سپتامبر
پنجشنبه، ۱ سپتامبر (۱۰ شهریور)
پس از آن، روح خود را بر تمامی بشر فرو خواهم ریخت.—یول ۲:۲۸
پِطرُس هنگام نقلقول پیشگویی یوئیل، تحت الهام خدا از عبارت متفاوتی استفاده کرد. (اعما ۲:۱۶، ۱۷) او بجای عبارت «پس از آن،» گفتهاش را با عبارت «در روزهای آخر» شروع کرد؛ یعنی زمانی که یَهُوَه روح مقدّسش را «بر همه گونه افراد» میریزد. در واقع، پِطرُس با به کار بردن این عبارت، به روزهای آخر نظام یهودی اشاره کرد. این امر گواهی است که پیشگویی یوئیل پس از مدتی طولانی، یعنی در پِنتیکاست به تحقق رسید. پس از این که یَهُوَه روح مقدّسش را به شکلی معجزهآسا به مسیحیان قرن اول داد، فعالیت موعظه بیش از پیش گسترش یافت. به طوری که پولُس رسول حدوداً در سال ۶۱ میلادی در نامهاش به جماعت کولُسیان نوشت که خبر خوش «به همهٔ مردمِ زیر آسمان» اعلام شده است. (کول ۱:۲۳) عبارت «همهٔ مردم» به مردمی اشاره دارد که در مناطقی زندگی میکردند که پولُس و همراهانش میتوانستند به آنجا سفر کنند. امروزه با کمک روح مقدّس یَهُوَه، فعالیت موعظه بسیار بیشتر از گذشته یعنی «تا دورترین نقاط زمین» گسترش یافته است.—اعما ۱۳:۴۷. ب۲۰/۴ ص ۶ ¶۱۵-۱۶
جمعه، ۲ سپتامبر (۱۱ شهریور)
من خودْ گلهٔ خویش را خواهم جُست و از آنان نگهداری خواهم کرد.—حز ۳۴:۱۱
یَهُوَه تکتک ما منجمله آنانی را که از گلهاش دور شدهاند دوست دارد. (مت ۱۸:۱۲-۱۴) او وعده داد که گوسفندان گمشدهاش را میجوید و به آنان کمک میکند تا دوباره رابطهای نزدیک با او برقرار کنند. یَهُوَه همچنین نشان داد که برای نجات گوسفند گمشدهاش همچون شبانان زمان باستان عمل میکند. (حز ۳۴:۱۲-۱۶) یک شبان، ابتدا وقت و انرژی زیادی را صرف یافتن گوسفند گمشدهاش میکرد. سپس، آن را به گله بازمیگرداند. اگر گوسفند زخمی یا گرسنه بود، شبان با مهر و محبت زخمهایش را پانسمان میکرد، او را در آغوش میگرفت و به او غذا میداد. امروزه پیران مسیحی که شبانان «گلهٔ خدا» هستند باید به طور مشابه به آنانی که از جماعت یَهُوَه دور شدهاند کمک کنند. (۱پطر ۵:۲، ۳) پیران مسیحی تلاش میکنند چنین افرادی را بیابند، کمکشان میکنند که به جماعت بازگردند و با مهر و محبت از لحاظ روحانی از آنان حمایت میکنند. ب۲۰/۶ ص ۲۰-۲۱ ¶۱۰
شنبه، ۳ سپتامبر (۱۲ شهریور)
مزارع . . . برای درو سفید شده است.—یو ۴:۳۵
آیا منظور عیسی از این که گفت، ‹مزارع برای درو سفید شده است،› این بود که بسیاری پیرو او خواهند شد؟ به هیچ وجه! کتاب مقدّس پیشگویی کرده بود که تنها تعداد اندکی به او ایمان خواهند آورد. (یو ۱۲:۳۷، ۳۸) با وجود این که تمرکز عیسی بر همان تعداد اندک بود، به دیگران نیز غیورانه موعظه میکرد. به علاوه، او از افکار و نیات دل دیگران آگاه بود. (مت ۹:۴) پس ما چقدر بیشتر باید مراقب باشیم که مردم محدودهمان را قضاوت نکنیم، چرا که نمیتوانیم از افکار و نیات آنان آگاه باشیم. در عوض، باید فکر کنیم که آنان این قابلیت را دارند که روزی شاگرد مسیح شوند. عیسی به شاگردانش گفت که مزارع، سفید یا به عبارت دیگر آمادهٔ درو هستند. پس افرادی وجود دارند که میتوانند تغییر کنند و شاگرد مسیح گردند. یَهُوَه این افراد را همچون شاگردان آیندهٔ مسیح میبیند که ‹گنجینههایی› باارزش هستند. (حج ۲:۷) اگر ما نیز دیدگاهی همچون دیدگاه یَهُوَه و عیسی به مردم محدودهمان داشته باشیم، بیشتر با علایق و پیشینهٔ آنان آشنا خواهیم شد. باشد که مردم محدودهمان را، نه همچون غریبهها بلکه همچون برادران و خواهران آیندهمان ببینیم. ب۲۰/۴ ص ۱۳ ¶۱۸-۱۹
یکشنبه، ۴ سپتامبر (۱۳ شهریور)
من شما را دوست خواندهام؛ زیرا شما را از هر آنچه از پدرم شنیدهام، آگاه ساختهام.—یو ۱۵:۱۵
کلام خدا بهروشنی به ما میآموزد که بدون محبت ورزیدن به عیسی نمیتوانیم یَهُوَه را خشنود سازیم. یک کاری که میتوانیم انجام دهیم تا دوست عیسی شویم این است که او را بشناسیم. با خواندن گزارشات کتابهای مَتّی، مَرقُس، لوقا و یوحنا، بهتر میتوانیم عیسی را بشناسیم. تعمّق بر این گزارشات که رفتار پرمهر عیسی را به تصویر میکشد، محبت و احترام ما را نسبت به او بیشتر میکند. به عنوان مثال، با وجود این که جایگاه عیسی بسیار برتر از شاگردانش بود، هرگز آنان را حقیر نمیشمرد و افکار و احساساتش را با آنان در میان میگذاشت. او از غم و اندوه آنان دلش به درد میآمد و با آنان گریه میکرد. (یو ۱۱:۳۲-۳۶) حتی دشمنانش نیز اذعان کردند که او هر که را که پیامش را بپذیرد، دوست خود میداند. (مت ۱۱:۱۹) وقتی ما در برخورد با دیگران همچون عیسی عمل نماییم، روابطمان با آنان تقویت میگردد، شادی و رضایت بیشتری نصیبمان میشود و محبت و احتراممان به عیسی افزایش مییابد. ب۲۰/۴ ص ۲۲-۲۳ ¶۹-۱۰
