë esë eshi, enë ekɩopu eyi, óó elë akpa aɔ ntɩjinë, bu ntɔnë eyɛyɛ Ʒoova lɛ Jɛ Ʒezi lɛ sɛ; n’yonë kë bá eboka elë, kë bá ekpa emimi elë aɛn (fë éɔsɛ ekpɩ Jacques 1:​5-7). Ebá ewu n’ye Ʒoova eba emimi elë aɛn, ekpa eba elɔ elë bunë emian elë álɛ ebë enʋn sɛyɛyɛ ghë. Akoto Piɛrë lɛ, Pɔlë lɛ, blengbi Davidë lɛ, kë ɲá Ʒoova shi mími kelë aɛn. Elë éwu n’ye ebë eɔsɛ eba eyɔyɔ kelë.

ELË ÉYƆYƆ PIƐRË: ELË ÉKA OFO MBËNË

7. ?Juman nkpɔca Ʒezi bɔ́ lé Piɛrë mërɩ é? ?Mabu bayɛ n’ye Piɛrë esë bë elɛ é? Gbagba ëë shi. (Hébreux 5:14–6:1)

⁷ Elë éhɛ akoto Piɛrë jɔ je. Në mʋ́n yɛsɛ n’ye Ʒezi ëë lɛ́ Mesinë, në mʋ́n n’ye Ʒezi ëë lɛ́ ghɩnë Ʒoova eghʋ̀ ëë ghë elɔ ëë sʋghɩnë Ofo mpʋnë. Mpʋ ntɔnë ëë lɛ́ Ofo Mbënë “elɔ ananan oohʋnnë” (Jean 6:​66-68). N’ye Ʒezi bá píe rɔ ghë pulɛnë,álɛ bë egbɔ emɔn eyi oforunë, në bɔ́ juman ntɛnɩ lé akoto Piɛrë mërɩ: “Kpɩ më viaɲʋnshijɛnelë” (Jean 21:17). Piɛrë dí juman ntɔnë Ʒezi bɔ́ lé ëë mërɩnë eceledighë, bɔ́bɔ́ Ʒoova ghʋ́ ëë ghë ghɛ́ghɛ nakwa aɲʋn mumu Biblënë ghë. Ese bayɛ n’ye Piɛrë omunë bë eka Ofo Mbënë álɛ ëë ntɩjinë bë eɔ mɛnsɩ eyi. Bunë në pɔ lɛ́ enë. Në ká nakwanë Pɔlë ghɛ́ghɛ dádanë jɔghɔ, ë në wú n’ye bunë Pɔlë ghɛ́ghɛnë jɔghɔ “kpɛkpɛ ce-ghë” (2 Pierre 3:​15, 16). Ese Piɛrë kɩ́opu, ká nakwa ntɔnelë yí. Nakwa ntɔnelë nʋ́n fɛ “mpʋ dídi mɩnɛn.” Në mʋ́n yɛsɛ n’ye Ʒoova bá eboka në álɛ në éce bunë në ekanë eshi, në ékpa ebɔ ëë epɔpɔghë eta fù.—Ka Hébreux 5:14–6:1.

8. ?N’ye Ʒoova bá tʋ́ wawɛ nkpɔ wá hɛ́ Piɛrë kɔ bë epetè akɔndanë edinë, mabu Piɛrë lɛ́ é?

