Bunë ghëwu ebë eya n’ye emʋ́n tɩ lɛ, n’ye ebë eba eya n’ye emʋ́n tɩ lɛ

1. ?Mabu fë ɲíshi nɔnjɛ yikpe Jɔnë ee jɔnë ghë é? (Kpɩ fotonelë esë).

NƆNJƐ yikpe nkpɔ di Jɔnë,a në ɔɔ agbʋʋn 95. Órò egba në, n’yonë ngiki ewa eboka në. Mici powu àlɛ́ yiki ayi adagha nɔnjɛ yikpe Jɔnë, àlɛ́ bɔ́bɔ́ ghɩ ntɔnë alɛ bu je nhɛn aboka ëënë, në epɔ edà ëë “nasɩ.” Lapɔ esë, nɔnjɛ yikpe Jɔnë ekpa eghɛghɛ ghɩ ntɔnë eyi ele nakwajɛ nkpɔ ghë. Àlɛ́ ci alɛ ocomba, nɔnjɛ yikpe Jɔnë ehɛ ghɩnë ekpɩ ëënë kɔ bë eɲi në, álɛ në éɔsɛ eoo-ofudʋ eshi esɛrɛ Ʒoova. Në ofosɛrɛnë ghë, në edà Ʒoova nasɩ ngikinë kë wá bóka në, kë lɛ́ kolo bu lɔ́ nënë ghëwu. Nɔnjɛ yikpe nkpɔnë ëë esë ekpɩ Jɔnënë hɛ́ kɔ: “Órò egba Jɔnë kʋra ese, mici powu në enʋn sɛyɛyɛ ghë, në ghe eoo-mbë wu tata.” Nɔnjɛ yikpe Jɔnë ee jɔnë eya elë n’ye, àlɛ́ elë amʋn tɩnë, elë enʋn sɛyɛyɛ ghë, elë ekpa ebɔ aɛn eba bu jenë eɔ́në ghë.

2. ?Élé ngiki eba ewu tɩmʋnnë maɛn ntɛnɩ ghë é?

² Elë ehʋn-oo maɛn ntɛnɩ ngiki gha mʋn tɩ wunë ghë. Biblënë hɛ́ báshi kɔ mici fɛjinelë ghë, ngiki ghe emʋn tɩ (2 Tim. 3:​1, 2). Bɔ́bɔ́, ngiki agheci epa-aɛn n’ye kebë eya n’ye kë mʋn tɩ. Ngiki fannga nhɛn ghe wu bunë ghëwu kebë elɛ bu eya n’ye kë mʋn tɩ, noo kë edi akɔnda n’ye bunë ngiki ehɔ kelënë, bayɛ n’ye kebë ehɔ kelë ëë. Àlɛ́ bɔ́bɔ́ kë aɔ bunë, kë ece kelë esë orù eya n’ye kelë omunë ëë kë lɛ́ bu ëë kë ɔɔ bu ntɔnë. Bu ntɔnelë eya n’ye kë edi kelë esëkpɔ akɔnda.

3. ?Mabu ebá ewu mbë órò ntɛnɩ ghë é?

³ Ʒoova sʋghɩnelë kë gha ébɔbɔ maɛn ntɛnɩ ngikinë kë gha mʋn tɩ wunë. Akoto Pɔlë hɛ́ jɔ ntɛnɩ lé elë ndɔnʋn: “Éya n’ye eɲë mʋn tɩ” (Col. 3:15). Gha lɛ́ n’ye ebë eka ehɛ elë esë kɔ emʋ́n tɩ esëkpɔ wo, ese, ebë elɛ bu eya n’ye emʋ́n tɩ. Mbë órò ntɛnɩ ghë, ebá egbagba jɔvivi ntɛnɩelë shi: (1) ?Mabughëwu ebë eya n’ye emʋ́n tɩ é? (2) ?Mabu bë eboka elë álɛ ebë elɛ bu eya n’ye emʋ́n tɩ é? (3) ?Élé ebë eba eya n’ye emʋ́n tɩ é?

