Ofojɔhɛ omuojɛnelë damë lɛ́ bu ayɔghɔ tete

1-2. ?Élé nɔnjɛelë fannga nhɛn eba ewu ofojɔhɛ omuojɛnë nɔnjɛelënelë bábanë é?

?MÍCÍNË kë hɛ́ fë kɔ fë káci ofojɔhɛghonë, fë eghagha ëë ghë wú? Sɛ yɛ́yɛ fë tete! Mící ntɔnë, Ʒoova sʋghɩnë kë ele ëë eyinë, fë ka hʋ́n-wá kelë omuo gbɔnë ghë (Ps. 148:​1, 2, 12, 13). Ese mící ntɔnë esë, agheci ofokwa ngɩmɛnnelë ka bɔ́ fë lé omuojɛ nkpɔ ghë. Agheci eɲë gha dɔ́ omuojɛ ntɔnë ghë. Omuojɛ ntɔnë ëë lɛ́ ofojɔhɛ omuojɛnë. Jumannë ofojɔhɛ omuojɛnelë edinë elɔ elë eɔsɛ eka Ofo Shiba ndanë “eshipatanë powu ghë.”—Mat. 24:14.

² ?Élé fë eba ewu ofojɔhɛ omuojɛnë Ʒoova omuonë bábanë é? Elë nɔnjɛ yighɔ nkpɔ di Wɛndi,a në hɛ́ kɔ: “Bu ntɔnë bóka më dɔ́ tete Ofo ndaka jumannë ghë. Nɔnjɛelënë më lɛ kelë lɛ nʋn omuojɛnë ghënë, kë yáya më n’ye më éba eɔsɛ eka nda eyɛsɛ, n’ye më éba eyaya ngiki bu eyɛsɛ. Kë yá më bu nfre nfrenë më éɔsɛ elɛ Ofo shigbënë ghë, kë kpa bóka më, ë më ɔɔsɛ lɛ́ bu ntɔnelë. Më kpa ɔɔsɛ wú cɛwuelë ayɔghɔ tete. Më wú bu ayɔghɔ ntɔnelë kolo bunë nɔnjɛelënelë bábanë ghëwu.” Nɔnjɛ yikpe nkpɔ di Rishë, në hɛ́ kɔ: “Ofojɔhɛ omuojɛ aɛnmimigho jumannë më edinë, më aɛn ghë, lɛ́ juman yɔghɔ tete. Agbate ofojɔhɛgho nkpɔ bë eɔsɛ eboka yiki nkpɔ mɩɩ kebë ewɔ ëë ji o, ese ofojɔhɛ omuojɛ aɛnmimighonë ëë bë eɔsɛ eboka yiki ntɔnë eyɛsɛ bu nfre nfre ghë, agbʋʋn fannga nhɛn ghë.” Elë nɔnjɛ yighɔ nkpɔ di Dina, në esë në hɛ́ kɔ: “Ofojɔhɛ omuojɛnë nɔnjɛelënelë bábanë damë lɛ́ bu yɔghɔ tete. Më ewu omuojɛnë më nʋnghënë fɛ më shikwa mɩnɛn.”

3. ?Mabu ebá ewu mbë órò ntɛnɩ ghë é?

³ Mbë órò ntɛnɩ ghënë, ebá eboepi ewu jumannë nɔnjɛnë emimi ofojɔhɛ omuo jɛnë aɛnnë lɛ ëë bokaghonë lɛ edinë, alɛ n’ye kë eba ekpɩ nɔnjɛelënë kë nʋn kelë omuojɛnë ghënë lɛ. Eji ee ghënë, ebá ewu bunë elë powu ebë eɔsɛ elɛ álɛ ebë etu ofojɔhɛ omuojɛnë enʋ́nghënë àkpa. Rereghënë, ebá ewu ayɔghɔnë ebë eɔsɛ ewu elë omuojɛnë ghë noo lɛ́ kolo bunë nɔnjɛelënelë bába.

