N’ye ebë eba eboka elë shikwaghɩnë kë ghe sʋ Ʒoova wunë

1-2. ?N’ye ebá mʋn nahɔnrɛnë, agheci mabughëwu elë lɛ elë shikwaghɩnë lɛ ncɔcɔ gha sheghë wué?

MÍCÍ nkpɔ, yikpe nkpɔ vívi n’ye bë ekaci Ʒezi ejitigho. Ʒezi hɛ́ ëë kɔ: “Yi më-shìelë ereni gbo, bɔ bunë Ʒoova lɛ́ lɔ́ fënë powu jɔ, ka di kelë” (Marc 5:19). Ʒezi hɛ́ yikpenë jɔ ntɔnë, noo në mʋ́n kɔ àlɛ́ yiki ahɔhɔ bu yɔghɔnë, ghɩ ntɔnë bá evivi n’ye bë ebɔ ëë ehɛ ëë shikwaghɩ.

² ?N’ye fë bá óo Biblë ka órònë, élé bá lɛ́ fë é? Agheci yɛ́yɛ fë sɛ tete, mɩɩ fë vívi n’ye fë ébɔ bunë fë hɔ́hɔnë powu eka edi fë shikwaghɩ! Ese agheci bunë fë kánë gha yɛ́yɛ fë shikwaghɩnelë sɛ, kë gha vívi n’ye fë ébɔ ëë eka edi kelë. Agheci esë, n’ye fë në eba ebɔ nahɔnrɛnë eka edi kelënë, fë gha lɛ́ mbë gha yɛsɛ, bu ntɔnë lɔ́ jɔ hʋ́n kelë sɛ. Àlɛ́ nhɛn ëë bu bá yínë, mbë órò ntɛnɩ bá eboka fë álɛ fë émʋn bunë fë élɛ, álɛ fë lɛ fë shikwaghɩnë kë ghe sʋ Ʒoova wunë lɛ bë edi cɛwuelë ayɔghɔ, fë kpa edi ecele esʋ Ʒoova eyi.

3. ?Mabu ebá ewu mbë órò ntɛnɩ ghë é?

³ Mbë órò ntɛnɩ ghë, ebá ewu bu alɛ́në ebë eɔsɛ elɛ, álɛ elë lɛ elë shikwaghɩnë kë ghe sʋ Ʒoova wunë lɛ bë edi cɛwuelë ayɔghɔ. Ebá ewu (1) n’ye orɔhɔ bë eba eɔsɛ eshu elë rupu álɛ ebë erɩ eda elë shikwaghɩnë kë ghe sʋ Ʒoova wunë sɛ, àlɛ́ bɔ́bɔ́ kë gha kolo nahɔnrɛnë; (2) bunë ebë elɛ, àlɛ́ kë alɛ̀ elë mbë pʋ, kë akpa alɛ elë bunë ahʋn elë sɛ; (3) n’ye opushifu lɛ akɔnda yɔghɔnë elë edi kelë sɛnë lɛ bë eba eboka kelë, álɛ kebë emʋn nahɔnrɛnë; (4) n’ye ebë eba eɔsɛ elɛ bu eya kelë n’ye ekólo kelë.

ELË ÉWU KELË ORƆHƆ

4. ?Élé Ʒezi bá bɔ́ aghɩnë kë gha dísʋ gha cé ndanë në kánë wunë é?

⁴ Aghɩnë kë gha kólo ndanë Ʒezi kánë wunë, sɛ gha rɔ́rɔ Ʒezi shi kelë sɛ wo, në bóka kelë yí. Në bɔ́ në esë pɔ́pɔ jumanghonë edi juman viɲë pala. Në léle mɛnsɩ dí juman bóka figënë ghe sɛ amɔn wunë, álɛ bë eɔsɛ esɛ amɔn (Luc 13:​6-9). N’ye Ʒezi në eba ehɛ jɔ ntɔnë, në elele mɛnsɩ eboka Ʒuifë-aghɩnelë, álɛ kebë ebɔ ntɩji eba në ghë, kebë ekpa ekaci në ejiti-aghɩ. Në lɛ́ bu ntɔnë mɩɩ dɔ́ she agbʋʋn arɩ. ?Mabughëwu në léle mɛnsɩ bóka kelë yí é? Noo në wú kelë orɔhɔ. Bu ntɔnë lɔ́ në fú opu shi kelë sɛ.