?MABUGHËWU EBË EYA N’YE EMƲ́N TƖ É?

4. ?Mabughëwu ghɩnë gha mʋn tɩ wunë elɛ ëë esë abɛlɛ é?

⁴ Àlɛ́ elë gha mʋn tɩ wunë, elë elɛ elë esë abɛlɛ. Aghɩnë kë gha mʋn tɩ wunë, mici agheci kë ghe wu sɛyɛyɛ joʋn. Biblënë ehɛ kɔ: “Aarɛrɛgho micinelë elɛ mici apʋpʋ esëkpɔ” (Prov. 15:15). Elë powu, bu akpɛɛkpɛ bë eɔsɛ efɩ elë oohʋn ghë, óó bë elɔ sɛ bë erɔrɔ elë shi. Gha lɛ́ mici powu ëë ebë eɔsɛ elɔ bu akpɛkpɛnë efɩ elënë bë erere wo, ese ebë eɔsɛ elele mɛnsɩ edi akɔnda yɔghɔ àlɛ́ bu akpɛɛkpɛ ntɔnelë në efɩ elë. Àlɛ́ enë ebɔ aɛn eba “bu apʋpʋnë” efɩ elënë ghë esëkpɔnë, bu ntɔnë bá elɔ mici powu sɛ bá erɔrɔ elë shi. Àlɛ́ enë eba nhɛn elɛnë, bu ntɔnë bá elɔ elë ghe enʋn sɛyɛyɛ ghë, noo elë ghe ebɔ aɛn ghe eba bu ayɔghɔnë efɩ elënë ghë.

5. ?Àlɛ́ enë eya n’ye emʋ́n tɩnë, élé bu ntɔnë eba elɔ elë enʋn sɛyɛyɛ ghë é?

⁵ Àlɛ́ elë amʋn tɩnë, elë ewu ayɔghɔ. Ghɩnë në eya n’ye mʋn tɩnë, enʋn sɛyɛyɛ ghë. Proverbes 15:15 ehɛ kɔ: “Ghɩnë ëë oghorumɔnnë enʋn sɛyɛyɛ ghënë, ehʋn-oo fɛ ghɩnë edi fɛtë mici powu mɩnɛn.” Ghɩnë ëë “oghorumɔnnë enʋn sɛyɛyɛ ghënë,” ebɔ aɛn eba bu ayɔghɔnë efɩ ëënë ghë, në ekpa eya n’ye në mʋn tɩ. ?N’yonë, mabu eshu é? Ghɩ ntɔnë ghe kpa ghe bɔ akɔnda ghe ba bu apʋpʋnë efɩ ëë oohʋn ghënë ghë n’ye. Noo ghɩ ntɔnë edi akɔnda yɔghɔ, ekpa eya n’ye mʋn tɩnë, bu ntɔnë elɔ ëë enʋn sɛyɛyɛ ghë, elɛ ëë fɛ n’ye “edi fɛtë mici powu mɩnɛn.”

6. ?Mabughëwu ebë eɔsɛ ehɛ kɔ àlɛ́ enë edà Ʒoova nasɩnë, bu ntɔnë elɔ “opu ghe ji elë wué”? (Philippiens 4:​6, 7).