دوشنبه، ۵ سپتامبر (۱۴ شهریور)
پادشاه جنوب نیز با لشکری عظیم و بهغایت نیرومند، آمادهٔ نبرد خواهد شد.—دان ۱۱:۲۵
در سال ۱۸۷۰، بریتانیا از قدرتهای دیگر دنیا برتری یافته بود و از مجهزترین ارتش برخوردار بود. پیشگویی دانیال به شاخ کوچکی اشاره میکند که سه شاخ دیگر را از ریشه میکند. این شاخ کوچک مظهر بریتانیا و سه شاخ دیگر مظهر فرانسه، اسپانیا و هلند هستند. (دان ۷:۷، ۸) بریتانیا در نقش پادشاه جنوب، حتی پس از شروع جنگ جهانی اول هنوز قدرت را در دست داشت. در آن مدت، ایالات متحدهٔ آمریکا نیز قدرت اقتصادی جهان را به دست گرفت و رابطهای نزدیک با بریتانیا برقرار کرد. طی جنگ جهانی اول، ایالات متحده و بریتانیا در کنار هم با دشمنانشان جنگیدند و بسیار قدرتمند شدند. در آن زمان، بریتانیا و مستعمراتش با آمریکا متحد شدند و قدرت جهانی انگلیس و آمریکا شکل گرفت. مطابق پیشگویی دانیال، این پادشاه «لشکری عظیم و بهغایت نیرومند» داشت. طی روزهای آخر، قدرت جهانی انگلیس و آمریکا همواره در نقش پادشاه جنوب قدرت را به دست داشته است. ب۲۰/۵ ص ۴-۵ ¶۷-۸
سهشنبه، ۶ سپتامبر (۱۵ شهریور)
به جایی که از آن جاری شدند، دوباره بازمیگردند.—جا ۱:۷
فاصلهٔ مناسب زمین تا خورشید، این امکان را فراهم کرده است که آب در حالت مایع بر روی زمین یافت شود. اگر زمین تنها اندکی به خورشید نزدیکتر بود، تمام آبها تبخیر میشد و زمین به مکانی بسیار گرم و خشک تبدیل میگشت که امکان زندگی در آن نبود. برعکس، اگر زمین تنها اندکی از خورشید دورتر بود، تمام آبها منجمد میشد و زمین به یک توپ یخی تبدیل میگشت. یَهُوَه زمین را در فاصلهٔ مناسبی از خورشید قرار داده است تا ما بتوانیم با کمک چرخهٔ آب به زندگی ادامه دهیم. خورشید آبهای روی سطح زمین را تبخیر میکند و باعث تشکیل ابرها میگردد. سالانه حدود ۵۰۰٬۰۰۰ کیلومتر مکعب آب تبخیر میشود. آبهای تبخیرشده، حدود ۱۰ روز در جو میماند و سپس به شکل باران یا برف به زمین برمیگردد. به این شکل، این آبها مجدّداً جزئی از آبهای روی سطح زمین میشود و این چرخه همواره ادامه مییابد. به راستی که چرخهٔ آب ثابت میکند یَهُوَه خدایی حکیم و قدرتمند است.—ایو ۳۶:۲۷، ۲۸. ب۲۰/۵ ص ۲۲ ¶۶
چهارشنبه، ۷ سپتامبر (۱۶ شهریور)
وقتی روحالقدس بر شما آید، قدرت خواهید یافت.—اعما ۱:۸
عیسی ما را ترغیب کرد که پیوسته روحالقدس را بطلبیم. (لو ۱۱:۹، ۱۳) یَهُوَه از طریق روح مقدّسش به ما ‹قدرتی فوقالعاده› میبخشد. (۲قر ۴:۷) ما با کمک روحالقدس یَهُوَه قادر خواهیم بود در تمام مشکلات پایدار بمانیم. روحالقدس همچنین کمکمان میکند که در خدمت به یَهُوَه، مسئولیتهایمان را بهخوبی انجام دهیم. همچنین به ما کمک میکند که به بهترین شکل از تواناییهایمان استفاده کنیم. ما اطمینان داریم که هر آنچه در خدمت به یَهُوَه انجام میدهیم، حاصل کمک روحالقدس اوست. بابت قدردانی از هدیهٔ روحالقدس لازم است در دعا آن را از یَهُوَه بطلبیم تا با کمک آن به افکار و امیال نادرستمان پی ببریم. (مز ۱۳۹:۲۳، ۲۴) یَهُوَه در پاسخ به چنین درخواستی، از طریق روحالقدسش افکار و امیال نادرستمان را برایمان آشکار میسازد. سپس باید در دعا از یَهُوَه بخواهیم تا از طریق روحالقدسش به ما قدرت دهد تا با چنین افکار و امیالی مقابله کنیم. این چنین، به یَهُوَه نشان میدهیم که مصممیم هرگز مرتکب عملی نشویم که مانع شود یَهُوَه با روحالقدسش به ما کمک کند.—افس ۴:۳۰. ب۲۰/۵ ص ۲۸-۲۹ ¶۱۰-۱۲
پنجشنبه، ۸ سپتامبر (۱۷ شهریور)
من نام تو را به ایشان شناساندم.—یو ۱۷:۲۶
ما با دفاع از نام یَهُوَه، در واقع همچون عیسی عمل میکنیم. او برای آشنا ساختن دیگران با نام پدرش، نه تنها نام او را به کار میبرد، بلکه دیگران را با شخصیت او نیز آشنا میکرد. برای مثال، فَریسیان به طرق مختلف سعی میکردند یَهُوَه را خدایی ظالم، غیرمعقول، بیمهر و سنگدل جلوه دهند؛ اما عیسی برخلاف آنان به دیگران کمک میکرد که پدرش را به عنوان خدایی معقول، صبور، مهربان و بخشنده بشناسند. او همچنین با نشان دادن خصوصیات یَهُوَه در زندگیاش، به دیگران کمک میکرد که پدرش را بشناسند. (یو ۱۴:۹) ما نیز همچون عیسی میتوانیم دربارهٔ یَهُوَه با دیگران صحبت کنیم و آنان را با خصوصیات پرمهر او آشنا سازیم. اینچنین، اتهاماتی را که به نام او وارد شده است برملا میسازیم. به علاوه، نام او را تقدیس میکنیم و به دیگران نیز کمک میکنیم که یَهُوَه را خدایی پاک و مقدّس بدانند. ما با نشان دادن خصوصیات یَهُوَه در اعمال و سخنانمان، نام او را تقدیس خواهیم کرد. به علاوه، با آشکار ساختن حقیقت دربارهٔ یَهُوَه، حقانیت نام او را ثابت میکنیم. ب۲۰/۶ ص ۶-۷ ¶۱۷-۱۸