5. ?Mabughëwu Ʒezi vívi n’ye bë eboka Ʒuifë-aghɩnelë é?

⁵ Ʒezi wú Ʒuifë-aghɩnelë orɔhɔ, noo kelë ofoshighɩnelë ghe boka kelë, álɛ kelë ntɩjinë kë bɔ́ bá Ofo ghënë bë edɔomu. Në wú kɔ Ʒuifë-aghɩnelë “kë nʋn fɛ viaɲʋnnë gha ɔɔ sasagho wunë mɩnɛn” (Marc 6:34). Álɛ Ʒezi bë egbɔ erɔnë, në rúmuru fú Ʒerizalɛmë sɛ, noo në mʋn kɔ kelë afannga nhɛn kë bá ewu rɔ; kë gha bɔ́ kelë ntɩji gha bá në lɛ, Shì Ʒoova lɛ ghë (Luc 19:​41-44). Àlɛ́ enë ewu elë shikwaghɩnë kë ghe sʋ Ʒoova wunë orɔhɔ fɛ Ʒezi mɩnɛnnë, eba evivi n’ye ebë elɛ bu eboka kelë.

6. ?Mabughëwu bayɛ n’ye ebë efu opu shi elë shikwaghɩnë kë ghe sʋ Ʒoova wunë sɛ é? (Galates 6:9.)

⁶ Ka Galates 6:9. Àlɛ́ bɔ́bɔ́ elë shikwaghɩnë kë gha vivi n’ye kebë edisʋ ebɔ nahɔnrɛnë elë eyaya kelënë wunë, elë éfu opu shi kelë sɛ, elë ékpa ebɔ kelë opuyɛ ghë eyi. Emʋ́n kɔ álɛ yiki nkpɔ bë edisʋ eɲa bunë pie mɩɩ wɔ́wɔ́ kë yáya ëënë lɛ, akɔndanë edi jɔ nkpɔ ghënë lɛ shinë, ebɔ cibɩ. Lapɔ esë, álɛ ghɩ ntɔnë bë ebɔ ëë ntɩji eba Ʒoova ghënë esë, ebɔ cibɩ. Agheci, fë esë lahɔ gbo, fë ‘gha jí bʋʋn ntɩ, fë nʋ́n maɛnnë ghë, fë gha mʋ́n Ofo’ (Éph. 2:12). Ese yiki fú opu shi fë sɛ, bóka fë, fë pétè, ë fë esʋ Ʒoova amɛn. Àlɛ́ fë esë fë në efu opushi fë shikwaghɩnelë sɛnë, fá eɔsɛ eboka kelë, álɛ kebë erɩ eda Ʒoova sɛ.

BUNË EBË ELƐ ÀLƐ́ ELË SHIKWAGHƖNË KË ALƐ̀ ELË MBË PƲ, KË AKPA ALƐ ELË BUNË HƲ́N ELË̂ SƐ

7. ?Agheci, mabughëwu Ʒezi nɔnjɛelënelë kë gha bɔ́ gha wú nahɔnrɛ n’ye Ʒezi ëë lɛ́ ghɩnë Ofo tʋ́ wué?

⁷ Agheci Ʒezi nɔnjɛelënelë cé atrɛ bu nfre nfrenë në lɛ́ Galile gbonë jɔ (Luc 4:​14, 22-24). Ese kë gha bɔ́ kelë ntɩji gha bá ëë ghë kpa-nkpɔ n’yo wo (Jean 7:5). ?Mabughëwu é? Biblënë ghe hɛ elë bunë ghëwu wo. Ese Biblënë ehɛ elë bunë ghëwu Ʒuifë-aghɩ fannga nhɛn gha dísʋ gha tí Ʒezi eji. Kelë aghɔ kë gha dísʋ gha tí Ʒezi eji, noo kë erie n’ye ngiki bá emianmian kelë (Jean 9:​18-22). Kelë aghɔ esë, kelë ngbeɲi ë Ʒezi dɔ́omu; n’yonë kpɛkpɛ lɔ́ kelë n’ye kebë ebɔ ewu nahɔnrɛ kɔ në ëë në lɛ́ ghɩnë Ofo tʋ́ (Marc 6:​1-4). Agheci, nhɛn ëë Ʒezi nɔnjɛelënelë esë kë bá dí akɔnda, bunë ghëwu ëë kë gha bɔ́ kelë ntɩji gha bá në ghë kpa-nkpɔ n’yo. Agheci, fë shikwaghɩnë kë ghe sʋ Ʒoova wunë esë, kë ghe disʋ ghe bɔ ndanë fë eka edi kelënë, noo kë erie n’ye kë bá etɔtɔ kelë sɛ. Agheci esë, kë edi akɔnda n’ye gha lɛ́ fë nhɛn edɛ ëë fë ébɔ Ofo jɔ eyaya kelë.