JUMANNË OFOJƆHƐ OMUOJƐ AƐNMIMIGHONË LƐ ËË BOKAGHONË LƐ EDI

4. (1) ?Juman nkpɔca ofojɔhɛ omuojɛ aɛnmimighonë edi é? (2) ?Élé në eba ekpɩ ofojɔhɛghɩnë kë nʋn në omuojɛnë ghënë é? (Kpɩ kare ntɛnɩ: “Jɔo ayɔghɔnë ofojɔhɛ omuojɛ aɛnmimighonë bë ekpʋ.”)

⁴ Ofokwa ghɩmɛnb nkpɔ ëë elɛ ofojɔhɛ omuojɛ aɛnmimighonë. Ofokwa ngɩmɛnnelë powu ëë kë enɩ ëë álɛ bë eboka nɔnjɛelënë kë nʋn në omuojɛnë ghënë, álɛ kebë edɔomu eyɛsɛ Ofo shigbënë ghë. ?Élé në eba elɛ bu ntɔnë é? Epidɛghë, në eda nɔnjɛelënë kë nʋn në omuojɛnë ghënë powu sɛ ayɔghɔ nhɛn (Prov. 27:23). Noo në kolo kelë, në ele kelë aɛn ghënë, në eda kelë sɛ álɛ në émʋn n’ye bu eba eyi elɔ kelë oohʋn ghë. N’yonë, në eɔsɛ eghʋ̀ Ofo Mbënë ghë ele kelë ndɔnʋn, në eɔsɛ eya kelë n’ye në kolo kelë, në eɔsɛ elɛ bu etu kelë àkpa (Prov. 12:25; Is. 32:2; Jacq. 2:​15-17). Aɲʋnghë, në eboka ofojɔhɛghɩnelë powu álɛ kebë eka Ofo ndanë edɔ. Fɛ bu ntɛnɩ mɩnɛn, në ebaba bu álɛ kebë eɔsɛ eka ndanë eyɛsɛ. Në ekpa ebɔ mɛnsɩ lɛ ebëlɛgba lɛ enʋn ngbeɲi ndakanë ghë. Gbainë ëë rerekunë ghënë ëë në elɛ bu ntɔnë edɔ. Lapɔ esë, në lɛ kelë owu-nkpɔ nkpɔ lɛ eka nda aʋn-nkpɔ álɛ në éɔsɛ ele kelë ndɔnʋn, në ékpa eɔsɛ eyaya kelë bu Ofo ndaka jumannë ghë. Micinë në gha ɔɔsɛ në ésɔ eka nda alɛ omuojɛnë lɛ wunë, në ebaba bu álɛ kɔ́ në bokaghonë o, kɔ́ nɔnjɛ yikpe fuɔnë mʋn bulɛ ndaka jumannë ghënë o, bë enʋn n’yo álɛ bë emimi omuojɛnë aɛn. Arɩghë, në eboka nɔnjɛelë eyikpenë kë wɔ́ kelë jinë álɛ kebë eɔsɛ edi ofokwa juman nfre nfre (1 Tim. 3:1). Fɛ bu ntɛnɩ mɩnɛn, në eboka kelë álɛ kebë eɔsɛ ekaci ofokwa bokaghɩ lɛ ofokwa ngɩmɛn lɛ. N’yonë, në ece kelë bà orù, në eghʋ̀ Ofo Mbënë ghë eo kelë jɔ, në ekpa eyaya kelë bu eyi. Jumannë ghɩnë emimi ofojɔhɛ omuojɛnë aɛnnë edinë gha lɛ́ bu jɛ. N’yonë, nɔnjɛ yikpenë ofokwa ngɩmɛnnelë powu bá enɩ ebɔ juman ntɔnë ghënë, bë elɛ ofokwa ghɩmɛnnë pi juman ntɔnë ghë tete.

5. ?Nɔnjɛelënë kë emimi ofojɔhɛ omuojɛ aɛnnë, mabughëwu ekpɛkpɛ elɔ kelë aghɔ n’ye kebë edi kelë jumannë é?

