Elë éwɛsɛ Ofo Mbënë mici powu

1-2. ?Nakwa nfre nfre nkpɔca Ʒoova omuonë sɔ́ lahɔ gbo é? ?Mabughëwu é? ?Amɛn, yadʋwa ebë eɔsɛ ewu ci-kpɔ ee Biblë abɩnë ebë ekanë é?

AGBƲƲN 1905 ghë, Ʒoova omuonë sɔ́ nakwa nkpɔnë kë lɛ́lɛ ëë “La Manne céleste quotidienne pour la maison de la foi.” Nakwa ntɔnë eya ci-kpɔ ee Biblë abɩnë kebë ekanë. Kë ekpa eyi Sasagho Eshiso-kunë lahɔ kë lɛ́lɛ ëë “Phare de la Tour de Sion” nkpɔ ghë ebɔ mbë nkpɔ ése egbagba Biblë abɩ ntɔnë shi. N’yonë, nɔnjɛelënelë eka ëë mici powu agbʋʋnnë ghë. Nɔnjɛelënelë bá nhɛn bɔ́ nakwa ntɔnë lɛ́ bu mɩɩ shú agbʋʋn 1927 ghë. Agbʋʋn ntɔnë ghë ëë ci-kpɔ ee Biblë abɩnë ebë ekanë lɛ, jɔnë Sasagho Eshiso-kunë ehɛnë lɛnë, kë bɔ́ ëë lé elë nakwa Annuaire ghë. Píe n’yonë, agbʋʋn powu kë esɔ elë nakwa Annuaire.a Biblë abɩ nfre nfre lɛ Sasagho Eshiso-ku mbë jenë kë ebɔ egbagba ci-kpɔ ee Biblë abɩnë shi lɛnë, kë esɔ ëë agbʋʋn powu. N’yonë, nɔnjɛelënelë eɔ Biblë abɩ fannganë kebë ebɔ edi akɔnda ewɛsɛ.

² Píe agbʋʋn 1986 ghë, elë omuonë esɔ elë nakwajɛ Examinons les Écritures chaque jour. Amɛn, kë sɔ́ elë nakwajɛ ntɔnë mbë nfre nfre ghë mɩɩ dɔ́ she 300. ?Yadʋwa ebë eɔsɛ ewu ci-kpɔ ee Biblë abɩnë ebë ekanë é? Ebë eɔsɛ ewu ëë aplikasiɔn JW Library^® agba pidɛnë ghë lɛ, jw.org (BIBLIOTHÈQUE EN LIGNE Watchtower) ghë lɛ, Watchtower Library ghë lɛ.

3. ?Mabughëwu ekpɛkpɛ elɔ elë n’ye ebë eka ci-kpɔ ee Biblë abɩnë ebë ekanë mici powu é? ?Mabu ebá ewu mbë órò ntɛnɩ ghë é?

³ Noo bulɛ eɲi elë bà shi edɔnë, ekpɛkpɛ elɔ ngiki jɔghɔ n’ye kebë eka ci-kpɔ ee Biblë abɩnë ebë ekanë mici powu. Bu ntɔnë ghëwu ëë mbë órò ntɛnɩ ghë, ebá egbagba jɔvivi ntɛnɩelë shi: ?Biblë jɔ nkpɔca bë eɔsɛ eboka elë álɛ ebë eka ci-kpɔ ee Biblë abɩnë ebë ekanë mici powu é? ?Mabughëwu yɛsɛ n’ye ebë eka ëë é? ?Élé ebë eba eɔsɛ elɛ bu ntɔnë é?

