کتاب ۲۸
هوشَع
موضوع اصلی: داوری علیه پادشاهی ده طایفهٔ اسرائیل و خواهش یَهُوَه از آنها برای برگشتن به طرف او
ارتباط با پیام کتاب مقدّس: یَهُوَه حاکم دلرحمی است و اگر به او وفادار بمانیم فایده میبریم
نویسنده: هوشَع
محل نگارش: منطقهٔ سامره
تاریخ پایان نگارش: بین ۷۴۵ و ۷۴۰ ق.م.
دورهٔ زمانی محتوای کتاب: قبل از ۸۰۴ تا بعد از ۷۴۵ ق.م. (حداقل ۵۹ سال)
اهمیت کتاب
۱. کدام خصوصیت یَهُوَه در کتاب هوشَع برجسته شده و یَهُوَه با استفاده از چه تشبیهی آن را نشان داد؟
یَهُوَه حاکم دلسوز و مهربانی است و به پرستندگانش اهمیت میدهد. کتاب هوشَع با برجسته کردن رحمت یَهُوَه این موضوع را ثابت میکند. یَهُوَه رابطهٔ هوشَع با زن خیانتکارش را به رابطهٔ خودش با قومش تشبیه کرد. او با این تشبیه نشان داد حتی قبل از این که اثری از توبه در خادمانش ببیند آماده است آنها را ببخشد. (۳:۱) این تشبیه واقعاً تأثیرگذار بود! واضح است که یَهُوَه قومش را با این که سرکش بودند خیلی دوست داشت، چون گفت آنها را «به خواست خودم» دوست دارم.—۱۴:۱-۴.
۲. کتاب هوشَع چه جنبههای دیگری از شخصیت یَهُوَه را آشکار میکند؟
۲ یَهُوَه در کتاب هوشَع جنبههای دیگری از شخصیتش را هم آشکار کرده است؛ یعنی وفاداری و صبرش را. (۲:۱۹، ۲۰) با این که اسرائیلیان بارها یَهُوَه را ترک کردند و خدایان دیگر را پرستیدند، یَهُوَه هر بار ‹آنها را با طنابهای عشق به طرف خودش میکشید.› (۱۱:۱-۴) اما صبر یَهُوَه حد و مرزی دارد و شرارت را تا ابد تحمّل نمیکند. (۱۰:۹-۱۲) یَهُوَه از ریاکاری بیزار است. فقط پرستشی او را خوشحال میکند که با انگیزهٔ درست یعنی از روی محبت پایدار باشد.—۶:۴، ۶؛ ۱۰:۱، ۲.
یَهُوَه حتی قبل از این که اثری از توبه در خادمانش ببیند آماده است آنها را ببخشد
۳. از کتاب هوشَع چه درس مهمی میگیریم؟
۳ کتاب هوشَع این درس مهم را به ما میدهد: اگر در «راههای یَهُوَه» قدم برداریم، همیشه فایده میبریم. (۱۴:۹) اسرائیلیانa به قومهای دیگر و خدایانشان توکّل کردند، چون فکر میکردند این کار به نفعشان است. (۷:۱۱؛ ۹:۱۰؛ ۱۲:۱) اما آن قومها کمی بعد به اسرائیلیان خیانت کردند و خدایانشان هیچ قدرتی برای محافظت از اسرائیلیان نداشتند. (۸:۸، ۹؛ ۱۰:۵) یَهُوَه برعکس آن خدایان همیشه از قومش محافظت میکرد و قول داده بود که به آنها برکت دهد.—۲:۸، ۱۸.
