N’ye ebë eba ebɔ bu jenë eɔ́në ehʋn-oo àlɛ́ shigha jɔ emian elë

Ofosʋghɩ fannga nhɛn ehʋn-oo okunë yalɛ dɔ́, óó ekpa ekpɛkpɛ elɔ ngiki n’ye kebë ewu juman edinë. Noo kelë jɔghɔ kë vívi n’ye oohʋn bë eyɛ kelë sɛnë, kë lɛ́ bunë kë gha dí akɔnda n’ye bë eɔsɛ ése kelë apʋpʋ. Fɛ bu ntɛnɩ mɩnɛn, kelë aghecinë kë vívi n’ye oohʋn bë eyɛ kelë sɛnë, kë ɲá kelë yaelë lɛ, kelë jɛelënë kë lɛ́ ngbɔ ebisenë lɛ shi yí oo fuɔ. Kelë agheci esë, kë bɔ́ shigha lɛ́ bunë bë elɔ kebë edi blengbi mɛnsɩghë, ese bu ntɔnë lɔ́ bu kpa kpɛkpɛ lɔ́ kelë dɔ́ oohʋn ghë. ?Kɔpɛ fë esë shigha jɔ emian fë o, élé fë éba elɛ álɛ fë élɛ bu aɛnshiji ghë é?

BƆ AƐN BA BU JENË FË ƆƆNË GHË

Akoto Pɔlë mʋ́n bunë në lɛ́lɛ ëë ‘bu jenë’: Bu jenë ëë lɛ́ n’ye, fë ébɔ aɛn eba bunë fë ɔɔnë ghë ehʋn-oo. Akoto Pɔlë ghɛ́ghɛ kɔ: “Àlɛ́ më aɔ bu je o, më mʋn n’ye më éba ebɔ ëë ehʋn-oo, àlɛ́ më aɔ bu adɔ esë o, më mʋn n’ye më éba ebɔ ehʋn-oo. Bu powu ghë, më hɔ́hɔ n’ye më éba ehʋn-oo àlɛ́ àmɛn ae më lɛ, àghʋ në eyo më lɛ; më kpa hɔ́hɔ n’ye më éba ehʋn-oo àlɛ́ më aɔ bu adɔ lɛ, bu amian më lɛ.”—Phil. 4:​11, 12.

Le aɛn ghë wu n’ye akoto Pɔlë hɛ́ kɔ në mʋ́n n’ye në éba ebɔ bunë në ɔɔnë ehʋn-oo. Elë éwu Biblë mbratishi alɛ́në bë eɔsɛ eboka elë álɛ elë esë ebë elɛ fɛ akoto Pɔlë mɩnɛn.

Biblë mbratishi 1: “Eɲë gha ékolo shigha gha édɔ eɲë oohʋn ghë, ese édisʋ ebɔ bu jenë eɲë ɔɔ amɛnnë, noo në hɛ́ kɔ: ‘Më ghe eɲa fë shi wu tata, më ghe epetè eji ghe etu fë wu tata.’”—Héb. 13:5.

?Élé Biblë mbratishi ntɔnë bë eba eɔsɛ eboka ëlë é? Àlɛ́ elë akolo shigha adɔnë, ebë eɔsɛ ebɔ elë esë epɔpɔ ngiki fuɔ. Lapɔ esë, bu ntɔnë bë ekpa eɔsɛ elɔ elë ghe enʋn bɛtɛɛ ghë, elë ghe kpa ghe ebɔ aɛn ghe eba bu jenë eɔ́në ghë. Ese, àlɛ́ elë gha kolo shigha gha dɔ́, óó elë abɔ aɛn aba bu jenë eɔ́në ghënë, bu ntɔnë bá elɔ sɛ bá eni elë shi, ebë ekpa eɔ oghorumɔn bɛtɛɛ.

Bunë ebë eɔsɛ elɛ. N’ye ebë eba ebɔ aɛn eba ngiki fuɔ ee bunë kë ɔɔnë ghënë, elë élɔ erie bunë eɔ́në eyɛ elë aɛn, elë éve bunë ebë eɔsɛ evenë. Ghaghaghë n’ye, Ʒoova hɛ́ kɔ aghɩnë kë ebɔ Ofo ee bunelë eboepi kelë oohʋnnë ghënë, ná elɔ kelë bunë emian kelënë (Mat. 6: 24, 33). Gha lɛ́ aghɩnë kë ebɔ shigha eboepi kelë oohʋn ghënë ëë Ʒoova hɛ́ jɔ ntɔnë lɔ́ kelë wo. Bunë Ʒoova elɔ elë álɛ ebë eɔsɛ ehʋn-oo eyinë éɔ alɔ elë aɛn. Pɔlë ghɛ́ghɛ kɔ: “Àlɛ́ elë awu mpʋ lɛ talɛ lɛnë, elë édisʋ ebɔ bu ntɔnelë.”—1 Tim. 6:8.