8. ?Mabughëwu bë eɔsɛ eshu n’ye elë shikwaghɩnelë kebë elɛ bunë bë ehʋn elë sɛ, kebë ekpa ehɛ jɔnë bë ehʋn elë sɛ é?

⁸ Àlɛ́ kë alɛ bunë hʋ́n elë sɛ, kë akpa ahɛ jɔnë hʋ́n elë sɛnë, elë édi akɔnda ewu bunë ghëwu kë bá nhɛn lɛ́ bu. Ʒezi shikwaghɩnë kë hɛ́ ëë kɔ ‘órò gha dí ëë ghë’ wunë, agheci Ʒezi nɔnjɛelënelë esë, kë nʋn kelë ghë (Marc 3:21) ?Agheci mabughëwu kë hɛ́ jɔ ntɔnë é? Noo Biblënë ehɛ kɔ Ofo ndaka jumannë ɲí Ʒezi bà shi dɔ́ mɩɩ ghe wú bà-ghë, álɛ bë edi bu esë (Marc 3:20). Agheci Ʒezi nɔnjɛelënelë kë dí akɔnda n’ye Ʒezi ghe di ëë esë akɔnda, ëë ghëwu ëë në ebɔ në cibɩnë powu eka nda mɩɩ në ghe wu bà-ghë, álɛ në édi bu esë. Agheci elë shikwaghɩnelë esë, kë edi akɔnda n’ye elë ghe di elë esë akɔnda, elë ebɔ elë cibɩnë powu elɛ Ofo bu esëkpɔ. Àlɛ́ nhɛn ëë kë eba edi akɔndanë, elë éghʋ̀ elë fùnë elë etanë ghë eya kelë n’ye, elë edi elë esë akɔnda.

9. ?Mabu bë eboka elë shikwaghɩnë kë ghe sʋ Ʒoova wunë, álɛ kebë epetè akɔndanë kë edi Ʒoova Adashɛghɩnelë sɛnë é? (1 Pierre 3:​1, 2; Kpɩ fotonelë esë.)

⁹ Lɔ fùnë fë etanë bë ebɔ fë oku elɛ̀ mbë. Àlɛ́ enë elɛ̀ mbë opuyɛ ghë, enë eta fù yɔghɔnë, bë eɔsɛ elɔ elë shikwaghɩnelë bë epetè akɔndanë kë edi Ʒoova Adashɛghɩnelë sɛnë (ka 1 Pierre 3:​1, 2). Agheci, nɔnjɛ yighɔ nkpɔ canë gha lɛ́ Ʒoova adashɛgho. Àlɛ́ nɔnjɛ yighɔnë aɲa ca shi ayi kɔ́ jɛmɛn o, kɔ́ Ofo ndaka onë, bu ntɔnë bë eɔsɛ ehʋn canë sɛ, bë ekpa eɔsɛ edi akɔnda n’ye në lɛ́ në esëkpɔ. Álɛ canë ghe eba nhɛn ghe edi akɔnda wunë, nɔnjɛ yighɔ ntɔnë bë eɔsɛ ebaba bu, álɛ bë emʋn cibɩnë bë ebɔ enʋn alɛ ca lɛ, bë ekpa emʋn cibɩnë bë ebɔ elɛ Ofo bu esë. Fɛ bu ntɛnɩ mɩnɛn, nɔnjɛ yighɔnë bë eɔsɛ ebɔ kɔ́ cibɩnë ca gha nʋn n’yo wunë o, kɔ́ cibɩnë bu ɲí ca bà shinë o, eyi eka Ofo nda. Àlɛ́ nɔnjɛ yighɔnë ca gha lɛ́ Ʒoova adashɛgho wunë, në eta fù yɔghɔ, në ekpa elɛ bunë bë eyɛyɛ ca sɛnë, bu ntɔnë bë eɔsɛ elɔ ca bë epetè akɔndanë edi Ʒoova Adashɛghɩnelë sɛnë.