BIBLË JƆNË ELE NDƆNƲN

4. ?N’ye Pɔlë bá ká nda edi Bere-aghɩnë, mabu kë lɛ́ é? (Actes 17:​10, 11)

⁴ Elë mbë órònë ëë Biblë abɩnë ehɛ Ʒuifë-aghɩ-pa jenë akoto Pɔlë ká nda dí kelë Maseduanë oonë kë elɛlɛ ëë Berenë ghënë jɔ (ka Actes 17:​10, 11). Bere-aghɩ ntɔnelë kë cé Pɔlë mbë, kë gha ríerie ëë. Biblënë hɛ́ kɔ “kë ɔɔ oghorumɔn yɔghɔ, kë dísʋ bɔ́ ndanë” Pɔlë ká dí kelënë. Bere-aghɩnë bɔ́ jɔnë Pɔlë hɛ́në pɔ́pɔ bunë kë ká Biblënë ghënë ghë, n’yonë kë wú kɔ bunë Pɔlë eyaya kelënë lɛ́ nahɔnrɛ. Bu nkpɔkpɔnë ëë elë esë elë elɛ àlɛ́ nɔnjɛ nkpɔ në egbagba mbë shi kɔ́ ofokwa jɛmɛnnë ghë o, kɔ́ bude jɛmɛn ghë o, kɔ́ bude jɛmɛn gbɔ nkpɔ ghë o. Àlɛ́ nɔnjɛnë egbagba mbë shinë në eka Biblë abɩ nkpɔnë, elë esë elë ebɔ elë Biblënë, ë elë ekpɩ ëë ghë. N’yonë, elë emʋn eyɛsɛ n’ye jɔnë në ehɛnë lɛ́ nahɔnrɛ.

5. ?Élé Ofo Mbënë Bere-aghɩnë kë ká mici powunë bá bóka kelë é?

⁵ “Bere-aghɩnelë afannga nhɛn káci kretiɛn” (Actes 17:12). Ese, gha nʋnmɔn, Ʒuifë-aghɩnë kë míanmian Pɔlë Tesalonikë gbonë, kë yí Bere gbo, ë kë hɛ́ mpu jɔ fú Pɔlë sɛ. N’yonë, oonë ghë, “ngiki fannga nhɛn” ká dá kretiɛn puɔpuɔnelë mianmian (Actes 17:13). Ese kretiɛn ntɔnelë kë gha lɔ́ bu ntɔnelë gha rɔ́rɔ kelë sɛ shi. Noo kë eka Ofo Mbënë mici powunë, bu ntɔnë lɔ́ kë mʋ́n n’ye kë wú nahɔnrɛnë. N’yonë kelë ntɩjinë ríshi kpɛkpɛ. Nkpɔkpɔnë esë, àlɛ́ enë eka Ofo Mbënë mici powunë, bu ntɔnë bá ele elë mɛnsɩ álɛ ebë erishi ekpɛkpɛ mianmiannë efɩ elë oohʋn ghënë ngbeɲi.

?MABUGHËWU EBË EKA CI-KPƆ EE BIBLË ABƖNË EBË EKANË MICI POWU É?

6. ?Mabughëwu ebë eka ci-kpɔ ee Biblë abɩnë ebë ekanë mici powu é? (Kpɩ kare “Biblë abɩ nfre nfrenë eya mici powu ofosʋ.”)

⁶ Elë eka ci-kpɔ ee Biblë abɩnë ebë ekanë mici powu noo bu ntɔnë eboka elë, ë elë ewu Ʒoova ghɩ, elë ekpa esʋ ëë. Noo Ʒoova ëë lɛ́ elë Ofonë, bayɛ n’ye ebë ewu ëë ghɩ, ebë ekpa esʋ ëë. Ʒoova kolo elë, në evivi n’ye ebë ehʋn-oo mɩɩ bë elɛ ananan (Jean 3:16). Biblënë eya n’ye àlɛ́ enë esʋ Ʒoova mici powunë, eyɛyɛ ëë sɛ tete. Nɔnjɛelë fannga nhɛn wú n’ye àlɛ́ mici powu kë në eka ci-kpɔ ee Biblë abɩnë ebë ekanë, bu ntɔnë elɔ kë ewu bà ghë esɛrɛ Ofo, kë eka Biblënë, kë ekpa edi akɔnda ewɛsɛ bunë kë ekanë.

