از جِبعونیان سرمشق بگیرید

۱-‏۲.‏ چرا گزارشات کتاب مقدّس دربارهٔ جِبعونیان برایمان مفید است؟‏

اسرائیلیان در سال ۱۴۷۳ ق.‏م.‏ شروع به تصرّف سرزمین موعود کردند.‏ آن‌ها با کمک یَهُوَه شهرهای اَریحا و عای را به طور شگفت‌انگیزی تصرّف کردند.‏ اما بعد اتفاق عجیبی افتاد.‏ چند مسافر پیش اسرائیلیان آمدند و گفتند که از سرزمین دوری هستند و می‌خواهند با آن‌ها پیمان صلح ببندند.‏

^۲ آن مسافران،‏ جِبعونی بودند و این اولین بار است که کتاب مقدّس به آن‌ها اشاره می‌کند.‏ کتاب مقدّس در گزارشات دیگری هم از این قوم اسم می‌برد؛‏ بعضی از آن گزارشات نشان می‌دهد که جِبعونیان قرن‌ها بعد هنوز با اسرائیلیان رابطهٔ نزدیکی داشتند.‏ با مطالعهٔ این گزارشات درس‌های زیادی از جِبعونیان می‌گیریم و می‌توانیم یَهُوَه را بهتر بشناسیم.‏

با ایمان و فروتنی رفتار کنید

۳.‏ الف)‏ جِبعونیان چه کسانی بودند؟‏ ب)‏ چرا آن‌ها می‌خواستند با اسرائیلیان پیمان صلح ببندند؟‏

^۳ وقتی اسرائیلیان شروع به تصرّف سرزمین موعود کردند،‏ جِبعونیان در شهر مستحکمی به اسم جِبعون زندگی می‌کردند.‏ آن‌ها جزو قوم حِویان بودند؛‏ یعنی یکی از هفت قوم کنعانی که «بزرگ‌تر و قوی‌تر» از اسرائیلیان بودند.‏ (‏تَثنیه ۷:‏⁠۱)‏ جِبعونیان ارتشی قوی داشتند.‏ (‏یوشَع ۱۰:‏⁠۲)‏ اما برخلاف کنعانیانِ دیگر تشخیص دادند که مقابله با اسرائیلیان بی‌فایده است.‏ آن‌ها دیده بودند که یَهُوَه چطور برای قومش می‌جنگد.‏ به علاوه می‌دانستند که او قول داده کنعانیان را از سرزمین موعود بیرون کند.‏ (‏خروج ۳۴:‏۱۱؛‏ یوشَع ۹:‏۲۴)‏ پس وقتی اسرائیلیان اَریحا و عای را تصرّف کردند،‏ جِبعونیان نمایندگانیa به جِلجال پیش یوشَع فرستادند تا با اسرائیلیان پیمان صلح ببندند.‏

۴.‏ الف)‏ طبق یوشَع ۹:‏​۸-‏۱۳ جِبعونیان چطور با زیرکی با اسرائیلیان پیمان صلح بستند؟‏ (‏تصویر)‏ ب)‏ وقتی نقشهٔ آن‌ها لو رفت چه اتفاقی افتاد؟‏

^۴ یوشَع ۹:‏​۸-‏۱۳ را بخوانید.‏ جِبعونیان وانمود کردند که از سرزمین دوری آمده‌اند.‏ آن‌ها گفتند شنیده‌اند که یَهُوَه چطور به لشکر اسرائیل کمک کرد تا مصریان و پادشاهان اَموری یعنی سیحون و عوج را شکست دهند.‏ اما با زیرکی به اتفاقی که برای اَریحا و عای افتاده بود اشاره‌ای نکردند،‏ چون وانمود کرده بودند از «سرزمین دوری» آمده‌اند و امکان نداشت که این خبر جدید به آنجا رسیده باشد.‏ بزرگان اسرائیل بدون مشورت با یَهُوَه،‏ داستان ساختگی جِبعونیان را باور کردند و با آن‌ها پیمان صلح بستند.‏ (‏یوشَع ۹:‏​۱۴،‏ ۱۵)‏ کمی بعد نقشهٔ جِبعونیان لو رفت.‏ اما اسرائیلیان پیمان صلحشان را با آن‌ها حفظ کردند،‏ چون ‹به نام یَهُوَه خدای اسرائیل قسم خورده بودند.‏› (‏یوشَع ۹:‏​۱۶-‏۱۹)‏ جِبعونیان باید از آن به بعد مثل خدمتکار ‹برای قوم اسرائیل و مذبح خدا هیزم جمع می‌کردند و آب می‌آوردند.‏›—‏یوشَع ۹:‏⁠۲۷.‏