⁶ Ka Philippiens 4:​6, 7. Àlɛ́ enë esɛrɛ Ʒoova óó, enë eya ëë n’ye emʋ́n tɩnë, bu ntɔnë bá eboka elë álɛ akɔnda bë eba elë eki-nkpɔ. ?Mabughëwu elë ehɛ jɔ ntɔnë é? Noo àlɛ́ enë esɛrɛ Ʒoova eya ëë n’ye emʋ́n tɩnë, bu ntɔnë elɔ elë ebɔ aɛn eba bunë në lɔ́ elë dádánë ghë, ese elë ghe bɔ akɔnda ghe ba bunë evívi n’ye ebë eɔnë lɛ bunë elë gha ɔɔ wunë lɛ ghë. Àlɛ́ enë eghagaha bunë Ʒoova lɛ́ lɔ́ elë dádánë ghënë, bu ntɔnë elɔ elë emʋn eyɛsɛ n’ye ná ekpɩ elë eyɛsɛ ngbeɲi gbo. N’yonë, bunë bá eshu ecinë ghe ji elë opu (Mat. 6:​25-34). Àlɛ́ elë asɛrɛ Ʒoova, elë adà ëë nasɩ, elë akpa vivi ëë n’ye bë eboka elënë, në ewu elë pɛnë lɛ elë murúnë lɛ; ná elɔ elë “Ofo bɛɛtɛnë.” Bɛtɛɛ ntɔnë bá elɔ ebá eso dɛɛn, noo elë lɛ Ʒoova lɛ edi cɛwu yɔghɔ, n’yonë bʋʋn ghe eji elë opu.

7. ?Àlɛ́ enë eya n’ye emʋ́n tɩnë, élé bu ntɔnë eba elɔ elë erɩ eda Ʒoova sɛ é? (Jacques 1:17).

⁷ Àlɛ́ elë amʋn tɩnë, bu ntɔnë elɔ elë erɩ eda Ʒoova sɛ. Bu ayɔghɔnë eɔ́në powu píe Ʒoova ee gbo (ka Jacques 1:17). Ʒoova hɔ́ elë bu ayɔghɔ fannga nhɛn, bu ntɔnelë jɔghɔ ëë lɛ́, capɩnë lɛ, canë në hɛ́ kɔ ná eca elë, óó elë ejì ëë ntɩnë lɛ. ?Mabughëwu Ʒoova hɔ́ elë bu ntɔnelë é? Gha lɛ́ n’ye epí bu ntɔnelë ghë, ëë ghëwu ëë Ʒoova hɔ́ elë ëë wo, ese në hɔ́ elë bu ntɔnelë noo në kolo elë (Rom. 3:24; Éph. 2:8). Àlɛ́ elë amʋn tɩ kolo bunë Ʒoova elɛ elɔ elënë ghënë, elë erɩ eda ëë sɛ, elë ewu ëë fɛ elë Shìnë ɔɔ kolo lɛ elë Cɛwu yɔghɔ lɛ mɩnɛn.

?MABU BË EBOKA ELË ÁLƐ EBË ELƐ BU EYA N’YE EMƲ́N TƖ É?

8. ?Àlɛ́ enë eghagha bunë Ʒoova boepi lɛ́ lɔ́ elënë ghënë, élé bu ntɔnë bë eba eboka elë é? (2 Corinthiens 4:7).

⁸ Ghagha bunë Ʒoova lɛ́ lɔ́ fë dádánë ghë. Fɛ bu ntɛnɩ mɩnɛn, agheci yiki rɔ́ fë, fë já orogba, ngiki emianmian fë noo fë esʋ Ʒoova. ?Àlɛ́ fë në eghagha bu ntɔnelë ghënë, élé eba elɛ fë é? ?Mabu bóka fë cibɩ ntɔnelë ghë ë fë ɔɔsɛ ríshi kpɛpkpɛ é? Amɛn, àlɛ́ fë në eghagha bunë fɩ́ fënë ghënë, fë ewu n’ye gha lɛ́ fë esë omu mɛnsɩnë ëë lɔ́ fë ɔɔsɛ ríshi kpɛkpɛ wo, ese Ʒoova ëë bóka fë, lɔ́ fë mɛnsɩ ë fë ɔɔsɛ ríshi kpɛkpɛ (ka 2 Corinthiens 4:7; ka nɔtë detidë ntɛnɩ “cette puissance qui dépasse la normale”). Àlɛ́ fë në eghagha n’ye Ʒoova bá boepi bóka fënë ghënë, bu ntɔnë bá elɔ fá eya ëë n’ye fë mʋn tɩ.—Ps. 103:2.