10. ?Àlɛ́ ngiki në ehɛ jɔ apʋpʋ efu elë sɛ, élé ebë eba eɔsɛ elɛ fɛ Ʒezi mɩnɛn é?

¹⁰ Gha lɛ́ jɔ apʋpʋnë fë shikwaghɩnelë ehɛ efu fë sɛnë powu ëë fë ékaka mbë elɔ kelë aji ëë ghë wo. N’ye ngiki bá hɛ́ Ʒezi kɔ, në edi bu edɔ në ekpa enɔn mërɔ edɔnë, opu gha jíji në, në gha kpa gha lɛ́ bu, álɛ në éya kɔ jɔnë kë hɛ́në gha sheghë wo. Ese Ʒezi ɲá kelë shi, kelë omunë kë wɛ́sɛ bu álɛ kebë ewu kɔ́ jɔnë kë hɛ́ fú në sɛnë, lɛ́ mpu o, kɔ́ lɛ́ agba o (Mat. 11:19). Në kpa yá n’ye në lɛ́ ghɩnë edi ëë esë akɔnda, në evivi n’ye në ewu sɛyɛyɛ oohʋn ghë (fë éɔsɛ ekpɩ Jean 2:​2, 6-10). Nkpɔkpɔnë esë, gha lɛ́ jɔnë fë shikwaghɩ ehɛ efu fë sɛnë powu ë fë ékaka mbë elɔ kelë aji ëë ghë wo. Fùnë fë etanë ghë, ya kelë n’ye fë edi fë esë akɔnda, fë ekpa evivi n’ye fë esë fë éwu sɛyɛyɛ oohʋn ghë. Lapɔ esë, ɲa kelë shi álɛ kelë omunë kebë ewɛsɛ bu ewu kɔ́ jɔnë kë hɛ́ fú sɛnë lɛ́ nahɔnrɛ o, kɔ́ lɛ́ mpu o. Bu ntɔnë bá elɔ akɔnda pʋpʋnë kë edi Ʒoova Adashɛghɩnelë sɛnë, bë epetè.

FU OPU SHI, KPA DI AKƆNDA YƆGHƆ KELË SƐ

11. ?Élé Ʒezi bá bɔ́ nɔnjɛelënelë yí é?

¹¹ Evanʒilë nakwanë eya n’ye Ʒezi fú opu shi ëë nɔnjɛelënelë sɛ. Fɛ bu ntɛnɩ mɩnɛn, n’ye Ʒezi bá lɛ́ atrɛ bu pidɛ Kana oonë ghë gbonë, nɔnjɛelënelë esë kë nʋ́n n’yo (Jean 2:​11, 12). Fɛ n’ye ebá boepi hɛ́në mɩnɛn, Kë gha bɔ́ kelë ntɩji gha bá Ʒezi ghë, kʋra ese në gha káka bà gha píeji nɔnjɛelënelë ghë. Biblënë ehɛ kɔ n’ye Ʒezi bá lɛ́ atrɛ bu pidɛ Kana oo gbonë, agbʋʋn arɩ bë esasɛ, në lɛ́ në nɔnjɛelënelë mbë opuyɛ ghë yí.—Jean 7:​5-8.

12. ?Mabu bë eɔsɛ eboka elë álɛ ebë ejì ntɩ n’ye elë shikwaghɩnë kë ghe sʋ Ʒoova wunë, mici nkpɔ kebë eɔsɛ esʋ Ʒoova é?

