Ngbɔjɛelë lɛ́ “Ʒoova aja bu”

?FË AKƆNDA ghë, aja bu bë eɔsɛ elɛ bu nkpɔca é? Aja bunë, lɛ́ bu yɔghɔ nkpɔnë shikwagho nkpɔ ebɔ eba ëë shikwaghɩ shi. Bu ntɔnë bë eɔsɛ elɛ shigha, bë eɔsɛ elɛ kpà, bë eɔsɛ elɛ aʋn, bë kpa eɔsɛ elɛ bu yɔghɔ fuɔnë ɔɔ alɔ shikwanë ghë. N’ye aja bunë aba anʋnnë powu o, fë mʋn kɔ lɛ́ bunë ɔɔ alɔ, óó fë édamë ece ëë aɛn ghë tete.

Biblënë eya n’ye Ʒoova ebɔ ‘aja bu yɔghɔ nkpɔ elɔ jɛelë, aja bu ntɔnë ëë lɛ́ ngbɔjɛelë’ (Ps. 127:3). Kretiɛnghɩnë kë kolo Ʒoovanë, kë ewu kelë jɛelënë fɛ bu yɔghɔnë kelë Shìnë nʋn oforunë hɔ́ kelë mɩnɛn. N’yonë kë elɛ bunë kebë eɔsɛ elɛ, álɛ kebë elɔ kelë jɛelënë bunë emian kelë, kebë elɔ sɛ bë eyɛ kelë, kebë enʋn sɛyɛyɛ ghë, kelë lɛ Ʒoova lɛ bë ekpa edi cɛwu yɔghɔ.

Ese amɛn, n’ye shìelë jɔghɔ eba ebɔ kelë jɛelënë, eya n’ye ke ghe wu kelë jɛelënë fɛ aja bunë Ofo lɔ́ kelë mɩnɛn (Is. 49:15; 2 Tim. 3:​1-3). Kelë aghɔ esë kë evivi n’ye kebë ece kelë jɛelënë aɛn ghë, ese bu nfre nfre ghëwu ekpɛkpɛ elɔ kelë n’ye kebë elɛ bu ntɔnë. ?N’yonë, bu nfre nfre nkpɔca ghëwu ekpɛkpɛ elɔ shìelë n’ye kebë ece kelë jɛelënelë aɛn ghë é? ?Élé Ʒoova eba evivi n’ye shìelë bë eba ebɔ kelë jɛelënelë é? ?Élé shìelënë kë lɛ́ kretiɛnnë kebë eba elɛ, álɛ kebë eta kelë jɛelënë eyɛsɛ é?

BUNË GHËWU EKPƐKPƐ ELƆ SHÌELË

• Shikwaghɩ lɛ cɛwuelë lɛ bë eɔsɛ emianmian shìelë bë elɛ bu nkpɔ. Oo jɔghɔ ghë, àlɛ́ yikpe nkpɔ lɛ ya lɛ kë ahʋnhʋn jɛelë adɔnë, ë kelë ooghɩnë kë egbɔ ewu kelë ghɩ. Bu ntɔnë ghëwu ëë shìelë jɔghɔ bë eɔsɛ ehʋnhʋn jɛelë edɔ àlɛ́ bɔ́bɔ́ kë gha ɔɔsɛ kebë ece kelë aɛn ghë, noo ntɔnë ëë kelë shikwaghɩ lɛ, kelë cɛwuelë lɛ kë evivi.

• Kelë sɛhɔ cibɩnë eji kelë opu. Oo jɔghɔ ghë, ngbɔjɛelë erɔ edɔ noo kë ghe di bu ghe yɛ, orogba dɔ́, dɔtɔrë esë gha dɔ́. Bu ntɔnë ghëwu ëë shìelë jɔghɔ ehʋnhʋn jɛelë edɔ, álɛ kelë jɛelënë jɔghɔ arɔnë, aghɔ bë eɔsɛ enʋnghë mɩɩ kebë edɔdɔomu. Oo ntɛnɩ ghë esë óó gufrëmɔndɔnelë gha bába bu álɛ kebë ece ngiki ahɔhɔnelë aɛn ghë wunë, shìelë agheci ehʋnhʋn jɛelë edɔ álɛ kelë sɛhɔ ghënë, kelë jɛelë bë eɔsɛ ekpɩ kelë eyɛsɛ.