9-10. ?Bu ayɔghɔ nkpɔca Ʒoova elɔ fë, óó elɔ fë ewu sɛyɛyɛ amɛn é? (Kpɩ fotonë esë).

⁹ Ghagha bunë Ʒoova elɛ elɔ fë amɛnnë ghë. Biblënë ehɛ kɔ: “Éya n’ye eɲë mʋn tɩ bu powu ghë” (1 Thess. 5:18). Mici powu, bɔ cibɩ di bu ayɔghɔnë fë ewunë akɔnda, fë éɔsɛ elɛ bu ntɔnë kɔ́ ecinngbae o, kɔ́ ocomba o, kɔ́ cibɩ ntɛnɩ bá fë yɛnë ghë o. Fɛ n’ye nɔnjɛ yikpe Jɔnënë ebóepi hɛ́ ëë jɔnë bá lɛ́në mɩnɛnnë, fë esë fë éɔsɛ eghɛghɛ bu ayɔghɔnë fë ewu mici powunë ele nakwa ghë (Ps. 92:​1, 2). ?Élé fë éba eɔsɛ emʋn bu nfre nfrenë fë éghɛghɛ ele nakwanë ghënë é?

¹⁰ Boepi di bu nfre nfrenë ghëwu fë édà Ʒoova nasɩnë akɔnda (Ps. 40:5). Fë éɔsɛ edà Ʒoova nasɩ bu ayɔghɔnë në elɛ elɔ fë Ofo shigbënë ghënë ghëwu. ?Bu ntɔnelë ëë lɛ́ nkpɔca é? Àlɛ́ fë në esɛrɛ në, në ece. Àlɛ́ fë në eka Biblënë, agheci fë epɔ ewu Biblë abɩ ntɛnɩ Ʒoova eghʋ̀ ëë ghë enini fë opu shi. Àlɛ́ fë aka kɔ́ elë Ofo nakwanelë nkpɔ o, kɔ́ fë akpɩ JW télédiffusion o, agheci fë epɔ ewu bunë eci fë aba tete mɩɩ fë ehɛ fë esë kɔ: ‘Bu ntɔnë ëë më epɔ eviɛ cibɩ ntɔnë ghë!’ (Ps. 65:2; Mat. 24:45; Rom. 15:4). Eji ee ghë, kpa di bu ayɔghɔnë Ʒoova elɛ elɔ fë óó fë ebɔ aɛn ewunë akɔnda. Bu ntɔnelë bë eɔsɛ elɛ ocomba-ci ngbu yɔghɔnë fë ewunë lɛ, bunë fë edi óó eyɛ fë ɲinë lɛ, cɛwuelë ayɔghɔnë Ʒoova lɔ́ fënë lɛ. ?Mëkɔ bu ntɔnelë elɔ fë ewu sɛyɛyɛ oohʋn ghë o? Elë eɔsɛ ewu bu ayɔghɔ ntɔnelë powu, noo Ofo lɔ́ elë “oohʋn lɛ murutɛ lɛ” (Actes 17:25). ?Bu ayɔghɔ fuɔ nkpɔca fë ékpa eɔsɛ eghɛghɛ ele fë nakwanë ghë é?—Éph. 5:20.

11-12. ?Mabughëwu ebë emʋn tɩ elë nɔnjɛelënelë sɛ é?