¹² Ehɔ́hɔ bu fannga nhɛn Ʒoova orɔhɔwunë ghë. Bu ntɔnë bë eɔsɛ eboka elë, álɛ ebë ejì ntɩ n’ye elë shikwaghɩnë kë ghe sʋ Ʒoova wunë, mici nkpɔ kebë eɔsɛ edisʋ n’ye kebë esʋ ëë. Àlɛ́ kë akpʋsʋ ofotɩ apʋpʋnelë shinë, agheci elë shikwaghɩnelë kë bá eghaghaghë n’ye, ehɛ́ kelë jɔ ntɔnë báshia (Rév. 17:16). Àlɛ́ sɛhʋn bu gbɔnë ao-órònë, agheci kë bá ewa eda elë ghë, álɛ ebë esʋ Ofo aʋn-nkpɔ. Ese noo bu ntɔnelë gha shú se wunë, àlɛ́ mianmian në efɩ kelë amɛnnë, ebë elɛ bunë ebë eɔsɛ elɛ powu eboka kelë. Agheci, àlɛ́ kë në ewu kolo bu lɛ opuyɛ bu lɛnë elë elɛnë, bu ntɔnë bë eɔsɛ elɔ kebë edisʋ ebɔ nahɔnrɛnë.

ELË ÉYA KELË N’YE EKÓLO KELË

13. ?Àlɛ́ bɔ́bɔ́ Ʒoova jumannë eɲi elë bà shi edɔnë, mabu elë gha élɛ wué?

¹³ Àlɛ́ bɔ́bɔ́ Ʒoova jumannë eɲi elë bà shi edɔnë, elë gha vivi n’ye ebë elɔ elë shikwaghɩnelë kebë edi akɔnda n’ye, elë gha ɔɔ cibɩnë ebë ebɔ enʋn alɛ kelë lɛ, elë gha kpa gha kolo kelë n’ye (Mat. 7:12). ?Élé ebë eba eɔsɛ eya n’ye elë edi kelë akɔnda é? Elë éwu n’ye ebë eba eɔsɛ elɛ bu ntɔnë.

14-15. ?Mabu ebë eɔsɛ elɛ eya elë shikwaghɩnë kë ghe sʋ Ʒoova wunë n’ye ekólo kelë é? Hɛ jɔ nkpɔ gbagba ëë shi.

¹⁴ Fë lɛ kelë lɛ edidi jɔ mici jɔghɔ, kpa lɛ bu ya kelë n’ye fë kolo kelë. Àlɛ́ elë lɛ elë shikwaghɩnelë lɛ në edidi jɔ mici jɔghɔ álɛ ebë emʋn n’ye bu eba eyi elɔ kelënë, bu ntɔnë bá elɔ kë bá emʋn kɔ ekólo kelë. Fɛ bu ntɛnɩ mɩnɛn, ebë eɔsɛ eghɛghɛ bu je ece kelë, ebë ekpa eɔsɛ ebɔ fotonë elë lɛ kelë lɛ ɲí aʋn-nkpɔnë ece kelë mici jɔghɔ. Àlɛ́ enë ehɔ kelë bu jɛelë jɛelë mici jɔghɔ, enë ekpa eghɛghɛ bu ece kelë kolo ghënë, kë bá emʋn n’ye elë edi kelë akɔnda. Bu ntɔnë bá elɔ elë lɛ kelë lɛ ncɔcɔnë bá eshe eyɛsɛ. Àlɛ́ enë elɛ bunë ebë eɔsɛ elɛ álɛ ebë eya n’ye eyɛ́opu elë shikwaghɩnelë sɛnë, bu ntɔnë bá eboka kelë, álɛ kebë emʋn n’ye ekólo kelë tete.

¹⁵ Elë éhɛ Ana jɔ je. Në lɛ́ elë nɔnjɛ yighɔnë ehʋn-oo Armeni. Wɔ́wɔ́, në lɛ në shikwaghɩnelë lɛ kë ebɔ cibɩ enʋn aʋn-nkpɔ anivɛrsɛrë cibɩ ghë lɛ fɛtë nfre nfre cibɩ ghë lɛ. N’ye Ana bá káci Ʒoova Adashɛghonë, në shikwaghɩnelë ríe n’ye në ghe ekpa ghe ebɔ cibɩ ghe enʋn alɛ kelë lɛ n’ye. Opu kpa jí kelë noo kë dí akɔnda n’ye Ʒoova adashɛghonë në kácinë, bá elɔ oohʋn bá ekpɛkpɛ elɔ në. ?Mabu Ana lɛ́ álɛ opu ghe ekpa ghe eji kelë n’ye wué? Në hɛ́ kɔ: “Më ebɔ më oohʋn jɔ eka edi kelë, më ekpa ebɔ bunë më elɛnë jɔ eka edi kelë. Më elɛlɛ kelë më ereni gbo, më ekpa ebɔ më cɛwuelë eya kelë.” ?Mabu bu ntɔnë sé é? Në kpa hɛ́ kɔ: “Më shikwaghɩnelë jɔghɔ kë mʋn më cɛwunelë afannga nhɛn. N’yonë sɛ egba kelë shi àlɛ́ kelë lɛ më cɛwunelë lɛ anʋn. Më shikwaghɩ fannga nhɛn kë wú n’ye më nʋn sɛyɛyɛ ghë, opu ghe kpa ghe ji kelë n’ye.”