جمعه، ۹ سپتامبر (۱۸ شهریور)
باشد که خودپسند نشویم، یکدیگر را به رقابت تحریک نکنیم و به همدیگر حسادت نورزیم.—غلا ۵:۲۶
شبکههای اجتماعی فوایدی دارد؛ برای مثال، از طریق آن میتوانیم با اعضای خانواده و دوستانمان در ارتباط باشیم. با این حال، برخی افراد مطالبی را در این شبکهها به اشتراک میگذارند تا مورد تحسین دیگران قرار گیرند و توجه همه را به خودشان جلب کنند. برخی حتی زیر عکس خود یا دیگران نظراتی زشت و زننده مینویسند. از آنجایی که ما مسیحیان میخواهیم فروتن باشیم و با دیگران همدردی کنیم، هرگز به این شکل از شبکههای اجتماعی استفاده نمیکنیم. (۱پطر ۳:۸) اگر شما عضو شبکههای اجتماعی هستید میتوانید از خود بپرسید، ‹آیا دیگران با دیدن مطالبی که من به اشتراک میگذارم، فکر میکنند که میخواهم به آنان فخر بفروشم؟ آیا این مطالب باعث میشود که آنان به من حسادت کنند؟› مسیحیان به دنبال این نیستند که مورد تحسین دیگران قرار گیرند. آنان مطابق پند کتاب مقدّس که در آیهٔ روز آمده است عمل میکنند. فروتنی به ما کمک میکند که از روحیهٔ خودپسندی دنیا محفوظ بمانیم.—۱یو ۲:۱۶. ب۲۰/۷ ص ۶-۷ ¶۱۴-۱۵
شنبه، ۱۰ سپتامبر (۱۹ شهریور)
اگرچه پیش از این کفرگو، آزاررسان و گستاخ بودم. با این همه به من رحم شد؛ زیرا از روی ناآگاهی و بیایمانی عمل میکردم.—۱تیمو ۱:۱۳
پولُس پیش از این که شاگرد مسیح شود، جوانی گستاخ بود که پیروان عیسی را مورد آزار و اذیت قرار میداد. (اعما ۷:۵۸) عیسی شخصاً مانع اعمال پولُس شد؛ چرا که اعمال او باعث ایجاد ترس و وحشت در جماعت مسیحی میشد. زمانی که پولُس در راه دمشق بود، عیسی از آسمان با او سخن گفت و او را نابینا ساخت. پولُس برای این که بیناییاش را بازیابد باید از همان افرادی که آنان را مورد آزار و اذیت قرار میداد کمک میگرفت. او با فروتنی کمک یکی از شاگردان عیسی به نام حَنانیا را پذیرفت و بیناییاش را بازیافت. (اعما ۹:۳-۹، ۱۷، ۱۸) پولُس بعدها شخصی شناختهشده در جماعت مسیحی قرن اول شد؛ با این حال درسی را که در راه دمشق از عیسی آموخت، همواره به یاد داشت. او فروتنیاش را حفظ کرد و با میل و رغبت کمک برادران و خواهرانش را میپذیرفت. او همایمانانش را «بسیار مایهٔ دلگرمی» خود میدانست.—کول ۴:۱۰، ۱۱. ب۲۰/۷ ص ۱۸-۱۹ ¶۱۶-۱۷
یکشنبه، ۱۱ سپتامبر (۲۰ شهریور)
مایهٔ خشنودی پدر شما بوده است که پادشاهی را به شما دهد.—لو ۱۲:۳۲
یَهُوَه خدای قادر مطلق است؛ با این حال، به دیگران نیز اختیاراتی میدهد. برای مثال، او عیسی را به عنوان پادشاه حکومت خود برگزیده است و به ۱۴۴٬۰۰۰ مسحشدهای که در کنار عیسی حکومت میکنند نیز اختیاراتی میدهد. یَهُوَه به عیسی آموزش داد تا بتواند پادشاه و کاهن اعظم شود. (عبر ۵:۸، ۹) او به آنانی که در کنار عیسی پادشاهی میکنند نیز آموزشهای لازم را میدهد. طی پادشاهی آنان، یَهُوَه کارهایشان را کنترل نمیکند؛ زیرا به آنان کاملاً اطمینان دارد و میداند که خواست او را انجام میدهند. (مکا ۵:۱۰) با این که یَهُوَه به کمک هیچ کس نیاز ندارد، اختیاراتی به دیگران داده است. پس چقدر بیشتر، ما باید همچون او عمل نماییم! اگر شما سرپرست خانواده یا پیر جماعت هستید میتوانید همچون یَهُوَه مسئولیتهایی به دیگران واگذار کنید؛ اما نباید آنان را هنگام انجام این مسئولیتها زیر ذرّهبین بگذارید! به این شکل، نه تنها کارها به انجام میرسد، بلکه دیگران آموزش میبینند و اعتمادبهنَفْسشان تقویت میگردد.—اشع ۴۱:۱۰. ب۲۰/۸ ص ۹-۱۰ ¶۵-۶
دوشنبه، ۱۲ سپتامبر (۲۱ شهریور)
زیرا پسر انسان آمده است تا گمشدگان را بیابد و نجات دهد.—لو ۱۹:۱۰