• Ekpɛkpɛ elɔ shìelë n’ye kebë ewu bunë bë elɔ kë ghe ehʋnhʋn jɛelë ghe edɔ. Bunë bë eɔsɛ elɔ shìelë ghe ehʋnhʋn jɛelë ghe edɔ fɛ pililë lɛ ɛnplan lɛ mɩnɛnnë, ekpɛkpɛ elɔ kelë n’ye kebë ewu bu ntɔnelë, noo agheci bu ntɔnelë ghe ba nhɛn ghe nʋn kelë oonë ghë, agheci esë nʋnghë esë ekpɛkpɛ alɔ edɔ. Lapɔ esë, shìelë jɔghɔ erie, noo kë edi akɔnda n’ye bunë bë elɔ kë ghe ehʋnhʋn jɛelë ghe edɔ wunë, bë eɔsɛ ele kelë orogba sɛ.a

?MABU ƷOOVA EVIVI N’YE SHÌELË BË ELƐ ELƆ KELË JƐELË É?

Kebë elɔ kelë jɛelë bunë emian kelënë. Ʒoova evivi n’ye shìelë bë elele mɛnsɩ elɔ kelë ngbɔjɛelënelë powu budibu lɛ, talɛ lɛ, shirɛ-ku lɛ. Ʒoova ekpa evivi n’ye shìelë bë eyaya kelë jɛelënelë bu. N’yonë, gha ba gha yɛ n’ye shìelënë kë lɛ́ kretiɛnnë, kebë ece kelë jɛelë eba epi ɛntɛrna ghë. Ese kelë jɛelënelë bë enʋn kelë sɛ edɔomu, álɛ kebë eɔsɛ ehɔhɔ bunë bë eboka kelë oohʋn ghë, kelë shìelënelë sɛ. Lapɔ esë, shìelë bë ebɔ cibɩ eda kelë jɛelënelë sɛ, álɛ ngbɔjɛelënë bë emʋn n’ye kelë shìnelë kolo kelë, kë ekpa ebidi kelë shi. Bu ntɔnë gha lɛ́ ëë eshi ëë lɛ́ n’ye, Ʒoova evivi n’ye shìelë bë eɔ shigha edɔ, álɛ kebë egbɔ eɔsɛ elɛ bu ntɔnelë wo. Fɛ bu ntɛnɩ mɩnɛn, shìelënë Ʒoova nɩ́ bɔ́ álɛ kebë ekpɩ në Jɛnë në kolo dɔnë, kë gha ɔɔ shigha gha dɔ́; ese kë gha lɛ́ sejighɩ wu, kë léle mɛnsɩ dí juman álɛ kebë eɔsɛ ece jɛnë aɛn ghë.—Mat. 13:​55, 56; Luc 2:24.

Kpe Biblë mbratishinë bë eɔsɛ eboka eɲë: “Teteghë, yiki bë ekpɩ ëë ngiki, ese ëë shikwaghɩnë ëë bë ekpɩ eyɛsɛ edɔ tete. Ghɩnë ghe lɛ́ bu ntɔnë wunë cí ëë ntɩjinë, ghɩnë gha ɔɔ ntɩji wunë kpa lɛ́ amàn she ëë.”—1 Tim. 5:8.

Ʒoova mʋn n’ye àlɛ́ shíelë në ehɔsɛ eyinë, bayɛ n’ye jɛelë bë eboka kelë. N’ye jɛelë bë eɔsɛ eba elɛ bu ntɔnë ëë nkpɔ ëë lɛ́ n’ye, kebë elɔ kelë bunë emian kelënë. Kë në eba nhɛn elɛnë, kë eya n’ye kë ele kelë shìelë eyi fɛ n’ye Biblënë eba eya mɩnɛn (Ex. 20:12; 1 Tim. 5:4). Ese, gha lɛ́ eci ee bunë kelë jɛelënë bë eɔsɛ elɛ elɔ kelënë ghëwu ëë kebë ece kelë aɛn ghë wo. Àlɛ́ shìelë në ece kelë jɛelë aɛn ghë, noo kë mʋn kɔ juman ntɔnë ëë Ʒoova bɔ́ lé kelë mërɩnë, bu ntɔnë eyɛyɛ Ʒoova sɛ.—2 Cor. 12:14.