¹¹ Kpa di bu yɔghɔ ntɛnɩ akɔnda: Fë damë nʋn Ʒoova shikwanë nʋn eshi n’ye, óo-omu, óó kpa ɔɔ kolonë ghë (Ps. 133:1; Prov. 18:24). ?Shikwa ntɔnë ghë, nɔnjɛ nkpɔ lɛ́ opuyɛ bu lɔ́ fë, kpa hɛ́ fë jɔnë lé fë ndɔnʋn wú? (Prov. 12:25; 16:24). Àlɛ́ nɔnjɛ nkpɔ alɛ opuyɛ bu alɔ fë, bɔ́bɔ́ gha lɛ́ bu gbɔʋn wunë, fë éɔsɛ eghʋ̀ ëë ghë edà ëë nasɩ. Elë éhɛ elë nɔnjɛ yighɔ nkpɔ jɔ je. Nɔnjɛ yighɔ ntɔnë jɛ yighɔ rɔ́ ëë, n’yonë ekpɛkpɛ elɔ ëë n’ye bë eti nɛn elë jɛmɛnnelë ghë. Kpe jɔnë nɔnjɛ yighɔ ntɔnë hɛ́: “Mící nkpɔ, eyí jɛmɛn; n’ye enë eba eti nɛnnë, nɔnjɛ yighɔ nkpɔ lé aɛn ghë n’ye më erumurú. N’yonë, në rɩ́ dá më sɛ, në bɔ́ bà bá më ngboru ë etí nɛnnë aʋn-nkpɔ mɩɩ rére. Më kolo nɔnjɛelënelë dɔ́ tete.” Bu jenë nɔnjɛ yighɔ ntɔnë lɛ́ lɔ́ nɔnjɛ yighɔnë jɛnë rɔ́ ëënë, damë cí ëë aba tete.

¹² Àlɛ́ enë edi bunë Ʒoova bóepi lɛ́ lɔ́ elënë lɛ ntɛnɩ elɛ elɔ elënë lɛ akɔndanë, bu ntɔnë elɔ elë evivi n’ye ebë edà ëë nasɩ. Ese, fɛ n’ye ebá bóepi hɛ́në mɩnɛn, gha lɛ́ n’ye ebë eka ehɛ elë esë kɔ emʋ́n tɩ esëkpɔ wo, ese ebë elɛ bu eya n’ye emʋ́n tɩ. ?Élé ebë eba elɛ bu ntɔnë é?

?ÉLÉ EBË EBA EYA N’YE EMƲ́N TƖ É?

13. ?Élé ebë eba eɔsɛ eya n’ye emʋ́n tɩ é?

¹³ ?Mabu ebë eɔsɛ elɛ eya Ʒoova n’ye emʋ́n tɩ é? Akoto Pɔlë hɛ́ kɔ, ebë eɔsɛ eya Ʒoova n’ye emʋ́n tɩ, ‘mbënë elë elɛ̀në ghë lɛ, n’ye elë eba eta fùnë ghë lɛ’ (Col. 3:​15, 17). Jɔ ntɔnë ëë eshi ëë lɛ́ n’ye ebë elɛ̀ mbë edà Ʒoova nasɩ o, ese ebë ekpa eya ëë n’ye emʋ́n tɩ bunë elë elɛnë ghë. Lapɔ esë, Ʒoova ekpa evivi n’ye ebë eya aghɩnë gbe kɔ emʋ́n tɩ bunë kë elɛ elɔ elënë ghë. Elë éwu bu nfre nfrenë bë eɔsɛ eboka elë, álɛ ebë eya n’ye emʋ́n tɩ n’ye elë eba elɛ̀ mbënë ghë lɛ, bunë elë elɛnë ghë lɛ.

14. ?Élé fë éba elɛ̀ mbë eya n’ye fë mʋn tɩ é? (Kpɩ fotonelë esë).

¹⁴ Lɛ̀ mbë ya n’ye fë mʋn tɩ. Àlɛ́ yiki alɛ opuyɛ bu alɔ fë, ahɛ fë opuyɛ jɔ, akpa alɛ̀ mbë je ale fë ndɔnʋnnë, dà ëë nasɩ. Mici jɔghɔ, fë éɔsɛ eghɛghɛ bu je ece ghɩnë edà ëë nasɩ, fë éɔsɛ eghʋ̀ cinngrafë ghë eghɛghɛ ëë, fë ékpa eɔsɛ eghɛghɛ ëë nakwa ghë. Fɛ bu ntɛnɩ mɩnɛn, ofokwa ghɩmɛn nkpɔ bë eɔsɛ ewa edagha fë lɛ fë shikwaghɩ lɛ ele eɲë ndɔnʋn. Fë éɔsɛ eghɛghɛ bu je ece ëë edà ëë nasɩ (1 Thess. 5:​12, 13). Ofokwa ngɩmɛnnelë yanelë kë elɔ kelë caelë cibɩ álɛ kë ebɔ eboka nɔnjɛelë eyikpe lɛ eyighɔ lɛnë kë nʋn ofokwanë ghënë. Fë éɔsɛ edà nɔnjɛelë eyighɔ ntɔnelë esë nasɩ bu ntɔnë ghë.