⁵ Nɔnjɛelënë kë emimi ofojɔhɛ omuojɛnelë aɛnnë, bë eɔsɛ ekpɛkpɛ elɔ kelë n’ye kebë ece nɔnjɛelënelë aɛn ghë eyɛsɛ. Elë nɔnjɛ yikpe nkpɔ di Jɔrgë, në nʋn Alëmaɲë, në emimi ofojɔhɛ omuojɛ nkpɔ aɛn. Fɛ ofokwa ngɩmɛn fannga nhɛn mɩnɛn, në esë ofokwa juman nfre nfre nʋn në mërɩ. Kpe jɔnë në hɛ́: “Álɛ fë ébɔ fë cibɩnë aɛnshiji ghë edi ofokwa juman nfre nfenë nʋnnʋn fë mërɩnë eyɛsɛnë, gha rɛeshi. Më hɛ́ më esë kɔ nɔnjɛelënë kë nʋn më ofojɔhɛ omuojɛnë ghënë, më lɛ kelë owu-nkpɔ nkpɔ lɛ bë edidi jɔ. Ese ekpɛkpɛ elɔ më n’ye më élɛ bu ntɔnë.” Ofokwa ghɩmɛn nkpɔ esë di Abɛlë, në ɔɔ agbʋʋn 70, në nʋn Uganda oonë ghë. Kpe jɔnë në hɛ́: “Ofokwa ngɩmɛn lɛ ofokwa bokaghɩ lɛ gha dɔ́ joʋn elë ofokwanë ghë. N’yonë, ofojɔhɛ omuojɛ nkpɔ ghënë, ofojɔhɛghɩnelë edɔ tete. Bu ntɔnë elɔ ekpɛkpɛ elɔ më n’ye më lɛ kelë owu-nkpɔ nkpɔ lɛ bë edi juman aʋn-kpɔ, më éle kelë ndɔnʋn fɛ n’ye më bá vívinë mɩnɛn.” Ofokwa ghɩmɛn nkpɔ esë di Obɛdë, në nʋn Sirinamë, në hɛ́ kɔ: “Më kolo n’ye më éyaya nɔnjɛelënelë juman. Ese ebɔ cibɩ, mɛnsɩlele kpa nʋn ëë ghë. Lapɔ esë, gha lɛ́ kpa-nkpɔ n’yo esë ë nɔnjɛelënelë elɛ bu fɛ n’ye fë bá yáya kelënë mɩnɛn. Bu ntɔnelë elɔ jumannë fë éyaya kelënë, fë ghe ce ëë aɛn ghë tete.” ?Mabu bë eɔsɛ eboka ofokwa ngɩmɛnnelë àlɛ́ bu akpɛkpɛ nhɛnnelë aba kelë ngbeɲi é?

6. ?Àlɛ́ ofojɔhɛ omuojɛ nkpɔ ghë, ofojɔhɛghɩnelë gha dɔ́ wunë, élé bu ntɔnë eba eboka nɔnjɛelënë kë emimi omuojɛ ntɔnë aɛnnë é?

⁶ Àlɛ́ aba ayɛnë, nɔnjɛelënë kë nʋn ofojɔhɛ omuojɛ nkpɔ ghënë kë gha édɔ. N’yonë, nɔnjɛelënë kë emimi omuojɛ ntɔnë aɛnnë, kebë eɔsɛ emʋn ofojɔhɛghɩnelë powu eyɛsɛ, kebë ekpa eɔsɛ eboka kelë Ofo shigbënë ghë álɛ kebë erɩ eda Ʒoova sɛ edɔ. ?Ese, àlɛ́ ofokwa ngɩmɛnnelë gha dɔ́ ofokwanë ghë wu ëë é? Àlɛ́ ofokwa ngɩmɛnnelë abɔ nɔnjɛelë fannga nhɛn ale ofojɔhɛ omuojɛ nkpɔ ghënë, nɔnjɛelënë kë emimi omuojɛ ntɔnë aɛnnë, bë ekpɛkpɛ elɔ kelë n’ye kebë edi kelë jumannë eyɛsɛ. N’yonë, ofokwa ngɩmɛnnelë bë eɔsɛ elɛ ofojɔhɛ omuojɛ nfre nfre álɛ kebë ebɔ omuojɛ nkpɔ ele ofokwa bokagho nkpɔ mërɩ mɩɩ bë eshu mici kebë eɔ ofokwa ghɩmɛn fuɔ. Ao, àlɛ́ nɔnjɛelënelë gha dɔ́ ofojɔhɛ omuojɛ nkpɔ ghë wunë, nɔnjɛelënë kë emimi omuojɛ ntɔnë aɛnnë kebë eɔsɛ ebɔ aɛn eba jumannë kebë edinë ghë: Ëë lɛ́ n’ye kebë ekpɩ nɔnjɛelënelë eyɛsɛ Ofo shigbënë ghë.

