της καθώς τα παρατεταμένα χειροκροτήματα δονούσαν το στάδιο. Ύστερ’ από έναν ύμνο και προσευχή, το πλήθος άρχισε να διαλύεται και να κατευθύνεται προς τις κατοικίες του στα διάφορα μέρη. Έμαθαν πολλά, και ασφαλώς προσευχές θ’ αναπέμπονται από χιλιάδες χειλέων και καρδιών για τους αδελφούς και τις αδελφές των, που βρίσκονται ακόμη στην Κομμουνιστική Κίνα και προσπαθούν να παραμείνουν σταθεροί στην πίστι.

Ερωτήσεις από Αναγνώστας

● Όταν ο Ιεχωβά επάταξε τα πρωτότοκα της Αιγύπτου, ο Φαραώ είπε τελικά στους Ισραηλίτας ότι μπορούσαν να φύγουν από την Αίγυπτο, λέγοντας: «Απέλθετε· ευλογήσατε δε και εμέ.» (Έξοδ. 12:32) Τι εννοούσε ο Φαραώ με αυτό;

Ο Φαραώ εννοούσε ακριβώς αυτό που έλεγε​—ήθελε μια ευλογία. Αφού επέτρεψε στους Ισραηλίτας να φύγουν μαζί με όλα τα ποίμνια και τις αγέλες των, δεν ήθελε να φύγουν αυτοί και ο ηγέτης των ο Μωυσής με κατάρες εναντίον του και με το να επιθυμούν το κακό του. Είχε πληγή αρκετά. Τώρα, επί τέλους, παρεχώρησε αυτό που ο Θεός του Ισραήλ είχε ζητήσει απ’ αυτόν. Εφόσον οι Ισραηλίται είχαν ανάγκη από τις αγέλες και τα ποίμνιά των για να θυσιάσουν στον Θεό, ο Φαραώ, με το ν’ αφήση ελεύθερα αυτά τα ζώα, ήθελε να τον έχουν στο νου τους οι Ισραηλίται, όταν θα προσέφεραν θυσίες στον Ιεχωβά τον Θεό τους, ώστε να κάμουν ικεσία στον Θεό για τον Φαραώ και τον λαό του, ώστε να θεραπευθούν όλοι από τ’ αποτελέσματα των τρομερών πληγών που είχαν έλθει επάνω τους.

Αν ο Μωυσής και ο Ααρών και οι Ισραηλίται έλαβαν υπ’ όψι την αίτησί του και προσευχήθηκαν στον Ιεχωβά γι’ αυτόν είναι ένα άλλο ζήτημα. Ήταν ένα πράγμα να ζητήση ο Φαραώ κάτι, αλλά ήταν ένα άλλο πράγμα να του παραχωρηθή αυτή η εύνοια. Πραγματικά, απεδείχθη ανάξιος για να ευλογηθή από τον Μωυσή και τους Ισραηλίτας, διότι έγινε μια αλλαγή στην καρδιά του προς το κακό. Τούτο αποδεικνύεται από το ότι, όταν του ανηγγέλθη ότι οι Ισραηλίται προφανώς είχαν παγιδευθή στην Ερυθρά Θάλασσα, συνεκέντρωσε όλα τα στρατεύματά του κι επήγε σε καταδίωξί των για να τους καταστρέψη ή να τους επαναφέρη πίσω στη δουλεία. Ο Φαραώ δεν ήταν άξιος ευλογίας.—Έξοδ. 14:5-9.

● Πώς πρέπει να εννοήσουμε τη σημασία των εδαφίων Ιερεμίας 51:39, 57, όπου οι Βαβυλώνιοι λέγεται ότι πρόκειται «να υπνώσωσιν ύπνον αιώνιον, και να μη εξυπνήσωσι»; Δεν σημαίνει αυτό ότι ποτέ δεν θ’ αναστηθούν;​—Ρ. Α., Η.Π.Α.