16. ?Élé Ʒezi bá yá nɔnjɛ Ʒakë n’ye në dí ëë akɔnda é? (Kpɩ bunë kë ghɛ́ghɛ dá agbanë oghoshi n’yonë esë.)

¹⁶ Ya kelë n’ye fë edi kelë oohʋnnë akɔnda. N’ye Ʒezi bá píe rɔ ghë púlɛnë, në yá n’ye në dí nɔnjɛ Ʒakë akɔnda. Në yí wú ëë, ë në lɛ́ ëë mbë (1 Cor. 15:7). Ʒezi gha damë gha káka bà gha píeji Ʒakë ghë. Di akɔnda wu n’ye bu ntɔnë bá cí Ʒakë aba. Jɔnë kë dídinë, lɔ́ Ʒakë mʋ́n yɛsɛ n’ye Ʒezi ëë lɛ́ Mesinë. Bɛtɛɛ, agheci Ʒakë bóka ëë shikwaghɩ kalanë gbe, ë kelë esë kë mʋn kɔ Ʒezi ëë lɛ́ Mesinë.b—Actes 1:14.

17. ?Élé ebë eba eɔsɛ ekpʋ jɔnë nʋn Romains 12:15 ghënë é? (Kpɩ fotonë esë.)

¹⁷ Ka Romains 12:15. Cibɩ apʋpʋ lɛ cibɩ ayɔghɔ lɛ bë eɔsɛ efɩ elë shikwaghɩnelë oohʋn ghë. Àlɛ́ enë eya elë shikwaghɩnelë n’ye elë edi kelë akɔnda cibɩ ntɔnelë ghënë, bu ntɔnë bë eɔsɛ eboka kelë álɛ kebë epetè akɔndanë kë edi elë sɛnë.c Fɛ bu ntɛnɩ mɩnɛn, àlɛ́ elë shikwagho nkpɔ ahʋn jɛnë, ebë eɔsɛ ece ëë bà orù, ebë ekpa eɔsɛ ehɔ ëë bu je eya ëë n’ye elë esë sɛ eyɛyɛ elë. Àlɛ́ kɔ́ elë shikwagho nkpɔ ghɩ rɔ́ ëë o, agheci ebë eɔsɛ ehɛ jɔ je enini ëë opu shi, agheci esë, ebë eɔsɛ eghɛghɛ jɔ je ece ëë enini ëë opu shi, ebë ekpa eɔsɛ elɛ bu fuɔ esë eboka ëë. Lapɔ esë, elë élɛlɛ kelë cinngrafë ghë, elë éyi edagha kelë; elë élɛ bu ntɔnë edɔ àlɛ́ kë anʋn cibɩ kpɛɛkpɛ ghë.

18. ?Élé ebë eba eɔsɛ eyɔyɔ Ʒezi ejitigho Andre é?

¹⁸ Bɔ Ʒoova Adashɛghɩ fuɔ ya kelë. N’ye Andre bá wú kɔ Ʒezi ëë lɛ́ Mesinë, në nɛ́obu yí hɛ́ nɔnjɛ Piɛrë álɛ bë eyi ewu Ʒezi (Jean 1:​40-42). Elë esë ebë eɔsɛ elɛ bu nkpɔkpɔnë elɔ elë shikwaghɩnë kë ghe sʋ Ʒoova wunë. Fɛ bu ntɛnɩ mɩnɛn, ebë eɔsɛ elɛlɛ kelë elë jɛmɛnnelë ghë, ebë ekpa eɔsɛ elɛlɛ kelë álɛ elë lɛ kelë lɛ elë cɛwuelë lɛ ebë efu aʋn-nkpɔ edi bu. Bu ntɔnë bá elɔ kë bá emʋn n’ye Ʒoova Adashɛghɩnelë kë nʋn fɛ ngiki powu mɩnɛn, kë kpa yɛ́opu.