7. ?Ofokwa ntɛnɩ ghë óó ofokwa ngɩmɛn gha dɔ́ wunë, mabu nɔnjɛelënë kë emimi ofojɔhɛ omuojɛ nkpɔ aɛnnë kebë elɛ álɛ ofojɔhɛghɩnelë bë ewu boka é? (1 Pierre 5:2; kpɩ fotonë esë.)

⁷ Àlɛ́ fë lɛ́ ofojɔhɛ omuojɛ nkpɔ aɛnmimigho óó eɲë ofokwanë ghë ofokwa ngɩmɛn gha dɔ́ wunë, lele mɛnsɩ yaya fë bokaghonë bu ayɔghɔ nhɛn álɛ ëë esë bë eɔsɛ ece Ofo viaɲʋnshinelë aɛn ghë (ka 1 Pierre 5:2). Bɔ juman le ëë mërɩ. Fɛ bu ntɛnɩ mɩnɛn, mici nkpɔ nkpɔ, fë éɔsɛ ehɛ ëë kɔ bë emimi ofojɔhɛ jɛmɛnnë lɛ Ofo ndaka jumannë lɛ aɛn. Fë lɛ ëë lɛ ésɛrɛ Ofo aʋn-nkpɔ álɛ eɲë éwɛsɛ jumannë ofojɔhɛghɩnelë edinë. Àlɛ́ fë avivi n’ye fë éyi edagha nɔnjɛ nkpɔ ele ëë ndɔnʋnnë, fë lɛ fë bokaghonë lɛ éyi. Ese, boepi yaya ëë n’ye juman ntɔnë eba eyi. Eɲë adagha ghɩnë arerenë esë, édidi jɔ ewu n’ye eɲë bá dí jumannë. Fë në eba nhɛn elɛnë, fë bokaghonë bë eɔsɛ ekaci ghɩnë pi álɛ bë emimi ofojɔhɛ omuojɛ nkpɔ aɛn (2 Tim. 2:2). Lapɔ esë, fë éɔsɛ ewu ofojɔhɛghɩnë kë ɔɔ aɛnhɔnë álɛ kebë eboka aghɩnë gbe. Fɛ bu ntɛnɩ mɩnɛn, shigbëfɩghɩnelë lɛ ofojɔhɛghɩnë kë ɔɔ aɛnhɔnë lɛ, kebë eɔsɛ eboka ndakaghɩ puɔpuɔnë lɛ, kelë ntɛnɩ kë gha ɔɔ aɛnhɔ Ofo ndakanë ghë se wunë lɛ. Ofojɔhɛghɩnë ekpɛkpɛ elɔ kelë n’ye kebë ebɔ jɔdidi efɩ ngiki, kë gha mʋn n’ye kebë eba elɛ ghɩdagha lɛ, n’ye kelë lɛ ngiki lɛ bë eba egbagba Biblë shi wunë lɛnë, nɔnjɛelënë ke ɔɔ aɛnhɔ Ofo shigbënë ghënë kë bë eɔsɛ eboka kelë. Pëlɛ, elë éwu bu nfre arɩnë elë powu ebë elɛ álɛ ebë etu elë ofojɔhɛ omuojɛnë àkpa.