7-8. ?Bu fuɔ nkpɔca ghëwu ebë eka ci-kpɔ ee Biblë abɩnë ebë ekanë é? (Éphésiens 5:​15, 16).

⁷ Elë ebɔ cibɩ eka ci-kpɔ ee Biblë abɩnë ebë ekanë mici powu eya n’ye, elë ebɔ elë cibɩnë aɛnshiji ghë (ka Éphésiens 5:​15, 16). Àlɛ́ mici powu enë ebɔ cibɩ je ehɔhɔ bu elë Shì Ʒoovanë ɔɔ kolonë sɛnë, bu ntɔnë edamë ése elë ayɔghɔ tete. ?Mëkɔ bu ntɔnë damë lɛ́ bu yɔghɔ tetenë ebë elɛ mici powu o?

⁸ Elë ebɔ cibɩ eka ci-kpɔ ee Biblë abɩnë ebë ekanë mici powu noo bu ntɔnë ele elë mɛnsɩ ë elë erishi ekpɛkpɛ ci-kpɔ ee bunë efɩ elënë ghë. Ʒezi hɛ́ kɔ mici nkpɔ “ɔɔ ee pɛ” (Mat. 6:34). Agbate, mici nkpɔ pɔ ɔɔ ee miannë efɩ elë. Ese Biblë abɩ ntɔnë ghë, Ʒezi kpa níni elë opu shi n’ye Ʒoova mʋn bunë efɩ elënë, në kpa mʋn bunë emian elënë (Mat. 6:​25-32). Àlɛ́ enë eka ci-kpɔ ee Biblë abɩnë ebë ekanë mici powunë, bu ntɔnë eya n’ye elë evivi n’ye Ʒoova bë eboka elë miannë efɩ elënë ghë (Ps. 68:19; 1 Pierre 5:​6, 7). Nɔnjɛ yighɔ ghɔyighɔje nkpɔ lɛ́ lakwa pʋpʋ nkpɔ lahɔ. Lakwa ntɔnë epɛ ëë akɔnda. Në ghe bɔ ghe wu nahɔnrɛ n’ye Ʒoova ɲá lakwa shi hɔ́ në. Në ofosɛrɛ ghë, në hɛ́ Ʒoova n’ye bë elɔ në émʋn n’ye në ɲá lakwa shi hɔ́ në. N’yonë, në ká mící ntɔnë ee Biblë abɩnë ebë ekanë. Biblë abɩ ntɔnë píe Psaume 86:5 ghë. Abɩ ntɔnë ehɛ kɔ: “Fënë, o Ʒoova, fë yɛsɛ, fë ekpa edisʋ eɲa lakwa shi ehɔ ngiki. Aghɩnë kë efuɔ elɛlɛ fënë powu, fë elɛ kolo tetenë bu elɔ kelë ayɔghɔ nhɛn.” Nɔnjɛ yighɔ ntɔnë hɛ́ kɔ: “Kpa-nkpɔ n’yonë, sɛ ka ní më shi. Më nʋ́n sɛyɛyɛ ghë, noo më mʋ́n kɔ Ʒoova ɲá lakwa shi hɔ́ më. Bu ntɔnë lé më ndɔnʋn ë píe n’yonë, më eka eka ci-kpɔ ee Biblë abɩnë ebë ekanë mici powu.”

9. ?Élé ci-kpɔ ee Biblë abɩnë ebë ekanë bá bóka elë nɔnjɛelë eyikpe lɛ eyighɔ lɛ Ikrɛnë gbo é?