Biblë mbratishi 2: “N’yonë, opu gha éji eɲë wu tata mɩɩ eɲë évivi eɲë esë kɔ: ‘?Mabu ebë edi é? ?Mabu ebë enɔn é? ?Mabu ebë ewɔ é?’ Noo bu ntɔnelë powu lɛ́ bunë maɛnnë ngikinelë enɛobu eviɛ. Eɲë Shìnë nʋn oforunë mʋn n’ye bu ntɔnelë powu mian eɲë.”—Mat. 6:​31, 32.

?Élé Biblë mbratishi ntɔnë bë eba eɔsɛ eboka elë é? Àlɛ́ elë amʋn ayɛsɛ n’ye Ʒoova bá ekpɩ elënë, opu ghe eji elë mɩɩ ebë evivi elë esë kɔ: “?Ese, álɛ́ jɔnë në eɔ mɛnsɩ eyi ëë é?” “?Ese, àlɛ́ më gha ɔɔsɛ më ékpɩ më shikwaghɩ wu ëë é?” Erikënë nʋn Gananë esë vívi ëë esë jɔ nfre ntɔnelë, ese në petè n’ye në bá dí akɔndanë. Në hɛ́ kɔ: “Ebë ehɔhɔ n’ye ebë eba ehʋn-oonë, gha lɛ́ ëë eshi ëë lɛ́ n’ye bʋʋn ghe emian elë wo. Ese, ëë eshi ëë lɛ́ n’ye ebë ebɔ aɛn eba bunë ebë eɔsɛ elɛnë ghë, ebë emʋn tɩ bunë eɔ́në ghë, cibɩ kpɛɛkpɛ ghë bɔ́bɔ́.”

Bunë ebë eɔsɛ elɛ. Sɛrɛ Ʒoova bunë emian fënë ghë, kpa vivi ëë n’ye bë elɔ fë aɛnshiji (Jacq. 1:5). Bɔ fë jɔnë ka di kretiɛnghɩnë kë ɔɔ aɛnhɔ Ofo shigbënë ghë, óó bu akpɛɛkpɛ ntɔnë boepi fɩ́ kelënë. Vivi kelë n’ye kë bá lɛ́, ë kë ɔɔsɛ ríshi kpɛkpɛ bu akpɛkpɛ ntɔnelë ngbeɲi, álɛ fë esë fë éɔsɛ erishi ekpɛkpɛ (Prov. 20:18). N’ye Ʒoova eba elɔ fë ci-nkpɔ ee bunë emian fënë, le ëë aɛn ghë. Àlɛ́ fë në eba nhɛn elɛnë, fá ebɔ aɛn eba amɛn ee bunë emian fënë ghë, ngbeɲi gbo eenë ghe eji fë opu (Mat. 6: 25-30, 34). Gha épa jɔnë Psaume ghɛghɛgho Davidë hɛ́në aɛn wu tata. Në hɛ́ kɔ: “Bu akpɛɛkpɛnë efɩ ghɩnë sheghënë dɔ́, ese Ʒoova eca ëë epieji powu ghë.”—Ps. 34:19.

Biblë mbratishi 3: “Ghɩnë aɛn ji ëë shinë awu aviɛlɛ ɲannë, në eka eloghoshi, ese kɛkëghonë ebɔ shigbë esɔ eyi esɩ aviɛlɛnë, bu ntɔnë elɔ në ewu sɛhʋn bu.”—Prov. 27:12.

?Élé Biblë mbratishi ntɔnë bë eba eɔsɛ eboka elë é? Piblisite lɛ, bu nfre nfrenë ngiki eya rezo sosionelë ghë lɛnë, mici aghɔ eya n’ye ngiki bë eba ewu shigha mɛnsɩghë. Ghɩnë shigha jɔ emian ëënë, bë eɔsɛ evivi n’ye ëë esë bë elɛ bu ntɔnelë. Ngiki fannga nhɛnnë kë bɔ́ shigha lɛ́ bu álɛ kebë edi blengbi mɛnsɩghënë, bɛtɛɛ jɔ rɛ́rɛ kelë (Prov. 18:11; 1 Tim. 6:9). Aɛnshiji ëë bë eɔsɛ eboka elë, ë elë ghe eja dɔ̀ ntɔnelë ghë.

Bunë ebë eɔsɛ elɛ. “Kɛkëghonë ebɔ jɔnë kë ehɛnë powu ewu nahɔnrɛ, ese ghɩnë aɛn ji ëë shinë ele fùnë në etanë powu aɛn ghë” (Prov. 14:15). N’yonë, àlɛ́ ghɩ nkpɔ ahɛ fë kɔ fë éɔsɛ elɛ bu álɛ fë éwu shigha mɛnsɩghë, fë ghe epɛ wunë, le fë esë aɛn ghë yɛsɛ. Álɛ fë égbɔ enɩ bu nkpɔ ebɔnë, viɛ bu yɛsɛ. Gha élɛ bunë ngiki elɛ álɛ kebë eɔ shigha mɛnsɩghënë. Gha éviɛ n’ye fë élɛ bunë bë elɔ fë éwu shigha mɛnsɩghë, mɩɩ bu ntɔnë bë elɔ fë élɛ bunë gha sheghë.—Prov. 28:​6, 20; Jér. 17:9.