Kebë ebɔ Ʒoova jɔ eyaya kelë jɛelë. Juman fuɔnë Ʒoova bɔ́ lé shìelë mërɩnë, ëë lɛ́ n’ye kebë ebɔ Ʒoova jɔ eyaya kelë jɛelë, álɛ kebë ekolo Ʒoova, kebë ekpa esʋ ëë. Ʒoova aɛn ghënë, bu ntɔnë ëë lɛ́ juman gbɔ tetenë shìelë bë edi eta kelë jɛelë.—Deut. 6:​6, 7.

Kpe Biblë mbratishinë bë eɔsɛ eboka eɲë: “Shìelë, ébɔ jɔnë Ʒoova eonë lɛ, ëë mbratishinelë lɛ eyaya ‘eɲë jɛelë’ n’ye kebë eba ehʋn-oo.”—Éph. 6:4.

ƷOOVA EVIVI N’YE BË EBOKA EƝË ÁLƐ EƝË ETA EƝË JƐELËNË SƐYƐYƐ GHË

Édi jɛelë evienë eɲë éɔsɛ eɔ ngbeɲi gbonë akɔnda ebashi. Àlɛ́ eɲë avivi n’ye eɲë ehʋnhʋn jɛelënë, édi n’ye eɲë eba ekpɩ kelënë akɔnda ebashi. ?Fɛ bu ntɛnɩ mɩnɛn, àlɛ́ eɲë ahʋnhʋn jɛelë adɔnë, eɲá eɔsɛ elɔ kelë bu kë bá edi an? ?Eɲá eɔsɛ elɔ kelë talɛ kë bá ewɔ an? ?Eɲá eɔsɛ eyaya kelë powu bu, eɲá ekpa eɔsɛ ece kelë powu nakwatɩ an? Àlɛ́ eɲë awu kɔ eɲë ghe eɔsɛ wunë, eɲë éɔsɛ edidi jɔ àlɛ́ eɲë ewu jɛelë evienë eɲë éɔsɛ eɔ, óó eɲë éɔsɛ ece kelë aɛn ghë fɛ n’ye Ʒoova ba vivi n’ye eɲë éba elɛnë mɩnɛn (Eccl. 9:11).

Kpe Biblë mbratishinë bë eɔsɛ eboka eɲë: “Teteghë, ghɩnë eba aɛn eshi elɛ bu cɛɛ cɛɛnë, ee bunë evivi n’ye bë elɛnë epɔ edighë. Ese aghɩnë kë etɛsɛ elɛ bunë, kë bá edi yalɛ.”—Prov. 21:5.

“?Ghɩnë avivi n’ye bë elɛ etaʒënë, mëkɔ bë esoeshi eɲi shighanë bë esɔ elɛ aʋn ntɔnë eyimbu se, álɛ bë ewu kɔ́ shighanë pi álɛ bë ebɔ elɛ aʋnnë erere o?”—Luc 14:28.

Ébɔ Ʒoova jumannë eboepi eɲë shikwanë ghë. Shìelë, ébɔ Ʒoova sʋnë eboepi eɲë shikwanë ghë. Àlɛ́ eɲë ɔɔ jɛelë dádanë, eboka kelë powu álɛ kebë ekolo Ʒoova. Àlɛ́ eɲë ayi jɛmɛnnë, éboka kelë álɛ kebë eje rɔkɔ shi eyɛsɛ. Éba mici álɛ eɲë élɛ eɲë shikwa ofosʋnë gbai powu. Ékpa eyaya eɲë jɛelë n’ye kebë eba eɔsɛ eka Ofo nda. Eɲë gha édi akɔnda n’ye eɲë jɛelë ngɩmɛnnelë lɛ eɲë shikwaghɩ lɛ ëë kebë edi juman ntɔnelë elɔ eɲë wo; eɲë ëë eɲë édi juman ntɔnelë. Álɛ eɲë éta eɲë jɛelë mɩɩ kebë ekolo Ʒoovanë, gha rɛeshi wo, ebɔ cibɩ, mɛnsɩ lele kpa nʋn ëë ghë, ese shiyɔ fannga nhɛn esë kpa nʋn ëë ghë.

