“Umwingila Uutakatifu uwa ku Trier”

TRIER, uufishishe nomba imyaka 2,000, e musumba wakokwesha mu Germany.a Pa myanda ya myaka iingi Icalici lya ciKatolika lyaliba ilyaluma nga nshi mu Trier. Mu 1996 icikuulwa cikalamba ice calici mu Trier cabikileko benye pa bulangisho uyo atunganishiwa ukukokola ngo musumba wine. Uyu benye etwa Umwingila Uutakatifu uwa ku Trier.

Uyu mwingila walepa amamita 1.57 mu butali na 1.09 mu bufumo kabili amaboko yafika lwa pa kati. Wapangwa na kotoni kabili, ukulingana na Hans-Joachim Kann mu citabo cakwe Wallfahrtsführer Trier und Umgebung (Ica Kutungulula Abaletandalila Trier ne Ncende Shashingulukako), napamo walefwalwa ngo mwingila wa ku nse. Abaceeceeta bamo bapima ubukokole bwa mwingila wa kutendekelako—ubukulu bwa uko bwalibilululwa no kubilwa cipya cipya ukubomfya insalu shimbi mu kupita kwa myanda ya myaka—ukuti wapangilwe mu mwanda wa myaka uwa bubili nelyo fye uwa kubalilapo C.E. Nga ca kuti uko kupima kwa cine, ici kuti calenga uyu mwingila ukuba uwaibela, ukuba icintu ca mu ŋanda ya babenye ica kufwaisha ukumona.

Nangu cibe fyo, bamo batila umwingila tauli fye uwaibela iyo lelo na kabili waba uutakatifu (uwa mushilo)—e mulandu wine bawinikila no kuti Umwingila Uutakatifu. Ici caba ni pa mulandu wa kuti waba umuntalundwa, nga filya fyali umwingila walefwala Yesu Kristu. (Yohane 19:23, 24) Bamo batunga ukuti uyu “Mwingila Uutakatifu” mu cishinka fye wali wa kwa Mesia.

Tacaishibikwa ifyo umwingila waishilefika ku Trier. Icitabo cimo cilondolola ukuti “wapeelwe ku musumba kuli kateka Helena, nyina wa kwa Konstantino Mukalamba.” Kann alondolola ukuti ubulondoloshi bwashininkishiwa ubwa kubalilapo ukukuma ku kubapo kwa mwingila mu Trier bwa mu 1196.

Uyu mwingila, uwasungilwa mu cikuulwa cikalamba ice calici, ulabikwa pa bulangisho mu nshita mu nshita ukutula mu mwanda wa myaka uwalenga 16. Ku ca kumwenako, walilangishiwe mu 1655, pa numa fye ya Nkondo iyasendele Imyaka 30 umwalobele ifintu ifingi mu Trier. Ukushitisha aba nyendo sha mapepo ifya kwibukishishako limo limo kwaliletako indalama.

Kwalibako inyendo sha mapepo shitatu muli uno mwanda wa myaka ku kuyamona “Umwingila Uutakatifu”—mu 1933, 1959, na 1996. Mu 1933 ulwendo lwa mapepo lwabilishiwe pa bushiku bumo bwine buntu Hitler asontelwe ukuba cilolo wa Buteko mu Germany. Kann alondolola ukuti uku kucitikila pamo ukwa fintu fibili kulesanikilako pa mibele iyabimbwamo muli ulu lwendo lwa fya mapepo. Abashilika bafwele amayuniformu ya ciNazi bacindiile pelete aba nyendo sha fya mapepo abaali pa nse ya cikuulwa cikalamba ice calici. Muli ulya mwaka amamilioni yabili na hafu aya bantu balitambile uyu mwingila.

Herbert, uwaikala mu Trier pa myaka iingi, alingenye inyendo sha fya mapepo isha mu 1959 na 1996. “Mu 1959 imisebo yaiswile pa, uku ninshi amatuuka yaleshitisha ifya kwibukishishako mupepi na pa cifutu ca musebo icili conse. Uno mwaka kuli fye tondolo.” Ee, bantu fye 700,000 e batambile umwingila mu 1996, milioni umo e bafililwe ukuyako nga twalinganyako impendwa ya mu 1959.

Mulandu Nshi Bayila ku Kutamba Umwingila?

Icalici lilakomailapo ukuti uyu mwingila taulingile ukumonwa nge cintu ca kushinshimuna. Umwingila uwaba umuntalundwa umonwa nge cilangililo ca kwikatana kwe calici. Frankfurter Allgemeine Zeitung yashimiko kuti ilyo alebilisha ulwendo lwa fya mapepo, Shikofu Spital atile: “Imibele ishili ya lyonse mu calo cesu ilatusonsomba fwe Bena Kristu ukusange fyasuko fishili fya lyonse. Tufwile ukulwisha ulupato, ubukalushi, no lukaakala ifileingilishiwako.” Shikofu alondolwele ukuti ukumona fye umwingila kuti kwacinkulako umuntu pa lwa kwikatana.

Lelo mulandu nshi uuli onse engakabila “Umwingila Uutakatifu” pa kucinkulwako ulwa kwikatana kwe calici? Ni shani nga ca kuti umwingila waonaulwa nelyo wabola nelyo wasansalikwa ukuti wa bufi fye? Bushe ukwikatana kwe calici kuli no kuba mu busanso pali iyo nshita? Ni shani pa lwa bantu abafilwa ukwenda inyendo sha mapepo ukuya ku Trier? Bushe bena tabayangwako nangu panono ku kwikatana kwa mu calici?

Amalembo ya Mushilo tayalumbula nangu panono ukuti Abena Kristu ba mu kubangilila balekabila ifintu fya kubacinkulako ulwa kukabila kwa kwikatana kwa Bwina Kristu. Mu cine cine, umutumwa Paulo akoseleshe Abena Kristu mu kuba na mashiwi ya kuti: “Twendela mu kutetekela, te mu kumona.” (2 Abena Korinti 5:7) Ukwikatana uko Abena Kristu ba cine baikatana kanshi kwalondololwa ukuti ni “buumo bwa kutetekela.”—Abena Efese 4:11-13.

[Futunoti]