⁸ Piɛrë yá n’ye në bɔ́ në ntɩji bá Ʒoova ghë, noo bunë Ʒoova hɛ́ ëë kɔ bë elɛnë, në pɔ wú ëë ghɩ lɛ́ ëë. Mici nkpɔ, Ʒoova tʋ́ wawɛ nkpɔ wá lɛ́ Piɛrë mbë amɔnwu ghë. Amɔnwu ntɔnë ghë, wawɛnë hɛ́ Piɛrë kɔ bë edi nɛpiɛnë gha ca, óó Moizë mbranë ehɛ kɔ Ʒuifë-aghɩnë gha édi ëë wunë. Ʒuifë-aghɩnë aɛn ghë, bunë wawɛnë hɛ́ Piɛrë kɔ bë elɛnë gha ca joʋn. Piɛrë hɛ́ kɔ: “Kpashi, më gha ɔɔsɛ më élɛ bu ntɔnë, noo píe mícínë kë hʋ́n mënë, mɩɩ shú amɛn, më gha boepi gha dí bunë gha ca se.” Wawɛnë kpa hɛ́ ëë kɔ: “Bunë Ofo lɔ́ ëë canë, gha ékpa gha éhɛ kɔ gha ca” (Actes 10:​9-15). Piɛrë ɲá akɔndadi ntɔnë shi ë në wú jɔnë wawɛnë hɛ́ ëënë ghɩ. ?Élé ebá mʋn jɔ ntɔnë é? Bɛtɛɛ, Kɔrnɛyënë gha lɛ́ Ʒuifë-pie wunë tʋ́ ngiki arɩ kë wá lɛ́lɛ Piɛrë, álɛ bë eyi ee gbo elɛ̀ ëë mbë. Saci wawɛnë gha lɛ́ Piɛrë mbë, sa Piɛrë gha yí Kɔrnɛyë ereni gbo, noo Ʒuifë-aghɩnë ghe hʋn ghe yi ghɩnë gha lɛ́ Ʒuifë-pie wunë ereni wu tata (Actes 10:​28, 29). Ese, n’ye Ʒoova bá yá Piɛrë kɔ në vívi n’ye ngiki nfre powu bë ece nda yɔghɔnë, kpa-nkpɔ n’yonë Piɛrë ka pétè n’ye në eba edi akɔndanë ë në wú Ʒoova ghɩ, në yí Kɔrnɛyë ee gbo (Prov. 4:18). Në ká nda dí Kɔrnɛyë lɛ ëë erenighɩnelë lɛ. Kelë powu kë dísʋ bɔ́ nahɔnrɛnë. Ofo bɔ́ ëë wawɛ celenë lɔ́ kelë, kë kpa wɔ́ kelë ji. Bu ntɔnë yɛ́yɛ Piɛrë sɛ tete.—Actes 10:​44-48.

9. ?Bu aɲʋn nkpɔca ebá ewu àlɛ́ enë ebɔ cibɩ eka nahɔnrɛnë ekpɛkpɛ ce-ghënë é?

⁹ Elë esë, bayɛ n’ye ebë eka Ofo Mbënë mici powu fɛ n’ye Piɛrë bá lɛ́në mɩnɛn. Ebë eka bunë bë emɛn elɔ elë ce-ghënë. Lapɔ esë, ebë elɔ mpʋ díidinë bë egba elë ebëlɛ. Mpʋ díidinë ëë lɛ́ nahɔnrɛnë ekpɛkpɛ ce-ghënë. Álɛ ebë epipi nahɔnrɛnë mɩɩ ebë ece ëë eshi eyɛsɛnë, ebɔ cibɩ, mɛnsɩ lele kpa nʋn ëë ghë, ese bayɛ n’ye ebë elɛ bu ntɔnë. ?Mabughëwu é? Noo ebá ewu bu ayɔghɔ fannga nhɛn. Bu ayɔghɔ ntɔnelë ghë, ele éwu aɲʋn: Nkpɔghë, ebá ehɔhɔ bu ayɔghɔ Ʒoova sɛ, bu ntɔnë bá elɔ ebá ekolo ëë edɔ, ebá ekpa ewu ëë ghɩ edɔ. Aɲʋnghë, Àlɛ́ elë akpa hɔhɔ bu ayɔghɔ elë Shìnë nʋn oforu óó ɔɔ kolonë sɛnë, bu ntɔnë bá elɔ ebë ekpa evivi n’ye ebë ebɔ ëë jɔnë eka edi ngiki edɔ (Rom. 11:33; Rév. 4:11). Piɛrë jɔnë ekpa eyaya elë bu fuɔ ntɛnɩ: Àlɛ́ kanga celenë ace bu nkpɔ eshi Ofo Mbënë ghë, óó apetè n’ye eboepi bá cé ëë eshi epidɛghënë, ebë edisʋ ebɔ ëë mɛnsɩghë, ebë ekpa edisʋ ekpʋ ëë. Àlɛ́ enë eba nhɛn elɛnë ë Ʒoova bë eɔsɛ emimi elë aɛn eyi. Lapɔ esë, ebá eɔsɛ esʋ ëë eyi .