BUNË EBË ELƐ ETU ELË OFOJƆHƐ OMUOJƐNË ÀKPA

8. ?Mabu më éɔsɛ elɛ etu më ofojɔhɛ omuojɛnë àkpa é? (Romains 1:12)

⁸ Fë lɛ kelë lɛ éka nda aʋn-nkpɔ. Àlɛ́ fë lɛ nɔnjɛelënë kë nʋn fë ofojɔhɛ omuojɛnë ghënë lɛ në eka nda aʋn-nkpɔnë, bu ntɔnë bá elɔ éɲa “ele eɲë esë ndɔnʋn” (ka Romains 1:12). Àlɛ́ fë lɛ fë omuojɛnë lɛ në eka ndanë aʋn-kpɔnë, bu ntɔnë bë eɔsɛ elɔ sɛ bë eka eɲë, eɲë ékpa eɔsɛ ebidi eɲë esë shi ndakanë ghë. ?Fë jumannë ghëwu, ekpɛkpɛ elɔ fë n’ye fë lɛ fë omuojɛnë lɛ bë eka nda aʋn-nkpɔ wú? Gha érie, fë éɔsɛ eyi ewu fë juman kpashinë álɛ në épetè cibɩnë fë ebɔ edi jumannë. Agheci, jɔnë ná ehɛnë bá eji fë sɛ mɩɩ sɛ bá eyɛyɛ fë (Néh. 2:​4-6). ?Kɔ́ sɛhɔ o, kɔ́ orogba ëë epɛ fë wú? Fë éɔsɛ ewu nɔnjɛnë emimi eɲë omuojɛnë aɛnnë. Ná ebaba bu álɛ fë éghʋ̀ ɛntɛrnɛtë ghë eshe ofojɔhɛ jɛmɛnnë, álɛ fë lɛ nɔnjɛelë jɔghɔ lɛ bë eghɛghɛ nakwa, agheci esë eɲë éghʋ̀ cinngrafë ghë eka nda. Agheci fë lɛ́ kɔ́ cɔsɔghɔje o, kɔ́ ghɔyighɔje o, mɛnsɩ kpa nʋn fë sɛ, kʋra ese ekpɛkpɛ elɔ fë n’ye fë éyi eka nda. ?Àlɛ́ fë omuojɛnë ghë, fë lɛ nɔnjɛ nkpɔ lɛ aba micinë eɲë ébɔ eka ndanë, mëkɔ bá eboka fë o? Agheci esë bayɛ n’ye fë éwɛsɛ fë esë, álɛ fë ébɔ fë cibɩnë aɛnshiji ghë, fë ékpa ebɔ bunë ɔɔ alɔ tetenë eboepi fë oohʋn ghë (Rom. 12:11; Col. 4:5). Mɛnsɩnë fá elele elɛ bunë, bá eboka fë omuojɛnë tete. N’yonë, sɛrɛ Ʒoova álɛ bë eboka fë, noo në éɔsɛ ‘elɔ bu bë egba fë ebëlɛ, në ékpa eɔsɛ ele fë mɛnsɩ álɛ fë élɛ bu.’—Phil. 2:13.

9. ?Mabu ebë elɛ álɛ sɛ bë eka ngiki, kolo bë ekpa enʋn elë ofojɔhɛ omuojɛnë ghë é? (Romains 12:13)