⁹ Ci-kpɔ ee Biblë abɩnë ebë ekanë eboka elë, ë ele ebɔ elë “ntɩji eba Ʒoova ghë” àlɛ́ jɔ akpɛɛkpɛ afɩ elë (Prov. 3:​5, 6). Mícínë Risi lɛ Ikrɛnë lɛ aghʋnë óo-órònë, mící ntɔnë ee Biblë abɩnë ebë ekanë ëë lɛ́ Isaïe 30:15. Abɩ ntɔnë ehɛ kɔ: “Eɲë mɛnsɩnë bë elɛ n’ye eɲë éso dɛɛn, eɲë ékpa eɔ ntɩji.” Biblë abɩ ntɔnë níni nɔnjɛelë eyikpe lɛ eyighɔ lɛnë kë nʋn Ikrɛnë gbonë opu shi tete. Fɛ bu ntɛnɩ mɩnɛn, nɔnjɛ yikpe nkpɔ dí Eduarë, kpe jɔnë në hɛ́: “Biblë abɩ ntɔnë lɛ́ fɛ muru yɔghɔnë enɩ́ mɩnɛn. Ecinngbae ntɔnë ghë, më lɛ më ya lɛ eká Biblë abɩ ntɔnë aʋn-nkpɔ, ekpá sɛ́rɛ Ofo aʋn-nkpɔ. Bunë ekánë lé elë mɛnsɩ, kpa lɔ́ esó dɛɛn.” Nɔnjɛ yighɔ nkpɔ esë kë elɛlɛ ëë Svitlana, kpe jɔnë në hɛ́: “Isaïe 30:15 bóka elë dɔ́ tete. Aghʋnë eɲʋn eyi kʋra ese, elë eghagha Biblë abɩ ntɔnë ghë, elë ekpa edi akɔnda ewu n’ye bë eba eboka elënë.”

10. ?Mabughëwu bayɛ n’ye ebë eɔ ebëlɛgba é? ?Mabu ebë elɛ álɛ ebë eɔ ebëlɛgba edɔ é? (Josué 1:​6-9; kpɩ fotonelë esë).

¹⁰ Elë ebɔ cibɩ eka ci-kpɔ ee Biblë abɩnë ebë ekanë mici powu, noo bu ntɔnë ele elë mɛnsɩ álɛ ebë edi ecele. Álɛ elë ghe elɛ bu apʋpʋnë elë cɛwuelë lɛ, elë juman cɛwuelë lɛ kë elɛnë, ebë ekpa ebɔ nahɔnrɛnë nʋnnʋn Biblënë ghënë eka edi kelë àlɛ́ kë në emianmian elënë, bayɛ n’ye ebë eɔ ebëlɛgba. N’ye Ʒoova bá nɩ́ Ʒozie álɛ bë emimi Israɛlë-aghɩnë aɛnnë, në hɛ́ ëë eki arɩ kɔ bë ebɔ ebëlɛgba lɛ mɛnsɩ lɛ. Álɛ Ʒozie bë eɔsɛ elɛ bu ntɔnë, Ʒoova hɛ́ ëë kɔ bë eka në Mbënë mici kwapowu (ka Josué 1:​6-9). Ci-kpɔ ee Biblë abɩnë elë ekanë lɛ, elë esë omu ee Biblënë elë ekanë lɛnë, bá eboka elë álɛ ebë erishi ekpɛkpɛ edi ecele.

11. ?Élé ci-kpɔ ee Biblë abɩnë ebë ekanë eba eboka elë álɛ ebë edɔomu eyi Ofo shigbënë ghë é?

