خدا چند نام دارد؟
پاسخ کتاب مقدّس
خدا یک اسم خاص و شخصی دارد که در زبان عبری به صورت יהוה نوشته می‌شود و در زبان فارسی عموماً به صورت «یَهُوَه» به چشم می‌خورد.a خدا از طریق اِشَعْیای نبی گفت: «من یَهُوَه هستم و اسم من همین است.» (اِشَعْیا ۴۲:۸) این نام تقریباً ۷۰۰۰ مرتبه در کهن‌ترین دست‌نوشته‌های کتاب مقدّس آمده است، یعنی بسیار بیشتر از عناوین و عباراتی که برای اشاره به خدا به کار رفته است و یا بسیار بیشتر از اسم اشخاص دیگر، همچون عیسی یا داوود.b
آیا یَهُوَه نام‌های دیگری دارد؟
هرچند کتاب مقدّس از یک نام خاص و شخصی برای خدا استفاده می‌کند، اما عناوین و القاب فراوانی را برای اشاره به خدا به کار می‌برد. جدول زیر با اشاره به پاره‌ای از این القاب و عناوین نشان می‌دهد که آن‌ها چه جنبه‌ای از ذات یا شخصیت خدا را آشکار می‌کنند.
عنوان |
مرجع |
مفهوم |
|---|---|---|
الف و ی |
این عبارت ترجمه‌ای است از دو حرف آلفا و اُمِگا که نام اولین و آخرین حروف از الفبای زبان یونانی می‌باشد. این عنوان به معنی «نخستین و آخرین» است و نشان می‌دهد که پیش از یَهُوَه، خدایی نبوده و بعد از او هم نخواهد بود.—اِشَعْیا ۴۳:۱۰. |
|
اللّه |
لوقا ۳:۳۸، ترجمهٔ قدیم |
واژهٔ عربی «اللّه» به معنی «خدا» می‌باشد، اما نام شخصی خدا نیست. برخی ترجمه‌های کتاب مقدّس به زبان عربی و زبان‌های دیگر برای اشاره به خدا از واژهٔ اللّه استفاده می‌کنند. |
شنوندهٔ دعا |
این عنوان بیانگر این است که خدا به تک‌تک دعاهایی که از روی ایمان کرده می‌شود، گوش می‌دهد. |
|
آفریدگار |
عنوان «آفریدگار» نشان می‌دهد که خدا آفرینندهٔ همه چیز است. |
|
آفریدگار بزرگ |
این عنوان نشانگر این است که خدا همه چیز را به وجود آورد.—مکاشفه ۴:۱۱. |
|
بازخریدکننده |
اِشَعْیا ۴۱:۱۴، پاورقی |
این عنوان نشان می‌دهد که خدا بشر را از طریق قربانی عیسی مسیح از چنگ گناه و مرگ آزاد یا به عبارتی بازخرید کرده است.—یوحنا ۳:۱۶. |
پادشاه ابدیت |
عنوان «پادشاه ابدیت» نشانگر این است که حاکمیت خدا آغاز یا پایان ندارد. |
|
پدر |
عنوان «پدر» مفهوم زندگی‌دهنده را در بر دارد. |
|
حاکم متعال |
این عنوان به اقتدار بی‌همتای خدا اشاره دارد. |
|
خدا |
زمانی که واژهٔ «خدا» در کتاب مقدّس برای یَهُوَه به کار برده می‌شود، به وجودی قدرتمند که پرستش می‌شود اطلاق می‌گردد. واژهٔ عبری اِلوهیم در کتاب مقدّس به صورت جمع است که بیانگر عظمت، عزّت و ابهت یَهُوَه است. |
|
خداوندگار، خداوند |
«خداوندگار» یعنی صاحب یا مالک و به زبان عبری اَدون و اَدونیم می‌باشد. |
|
خدای خدایان |
عنوان «خدای خدایان» برتری خدای متعال را بر ‹خدایان بی‌ارزش قوم‌ها› نشان می‌دهد.—مزمور ۹۶:۵. |
|
خدای شاد |
لقب «خدای شاد» نشان می‌دهد که خدا ذاتاً شاد و مسرور است.—مزمور ۱۰۴:۳۱. |
|
شبان |
عنوان «شبان» بر مراقبت خدا از پرستندگانش دلالت دارد. |
|
صخره |
عنوان «صخره» بیانگر این است که خدا پناهگاه و نجات‌دهنده است. |
|
غیور |
خروج ۳۴:۱۴، پاورقی |
خدا از این جهت «غیور» خوانده می‌شود که پرستش خدایان دیگر را تحمّل نمی‌کند و پرستش را فقط مختص خود می‌داند. |
قادر مطلق |
عنوان «قادر مطلق» بر قدرت بی‌همتای خدا دلالت دارد. عبارت عبری اِل شَدّای که «خدای قادر مطلق» معنی می‌دهد، ۷ مرتبه در سراسر کتاب مقدّس آمده است. |
|
کوزه‌گر |
همان گونه که کوزه‌گر بر گِل اقتدار دارد، عنوان «کوزه‌گر» به اقتدار خدا بر مردم و ملت‌ها هم اشاره می‌کند.—رومیان ۹:۲۰، ۲۱. |
|
متعال |
عنوان «متعال» به بالاترین جایگاه که مختص خداست اشاره دارد. |
|
معلّم اعظم |
این عنوان بیانگر این است که خدا تعالیم و راهنمایی‌های سودمند به ما می‌دهد.—اِشَعْیا ۴۸:۱۷، ۱۸. |
|
مقدّس |
عبارت «خدای مقدّس» نشان‌دهندهٔ این است که قدّوسیت و پاکی خدا بی‌نظیر است. |