⁹ Tɩ ngiki shi. Àlɛ́ elë omuojɛnë ghë, ‘mici powu enë etɩ ngiki shinë,’ bu ntɔnë bá elɔ sɛ bá eka ngiki, kolo bá ekpa enʋn elë ncɔcɔ (ka Romains 12:13). ?Fë éɔsɛ edisʋ n’ye nɔnjɛelënelë bë ewa eshe ofojɔhɛ jɛmɛnnë fë ereni n’yo wú? Lapɔ esë, ofokwa jɔghɔ ghë, ofojɔhɛ omuojɛnelë ekɛkɛ mici álɛ micinë nɔnjɛ nkpɔ awa agbagba mbë shi kelë ofokwanë ghënë, kebë etɩ ëë shi. Àlɛ́ bɔ́bɔ́ mbëshigbagbaghonë gha wú bà-ghë álɛ kebë enʋn aʋn-nkpɔ wunë, omuojɛnë ngikinelë aghɔ eda esɩsɩ ë kë edi bu aʋn-nkpɔ, kë ekpa ele kelë esë ndɔnʋn. Nɔnjɛ yighɔ nkpɔ di Sara, në lɛ́ shigbëfɩghonë nʋn agha. Në hɛ́ kɔ: “Álɛ më étɩ ngiki shinë, eji më opu tete. N’yonë, më ghe viɛ n’ye më élɛ bu gbɔ emianmian më esë oohʋn. Bunë më élɛ álɛ më éda nɔnjɛelënelë sɛ, më ékpa emʋn kelë eyɛsɛnë, ntɔnë ghë ë më ebɔ aɛn eba, ese gha lɛ́ mpʋnë më éshilanë ghë.” Àlɛ́ elë ofojɔhɛ omuojɛnë ghë, enë etɩ elë esë shi eyɛsɛ kolo ghë fɛ n’ye elɛ́ shikwa nkpɔ mɩnɛnnë, bu ntɔnë bá elɔ ebá edi nɔnjɛelë eyɛsɛ, ebá ekpa erɩ eda Ʒoova sɛ.—Néh. 8:10; Actes 20:35.

10. ?Àlɛ́ elë avivi n’ye ebë ekpa elɛ bu jɔghɔ eyɛsɛ ndaka jumannë ghënë, mabu ebë eɔsɛ elɛ é? (Proverbes 1:5; 27:17; kpɩ fotonë esë.)

¹⁰ Boepi da ngiki sɛ álɛ kebë eboka fë. Àlɛ́ fë në emʋn ofojɔhɛ jumannë di eyɛsɛ eyinë, bu ntɔnë bë eɔsɛ elɔ fë évivi n’ye fë lɛ fë omuojɛ ngikinë lɛ bë eka nda aʋn-nkpɔ. ?N’yonë, ɔɔ bu jɔghɔnë ekpɛkpɛ elɔ fë n’ye fë élɛ ëë eyɛsɛ ndakanë ghë wú? Fë éɔsɛ eda nɔnjɛ nkpɔ sɛ, kɔ́ shigbëfɩgho nkpɔ o, kɔ́ nɔnjɛnë ɔɔ aɛnhɔ ndanë ghënë o, álɛ bë eboka fë (ka Proverbes 1:5; 27:17). ?Ɔɔ bu ntɛnɩ fë eghagha n’ye fë élɛ Ʒoova jumannë ghë wú? Bɔ ëë hɛ ghɩnë emimi ofojɔhɛ omuojɛnë aɛnnë. Bë eɔsɛ eboka fë álɛ fë élɛ bu ntɔnë. Ese fë éɔsɛ ebɔ ëë ehɛ nɔnjɛelë fuɔ esë álɛ kebë eboka fë. Bu ntɔnë ëë elë nɔnjɛ yighɔ nkpɔ lɛ́, àlɛ́ bɔ́bɔ́ aɛnba eɲi ëë edɔ. Në di Ɛfɛrë, në hɛ́ kɔ: “Më yí wú shigbëfɩgho nkpɔ álɛ bë eya më n’ye më éba elɛ bu àlɛ́ më në eyi edagha aghɩnë më lɛ kelë lɛ bá micinë. Nɔnjɛ yighɔ ntɔnë yɛopu kpa ɔɔ kolo. Në bába bu álɛ më lɛ në lɛ bë eɔsɛ eka nda aʋn-nkpɔ edɔ. Në bóka më mɩɩ aghɩnë më eyi edagha kelënë, më lɛ nkpɔ lɛ óo biblëshigbagba órò. Yinë më yí wú ëënë eyɛyɛ më sɛ edɔ tete, noo amɛnnë, më eyi eka ndanë sɛyɛyɛ ghë.” Teteghënë, ɔɔ bu nfre nfrenë ebë eɔsɛ elɛ álɛ ebë etu elë ofojɔhɛ omuojɛnë àkpa.

AYƆGHƆNË FË ÉƆSƐ EWU OFOJƆHƐ OMUOJƐ NKPƆ GHË

11-12. ?Noo fë nʋn ofojɔhɛ omuojɛ nkpɔ ghënë, ayɔghɔ nkpɔca fë éɔsɛ ewu é? Hɛ jɔ nkpɔ gbagba ëë shi.