15. ?Élé ebë eba elɛ̀ mbë eya n’ye emʋ́n tɩ Ʒoova sɛ é?

¹⁵ Ghɩnë ebë edà ëë nasɩ edɔnë ëë lɛ́ Ʒoova. ?Élé ebë eba elɛ bu ntɔnë é? Ebë eghʋ̀ elë ofosɛrɛnelë ghë elɛ bu ntɔnë. Ghaghaghë kɔ ɔɔ bu nfre nfrenë ghëwu elë esɛrɛ Ofo (Éph. 6:18). Ebë eɔsɛ esɛrɛ Ofo evivi ëë n’ye bë elɔ elë bu nkpɔ, bɔ́bɔ́ ebë eɔsɛ ekʋtʋ ëë ngbeɲi. Ofosɛrɛ ntɔnelë ghë, ebë eɔsɛ ehɛ Ʒoova n’ye bë elɔ elë mɛnsɩ álɛ ebë erishi ekpɛkpɛ mianmiannë efɩ elënë ngbeɲi, bë elɔ elë aɛnshiji álɛ ebë enɩ bu yɔghɔ ebɔ, bë ekpa eɲa lakwa shi ehɔ elë, noo elɛ́ lakwa. Ese àlɛ́ enë eghagha bu ayɔghɔnë Ʒoova elɛ elɔ elënë ghënë, elë ekpa edà ëë nasɩ elë ofosɛrɛnelë ghë (Ps. 95:2). Mici aghɔ, bɔ cibɩ wɛsɛ fë ofosɛrɛnelë. Fë éɔsɛ evivi fë esë jɔ ntɛnɩelë, ‘?Më ofosɛrɛnelë ghë, më edà Ʒoova nasɩ bu ayɔghɔnë në elɔ mënë esëkpɔ ghë wú? ?Më esɛrɛ Ʒoova álɛ më évivi ëë bunë edʋ̀ mënë esëkpɔ wú?’

16. ?Mabughëwu ebë elɛ bu eya n’ye emʋ́n tɩ é?

¹⁶ Lɛ bu ya n’ye fë mʋn tɩ. Àlɛ́ yiki nkpɔ alɛ opuyɛ bu alɔ fë, óó aci fë abanë, fë éɔsɛ elɛ bu eya ëë n’ye fë mʋn tɩ. ?Élé fë éba elɛ bu ntɔnë é? Agbate fë éɔsɛ eya ëë n’ye fë mʋn tɩ o, ese fë ékpa eɔsɛ elɛ bu eya ëë n’ye fë mʋn tɩ. Àlɛ́ fë alɛ bu aya ëë n’ye fë mʋn tɩnë, fá ewu sɛyɛyɛ tete bunë fë lɛ́ lɔ́ ëënë ghëwu (Actes 20:35). Lapɔ esë, bunë fë lɛ́ bóka ëënë bá eya ëë n’ye në ɔɔ alɔ fë aɛn, fë kpa kolo ëë. ?N’yonë, mabu bá eshu é? Eɲë cɛwudinë bá ekpa eɔ mɛnsɩ eyi.

17-18. ?Mabu ebë eɔsɛ elɛ eya Ʒoova n’ye emʋ́n tɩ é? (Romains 12:1).