یَهُوَه از ما انتظار دارد نسبت به آنانی که از خدمت به او دست کشیدهاند چه احساسی داشته باشیم؟ عیسی در این مورد نمونهٔ خوبی برای ما بجا گذاشت. او میدانست که یَهُوَه برای تکتک خادمانش ارزش فراوانی قائل است. از این رو، تلاش میکرد به «گوسفندان گمشدهٔ قوم اسرائیل» کمک کند که دوباره به یَهُوَه نزدیک شوند. (مت ۱۵:۲۴) همچنین او هر آنچه در توانش بود انجام میداد تا هیچ یک از خادمان یَهُوَه را از دست ندهد. (یو ۶:۳۹) پولُس رسول پیران مسیحی اِفِسُس را ترغیب کرد که از نمونهٔ عیسی سرمشق گیرند. او به آنان گفت: «باید برای یاری ضعیفان چنین سخت بکوشید و سخنان عیسای سَرور را به یاد داشته باشید که خود گفت: ‹دادن از گرفتن شادیبخشتر است.›» (اعما ۲۰:۱۷، ۳۵) این آیه نشان میدهد که مسئولیت مهم محافظت از خادمان یَهُوَه به عهدهٔ پیران مسیحی است. یک پیر مسیحی در اسپانیا به نام سالوادور میگوید: «وقتی فکر میکنم یَهُوَه چقدر برای آنانی که از خدمت به او دست کشیدهاند ارزش قائل است، برانگیخته میشوم که با تمام وجود کمکشان کنم. میدانم که یَهُوَه نیز از من چنین انتظاری دارد.» ب۲۰/۶ ص ۲۳ ¶۱۵-۱۶
سهشنبه، ۱۳ سپتامبر (۲۲ شهریور)
چیزهای گذشته سپری شده است.—مکا ۲۱:۴
یَهُوَه اکنون از ما انتظار ندارد که کامل باشیم؛ او صبورانه تا پایان حکومت هزارسالهٔ مسیح منتظر خواهد ماند. طی این مدت، او همواره آمادهٔ بخشش گناهان ماست. بنابراین ما نیز باید همچون یَهُوَه، با دیگران صبور باشیم و بر خصوصیات خوبشان تمرکز کنیم. آفرینش زمین برای عیسی و فرشتگان شادیبخش بود. اما مطمئناً وقتی زمین از انسانهایی پر شود که یَهُوَه را دوست دارند و به او خدمت میکنند، آنان شادتر خواهند شد. همچنین آنانی که در آسمان در کنار عیسی پادشاهی خواهند کرد، از این که میتوانند با خدمتشان، به انسانهای روی زمین فایده برسانند بسیار شاد خواهند شد. (مکا ۴:۴، ۹-۱۱؛ ۵:۹، ۱۰) زمانی را تصوّر کنید که اشک شادی جای اشکهای ناشی از غم و اندوه را میگیرد؛ زمانی که دیگر از بیماری و غصه و مرگ خبری نخواهد بود. بیایید مصمم باشیم که تا آن زمان از محبت، حکمت و صبر یَهُوَه سرمشق گیریم. به این شکل، علیرغم همهٔ مشکلات، شادیمان را همواره حفظ خواهیم کرد. (یعقو ۱:۲-۴) به راستی که از یَهُوَه بسیار سپاسگزاریم که به ما چنین وعده داد: ‹رستاخیزی در پیش است.›—اعما ۲۴:۱۵. ب۲۰/۸ ص ۱۸-۱۹ ¶۱۸-۱۹
چهارشنبه، ۱۴ سپتامبر (۲۳ شهریور)
این خبر خوشِ پادشاهی، در سراسر زمین موعظه خواهد شد.—مت ۲۴:۱۴
کتاب مقدّس هدیهای پرمهر از طرف یَهُوَه به ماست. او به دلیل محبت عمیقش به ما انسانها، افکار خود را به نویسندگان کتاب مقدّس الهام کرد تا آن را به قلم آورند. یَهُوَه در کلامش به مهمترین سؤالاتی که ممکن است به ذهنمان برسد، پاسخ داده است. برای مثال، ما چگونه به وجود آمدهایم؟ مقصود از زندگی چیست؟ چه آیندهای در انتظار ماست؟ یَهُوَه میخواهد که همهٔ فرزندانش پاسخ این سؤالات را بدانند. از این رو، طی قرنها افرادی را برانگیخت تا کلامش را به زبانهای بسیاری ترجمه کنند. امروزه، تمام کتاب مقدّس یا بخشهایی از آن به بیش از ۳۰۰۰ زبان در دسترس است! ما با خواندن روزانهٔ کتاب مقدّس، تعمّق بر آن و بهکارگیری آنچه میآموزیم، ثابت میکنیم که از این هدیهٔ یَهُوَه قدردانیم. همچنین، راه دیگر قدردانی از یَهُوَه این است که با تمام تلاش، پیام کتاب مقدّس را به دیگران اعلام کنیم.—مز ۱:۱-۳؛ مت ۲۸:۱۹، ۲۰. ب۲۰/۵ ص ۲۴-۲۵ ¶۱۵-۱۶
پنجشنبه، ۱۵ سپتامبر (۲۴ شهریور)
کلام خداوند برایم تمامی روز مایهٔ رسوایی و تمسخر شده است.—ار ۲۰:۸
اِرْمیا، پیامبر خدا در محدودهای خدمت میکرد که موعظه در آن خیلی مشکل بود. یک مرتبه، او بهقدری دلسرد شده بود که میخواست موعظه کردن را کنار بگذارد. اما چنین نکرد. چرا؟ زیرا «کلام خداوند» در دل او همچون آتشی شعلهور و مهارنشدنی بود! (ار ۲۰:۹) اگر ما نیز هر روز کلام خدا را بخوانیم و بر آن تعمّق کنیم، همچون اِرْمیا عمل خواهیم کرد. به این شکل، شادیمان روزبهروز بیشتر میشود و احتمالاً موعظهمان پرثمرتر خواهد شد. (ار ۱۵:۱۶) بنابراین، وقتی احساس دلسردی میکنید، از صمیم دل در دعا از یَهُوَه درخواست کمک کنید. او کمکتان میکند که با ناکاملی و ضعفهایتان مقابله کنید، در بیماریها پایدار بمانید، دید درستی به مسئولیتهای تئوکراتیک داشته باشید و دیدگاه مثبتی نسبت به فعالیت موعظه در خود پرورش دهید. به علاوه، شما میتوانید تمام نگرانیهای خود را به پدر آسمانیتان بسپارید؛ چرا که با کمک او بر هر گونه دلسردی غلبه خواهید کرد. ب۲۰/۱۲ ص ۲۷ ¶۲۰-۲۱
جمعه، ۱۶ سپتامبر (۲۵ شهریور)
با زنان سالمند همچون مادر خود و با زنان جوان همچون خواهر خود در کمال پاکدامنی رفتار کن.—۱تیمو ۵:۱، ۲