۵.‏ جِبعونیان چطور ایمانشان را به یَهُوَه نشان دادند؟‏

^۵ وقتی پنج پادشاه اَموری شنیدند که جِبعونیان با اسرائیلیان پیمان صلح بسته‌اند،‏ متحد شدند تا به جِبعون حمله کنند.‏ در نتیجه جِبعونیان از یوشَع کمک خواستند.‏ (‏یوشَع ۱۰:‏​۳-‏۷)‏ یوشَع همراه لشکرش به جِبعون رفت تا به آن‌ها کمک کند.‏ یَهُوَه به تلاش‌هایشان برکت داد و تگرگ سنگینی بر سر اَموریان فرستاد.‏ او همین طور به شکل معجزه‌آسایی غروب آفتاب را به عقب انداخت.‏ (‏یوشَع ۱۰:‏​۹-‏۱۴)‏ جِبعونیان نشان دادند که به یَهُوَه ایمان دارند،‏ چون نه تنها با اسرائیلیان پیمان صلح بستند،‏ بلکه در شرایط بحرانی از یوشَع کمک خواستند.‏ آن‌ها کاملاً مطمئن بودند که یَهُوَه نجاتشان می‌دهد و به وعده‌هایی که به اسرائیلیان داده عمل می‌کند.‏

۶.‏ از نحوهٔ برخورد یَهُوَه با جِبعونیان چه یاد می‌گیریم؟‏

^۶ دربارهٔ یَهُوَه چه یاد می‌گیریم؟‏ یَهُوَه فروتن و رحیم است.‏ او به اسرائیلیان فرمان داده بود که ‹همهٔ ساکنان سرزمین موعود› از جمله جِبعونیان را بیرون کنند.‏ (‏اعداد ۳۳:‏​۵۱،‏ ۵۲)‏ اسرائیلیان بدون مشورت با یَهُوَه با جِبعونیان پیمان صلح بسته بودند.‏ با این حال،‏ یَهُوَه به خاطر آن پیمان به جِبعونیان رحم کرد.‏ او به اسرائیلیان کمک کرد که پیمانشان را حفظ کنند و از طریق معجزه جِبعونیان را نجات داد.‏—‏یوشَع ۹:‏۲۶؛‏ ۱۱:‏⁠۱۹.‏

۷.‏ چطور می‌توانیم از ایمان و فروتنی جِبعونیان سرمشق بگیریم؟‏ (‏تصویر)‏

^۷ از جِبعونیان چه درسی می‌گیریم؟‏ ما هم مثل آن‌ها باید ایمانی قوی به یَهُوَه داشته باشیم.‏ ما خیلی بیشتر از جِبعونیان یَهُوَه را می‌شناسیم،‏ پس دلایل بیشتری داریم که کاملاً به او اعتماد کنیم.‏ (‏مزمور ۴۰:‏​۴،‏ ۵)‏ همین طور می‌خواهیم مثل جِبعونیان حاضر باشیم که در خدمت به یَهُوَه هر مسئولیتی را انجام دهیم.‏ (‏یوشَع ۹:‏​۲۳،‏ ۲۷)‏ برادر جوانی به اسم لوک تعریف می‌کند که چطور برادر مسنی در بیت‌ئیل این روحیه را از خود نشان داد.‏ آن برادر مسئولیت مهمی در بیت‌ئیل داشت،‏ اما وقتی سالن جماعت ساخته می‌شد،‏ داوطلب شد که در شیفت شب آنجا نگهبانی دهد.‏ لوک می‌گوید:‏ «فهمیدم که فروتنی فقط یک حس یا طرز فکر نیست و باید در کارهایمان هم دیده شود.‏» ما هم مثل جِبعونیان می‌خواهیم هر روز ایمانمان را به یَهُوَه نشان دهیم.‏ پس در شرایط سخت به یَهُوَه تکیه می‌کنیم و با فروتنی هر مسئولیتی را انجام می‌دهیم.‏

منتظر بمانید تا یَهُوَه به بی‌عدالتی رسیدگی کند

۸.‏ شائول چه بی‌عدالتی‌ای در حق جِبعونیان کرد؟‏

^۸ گزارشات کتاب مقدّس نشان می‌دهد که قرن‌ها بعد چه اتفاقی برای جِبعونیان افتاد.‏ شائول پادشاه بر ضدّ جِبعونیان وارد عمل شد و «به خاطر غیرتی که برای قوم اسرائیل و یهودا داشت،‏» سعی کرد جِبعونیان را نابود کند.‏b در نتیجه عده‌ای از آن‌ها کشته شدند.‏ (‏۲سموئیل ۲۱:‏​۲،‏ ۵،‏ ۶)‏ واقعاً چه بی‌عدالتی بزرگی!‏ شائول پیمانی را که مدت‌ها باعث صلح بین اسرائیلیان و جِبعونیان شده بود زیر پا گذاشت.‏