ELË ÉYƆYƆ PƆLË: ELË ÉKACI YIKI PUƆPƆNË BË EYƐ OFO AƐN EYI

10. ?Fɛ n’ye Colossiens 3:​8-10 eba ehɛnë mɩnɛn, mabu bayɛ n’ye bë elɛ álɛ ebë elɔ Ʒoova sɛ bë eyɛyɛ ëë é?

¹⁰ Àlɛ́ elë avivi n’ye Ʒoova sɛ bë eyɛyɛ ëë, álɛ bë ekpa emimi elë aɛnnë, bayɛ n’ye ebë ekaci ghɩ puɔpuɔnë bë eyɛ ëë aɛn. Ʒoova omunë eboka elë álɛ ‘ebë ekaci ghɩ puɔpuɔ’ ntɔnë (ka Colossiens 3:​8-10). Álɛ ebë ekaci ghɩ puɔpuɔ ntɔnë, bë eɔsɛ ebɔ elë cibɩ edɔ tete, mɛnsɩ lele kpa nʋn ëë ghë. Pëlɛ, elë éhɛ akoto Pɔlë jɔ je. Në píe në casɔghɔje ghë léle mɛnsɩ lɛ́ bu álɛ në éyɛ Ofo aɛn (Gal. 1:14; Phil. 3:​4, 5). Ese noo në gha mʋ́n n’ye në éba esʋ Ofo teteghë, në gha kpa gha mʋ́n nahɔnrɛnë Krisë yáyanë wunë, bunë në lɛ́në gha yɛ́ Ofo aɛn. N’yonë në cé në esë orù, në kpa tá fùnë gha yɛ́ Ofo aɛn. Në omunë bɔ́bɔ́ në hɛ́ kɔ në lɛ́ “ghɩnë gha ɔɔ ghɩwu.”—1 Tim. 1:13.

11. ?Bu pʋpʋ nkpɔca Pɔlë léle mɛnsɩ álɛ bë erishi ekpɛkpɛ ëë ngbeɲi é? Gbagba ëë shi.

¹¹ Álɛ Pɔlë bë egbɔ ekaci kretiɛnnë, në lɛ́ ghɩnë opu jiji ëë edɔ. Fɛ n’ye Actes nakwanë eba eyanë mɩnɛn, mící nkpɔ, Pɔlë opu damë jíji ëë Ʒezi ejiti-aghɩnelë sɛ mɩɩ nɛ́ píɛ, mɩɩ vívi n’ye bë ee kelë kebë erɔ (Actes 9:1). Ese n’ye në bá káci kretiɛnnë, në léle mɛnsɩ lɛ́ bu álɛ në eɲa ghɩ hɔhɔ ntɔnë në lɛ́në shi (Éph. 4:​22, 31). Mící nkpɔ, aɛngba já në lɛ Barnabe lɛ ncɔcɔ, n’yonë “opu gbɔ nhɛn jíji kelë” (Actes 15:​37-39). Agbate, shú cibɩ nkpɔ, Pɔlë kpa já opu jijinë ghë lapɔ, ese në léle mɛnsɩ pétè ë në káci ghɩnë yɛ́opu, ekpa eyɛ Ofo aɛn.—1 Cor. 9:27.

12. ?Mabu bóka Pɔlë ë në ɔɔsɛ pétè n’ye në bá nʋ́n lahɔnë é?

¹² Noo Pɔlë gha jí ëë esë omu mɛnsɩnë ntɩ wunë, në ɔɔsɛ pétè ghɩ hɔ́në në lɛ́në ë në káci ghɩ puɔpuɔ (Phil. 4:13). Fɛ Piɛrë mɩnɛn, në esë, në jí ‘Ʒoova mɛnsɩnë ntɩ’ (1 Pierre 4:11). Mící jɔghɔ, Pɔlë nɛ́ píɛ lɛ́ bu, bu ntɔnë lɔ́ sɛ rɔ́rɔ ëë shi. Ese àlɛ́ sɛ arɔrɔ në shinë, në eghagha bunë në Shìnë nʋn oforunë lɛ́ lɔ ëënë ghë, n’yonë në ebɔ mɛnsɩ elɛ bunë bë eyɛ në aɛnnë eyi.—Rom. 7:​21-25.

13. ?Élé ebë eba eɔsɛ eyɔyɔ Pɔlë é?