۴. کتاب هوشَع چه اطلاعات مفیدی برای مسیحیان دارد؟
۴ کتاب هوشَع اطلاعات مفیدی برای مسیحیان دارد. در بخش یونانی کتاب مقدّس میبینیم که عیسی و رسولانش هم از این کتاب نقلقول کردند. کتاب هوشَع همچنین شامل پیشگوییهایی است که به تحقق رسیدهاند. (کادر ۲۸-الف) برای مثال، یَهُوَه در این کتاب در مورد مسیح پیشگویی کرد: «پسرم را از مصر فراخواندم.» (۱۱:۱) وقتی عیسی به مصر برده شد و بعد از مرگ هیرودیس به اسرائیل برگشت، این آیه تحقق پیدا کرد. (مَتّی ۲:۱۴، ۱۵) پولُس رسول بعضی از پیشگوییهای هوشَع را توضیح داد و گفت که غیراسرائیلیان هم جزو قوم خدا محسوب میشوند و «پسران خدای زنده» خوانده میشوند. (۱:۱۰؛ ۲:۲۳) در نتیجه غیراسرائیلیان هم کنار عیسی حکمرانی خواهند کرد.—رومیان ۹:۲۵، ۲۶؛ با ۱پِطرُس ۲:۹، ۱۰ مقایسه کنید.
نگاهی کلّی
۵. چه اطلاعاتی دربارهٔ هوشَع نبی داریم؟
۵ نویسنده: اسم هوشَع، مخفف هوشَعیا است که یعنی «نجاتیافته توسط یاه؛ یاه نجات داده است.» (۱:۱، پاورقی) او یکی از پیامبران ده طایفهٔ شمالی اسرائیل بود، اما بعضی از پیشگوییهایش مربوط به پادشاهی جنوبی یهودا میشد. او از حدود ۸۰۴ ق.م. تا بعد از ۷۴۵ ق.م. یعنی حداقل ۵۹ سال پیامبر بود. هوشَع احتمالاً بین سالهای ۷۴۵ تا ۷۴۰ ق.م.b کتابش را تمام کرد. هوشَع با چهار پیامبر دیگر همعصر بود؛ یعنی با عاموس و عودید در اسرائیل و با اِشَعْیا و میکاه در یهودا.
۶. در زمان هوشَع وضعیت اسرائیل چطور بود؟
۶ پیشزمینه: هوشَع در دورانی زندگی میکرد که اسرائیل از نظر روحانی و سیاسی وضعیت خوبی نداشت. اما او سالها با وفاداری به خدمتش ادامه داد. وقتی هوشَع پیامبر شد، یِرُبعام دوم که پادشاه شریری بود در اسرائیل حکمرانی میکرد. با این حال، طی حکمرانیاش اسرائیل در جنگهای زیادی پیروز شد و مردم زندگی مرفهی داشتند. (۲پادشاهان ۱۴:۲۴-۲۸) اسرائیلیان یَهُوَه را کاملاً ترک کرده بودند و رفاهشان را مدیون بَعَل میدانستند. آنها برای پرستش بَعَل، مست میکردند و با فاحشههای معبد رابطهٔ جنسی داشتند. (۴:۱۱-۱۳) بعد از مرگ یِرُبعام، وضعیت سیاسی اسرائیل بیثبات شد و برای تعیین پادشاه بعدی توطئه و ترورهای زیادی صورت گرفت. (۲پادشاهان ۱۵:۸-۲۰) پادشاهان بعدی اسرائیل به یَهُوَه توکّل نکردند و میخواستند با مصر و آشور همپیمان شوند.
۷. یَهُوَه از طریق هوشَع چه موضوعاتی را مطرح کرد؟
۷ یَهُوَه از طریق هوشَع شکایتش از قوم اسرائیل را مطرح کرد. او گناهان قوم اسرائیل را شمرد و عاقبت کارهایشان را به آنها توضیح داد. (۴:۱، ۲، ۹) همین طور به آنها یادآوری کرد که دلرحم و آمادهٔ بخشش است. این آخرین باری بود که یَهُوَه از اسرائیلیان خواهش کرد به طرف او برگردند و بعد از آن اجازه داد که آشوریها سامره را تصرّف کنند.
۸. هوشَع کتابش را با چه سبکی نوشته است؟
۸ جزئیات دیگر: بیشتر آیههای کتاب هوشَع سبک شاعرانه دارد. این کتاب هم شامل توبیخهای جدی و هم خواهشهای گرم و پرمهر یَهُوَه برای توبهٔ قومش است. (۱۰:۱؛ ۱۴:۱، ۲) هوشَع در کتابش از تشبیهات و استعارههای مؤثری استفاده کرده است.—۴:۱۶؛ ۵:۱۳، ۱۴؛ ۶:۳، ۴.