|
نجات‌دهنده |
عنوان «نجات‌دهنده» یعنی خدا ما را از خطر یا نابودی نجات می‌دهد. |
|
وجود ازلی |
این عنوان نشان می‌دهد که خدا آغازی نداشته و از ازل پیش از خلقت وجود داشته است.—مزمور ۹۰:۲. |
|
هستم آن که هستم |
خروج ۳:۱۴، ترجمهٔ قدیم |
عنوان «هستم آن که هستم» بدین معنی است که خدا برای به تحقق رساندن وعده‌هایش هر آنچه لازم باشد خواهد شد. در ترجمه‌های دیگر کتاب مقدّس این عبارت به این شکل هم ترجمه شده است: «هر چه بخواهم بشوم، خواهم شد.» (ترجمهٔ روتِرهام؛ ترجمهٔ دنیای جدید) مفهوم این عنوان، با معنی نام شخصی خدا، یَهُوَه که در خروج ۳:۱۵ آمده، یکی است. |
یَهُوَه صبایوت یا خدای لشکرها |
اِشَعْیا ۱:۹، ترجمهٔ قدیم؛ رومیان ۹:۲۹، ترجمهٔ دنیای جدید. |
«یَهُوَه صبایوت» یا «خدای لشکرها» نشان می‌دهد که لشکرهای عظیمی متشکل از فرشتگان تحت فرمان خدا هستند. همچنین می‌توان این عنوان را به صورت «ربّ‌الجنود» و «یَهُوَه خداوند لشکرها» ترجمه کرد.—رومیان ۹:۲۹، ترجمهٔ قدیم؛ ترجمهٔ هزارهٔ نو. |
نام اماکن در متون زبان عبری
نام برخی از اماکن ذکرشده در کتاب مقدّس شامل اسم شخصی خداست، اما این نام‌ها، نام خدا نیستند.
مکان |
مرجع |
مفهوم |
|---|---|---|
یَهُوَه‌شالوم |
«یَهُوَه خدای آرامش است.» |
|
یَهُوَه‌شَمَّه |
حِزْقیال ۴۸:۳۵، ترجمهٔ قدیم |
«یَهُوَه آنجاست.» |
یَهُوَه‌نِسّی |
«یَهُوَه برای من تیرک علامت است» یا «یَهُوَه پرچم پیروزی من است.» (ترجمهٔ تفسیری) یَهُوَه خدایی است که قومش می‌تواند به او پناه ببرد و از او کمک گیرد.—خروج ۱۷:۱۳-۱۶. |
|
یَهُوَه‌یِری |
«یَهُوَه فراهم می‌کند.» |
دلایل اهمیت شناخت و به‌کارگیری نام شخصی خدا
از آنجا که نام شخصی خدا هزاران مرتبه به الهام او در کتاب مقدّس آمده است، یقیناً آشنایی با این نام از دید او بسیار پراهمیت است.—مَلاکی ۱:۱۱.
عیسی مسیح فرستادهٔ خدا هم بر اهمیت شناخت نام خدا بسیار تأکید کرد. برای مثال، او هنگام دعا گفت: «نام تو مقدّس باشد.»—مَتّی ۶:۹؛ یوحنا ۱۷:۶.
شناخت و به‌کارگیری نام شخصی خدا، اولین قدم برای برقراری یک رابطهٔ صمیمی با اوست. (مزمور ۹:۱۰؛ مَلاکی ۳:۱۶) یَهُوَه به کسی که این قدم را برمی‌دارد، چنین وعده می‌دهد: «خدا گفت: «چون او مرا دوست دارد، نجاتش خواهم داد، و چون نامم را می‌شناسد، از او محافظت خواهم کرد.»—مزمور ۹۱:۱۴.
در کتاب مقدّس آمده است: «مردم می‌گویند که خدایان مختلفی در آسمان و روی زمین وجود دارند.» (۱قُرِنتیان ۸:۵، ۶) با این حال، کتاب مقدّس خدای یکتا و حقیقی را با ذکر نام شخصی او یعنی یَهُوَه، از این خدایان متمایز می‌کند.—مزمور ۸۳:۱۸.
[پاورقی‌ها]
a این نام در ترجمه‌های کتاب مقدّس به فارسی به صورت‌های گوناگون نوشته شده است. در نوشته‌های مقدّس عبری در ترجمه‌ای که در سال ۱۸۵۶ توسط فاضل‌خان همدانی، ویلیام گِلِن و هِنری مارتین انجام شده است، نام خدا به صورت «یِهُوْاٰهْ» آمده است. در ترجمه‌ای که به اهتمام انجمن پخش کتب مقدّس از نسخهٔ ۱۹۰۴ به چاپ رسیده، نام الٰهی به صورت «یَهُوَه» اِعراب‌گذاری شده است و در ترجمهٔ قدیم با حروف‌چینی و رسم‌الخط جدید، چاپ ۱۹۹۶ نام الٰهی به صورت «یهوه» یا «یَهُوَه» ذکر شده است. در ترجمه‌های جدیدتر، نام خدا به صورت «یهوه» بدون اِعراب‌گذاری آمده است. پس می‌توان گفت این نام اغلب به صورت «یهوه» و اگر اِعراب‌گذاری شده به صورت «یَهُوَه» نوشته شده است. از این رو ما امروزه در فارسی نام خدا را به صورت «یَهُوَه» به کار می‌بریم.
b واژهٔ «یاه» مخفف نام خدا یَهُوَه است و حدوداً ۵۰ مرتبه در متون کتاب مقدّس دیده می‌شود، برای مثال، کلمهٔ یاه بخشی از واژهٔ «هَلِلویاه» را نیز تشکیل می‌دهد؛ هَلِلویاه به معنی «یاه را حمد گویید» است.—مکاشفه ۱۹:۱؛ ترجمهٔ هزارهٔ نو.