Kpe Biblë mbratishinë bë eɔsɛ eboka eɲë: “Gha ɔɔ bu fuɔnë eyɛyɛ më sɛ edɔ eshe bu ntɛnɩ: n’ye më éce kɔ më jɛelënë eɲi nahɔnrɛnë shi eyi kelë oohʋn ghë.”—3 Jean 4.b

Éjì Ʒoova ntɩ. Àlɛ́ kɔ́ pëlɛ ëë eɲë evivi n’ye eɲë eɔ jɛelë o, kɔ́ eɲë ɔɔ jɛelë dáda o, émʋn eyɛsɛ n’ye, Ʒoova mbratishinë eya n’ye shìelë bë eba eta kelë jɛelënë, yɛsɛ she oo bunë eya n’ye ngiki bë eba eta kelë jɛelënë.

Àlɛ́ eɲë adi akɔnda óó eɲë anɩ abɔ n’ye eɲë ghe ehʋnhʋn jɛelë ghe edɔ wunë, opu gha éji eɲë wo, émʋn kɔ eɲë sɛhɔ ghënë, Ʒoova bá eboka eɲë, bá elɔ eɲë bunë bá emian eɲënë. Àlɛ́ bɔ́bɔ́ ngiki eshu eɲë rupu álɛ eɲë ehʋnhʋn jɛelë edɔ, álɛ eɲë sɛhɔ ghë kebë ekpɩ eɲënë, eɲë gha ékaka bà, érishi ekpɛkpɛ akɔndadi ntɔnë ngbeɲi. Eɲë gha éhɛ eɲë esë kɔ, àlɛ́ eɲë gha hʋnhʋn jɛelë gha dɔ wunë, eɲë sɛhɔ ghënë, ghɩʋn ghe enʋn n’yo álɛ bë ekpɩ eɲë wo. Ʒoova hɛ́ báshi kɔ ná ece eɲë aɛn ghë, ne ghe di mpu wu tata.—Jos. 23:14.

Kpe Biblë mbratishi nfre nfrenë bë eɔsɛ eboka eɲë: “Fë oghorumɔnnë powu ghë, bɔ fë ntɩji ba Ʒoova ghë, gha éji fë mpʋmʋnnë ntɩ. Di në akɔnda bunë fë elɛnë powu ghë, álɛ në élɔ fë shigbënë bë ebɩ.”—Prov. 3:​5, 6.

“Píe më jeje ghë mɩɩ shú më sɛhɔ ghë, më gha boepi gha wú n’ye ghɩnë sheghënë, Ofo ɲá ëë shi, më gha boepi gha wú n’ye ëë jɛelënë kë eviɛ mpʋnë kebë edi.”—Ps. 37:25.

“N’yonë, éboepi eviɛ Ofo Shibanë lɛ Ofo bunë sheghënë lɛ eyi se, álɛ kebë ebɔ bu kalanë gbe powu ecɛ eɲë ghë.”—Mat. 6:33.

Ngbɔjɛelë damë lɛ́ bu ayɔghɔnë Ʒoova bɔ́ lé shìelë mërɩ. Àlɛ́ shìelë në ece kelë jɛelënelë aɛn ghë fɛ n’ye Ʒoova ba vivinë mɩnɛnnë, bu ntɔnë eyɛyɛ në sɛ tete! N’yonë, álɛ kebë eɔsɛ elɛ bu ntɔnë, bayɛ n’ye kebë edi akɔnda ewu jɛelë evienë kebë eɔsɛ ehʋn, kebë ekpa ekpʋ Ʒoova mbratishinë eya n’ye shìelë bë eba eta kelë jɛelënë eshe oo bunë ngiki eɲishi jɛ-ta jɔnë ghënë. Lapɔ esë, kebë ebɔ kolo ghë elɔ kelë jɛelënë bunë emian kelënë, kebë elɔ kelë jɛelënelë bë enʋn sɛyɛyɛ ghë, kebë ekolo Ʒoova, kebë ekpa esʋ ëë. Àlɛ́ shìelë në eba nhɛn elɛ bunë, kë eya n’ye kelë jɛelënë kë lɛ́ “aja bunë Ʒoova hɔ́ kelë” óó ɔɔ alɔ kelë aɛn.