19. ?Àlɛ́ bɔ́bɔ́ elë shikwaghɩnelë kë gha mʋn bunë ghëwu elë ghe vivi n’ye elë lɛ kelë lɛ bë elɛ bu jɔghɔ wunë, élé ebë eba ebɔ kelë é? (1 Pierre 3:15.)

¹⁹ Ka 1 Pierre 3:15. Agheci elë shikwaghɩnelë kë ghe mʋn bunë ghëwu elë ghe disʋ n’ye elë lɛ kelë lɛ bë elɛ bu jɔghɔnë. Ese opuyɛ bunë elë elɛ elɔ kelënë lɛ, ghɩnë elë ewu kelënë lɛnë, kë ghe epa ëë aɛn wu. Agbate, elë lɛ kelë lɛ ghe di fɛtë aʋn-nkpɔ, elë ghe kpa ghe lɛ oo-bu jɔghɔnë kë elɛnë wo, ese, àlɛ́ enë elele mɛnsɩ ebɔ cibɩ enʋn alɛ kelë lɛnë, bu ntɔnë bë eɔsɛ eyɛyɛ kelë sɛ. Fɛ bu ntɛnɩ mɩnɛn, ebë eɔsɛ eyi edagha kelë, elë lɛ kelë lɛ bë eɔsɛ edi bu aʋn-nkpɔ, ebë ekpa eɔsɛ ehɔ kelë bu mici jɔghɔ.

GHA ÉKAKA BÀ, JÌ NTƖ N’YE MICI NKPƆ FË SHIKWAGHƖNELË KEBË EƆSƐ ESƲ ƷOOVA

20. ?Mabughëwu Ʒakë jɔnë ele elë ndɔnʋn é?

²⁰ N’ye Ʒezi në eba edi në Ofo jumannë eshi n’yenë, Ʒakë gha káci Ʒezi ejitigho wo, ese bɛtɛɛ ë Ʒakë gbɔ káci në ejitigho (Gal. 1:​18, 19; 2:9). Bu nfre nfrenë Ʒezi yáya, n’ye në bá nʋn eshi n’yenë, Ʒakë ɲí bu fannga nhɛn shi ëë ghë. Fɛ bu ntɛnɩ mɩnɛn, Ofo ghʋ́ në ghë ghɛ́ghɛ Biblë nakwa nkpɔ. Nakwa ntɔnë ghë, në hɛ́ mbënë Ʒezi gbágbashi faɲi nkpɔ ngborunë jɔ.d

21. ?Mabughëwu ebë ejì ntɩ n’ye elë shikwaghɩnë kë ghe sʋ Ʒoova wunë, mici nkpɔ kebë eɔsɛ edisʋ esʋ ëë é?

²¹ Elë elele mɛnsɩ eboka elë shikwaghɩnë kë ghe sʋ Ʒoova wunë kʋra ese, agheci kë ghe edisʋ ghe ebɔ nahɔnrɛnë. Agheci esë, kolo bunë elë elɛ elɔ kelënë ghe eci kelë aba. ?Ese mabughëwu elë gha ékaka bà wué? Noo àlɛ́ enë elɛ kolo bu elɔ kelë eyinë, elë eyɔyɔ elë Ofo Ʒoova lɛ Jɛ Ʒezi lɛ (Luc 6:​33, 36). Në eyi ngbeɲi, agheci fù yɔghɔnë elë etanë bë eɔsɛ eci kelë aba, bë eɔsɛ elɔ kebë eru epetè. Bu nfre nfrenë eboepi yáya kelë Ʒoova sɛnë, bë eɔsɛ eshu mici nkpɔ, kebë eghagha kwapowu ghë. Àlɛ́ elë gha kaka bà kelë sɛ wunë, agheci kelë aghɔ kë bá edisʋ ecɛ elë ghë álɛ ebë esʋ Ʒoova aʋn-nkpɔ!