¹¹ Elë ebɔ cibɩ eka ci-kpɔ ee Biblë abɩnë ebë ekanë mici powu, noo bu ntɔnë eboka elë ë elë edɔomu eyi Ofo shigbënë ghë. N’ye Timote bá lɛ́ casɔghɔjenë, Pɔlë bóka ëë álɛ bë edi akɔnda ewu bunë bë eɔsɛ elɛ, álɛ bë ekpa esʋ Ʒoova eyɛsɛ eyi. Fɛ bu ntɛnɩ mɩnɛn, Pɔlë hɛ́ ëë kɔ bë ele ëë esë aɛn ghë bu nfre nfre ghë, álɛ bë ekpa edɔomu eyi Ofo shigbënë ghë. Bu nfre nfre ntɔnelë ëë lɛ́ mbënë në elɛ̀në lɛ, fùnë në etanë lɛ, në kolonë lɛ, në ntɩjinë lɛ (1 Tim. 4:​12, 15). Àlɛ́ enë eka ci-kpɔ ee Biblë abɩnë ebë ekanë mici powunë, bu ntɔnë bá eboka elë álɛ ebë edi akɔnda ewu bunë ebë eɔsɛ elɛ, álɛ ebë ekpa esʋ Ʒoova eyɛsɛ eyi. Ghɩnë ɔɔ aɛnhɔ Ofo shigbënë ghënë, elele mɛnsɩ edi akɔnda fɛ Ʒoova mɩnɛn, elele mɛnsɩ álɛ bë elɛ bunë bë eyɛ Ʒoova aɛn, ekpa ebɔ ëë Mbranelë epɔpɔghë eta fù.—Rom. 8:​5, 6.

12. ?Mabughëwu Ʒoova omuonë eviɛ nɔnjɛelë eyikpe lɛ eyighɔ lɛnë kë ɔɔ aɛnhɔ Ofo shigbënë ghënë é? ?Mabu bë eɔsɛ eboka elë álɛ ebë edi jumannë kë abɔ ele elë mërɩnë powu é?

¹² Elë ebɔ cibɩ eka ci-kpɔ ee Biblë abɩnë ebë ekanë mici powu, noo bu ntɔnë ebaba elë eyɛ álɛ ebë edisʋ ebɔ jumannë kë abɔ ele elë mërɩnë powu. Juman dɔ́ Ʒoova omuonë ghë. N’yonë, kë eviɛ nɔnjɛelë eyikpe lɛ eyighɔ lɛnë kë ɔɔ aɛnhɔ Ofo shigbënë ghë álɛ kebë ewa edi juman ntɔnelë. Ʒoova omuonë eviɛ nɔnjɛelë eyikpe lɛ eyighɔ lɛ álɛ kebë edi shigbëfɩghɩ juman lɛ, misiɔnnɛrë juman lɛ, Betɛlë juman lɛ, elë Ofo aʋn-lɛ juman lɛ. Ʒoova omuonë ekpa eviɛ nɔnjɛelënë kebë ewa edi juman n’ye kë eghɛghɛ elë Ofo nakwanelë mbë fuɔ ghë óó brɔfiɛ ghë kë elɛlɛ ëë antɛnë de tradisiɔnnë. Ʒoova omuonë eviɛ ncasɔghɔnë kë pí óó kë ekpa ése kelë esë eshinë, álɛ kebë elɛ ofokwa bokaghɩ lɛ, ofokwa ngɩmɛn lɛ, bude sasaghɩ lɛ. Ʒoova evivi n’ye nɔnjɛelë eyikpenelë kebë elɛ aghɩnë kebë ejì kelë ntɩ, kebë ekpa emʋn n’ye kebë eba ebɔ Biblë mbratishinelë elɛ bu, álɛ kebë eɔsɛ emimi ëë omuonë aɛn (Deut. 1:​13-15). Àlɛ́ enë eka ci-kpɔ ee Biblë abɩnë ebë ekanë, bu ntɔnë bá eboka elë álɛ mici powu ebë eka bunë bë elɔ ebë erɩ eda Ʒoova sɛ. Àlɛ́ enë eba nhɛn elɛnë, ebá emʋn bu-lɛ álɛ ebë edisʋ ebɔ juman nfre nfrenë kë abɔ ale elë mërɩnë powu Ʒoova omuonë ghë.

?MABU FË ÉƆSƐ ELƐ ÁLƐ FË ÉWU AYƆGHƆ CI-KPƆ EE BIBLË ABƖNË EBË EKANË GHË É?

13. ?Mabu fë éɔsɛ elɛ álɛ fë égbɔ eka ci-kpɔ ee Biblë abɩnë ebë ekanë é?