¹³ Elë éyɔyɔ Pɔlë. ?Élé ebë eɔsɛ eba eyɔyɔ ëë é? Ebë emʋn kɔ àlɛ́ bɔ́bɔ́ elë esʋ Ʒoova agbʋʋn fannga nhɛnnë, bayɛ n’ye ebë elɛ bu álɛ ebë ekaci ghɩ puɔpuɔ eyi. Àlɛ́ mici aghɔ elë akaka aja bu apʋpʋnë elɛ́në ghë, fɛ opunë ejiji elë lɛ, mbë olopunë elë elɛ̀në lɛ mɩnɛnnë, elë gha édi akɔnda n’ye elë gha ɔɔsɛ ebë epetè wo. Ese elë élɛ bunë bë elɔ ebë epetè n’ye elë eba elɛ bunë lɛ, n’ye elë eba edi akɔndanë lɛ eyi (Rom. 12:​1, 2; Éph. 4:24). Álɛ talɛ bë eba yiki nkpɔ eyɛnë, talɛnë omunë ëë kë ebaba eyɛ. Ese àlɛ́ elë avivi n’ye ebë ekaci ghɩ puɔpuɔnë Ofo kolonë, elë omunë ëë ebë epetè n’ye ebá nʋ́nnë.

ELË ÉYƆYƆ DAVIDË: ELË ÉƝA ƷOOVA SHI BË EBIDI ELË SHI

14-15. ?Élé Ʒoova eba ebidi ëë sʋghɩnelë shi é? (Psaume 27:5) (Kpɩ fotonë esë.)

¹⁴ Gha lɛ́ Ofo Mbënë ebë ekanë lɛ, ghɩ puɔpuɔnë ebë ekacinë lɛ esëkpɔ ëë bë elɔ ebë ewu sɛyɛyɛ tetenë wo, ese bayɛ n’ye Ofo bë ebidi elë shi esë. ?Mabu lɛ́ Ofo shibidinë é? ?Mabu ebë elɛ álɛ ebë emʋn eyɛsɛ n’ye Ofo bá ebidi elë shi eyi é?

¹⁵ Blengbi Davidë mʋ́n yɛsɛ kɔ àlɛ́ në anʋn cibɩ kpɛɛkpɛ ghënë, Ʒoova bá ebidi në shi (ka Psaume 27:5). ?Élé Ʒoova eba ebidi ëë sʋghɩnelë eshi emɛn é? Në ghe ɲa bʋʋn shi, në ghe kpa ghe ɲa ghɩʋn shi bë ecɔghɔ në sʋghɩnlë ntɩjinë mɩɩ bë elɛ wɔ́wɔ́. Në hɛ́ kɔ bunë kë bá ebɔ eghʋ kelë aghʋnë nkpɔe ghe elɛ kelë bʋʋn wu tata (Ps. 34:7; Is. 54:17). Agbate, Satan lɛ, abʋsɛmʋnnelë lɛ, aghɩnë kë emianmian elënë lɛ kë ɔɔ mɛnsɩ o, ese Ʒoova ɔɔ mɛnsɩ she kelë kwapowu. Àlɛ́ bɔ́bɔ́ kë alɔ elë awu rɔnë, Ʒoova bá epie rɔ ghë epulɛ elë (1 Cor. 15:​55-57; Rév. 21:​3, 4). Ʒoova ekpa eboka elë àlɛ́ jɔ adɔ ashe elë, álɛ elë ghe eri në sʋnë shi (Prov. 12:25; Mat. 6:​27-29). Elë Shìnë ɔɔ kolonë, elɔ elë nɔnjɛelë eyikpe lɛ eyighɔ lɛnë kë ele elë ndɔnʋn, kë ekpa eboka elë àlɛ́ elë anʋn cibɩ kpɛɛkpɛ ghë. Në ekpa elɔ elë ngɩmɛnnë kë eyaya elë bu, kë eboka elë álɛ elë ntɩjinë bë eɔ mɛnsɩ eyi (Is. 32:​1, 2). Àlɛ́ elë ayi jɛmɛnnë, elë ekpa ehɔhɔ bu fuɔ ntɛnɩ ghë ebë eɲa Ʒoova shi bë eboka elë, bë ebidi elë shi.—Héb. 10:​24, 25.