Το κεφάλαιο 51 του Ιερεμίου περιέχει μια προφητική πρόβλεψι της πτώσεως της Βαβυλώνος. Σ’ αυτό ο Ιεχωβά καθιστά γνωστό ότι θα ήγειρε τα γειτονικά έθνη για να συντρίψη τη δύναμι της Βαβυλώνος. Στο μέσον αυτής της προφητείας, τα εδάφια 39 και 57 (ΜΝΚ) λέγουν: «Θέλω κάμει αυτούς να θερμανθώσιν εν τοις συμποσίοις αυτών, και θέλω μεθύσει αυτούς, δια να ευθυμήσωσι, και να υπνώσωσιν ύπνον αιώνιον, και να μη εξυπνήσωσι, λέγει ο Ιεχωβά.» «Και θέλω μεθύσει τους ηγεμόνας αυτής, και τους σοφούς αυτής, τους στρατηγούς αυτής, και τους άρχοντας αυτής, και τους δυνατούς αυτής· και θέλουσι κοιμηθή ύπνον αιώνιον, και δεν θέλουσιν εξυπνήσει, λέγει ο Βασιλεύς, του οποίου το όνομα είναι Ιεχωβά των δυνάμεων.»

Την ίδια νύχτα της πτώσεως της Βαβυλώνος στα χέρια των Μήδων και των Περσών, ο βασιλεύς Βαλτάσαρ είχε ένα πολυτελές συμπόσιο για χίλιους από τους μεγιστάνας του, κι έγινε μεγάλη χρήσις ποτών. Αλλά προτού τελειώση η νύχτα, ο στρατός του εχθρού κατέλαβε την πόλι, «εφονεύθη ο Βαλτάσαρ ο βασιλεύς των Χαλδαίων» και πολλοί από τους περί τον βασιλέα και άλλοι που συνελήφθησαν στους δρόμους εθανατώθησαν. (Δαν. 5:1-4, 30) Δεν πήγαν να κοιμηθούν απλώς όπως ένας μέθυσος που αφυπνίζεται την επόμενη μέρα· ο ύπνος των ήταν ένας ‘αιώνιος ύπνος’ διότι ήσαν νεκροί.

Υφίσταντο τ’ αποτελέσματα, όχι απλώς του κατά γράμμα οίνου, αλλά του συμβολικού ‘ποτηρίου του οίνου του θυμού’ του Ιεχωβά Θεού, τον οποίον είχαν προκαλέσει. Η μάχαιρα του πολέμου μεταξύ των τους έκαμε να τρικλίζουν ως μεθυσμένοι, και μερικοί απ’ αυτούς, που εθανατώθησαν δια μαχαίρας, θα εκοιμήθησαν «ύπνον αιώνιον», από τον οποίον κανείς δεν μπορούσε να τους αφυπνίση.—Ιερεμ. 25:15, 16, 26.

Μήπως αυτό σημαίνει ότι κανείς απ’ αυτούς δεν θ’ αναστηθή για να συμπεριληφθή με τους «νεκρούς μικρούς και μεγάλους», τους οποίους ο απόστολος Ιωάννης είδε προφητικά να στέκουν ενώπιον του θρόνου της κρίσεως; (Αποκάλ. 20:12, 13) Προφανώς όχι. Ο Βαλτάσαρ ήταν ο τελευταίος από εκείνη τη γραμμή βασιλέων. Εθανατώθη τη νύχτα που έπεσε η Βαβυλών και κοιμήθηκε «ύπνον αιώνιον», από τον οποίον δεν αφυπνίσθη έως τώρα, διότι δεν εμεθύσθη με οίνον, του οποίου οι επιδράσεις μπορούν να παρέλθουν δια του ύπνου, αλλ’ εθανατώθη, κι έτσι προφανώς συμπεριελήφθη μεταξύ εκείνων που είναι στον Σιεόλ. Αν αυτό αληθεύη γι’ αυτόν, φαίνεται λογικό ότι θ’ αληθεύη και για τους άλλους Βαβυλώνιους, που απωλέσθησαν τότε. Πόσο θα διαρκέση ακόμη ο ‘αιώνιος ύπνος’ των ώσπου να τους εγείρη η δύναμις του Θεού από τον θάνατο κάτω από τη Μεσσιανική βασιλεία δεν γνωρίζομε. Αυτοί δεν μπορούν ν’ αφυπνίσουν τον εαυτό τους.​—Παράβαλε Ιώβ 14:10-12, 19-22.