¹³ ?Mabu fë éɔsɛ elɛ álɛ fë égbɔ eka ci-kpɔ ee Biblë abɩnë ebë ekanë é? Betɛlë shikwaghɩnë kë nʋn maɛnnë powu ghënë, ecinngbae powu álɛ kebë egbɔ eka ci-kpɔ ee Biblë abɩnë ebë ekanë, kë ebopei esɛrɛ Ofo je. Fë esë, fë éɔsɛ esɛrɛ Ofo je álɛ fë évivi Ʒoova n’ye bë eboka fë álɛ fë éce bunë fë ɲá ekanë eshi (Jacq. 1:5). Eji ee ghë, ka Biblë abɩnë lɛ mbë jenë kë ghɛ́ghɛ gbágba ëë shinë lɛ. Kpa vivi fë esë jɔ ntɛnɩelë : ‘?Élé amɛn ee Biblë abɩnë më ekanë bë eba eɔsɛ ele më ntɩjinë mɛnsɩ é? ?Bunë Biblë abɩnë eyaya më Ʒoova sɛnë, élé eba elɔ më erɩ eda ëë sɛ é? ?Élé bë eba eɔsɛ eboka më, álɛ më érishi ekpɛkpɛ amɛn ee bu akpɛɛkpɛnë efɩ mënë ghë é?’ ?Kɔ́ fë lɛ fë shikwaghɩ lɛ, më-cɛwuelë lɛ eo-omu eka ci-kpɔ ee Biblë abɩnë ebë ekanë o, mëkɔ eɲë éɔsɛ ebɔ ëë edidi jɔ álɛ owu-nkpɔ bë ehɛ ee bunë ele ëë mɛnsɩ, ele ëë ebëlɛgba o? (Rom. 1:12). Nɔnjɛelë eyikpe lɛ eyighɔ lɛ jɔghɔ, bunë kë ɲíshi mici ntɔnë ee Biblë abɩnë kë kánë ghënë, kë ebɔ ëë ele órò, ë kë eghagha ëë ghë mɩɩ ci eku.

14-15. ?Bu nfre nfre nkpɔca bë eɔsɛ eboka elë álɛ ebë ewu ayɔghɔ ci-kpɔ ee Biblë abɩnë ebë ekanë ghë é? ?Mabu bë eɔsɛ eboka elë álɛ ebë eghagha ci-kpɔ ee Biblë abɩnë ebë ekanë ghë é?

¹⁴ Kpe bu nfre nfrenë fë ékpa eɔsɛ elɛ, álɛ fë éwu ayɔghɔ ci-kpɔ ee Biblë abɩnë ebë ekanë ghë: (1) Jɔ tetenë Sasagho Eshiso-ku mbë jenë kë ebɔ egbagba ci-kpɔ ee Biblë shinë ehɛnë, na ëë bu ghë, fë ékpa eɔsɛ edi akɔnda ewɛsɛ ëë ayɔghɔ nhɛn. (2) Ka Biblë abɩ nfre nfrenë nʋnnʋn ëë ghënë powu. (3) Biblë ghɔgbonë kë nɩ́ mici ntɔnë ee Biblë abɩnë ebë ekanë bɔ́ ëë ghënë, ka ghɔgbonë ntɔnë powu. (4) Bɔ kɔ́ Guide de recherche pour les Témoins de Jéhovah o, kɔ́ Bible d’etude ëë nɔtënë o, álɛ fë ékpa ebɔ eviɛ bu edɔ. (5) Ka Sasagho Eshiso-ku ntɛnɩ kë yí bɔ́ mbë je ëë ghë gbágba mici ntɔnë ee Biblë abɩnë ebë ekanë shinë jɔghɔ. Àlɛ́ fë në ebɔ kɔ́ fë cinngrafë eka ci-kpɔ ee Biblë abɩnë ebë ekanë, Sasagho Eshiso-kunë kë bɔ́ gbágba Biblë abɩnë shinë nʋn oghoshi n’yo, fë éɔsɛ eshi ëë shi.b