برخی خواهران، تنها در جلسات میتوانند با همایمانان معاشرت کنند. بنابراین ما باید از این فرصت استفاده کرده و خواهرانمان را در جلسات بهگرمی بپذیریم، با آنان صحبت کنیم و نشان دهیم که به آنان اهمیت میدهیم. ما نیز مانند عیسی میتوانیم زمانی را به معاشرت با خواهرانمان اختصاص دهیم. (لو ۱۰:۳۸-۴۲) شاید بتوانیم آنان را برای صرف غذایی ساده یا فعالیتی سرگرمکننده به منزلمان دعوت کنیم و گفتگویی بناکننده با آنان داشته باشیم. (روم ۱:۱۱، ۱۲) پیران جماعت باید طرز فکری مشابه عیسی داشته باشند. او میدانست که مجرّد بودن برای برخی دشوار است. با این وجود به روشنی اشاره کرد که ازدواج و داشتن فرزند نیز کلید شادی واقعی نیست؛ بلکه شادی واقعی حاصل اولویت دادن به خدمت به یَهُوَه است. (لو ۱۱:۲۷، ۲۸؛ مت ۱۹:۱۲) بهخصوص پیران جماعت، باید با زنان مسیحی همچون خواهران و مادران روحانی خود رفتار کنند. آنان باید تلاش کنند تا قبل و بعد از جلسات زمانی را به گفتگو با خواهران اختصاص دهند. ب۲۰/۹ ص ۲۱-۲۲ ¶۷-۹
شنبه، ۱۷ سپتامبر (۲۶ شهریور)
کشاورز برای ثمرهٔ پرارزش زمین، انتظار میکشد . . . شما نیز صبر اختیار کنید.—یعقو ۵:۷، ۸
در سرزمین اسرائیل باستان، کشاورز بذر را پس از باران پاییزی میکاشت و محصول را پس از باران بهاری برداشت میکرد. (مرق ۴:۲۸) ما میخواهیم حکیمانه عمل کنیم و همچون آن کشاورز صبور باشیم. البته، شاید چنین کاری چندان آسان نباشد. معمولاً ما انسانهای ناکامل دوست داریم فوراً نتیجهٔ کارمان را ببینیم. اما همان طور که برای پرورش یک گیاه، باید بذر را بکاریم و مرتباً آن را آبیاری کرده و علفهای هرز را جدا کنیم، برای شاگردسازی نیز باید همواره سخت تلاش کنیم. ما برای این که به شاگردمان بیاموزیم تبعیض و افکار خودخواهانه را ریشهکن کند، به زمان نیاز داریم. وقتی دیگران واکنشی منفی به پیام ما نشان میدهند، خصوصیت صبر کمکمان میکند که دلسرد و ناامید نشویم. حتی وقتی که آنان واکنشی مثبت نشان میدهند نیز باید صبور باشیم. ما نمیتوانیم شاگردمان را مجبور کنیم که ایمانش را پرورش دهد. حتی شاگردان عیسی نیز گاه برای درک تعالیم او، به زمان نیاز داشتند. (یو ۱۴:۹) باید به یاد داشته باشیم که ما بذر را میکاریم و آبیاری میکنیم، اما خداست که آن را رشد و نموّ میبخشد.—۱قر ۳:۶. ب۲۰/۹ ص ۱۱ ¶۱۰-۱۱
یکشنبه، ۱۸ سپتامبر (۲۷ شهریور)
‹یَهُوَه را با تمامی دل سپاس خواهم گفت، در شورای صالحان، در میان جماعت.›—مز ۱۱۱:۱
خواست همهٔ ما این است که شاگردمان از لحاظ روحانی پیشرفت کند و تعمید بگیرد. یک راه مهم برای کمک به او این است که تشویقش کنیم در جلسات شرکت کند. اغلب شاگردانی که همزمان با شروع مطالعه در جلسات نیز شرکت میکنند، بسیار سریعتر پیشرفت میکنند. برخی معلّمان به شاگردشان توضیح میدهند که شرکت در جلسات به آنان کمک میکند تا تعالیم کتاب مقدّس را بهتر درک کنند. شما میتوانید عبرانیان ۱۰:۲۴، ۲۵ را برای شاگردتان بخوانید و به او نشان دهید که شرکت در جلسات چه فوایدی برایش دارد. شما میتوانید دربارهٔ نکتهٔ جدیدی که در جلسه آموختهاید، با شور و شوق با شاگردتان صحبت کنید. احساس شما نسبت به جلسات، بسیار بیشتر از یک دعوت ساده میتواند شاگردتان را برانگیزد که در جلسات شرکت کند. مطمئناً آنچه شاگردتان در اولین جلسه میبیند و میشنود بسیار بیشتر از آنچه در دیگر گردهماییهای مذهبی دیده و شنیده است، بر او تأثیر میگذارد. (۱قر ۱۴:۲۴، ۲۵) او با افرادی آشنا میشود که الگوی خوبی برایش خواهند بود و کمکش میکنند تا از لحاظ روحانی پیشرفت کند و تعمید بگیرد. ب۲۰/۱۰ ص ۱۰-۱۱ ¶۱۴-۱۵
دوشنبه، ۱۹ سپتامبر (۲۸ شهریور)
کیست آموزگاری چون [خدا]؟—ایو ۳۶:۲۲
روحالقدس به شما کمک خواهد کرد تا آنچه را که در کلام خدا میخوانید و میآموزید، در زندگی به کار گیرید. شما میتوانید همچون مزمورنویس چنین دعا کنید: «خداوندا، راه خود را به من بیاموز، تا در حقیقت تو گام بردارم. دل مرا واحد گردان تا از نام تو ترسان باشم.» (مز ۸۶:۱۱) پس همواره کلام یَهُوَه و نشریاتی را که سازمانش در اختیارمان میگذارد مطالعه کنید. البته، مطمئناً شما نمیخواهید تنها اطلاعاتتان را از کتاب مقدّس افزایش دهید؛ بلکه میخواهید آنچه را که میخوانید به دل خود راه دهید و آموختههایتان را به کار گیرید. یَهُوَه آماده است که از طریق روح مقدّسش در این زمینه به شما کمک کند. به علاوه، شما میتوانید همایمانانتان را نیز تشویق و ترغیب کنید، چرا که آنان عضوی از خانوادهٔ روحانی شما هستند. (عبر ۱۰:۲۴، ۲۵) بدین منظور، میتوانید در دعا روحالقدس یَهُوَه را بطلبید تا کمکتان کند در جلسات از صمیم دل به سؤالات جواب دهید و تکالیفتان را به بهترین شکل انجام دهید. به این شکل، به یَهُوَه و عیسی نشان میدهید که تکتک خادمانی را که برای آنان ارزشمندند دوست میدارید. (یو ۲۱:۱۵-۱۷) با فایده بردن از ضیافت روحانیای که یَهُوَه ترتیب داده است، نشان دهید که همواره آمادهٔ تعلیم گرفتن از او هستید. ب۲۰/ ۱۰ ص ۲۴-۲۵ ¶۱۵-۱۷