¹¹ Fë lɛ Ʒoova lɛ cɛwudinë bá ebɔ mɛnsɩ. Noo elë powu enʋ́nnʋn ofojɔhɛ omuojɛelë nfre nfre ghënë, ɔɔ bokanë ebë eɔsɛ ewu Ofo shigbënë ghë. Fɛ bu ntɛnɩ mɩnɛn, nɔnjɛelënë Ʒoova damë kolo kelë dɔ́ óó kë lɛ́ aghayaghɩ lɛ, mpɛtɛ lɛ, ngiki ahɔhɔ lɛnë, ofojɔhɛ omuojɛ ngikinelë bë eɔsɛ ele kelë ndɔnʋn cibɩ kpɛɛkpɛ ghë (1 Thess. 2:8; Jacq. 1:27). Lapɔ esë, noo fë lɛ fë omuojɛnë lɛ eka nda aʋn-nkpɔnë, fë éɔsɛ eghʋ̀ n’yo emʋn Ofo Shiba ndaka juman nfre nfrenë nʋnnʋnghënë. Àlɛ́ kɔ́ fë lɛ́ nɔnjɛ yikpe nkpɔnë, fë omuojɛnë aɛnmimighonë bë eɔsɛ eyaya fë bu, álɛ fë éɔsɛ edi juman nfre nfre fuɔ ofokwanë ghë.—1 Tim. 3:10.

¹² Elë éwu ayɔghɔnë Wɛndinë ebóepi hɛ́ ëë jɔnë wú noo në nʋn ofojɔhɛ omuojɛ nkpɔ ghë. Në hɛ́ kɔ: “Noo më shì gha kolo nahɔnrɛnë wunë, kpɛkpɛ lɔ́ më nɔ̀n n’ye bë eyi edà elë ofojɔhɛ omuojɛnë ghë álɛ kebë eka ndanë aʋn-nkpɔ gbainë ëë rerekunë ghë. Ese më ëë më eɔsɛ eyi, noo më shì lɔ́ më shigbë. N’yonë, nɔnjɛ yighɔ nkpɔ bɔ́ më fɛ ëë cɛwu mɩnɛn, ë më lɛ në lɛ ká nda aʋn-nkpɔ dɔ́ tete. Në lɛ́ shigbëfɩgho, në kpa hɔ́sɛ. Në yáya më n’ye më éba elɛ bu, bu ntɔnë bóka më ofojɔhɛ jumannë ghë lɛ, ofokwanë ghë lɛ. Jɔ ayɔghɔnë elë omuojɛ aɛnmimighonë ghʋ́ Ofo Mbënë ghë óo më eki fannga nhɛnnë, ebise më eghagha ëë, ekpa eboka më eyi.”

13. ?Noo elë lɛ elë omuojɛnë lɛ eo-omu elɛ bu aʋn-nkpɔnë, ayɔghɔ nkpɔca elë ewu é? (Kpɩ fotonë esë.)

¹³ Fë eɔ cɛwuelënë kë kolo fë óó kë ekpa etu fë àkpa. Àlɛ́ elë lɛ nɔnjɛelënë kë nʋn elë omuojɛnë ghënë lɛ ‘në eo-omu’ eka nda aʋn-nkpɔnë, bu ntɔnë elɔ elë lɛ kelë lɛ ncɔcɔnë eda eyɛsɛ (Phil. 1:27). Nɔnjɛelënë aɛnba eɲi kelë edɔ, sɛ ghe gba kelë shi àlɛ́ kë anʋn ooya ncɔcɔnë, emɛn elɔ kelë n’ye kebë eɲi nɔnjɛelënë kë nʋn kelë omuojɛnë ghënë cɛwu, noo kë gha dɔ́ (2 Cor. 6:13). Lapɔ esë, cɛwuelënë elë eɲi elë omuojɛnë ghënë, kë ekoko elë, kë epɔ etu elë àkpa àlɛ́ elë aja orogba, àlɛ́ akɔnda adɔ ashe elë, àlɛ́ elë shikwagho nkpɔ acɔghɔ (1 Thess. 5:14). Elë gha épa-aɛn n’ye cɛwuelë ayɔghɔnë elë eɲiɲinë ëë kë bá eboka elë edɔ tete sɛhʋn bu gbɔnë ghë (Mat. 24:21). Agbate o, agheci bunë efɩ elënë ghe erere wo, ese mʋnnë emʋ́n kɔ eɔ́ cɛwuelë ayɔghɔnë kë kolo elë, kë etu elë àkpanë, bë eɔsɛ ele elë mɛnsɩ álɛ ebë erishi ekpɛkpɛ elë jɔnë ghë.—Prov. 17:17.