¹⁵ Elë nɔnjɛ yighɔ nkpɔ dí Makɛnzi. Në ɔɔ agbʋʋn 19. Në hɛ́ bunë eboka në, ë në ghe pá bunë në kánë aɛn. Në hɛ́ kɔ: “Mici powu më ebɔ cibɩ je, bë eɔsɛ elɛ kɔ́ minitë oni o eka ci-kpɔ ee Biblë abɩnë ebë ekanë. Àlɛ́ më në eka bunë, më ebɔ cibɩ edi akɔnda ewɛsɛ Biblë abɩnelë lɛ, Sasagho Eshiso-ku mbë jenë kë bɔ́ gbágba ëë shinë lɛ. Bu ntɔnë elɔ më eghagha bunë më kánë ghë.”

16. ?Cibɩ nkpɔca bayɛ n’ye ebë eka ci-kpɔ ee Biblë abɩnë ebë ekanë é?

¹⁶ ?Cibɩ nkpɔca bayɛ n’ye ebë eka ci-kpɔ ee Biblë abɩnë ebë ekanë é? Énɩ cibɩnë bë eba eɲë shikwaghɩnë eyɛnë ebɔ. Ngiki jɔghɔ eka ëë, ë kë egbɔ edi ecinngbae bu. Kelë aghɔ esë, kë adi ecinngbae bu arere ëë kë egbɔ eka ëë. Ngiki jɔghɔ esë, álɛ kebë egbɔ ece kelë jɛelë nakwatɩnë, kë eboepi eka ëë. Jɔghɔ ebɔ nakwajɛ Examinons les Écritures chaque jour eba kelë tabrɔnë ngboru, álɛ bë eghagha kelë ghë n’ye kebë eka ci-kpɔ ee Biblë abɩnë ebë ekanë. Àlɛ́ bu aɲi eɲë bà shi óó eɲë gha ɔɔsɛ gha ká ci-kpɔ ee Biblë abɩnë wunë, éba cibɩ fuɔ álɛ eɲë ébɔ eka ëë.

17-18. ?Mabughëwu yɛsɛ n’ye ebë eba cibɩnë ebë ebɔ eka ci-kpɔ ee Biblë abɩnë ebë ekanë é? ?Mabu bë eboka elë álɛ ebë elɛ ëë mici kwapowu é? (Kpɩ fotonelë esë.)

¹⁷ ?Mabughëwu yɛsɛ n’ye fë éba cibɩnë fë ébɔ eka ci-kpɔ ee Biblë abɩnë ebë ekanë é? Noo àlɛ́ fë gha lɛ́ bu ntɔnë wunë, fë éɔsɛ epa ëë aɛn, fë ghe eka ëë wu tata. Nɔnjɛ yikpeje nkpɔ di Jɔnë, në ɔɔ agbʋʋn 16. Në hɛ́ kɔ: “Àlɛ́ fë gha bɔ́ ci-kpɔ ee Biblë abɩnë ebë ekanë gha lɛ́ fë ajiyi bunë wunë, fë ghe eɔsɛ ghe eka ëë wu tata.” Nɔnjɛ yighɔ Sieranë ɔɔ agbʋʋn 25 hɛ́ kɔ: “Álɛ më égbɔ elɛ bu fuɔnë, më eboepi eka ci-kpɔ ee Biblë abɩnë ebë ekanë ecinngbae.” Nɔnjɛ yikpe Rogelionë ɔɔ agbʋʋn 21 esë hɛ́ kɔ: “Më eba cibɩ më cinngrafënë ghë, álɛ bë eghagha më ghë n’ye më éka ci-kpɔ ee Biblë abɩnë ebë ekanë mici powu.”