سهشنبه، ۲۰ سپتامبر (۲۹ شهریور)
همهٔ شاگردان او را ترک کردند و گریختند.—مرق ۱۴:۵۰
واکنش عیسی نسبت به دلسردی شاگردانش چه بود؟ او پس از رستاخیزش به برخی از پیروانش گفت: «مترسید! بروید و به برادران من بگویید [که رستاخیز یافتهام].» (مت ۲۸:۱۰الف) عیسی از رسولانش ناامید نشده بود. با این که آنان عیسی را ترک کرده بودند، او آنان را ‹برادرانش› میدانست. عیسی نیز همچون یَهُوَه، رحیم و بخشنده بود. (۲پاد ۱۳:۲۳) به طور مشابه، ما برای آنانی که دیگر در فعالیت موعظه شرکت نمیکنند، اهمیت و ارزش فراوانی قائلیم. آنان خانوادهٔ روحانیمان هستند و بسیار دوستشان داریم. ما محبتی را که این برادران و خواهران در خدمت به یَهُوَه از خود نشان دادهاند، بهخوبی به یاد داریم؛ برخی از آنان، سالها به یَهُوَه خدمت کردهاند. (عبر ۶:۱۰) به راستی که عمیقاً دلمان برایشان تنگ شده است! (لو ۱۵:۴-۷) ما نیز میتوانیم مبشّران غیرفعال را ترغیب کنیم که دوباره در جلسات شرکت کنند. اگر مبشّری غیرفعال وارد سالن جماعت شود، باید پیشقدم شویم و بهگرمی به او خوشامد گوییم. ب۲۰/۱۱ ص ۶ ¶۱۴-۱۷
چهارشنبه، ۲۱ سپتامبر (۳۰ شهریور)
از آنچه نوشته شده است فراتر مروید.—۱قر ۴:۶
یعقوب و یوحنا به همراه مادرشان از عیسی درخواستی کردند که از اختیارات او خارج بود. واکنش عیسی چه بود؟ او فوراً در پاسخ گفت که تنها یَهُوَه میتواند تصمیم بگیرد که در پادشاهیاش، چه کسانی در سمت راست و چپ من بنشینند. (مت ۲۰:۲۰-۲۳) عیسی با فروتنی نشان داد که از محدودیتهایش بهخوبی آگاه است. تمام سخنان و اعمال عیسی در حوزهٔ اختیاراتی بود که یَهُوَه به او داده بود. (یو ۱۲:۴۹) ما چگونه میتوانیم از عیسی سرمشق گیریم؟ ما برای سرمشق گرفتن از فروتنی عیسی میتوانیم پند کتاب مقدّس را که در آیهٔ روز آمده است به کار گیریم. بدین منظور، وقتی کسی دربارهٔ موضوعی با ما مشورت میکند، نباید اولین چیزی را که به فکرمان میرسد مطرح کنیم یا بر نظر شخصی خود پافشاری کنیم. بلکه باید راهنماییهایی بر پایهٔ اصول کتاب مقدّس و نشریات مسیحیمان ارائه دهیم. به این شکل، با فروتنی نشان میدهیم که از محدودیتهایمان آگاهیم و میدانیم که اصول و راهنماییهای یَهُوَه بهتر از نظرات خودمان است.—مکا ۱۵:۳، ۴. ب۲۰/۸ ص ۱۱-۱۲ ¶۱۴-۱۵
پنجشنبه، ۲۲ سپتامبر (۳۱ شهریور)
پس گفتم به افراط پارسا مباش، و نه به افراط حکیم، زیرا چرا خویشتن را نابود سازی؟—جا ۷:۱۶
اگر نیاز دیدید که به دوستی پند بدهید، چه نکاتی را باید در نظر بگیرید؟ پیش از پند دادن، از خود بپرسید، ‹آیا خود را بیش از حد عادل میدانم؟› شخصی که خود را بیش از حد عادل میداند، دیگران را بر اساس معیارهای خودش قضاوت میکند، نه بر اساس معیارهای یَهُوَه! چنین شخصی احتمالاً بخشنده و باگذشت نخواهد بود. پس از این که خود را محک زدید، اگر هنوز نیاز دیدید که به دوستتان پند دهید، دربارهٔ مشکل صریحاً با او صحبت کنید و با سؤالاتی سنجیده کمکش کنید که خود به اشتباهش پی ببرد. اطمینان یابید که آنچه میگویید بر اساس کلام خدا باشد. به یاد داشته باشید که دوستتان به یَهُوَه جوابگو است، نه به شما. (روم ۱۴:۱۰) هنگام پند دادن، از حکمت موجود در کلام خدا استفاده کنید و همچون عیسی با دوستتان همدردی کنید. (امث ۳:۵؛ مت ۱۲:۲۰) چرا؟ زیرا یَهُوَه همان گونه با ما رفتار میکند که ما با دیگران رفتار میکنیم.—یعقو ۲:۱۳. ب۲۰/۱۱ ص ۲۱، ۲۲ ¶۱۳
جمعه، ۲۳ سپتامبر (۱ مهر)
دیگر از روی ظاهر داوری مکنید، بلکه عادلانه داوری کنید.—یو ۷:۲۴