14. ?Àlɛ́ jɔ akpɛɛkpɛ ashu oonë ghënë, élé elë ofojɔhɛ omuojɛnë bë eba eɔsɛ eboka elë é?

¹⁴ Kebë eɔsɛ elɛ bu eboka fë. Àlɛ́ orogba pʋpʋ nkpɔ acɔ, aviɛlɛ nkpɔ aja oonë ghë acɔghɔ bu, orogba pʋpʋ nkpɔ aja elë ngboru, ngiki në emianmian elë, shigha jɔ akpɛɛkpɛ aja oonë ghënë, elë ofojɔhɛ omuojɛnë bë eɔsɛ eboka elë tete. Àlɛ́ jɔ akpɛɛkpɛ nhɛnnelë nkpɔ ashunë, omuojɛ aɛnmimighɩnelë lɛ, ofokwa ngɩmɛnnë kë lɛ́ Ofokwa juman sasaghɩnelë lɛ kë bá edidi jɔ ewu bu nfre nfrenë kebë eɔsɛ ebaba eboka nɔnjɛelënë kë nʋn mian ghënë. Álɛ nɔnjɛelënelë bë eɔsɛ ewu bokanë, nɔnjɛelënë kë emimi ofojɔhɛ omuojɛnë aɛnnë kë bá elɛlɛ shikwa nfre nfrenë nʋnnʋn kelë omuojɛnë ghënë powu, álɛ kebë emʋn okunë kë nʋnnë lɛ, bunë mian kelë abata n’yonë lɛ: Bë eɔsɛ elɛ kpe, bë eɔsɛ elɛ mpʋ, bë eɔsɛ elɛ miji, bë eɔsɛ elɛ talɛ, bë eɔsɛ elɛ shirɛku. Bokanë elë ofojɔhɛ omuojɛnë eba nhɛn eboka elë kolo ghënë, damë lɛ́ bu yɔghɔ tete!

15. ?Mabu eo Ʒoova sʋghɩnelë powu omuo é?

¹⁵ Fɛ n’ye ebá boepi hɛ́në mɩnɛn, Ʒoova omuonë dɔ́omu tete. Në omuonë ɔɔ ghɔgbo aɲʋn. Ghɔgbonë nʋn oforu gbonë, wawɛnë kë edi ecelenë ëë kë nʋnnʋn ëë ghë. Kë lɛ́ ngbudukɛ ya ya fannga nhɛn, kebë eɔsɛ epi kpɩrɩkpɩtɩ fannga nhɛn bɔ́bɔ́. Ghɔgbonë nʋn eshi n’yenë, elënë enʋ́n ëë ghënë edɔ́ she ngbudukɛ ɲaako, ebise elë ekpa edɔ eyi (Zach. 8:23; Rév. 5:11). Élɛ kelë ntɛnɩ kë nʋn oforu gbonë o, élɛ elënë enʋ́n eshi n’yenë o, elë powu elë eo-omu ebɔ Ofo Shiba nda yɔghɔnë eka edi ngiki! (Rév. 14:​6, 7) Ofojɔhɛ omuojɛnë Ʒoova omuonë bábanë, edamë eboka elë ë elë ‘ebɔ elë oghorumɔnnë powu ele Ʒoova eyi.’ Elë powu elë éwu ayɔghɔ elë ofojɔhɛ omuojɛnë ghë eyi!—Ps. 111:1.