¹⁷ Ebë eɔsɛ eghʋ̀ bunë elë elɛnë ghë eya Ʒoova n’ye emʋ́n tɩ. Bunë Ʒoova elɛ elɔ elënë ghëwu, elë esë elë evivi n’ye ebë elɛ bu elɔ ëë. ?Mabu ebë eɔsɛ elɔ Ʒoova é? Ebë “ebɔ elë sɛakɔnë eyiyi ntɛɛn cele” elɔ ëë (ka Romains 12:1). Biblë abɩ ntɔnë ëë nɔtë detidënë nkpɔ ehɛ kɔ: “Ghɩnë lɛ́ kretiɛnnë, bë ebɔ ëë sɛakɔnë kwapowu eyiyi ntɛɛn cele. ‘Ntɛɛn’ ntɔnë ëë lɛ́ në akɔndanë lɛ, në oghorumɔnnë lɛ, në mɛnsɩnë lɛ, bu fannga nhɛn fuɔ lɛ. Ntɛɛn ntɔnë bë eci ëë oohʋnnë powu aba.” ?Ese, mabu ntɛɛn ntɔnë elɔ elë elɛ é?

¹⁸ Bu ayɔghɔnë Ʒoova lɛ́ lɔ́ elënë ghëwu, elë eya ëë n’ye emʋ́n tɩ. N’yonë, elë ebɔ elë esë ehɔ ëë, elë elɔ kë ewɔ elë ji. Lapɔ esë, elë elɛ ntɛnɩ ebë eɔsɛ elɛ elɔ Ʒoova, elë ebɔ elë cibɩ lɛ, elë mɛnsɩ lɛ, bunë eɔ́në lɛ powu eyiyi ntɛɛn cele elɔ ëë. Fɛ bu ntɛnɩ mɩnɛn, mici powu elë eka Biblënë, elë edi akɔnda ewɛsɛ ëë, elë eka Ofo Shiba nda yɔghɔnë edi ngiki, elë eyi jɛmɛnnelë powu ghë, elë ece bà orù ebɔ mbë, elë esɔ shigha etu Ʒoova omuonë àkpa álɛ Ofo ndaka jumannë bë eyi ngbeɲi (Ps. 1:​2, 3; 2 Cor. 8:4; Héb. 10:​24, 25; 13:15). Àlɛ́ enë elɛ bunë ebë eɔsɛ elɛnë powu esʋ Ʒoova elë oohʋn powu ghënë, elë eya ëë n’ye emʋ́n tɩ.—Col. 3:​23, 24.

19. ?Mabughëwu fë evivi n’ye fë éya n’ye fë mʋn tɩ é?

¹⁹ Agbate elë ehʋn-oo maɛn ntɛnɩ ngiki gha mʋn tɩ wunë ghë o, ese ɔɔ bu fannganë ghëwu ebë eɔsɛ eya n’ye emʋ́n tɩ. Àlɛ́ enë elɛ bu eya n’ye emʋ́n tɩnë, elë enʋn sɛyɛyɛ ghë, opu ghe ji elë ghe dɔ, elë ekpa erɩ eda Ʒoova sɛ. Àlɛ́ enë edi bunë Ʒoova lɛ́ lɔ́ elë dádánë lɛ, ntɛnɩ elɛ elɔ elë amɛnnë lɛ akɔndanë, bu ntɔnë elɔ elë ekpa evivi n’ye ebë edà ëë nasɩ edɔ. Elë éya n’ye emʋ́n tɩ elë mbëlɛ ghë lɛ, bunë elë elɛnë ghë lɛ, elë édamë elɛ bu ntɔnë edɔ Ʒoova sɛ. Àlɛ́ enë eba nhɛn elɛnë, elë Ofonë mʋn tɩnë bá eo elë ajokpa, ná elɔ elë bu ayɔghɔ amɛn, ná ekpa elɔ elë bu ayɔghɔ fannga nhɛn ngbeɲi gbo, mɩɩ bë elɛ ananan.—Ps. 106:1; Héb. 11:6.