16. ?Élé Ʒoova bá bídi Davidë shi é?

¹⁶ N’ye Davidë bá wú Ʒoova ghɩnë, Ʒoova bóka ëë, ë nɩ́ bu bɔ́ aɛnshiji ghë, në kpa wú sɛyɛyɛ. Ʒoova ghʋ́ n’yo bídi ëë shi (fë éɔsɛ ekpɩ Proverbes 5:​1, 2). Ese n’ye Davidë gha ba gha wú Ʒoova ghɩ wunë, bu apʋpʋ fɩ́ ëë, Ʒoova gha bídi ëë shi bu apʋpʋ ntɔnelë ghë (2 Sam. 12:​9, 10). Ɔɔ n’ye shú, Davidë gha lɛ́ bu kwa wu kʋra ese, bu apʋpʋ fɩ́ ëë. ?Mabu në lɛ́ cibɩ ntɔnë ghë é? Në bɔ́ jɔnë nʋ́n në oghorumɔn ghënë powu ká dí Ʒoova ofosɛrɛ ghë, ë Ʒoova bídi në shi. ?Élé Ʒoova bá bídi në shi é? Në níni Davidë opushi, në hɛ́ ëë kɔ ná ekpɩ ëë, ná eboka ëë álɛ bë emʋn n’ye në kolo ëë.—Ps. 23:​1-6.

17. ?Élé ebë eba eɔsɛ eyɔyɔ Davidë é?

¹⁷ Ebë eɔsɛ eyɔyɔ Davidë àlɛ́ enë esɛrɛ Ʒoova, enë ekpa eviɛ ëë jɔonë álɛ bë eboka elë, álɛ ebë enɩ bu ayɔghɔ ebɔ. Elë émʋn n’ye mici jɔghɔ, elë epɛ noo enɩ́ bu apʋpʋ bɔ́, ese gha lɛ́ n’ye Ʒoova ghe kpa ghe bidi elë shi ghëwu wo (Gal. 6:​7, 8). Mici agheci, elë ewu Ʒoova ghɩ kʋra ese, elë epɛ bu nfre nfre fuɔ ghëwu. N’yonë àlɛ́ elë anʋn cibɩ kpɛɛkpɛ ghënë, elë ébɔ elë jɔ-rɛrɛnë powu eka edi Ʒoova, elë ékpa esɛrɛ ëë n’ye bë eboka elë. Àlɛ́ elë aba nhɛn alɛnë, Ʒoova bá enini elë opushi, bá eboka elë álɛ ebë ewu n’ye në kolo elë.—Phil. 4:​6, 7.

ƝA ƷOOVA SHI BË EMIMI FË AƐN EYI

18. ?Amɛn, mabu akɔnda ngiki fannga nhɛn edi Ofo aɛnmiminë ghë é? ?Mabu ebë elɛ àlɛ́ elë avivi n’ye Ʒoova bë emimi elë aɛn eyi é? (Kpɩ fotonelë esë.)

¹⁸ Owue agbʋʋn 2026 ëë mbë órònë ehɛ kɔ: “Sɛyɛyɛ éfɩ aghɩnë kë mʋn n’ye Ofo ëë bë emimi kelë aɛnnë.” Jɔ ntɔnë lɛ́ nahɔnrɛ dɔ́ tete amɛn she lahɔ. ?Mabughëwu é? Noo amɛn, ngiki fannga nhɛn ghe disʋ n’ye Ofo bë emimi kelë aɛn. Kelë afannga nhɛn esë, kë ebɔ Ofo ewu nahɔnrɛ, ese kë evivi n’ye kebë esʋ ëë fɛ n’ye kelë omunë kë bá vívinë mɩnɛn. Kelë aghɔ esë, kë ebɔ kelë ntɩji eba ngiki aɛnmiminë ghë. Bu ntɔnelë powu elɔ kë ghe wu sɛyɛyɛ. Elë gha élɛ fɛ kelë mɩnɛn. ?N’yonë, mabu ebë elɛ álɛ ebë ebɔ elë ntɩji eba Ʒoova ghë eyi é? Ebë eka Ofo Mbënë eyi mici powu, ebë ekaci ghɩ puɔpuɔ yi, ebë ewu Ʒoova ghɩ, ebë ekpa eɲa ëë shi bë ebidi elë shi.