¹⁸ Lɔ ci-kpɔ ee Biblë abɩnë ebë ekanë bë enʋn bu nfre nfrenë fë bába álɛ fë élɛnë ghë, kpa lele mɛnsɩ wu ëë ghɩ. Gha élɔ bʋʋn gha éji fë bà aɛn bu ntɔnë ëë lɛ-ghë. Nɔnjɛ yighɔ Izabɛlënë ɔɔ agbʋʋn 19 hɛ́ jɔ yɔghɔ ntɛnɩ ele esë ebë eɔsɛ ekpʋ. Në hɛ́ kɔ: “Hɛ fë esë kɔ àlɛ́ fë gha ká ci-kpɔ ee Biblë abɩnë ebë ekanë wunë, fë ghe ekpɩ bʋʋn fë cinngrafënë ghë. Àlɛ́ fë cinngrafënë eji fë bà aɛnnë, bɔ nakwajɛ Examinons ka ci-kpɔ ee Biblë abɩnë, álɛ fë égbɔ ebɔ fë cinngrafënë eɲʋn mërɩ.” Nɔnjɛ yighɔ Olivianë ɔɔ agbʋʋn 19 esë hɛ́ kɔ: “Bunë bë eɔsɛ eboka fë, álɛ mici powu fë éka ci-kpɔ ee Biblë abɩnë ebë ekanë, ëë nkpɔ ëë lɛ́ n’ye fë éɔsɛ eka ëë alɛ ngiki fuɔ lɛ. Bë eɔsɛ elɛ fë shikwaghɩ lɛ, më-cɛwuelë lɛ. Àlɛ́ fë aɔ ghɩnë kɔ́ bë eghagha fë ëë ghë o, kɔ́ eɲë éka ëë aʋn-nkpɔ onë, bá emɛn elɔ fë n’ye fë éka ëë mici powu.”

EBOKA EƝË JƐELË ÁLƐ KEBË EKA CI-KPƆ EE BIBLË ABƖNË EBË EKANË MICI POWU

19. ?Mabughëwu ngbɔjɛelënelë bë eka ci-kpɔ ee Biblë abɩnë ebë ekanë mici powu é? Hɛ jɔ nkpɔ gbagba ëë shi (Philippiens 1:​9, 10).

¹⁹ Shìelë, àlɛ́ wɔ́wɔ́ eɲë lɛ eɲë jɛelë lɛ në eka ci-kpɔ ee Biblë abɩnë ebë ekanë mici powunë, bu ntɔnë bá eboka kelë álɛ kë në edɔomu eyi, kebë elɛ ëë eyi. Àlɛ́ bɔ́bɔ́ kë lɛ́ mpɔ˗mbogho, kë ghe ce bu jɔghɔ eshi ghe yɛsɛ wunë, bunë eɲë lɛ kelë lɛ eka wɔ́wɔ́në bá eboka kelë ngbeɲi gbo. Àlɛ́ ayɔro atɔtɔ óó kë në ejʋ miji ebɔ eshipatanë ghënë, kë edɔomu eyi mɩɩ kë ekaci ti ologbɔ. Nkpɔkpɔnë esë, àlɛ́ enë eboka elë mpɔ˗mboghonelë álɛ kebë eka ci-kpɔ ee Biblë abɩnë ebë ekanë lɛ, mbë jenë kë ebɔ egbagba ëë shinë lɛ mici powunë, bu ntɔnë bá elɔ kë bá ekaci eyikpe lɛ eyighɔ lɛnë kë edɔomu eyi Ofo shigbënë ghë.— Ka Philippiens 1:​9, 10.

20. ?Mabughëwu Ofo mpʋnë ɔɔ alɔ dɔ́ tete é?

²⁰ Ʒezi hɛ́ kɔ: “Gha lɛ́ kpaʋn esëkpɔ ëë yiki bë ebɔ ehʋn-oo, ese mbënë epie Ʒoova ɲi esɔnë powu esë” (Mat. 4:4). Mɩɩ álɛ ci bë ekunë, elë edi bu. ?Mëkɔ yɛsɛ tete n’ye ebë edi Ofo mpʋnë elɔ oohʋnnë esë o? N’yonë, elë éwɛsɛ Ofo Mbënë mici powu!