Biblë mbratishi 4: “?Fɛ bu ntɛnɩ mɩnɛn, ghɩnë avivi n’ye bë elɛ etaʒënë, mëkɔ bë esoeshi eɲi shighanë bë esɔ elɛ aʋn ntɔnë eyimbu se, álɛ bë ewu kɔ́ shighanë pi álɛ bë ebɔ elɛ aʋnnë erere o?”—Luc 14:28.

?Élé Biblë mbratishi ntɔnë bë eba eɔsɛ eboka elë é? Àlɛ́ elë adisʋ abɔ juman nfre nkpɔnë, ebë eɔsɛ ebaba bu jɔghɔ eyɛ elë oohʋn ghë, ese juman ntɔnë bë ekpa eɔsɛ ése elë jɔ fuɔ. Álɛ fë égbɔ enɩ juman nfre nkpɔ ebɔnë, boepi di ëë akɔnda álɛ fë éwu ayɔghɔ lɛ apʋpʋ lɛnë juman ntɔnë bë eɔsɛ ése fë. Bu ntɔnë bá eboka fë álɛ fë énɩ bu yɔghɔ ebɔ, aa ghe erɛrɛ fë.

Bunë ebë eɔsɛ elɛ. Àlɛ́ juman nkpɔ aba fë ngbeɲinë, di ëë akɔnda yɛsɛ. Fɛ bu ntɛnɩ mɩnɛn, àlɛ́ fë në eyi oo fuɔ edi jumannë, fë éɔsɛ ewu shigha edɔ, ese, bu ntɔnë bë eɔsɛ elɔ fë ékpa ecɔghɔ shigha edɔ. Ese, àlɛ́ fë ɲá eni eyi oo fuɔ eviɛ oohʋnnë, di akɔnda wu n’ye bu ntɔnë bë eba eɔsɛ eci ghɩnë fë vínë lɛ më-jɛelë lɛ aba, alɛ n’ye bë eba eɔsɛ eci eɲë lɛ Ʒoova lɛ cɛwudinë esë aba lɛ. Kpa di akɔnda wu n’ye bu ntɔnë bë eba eɔsɛ eci fë Ofo jumannë aba. ?Juman ntɔnë bë eɔsɛ elɔ fë ésʋ Ʒoova eyi “fë oohʋn powu ghë wú?”—Luc 10:27.

AYƆGHƆNË EBÁ EWU ÀLƐ́ ENË EBƆ AƐN EBA BU JENË EƆ́NË GHË

Àlɛ́ enë ehɔhɔ n’ye ebë eba ebɔ bu jenë eɔ́në ehʋn-oonë, ntɩjinë ebɔ́ bá Ʒoova ghë n’ye kolo elë, bá ekpa ekpɩ elë eyinë, bá edɔomu (Ps. 34:8). Ebá emʋn tɩ bunë Ʒoova elɛ elɔ elë mici powunë lɛ, n’ye eba ekpɩ elënë lɛ ghë.

Samiɛlënë ebóepi hɛ́ ëë jɔ epidɛghënë wú kɔ jɔ ntɔnë lɛ́ nahɔnrɛ. Kpe jɔnë në hɛ́: “N’ye më lɛ më ya lɛ ebá sɛ́rɛ Ʒoova óó lɔ́ elë aɛnhɔnë, edísʋ n’ye ebë ekaka ewa elë oo gbe edi elë juman hɔnë, álɛ ebë ekpɩ elë jɛelënelë esë. Pëlɛ, elë eyaya elë jɛelënelë Biblë bu, elë lɛ kelë lɛ eo-omu eyi jɛmɛn, elë lɛ kelë lɛ eka Ofo nda aʋn-nkpɔ. Noo më ebɔ aɛn eba Ofo ee bunë ghënë, bu ntɔnë elɔ opu ghe ji më ghe dɔ. Kakanë ekáka wá elë oo gbenë, ghe rɛrɛ elë joʋn.”

Elë gha épa-aɛn n’ye elë esʋ ‘Ofo sɛyɛghonë’ wo, në wawɛ celenë bë eɔsɛ eboka elë álɛ, bunë afɩ elënë powu ghë, ebë enʋn sɛyɛyɛ ghë (1 Tim. 1:11; Gal. 5:​22, 23). Ɲan gbɔɔje, Ofo bá ése maɛn puɔpuɔ nkpɔ. Ngiki powu bá ewu bu ayɔghɔ fannga nhɛn ëë ghë.—Ps. 72:16; 145:16.