احتمالاً دوست ندارید دیگران شما را بر اساس رنگ پوست، چهره یا سایز بدنتان قضاوت کنند. دانستن این امر که یَهُوَه ما را بر اساس ظاهرمان قضاوت نمیکند، بسیار دلگرمکننده است. برای مثال، زمانی که سموئیل در نظر داشت یکی از پسران یَسا را به عنوان پادشاه مسح کند، دیدگاهی همچون دیدگاه یَهُوَه نداشت. یَهُوَه کدام یک از پسران یَسا را برای پادشاهی در نظر داشت؟ سموئیل با دیدن اِلیاب، پسر بزرگ یَسا که ظاهری بسیار جذاب داشت، گفت: «بهیقین مسیح خداوند اینجا در حضور اوست.» اما یَهُوَه به سموئیل گفت: «به سیما و قامت بلندش منگر، زیرا او را رد کردهام.» آنچه یَهُوَه در ادامه به سموئیل گفت، درس مهمی به ما میآموزد. او گفت: «انسان به ظاهر مینگرد، اما خداوند به دل.» (۱سمو ۱۶:۱، ۶، ۷) پس بسیار اهمیت دارد که در رفتارمان با برادران و خواهرانمان دیدگاه یَهُوَه را داشته باشیم. ب۲۰/۴ ص ۱۴ ¶۱؛ ص ۱۵ ¶۳
شنبه، ۲۴ سپتامبر (۲ مهر)
نظر افکنید و مزارع را ببینید که برای درو سفید شده است.—یو ۴:۳۵
عیسی از میان مزارعی که بذرهایش تازه جوانه زده بود میگذشت. (یو ۴:۳-۶) چهار ماه به زمان برداشت محصول آن مزارع باقی مانده بود. عیسی به نکتهای اشاره کرد که به نظر شنوندگانش عجیب میرسید. او گفت: «نظر افکنید و مزارع را ببینید که برای درو سفید شده است.» (یو ۴:۳۵، ۳۶) منظور عیسی از این گفته چه بود؟ عیسی به طور مجازی به جمعآوری انسانها اشاره کرد، نه به برداشت محصول. پیش از این گفتهٔ عیسی، چه اتفاقی رخ داده بود؟ در آن زمان، یهودیان معمولاً از سامریان دوری میکردند. با این حال، عیسی به زنی سامری موعظه کرده بود و او گفتههای عیسی را پذیرفته بود! وقتی عیسی دربارهٔ مزارعی که ‹برای درو سفید شده بودند› صحبت میکرد، سامریانی که گفتههای آن زن را شنیده بودند، نزد عیسی آمدند تا بیشتر تعلیم گیرند. (یو ۴:۹، ۳۹-۴۲) یک مفسّر کتاب مقدّس در این باره میگوید: «شور و اشتیاق آن سامریان برای تعلیم گرفتن از عیسی، نشان میدهد که آنان همچون مزرعهای آمادهٔ درو بودند.» ب۲۰/۴ ص ۸ ¶۱-۲
یکشنبه، ۲۵ سپتامبر (۳ مهر)
بیایید به یکدیگر توجه داشته باشیم تا بتوانیم همدیگر را به ابراز محبت و اعمال نیکو برانگیزیم.—عبر ۱۰:۲۴
جلسات کمکمان میکند که مهارتمان را برای موعظه و تعلیم، افزایش دهیم. برای مثال، میآموزیم که چگونه از ابزارهای اساسی ما برای تعلیم به شکلی مؤثر استفاده کنیم. پس خود را بهخوبی برای جلسه آماده کنید. طی جلسه، با دقت به آنچه گفته میشود گوش کنید. پس از جلسه، آنچه را که آموختهاید به کار گیرید. شما با انجام این کارها، «سربازِ شایستهٔ مسیحْ عیسی» خواهید شد. (۲تیمو ۲:۳) ما از کمک میلیونها فرشتهٔ قدرتمند نیز برخورداریم. یک فرشته قدرت فوقالعادهای دارد! (اشع ۳۷:۳۶) حال، تصوّر کنید که لشکری عظیم از فرشتگان چه قدرتی دارند. هیچ انسان یا فرشتهٔ شریری نمیتواند لشکر قدرتمند یَهُوَه را شکست دهد. یَهُوَه قادر مطلق است؛ پس وقتی او در کنار ما باشد، قدرتمندتر از تمام مخالفانمان خواهیم بود. (داو ۶:۱۶) زمانی که همکار، همکلاسی یا خویشاوندی غیرشاهد باعث دلسردیتان میشود، به این نکات فکر کنید. همواره به یاد داشته باشید که شما در این جنگ تنها نیستید و مطابق فرمان یَهُوَه پیش میروید. ب۲۱/۳ ص ۲۹-۳۰ ¶۱۳-۱۴
دوشنبه، ۲۶ سپتامبر (۴ مهر)
اگر مردگان برنمیخیزند، «بیایید بخوریم و بیاشامیم؛ زیرا فردا خواهیم مرد.»—۱قر ۱۵:۳۲
شاید پولُس رسول از اِشَعْیا ۲۲:۱۳ نقلقول میکرد که به طرز فکر اسرائیلیان اشاره میکند. آنان به جای تقویت رابطهٔ خود با یَهُوَه، به دنبال امیال نَفْسانیشان بودند؛ گویی چنین فکر میکردند: «امروز هستیم و فردا نیستیم!» طرز فکری که امروزه نیز بسیار رایج است! آگاهی از این امر که یَهُوَه مردگان را رستاخیز میدهد باید بر انتخاب معاشرانمان نیز تأثیر بگذارد. مسیحیان قُرِنتُس نباید با آنانی که منکر رستاخیز بودند معاشرت میکردند. ما نیز نباید زمان زیادی را صرف معاشرت با افرادی کنیم که هیچ اهمیتی به آینده نمیدهند و تنها به فکر خوشگذرانی هستند. چنین افرادی تأثیر خوبی بر ما نمیگذارند. معاشرت با چنین افرادی میتواند بر طرز فکر و عادات خوب ما مسیحیان تأثیر بگذارد. حتی ممکن است ما را به انجام اعمالی سوق دهد که خدا از آنها نفرت دارد، یعنی گناه. از این رو، پولُس مسیحیان را چنین ترغیب کرد: «به خود آیید، درست فکر کنید و گناه پیشه مکنید.»—۱قر ۱۵:۳۳، ۳۴. ب۲۰/۱۲ ص ۹ ¶۳؛ ۵-۶
سهشنبه، ۲۷ سپتامبر (۵ مهر)
سر هر مرد مسیح است، سر زن مرد است و سر مسیح خداست.—۱قر ۱۱:۳