خلاصه
۹. یَهُوَه چطور از طریق هوشَع رحمتش را نشان داد؟
۹ یَهُوَه از طریق هوشَع و زن خیانتکار او رحمتش را به قوم اسرائیل نشان داد. (۱:۱–۳:۵) یَهُوَه به هوشَع گفت: «برو و با زنی ازدواج کن که فاحشگی خواهد کرد.» (۱:۲) هوشَع با جومِر ازدواج کرد و آنها صاحب یک پسر شدند. اما بعد زنش دو فرزند دیگر به دنیا آورد که ظاهراً نامشروع بودند.c معنی اسم آن سه فرزند نشان میداد که یَهُوَه اسرائیل را داوری و رد خواهد کرد. در باب ۲، یَهُوَه پیشگویی کرد که بعد از مجازات قوم خیانتکار اسرائیل، آنها را به سرزمینشان برمیگرداند و به آنها برکت میدهد. یَهُوَه برای این که نشان دهد آماده است قوم اسرائیل را ببخشد، به هوشَع گفت که زن خیانتکارش را پیش خودش برگرداند.—۳:۱.
۱۰-۱۱. چرا یَهُوَه از اسرائیلیان ناراحت شد؟
۱۰ یَهُوَه پیشگویی کرد که اسرائیلیان را مجازات میکند. (۴:۱–۱۳:۱۶) هوشَع شکایت یَهُوَه از قوم اسرائیل را مطرح کرد و لیستی از گناهانشان نوشت. (۴:۱، ۲) همین طور به گناهان مردم یهودا اشاره کرد. (۵:۵) هوشَع قوم اسرائیل را تشویق کرد که به طرف یَهُوَه برگردند. (۶:۱) اما آنها از قومهای دیگر کمک خواستند. (۷:۱۱) هوشَع پیشگویی کرد که اسرائیلیان عاقبت تصمیماتشان را خواهند دید و یَهُوَه آنها را مجازات و رد خواهد کرد.—۸:۷-۱۰؛ ۹:۱۷؛ ۱۰:۱۵.
۱۱ یَهُوَه به اسرائیلیان یادآوری کرد که همیشه دوستشان داشته است. (۱۱:۱-۳) اما آنها یَهُوَه را دوست نداشتند. (۱۱:۷؛ ۱۲:۱) هوشَع پیشگویی کرد که چون آنها از یَهُوَه سرکشی کردند، پایتختشان سامره تصرّف خواهد شد.—۱۳:۱۶.
۱۲. اگر اسرائیلیان دعوت یَهُوَه را قبول میکردند، چه فایدهای میبردند؟
۱۲ یَهُوَه از اسرائیلیان خواست به طرفش برگردند. (۱۴:۱-۹) یَهُوَه در آخرین باب کتاب هوشَع از قومش خواهش کرد که دوباره به او نزدیک شوند. او قول داد که اگر آنها دعوتش را قبول کنند، به آنها رحمت و محبت نشان میدهد.
فواید کتاب هوشَع
۱. نزدیکتر شدن به یَهُوَه
الف. از هوشَع ۲:۱۳، ۱۴، ۱۹ و ۲۰ دربارهٔ یَهُوَه چه یاد میگیری؟
ب. یَهُوَه چه رفتاری با پرستندگانش دارد؟ (۱۱:۱-۴)
۲. درک بهتر کتاب مقدّس
الف. یَهُوَه قبل از هوشَع چند پیامبر به ده طایفهٔ شمالی اسرائیل فرستاد؟ (۱۲:۱۰، آیههای ارجاعی؛ دج ضمیمهٔ الف۶) از این موضوع چه چیزی دربارهٔ یَهُوَه یاد میگیری؟
ب. هوشَع ۱:۷ چطور تحقق پیدا کرد؟ (۲پادشاهان ۱۹:۳۲-۳۵)
۳. نکتههای کاربردی
۴. از این کتاب چه درسهای دیگری گرفتی؟
a کتاب هوشَع بیشتر وقتها برای اشاره به ده طایفهٔ شمالی اسرائیل، عبارت اِفرایِم یا سامره را به کار میبرد. چون سامره پایتخت آنجا و اِفرایِم مهمترین طایفهاش بود.