این آیه نحوهٔ ترتیبات خانوادهٔ آسمانی و زمینی یَهُوَه را نشان میدهد. اصل سَروری دو بخش مهم را در بر میگیرد؛ داشتن اختیارات و جوابگو بودن. یَهُوَه سر تمام عالم هستی است و از اختیار مطلق برخوردار است. همهٔ فرشتگان و انسانها نزد یَهُوَه جوابگو هستند. (روم ۱۴:۱۰؛ افس ۳:۱۴، ۱۵) یَهُوَه، عیسی را سر جماعت قرار داده است؛ اما عیسی بابت نحوهٔ رفتارش با ما، نزد یَهُوَه جوابگو است. (۱قر ۱۵:۲۷) همچنین، یَهُوَه شوهران را به عنوان سر خانواده قرار داده است. برای این که یک مرد، سرپرست خوبی برای خانوادهاش باشد، ابتدا باید بداند که یَهُوَه چه انتظاراتی از او دارد. همچنین باید درک کند که چرا یَهُوَه اصل سَروری را وضع کرده است و او چگونه میتواند در بهکارگیری این اصل، از یَهُوَه و عیسی سرمشق گیرد. چرا بسیار اهمیت دارد که سرپرستان خانواده از این امور آگاه باشند؟ زیرا یَهُوَه به آنان اختیاراتی نسبی داده است و از آنان انتظار دارد که بهدرستی از اختیاراتشان استفاده کنند.—لو ۱۲:۴۸ب. ب۲۱/۲ ص ۲ ¶۱-۳
چهارشنبه، ۲۸ سپتامبر (۶ مهر)
من یهوه خدای تو هستم، که تو را به آنچه به سود توست تعلیم میدهم.—اشع ۴۸:۱۷
ما میتوانیم مانند یَهُوَه، برخی موارد را از حافظهمان پاک کنیم. برای مثال، یَهُوَه که از حافظهای بینقص برخوردار است، پس از توبهٔ ما، گناهانمان را میبخشد و کاملاً فراموش میکند. (مز ۲۵:۷؛ ۱۳۰:۳، ۴) به طور مشابه، وقتی دیگران بابت رنجاندن ما ابراز پشیمانی میکنند، یَهُوَه انتظار دارد که ما نیز عمل آنان را ببخشیم و کاملاً فراموش کنیم. (مت ۶:۱۴؛ لو ۱۷:۳، ۴) وقتی ما از تواناییهای مغزمان برای جلال دادن به یَهُوَه استفاده میکنیم، در واقع از او که این هدیهٔ بینظیر را به ما داده است قدردانی میکنیم. برخی انسانها به شکلی خودخواهانه این تواناییها را به کار میگیرند و خود معیارهای خوب و بد را تعیین میکنند. اما تنها یَهُوَه میتواند بهترین معیارها را برایمان تعیین کند، چرا که او خود ما را آفریده است. (روم ۱۲:۱، ۲) وقتی ما زندگیمان را با معیارهای او هماهنگ میکنیم، آرامش زیادی نصیبمان میشود. (اشع ۴۸:۱۸؛ پاورقی) همچنین زندگیمان معنی و مفهوم پیدا میکند، زیرا درمییابیم که مقصود از زندگی، جلال دادن به یَهُوَه و خشنود ساختن اوست.—امث ۲۷:۱۱. ب۲۰/۵ ص ۲۳-۲۴ ¶۱۳-۱۴
پنجشنبه، ۲۹ سپتامبر (۷ مهر)
یکدیگر را از صمیم دل دوست داشته باشید.—روم ۱۲:۱۰
ما امروزه چگونه میتوانیم به برادران و خواهرانمان از صمیم دل محبت ورزیم؟ اگر سعی کنیم آنان را بهتر بشناسیم، راحتتر میتوانیم درکشان کنیم و محبتمان را به آنان نشان دهیم. نباید اجازه دهیم که سن و فرهنگ آنان مانع ابراز محبتمان شود. به یاد آورید که یوناتان حدود ۳۰ سال از داوود بزرگتر بود، اما دوستی صمیمی برای او شد. آیا میتوانید برای دوستی با همایمانی که از شما بزرگتر یا کوچکتر است پیشقدم شوید؟ به این شکل، نشان میدهید که ‹به جمیع همایمانان محبت دارید.› (۱پطر ۲:۱۷) آیا محبت ورزیدن از صمیم دل به همایمانانمان بدین معنی است که با تکتک آنان به یک اندازه صمیمی شویم؟ خیر، چنین چیزی واقعبینانه نیست! کاملاً طبیعی است که با برخی از برادران و خواهران نقاط مشترک بیشتری داشته باشیم و با آنان صمیمیتر شویم. عیسی نیز همهٔ رسولان را «دوست» خود خواند؛ اما محبتی خاص به یوحنا داشت و با او صمیمیتر بود. (یو ۱۳:۲۳؛ ۱۵:۱۵؛ ۲۰:۲) با این حال، هرگز بین او و دیگر رسولان فرق نمیگذاشت.—مرق ۱۰:۳۵-۴۰. ب۲۱/۱ ص ۲۳ ¶۱۲-۱۳
جمعه، ۳۰ سپتامبر (۸ مهر)
میبینم که شما از هر لحاظ و بیش از دیگران مذهبی هستید.—اعما ۱۷:۲۲
صحبت پولُس رسول در آتن با غیریهودیان، با صحبت و استدلال او با یهودیان در کنیسه متفاوت بود. او با دقت به مردم آنجا و مراسم مذهبی آنان توجه کرد. (اعما ۱۷:۲۳) سپس به دنبال نقاط مشترکی بین اعتقادات آنان و نوشتههای مقدّس گشت. بنابراین طبق اعتقاداتشان با آنان صحبت کرد. او به اهالی آتن گفت که دربارهٔ همان ‹خدای ناشناختهای› صحبت میکند که آنان او را میپرستند. پولُس با این که میدید آن غیریهودیان با نوشتههای مقدّس آشنا نبودند، هرگز فکر نکرد که نمیتوانند شاگرد مسیح شوند. او آنان را همچون محصول آمادهٔ برداشت میدید و حاضر شد صحبتهایش را با اعتقادات آنان تطبیق دهد. همچون پولُس، به عقاید مردم محدودهتان دقت و توجه کنید. برای مثال، آنان از چه وسایلی برای تزیین خانه یا اتومبیلشان استفاده کردهاند؟ آیا از نام، نحوهٔ لباس پوشیدن یا کلماتی که استفاده میکنند میتوانید اعتقاداتشان را تشخیص دهید؟ ب۲۰/۴ ص ۹-۱۰ ¶۷-۸