۹.‏ یَهُوَه کِی به بی‌عدالتی‌ای که در حق جِبعونیان شده بود رسیدگی کرد؟‏

^۹ یَهُوَه کسانی را که به جِبعونیان ظلم کرده بودند،‏ بلافاصله مجازات نکرد.‏ او مدت‌ها بعد،‏ طی حکمرانی داوودِ پادشاه که جانشین شائول شد،‏ به این مسئله رسیدگی کرد و سرزمین را برای سه سال دچار قحطی کرد.‏ وقتی داوود دربارهٔ دلیل قحطی از یَهُوَه سؤال کرد،‏ یَهُوَه گفت که شائول و خاندانش به خاطر ظلمی که سال‌ها پیش به جِبعونیان کرده بودند،‏ خون به گردن دارند.‏—‏۲سموئیل ۲۱:‏⁠۱.‏

۱۰.‏ جِبعونیان چطور نشان دادند که به قوانین شریعت احترام می‌گذارند؟‏ (‏۲سموئیل ۲۱:‏​۳-‏۶)‏

^۱۰ ۲سموئیل ۲۱:‏​۳-‏۶ را بخوانید.‏ داوود با جِبعونیان صحبت کرد و می‌خواست راهی پیدا کند تا ظلمی را که شائول به آن‌ها کرده بود جبران کند.‏ آیا جِبعونیان سعی کردند از داوود باج بگیرند و ثروتمند شوند؟‏ نه!‏ آن‌ها گفتند:‏ «طلا و نقره نمی‌تواند ظلمی را که شائول و خاندانش به ما کردند،‏ جبران کند؛‏» چون می‌دانستند که طبق شریعت کسی نباید برای نجات جان قاتل،‏ خون‌بها قبول کند.‏ (‏اعداد ۳۵:‏​۳۰،‏ ۳۱)‏ همین طور می‌دانستند که نباید کسی را بدون حکم پادشاه کشت.‏ در نتیجه داوود دستور قتل هفت نفر از نوادگان شائول را داد که ظاهراً نقشی در قتل‌عام جِبعونیان داشتند.‏ مدتی بعد در آن سرزمین باران آمد و قحطی تمام شد.‏ به این شکل یَهُوَه نشان داد که دیگر از اسرائیلیان به خاطر ظلمی که کردند عصبانی نیست.‏—‏۲سموئیل ۲۱:‏​۹،‏ ۱۰،‏ ۱۴.‏

۱۱.‏ از این گزارش دربارهٔ یَهُوَه چه یاد می‌گیریم؟‏

^۱۱ دربارهٔ یَهُوَه چه یاد می‌گیریم؟‏ کاملاً مشخص است که یَهُوَه خدای عادلی است.‏ (‏مزمور ۳۷:‏۲۸)‏ او می‌خواهد که با همهٔ مردم عادلانه رفتار شود؛‏ حتی با آن‌هایی که به دلیل نژادشان یا دلایل دیگر مورد تبعیض قرار می‌گیرند.‏ یَهُوَه در زمان مناسب به تمام بی‌عدالتی‌هایی که پرستندگانش با آن روبرو شده‌اند پایان می‌دهد.‏ به علاوه همان طور که یَهُوَه از اسرائیلیان انتظار داشت پیمان صلحشان را با جِبعونیان حفظ کنند،‏ از ما هم انتظار دارد سر قولمان بمانیم.‏—‏با عاموس ۱:‏۹ مقایسه شود.‏

۱۲.‏ وقتی با بی‌عدالتی روبرو می‌شویم چطور می‌توانیم از جِبعونیان سرمشق بگیریم؟‏

^۱۲ از جِبعونیان چه درسی می‌گیریم؟‏ حتی وقتی برادران و خواهران با ما ناعادلانه رفتار می‌کنند،‏ باید منتظر باشیم که یَهُوَه در زمان مناسب به آن موضوع رسیدگی کند.‏ به این شکل اعتمادمان را به یَهُوَه نشان می‌دهیم.‏ تجربهٔ خواهری به اسم لورا فرنچ را در نظر بگیرید.‏ او در سال ۱۹۲۶ شروع به خدمت در بیت‌ئیل کانادا کرد.‏ حدود ده سال بعد در حق او بی‌عدالتی بزرگی شد.‏ او متهم شد که با گروهی از مرتدان در ارتباط است و برای همین از بیت‌ئیل اخراج شد.‏ با این که لورا خیلی رنجیده بود،‏ هیچ شکایتی نکرد.‏ او چهار سال با غیرت پیشگامی کرد و بعد در سال ۱۹۴۰ دوباره به بیت‌ئیل دعوت شد.‏ لورا از این دعوت غیرمنتظره خیلی خوشحال شد.‏ او حدود ۵۰ سال با وفاداری به خدمت در بیت‌ئیل ادامه داد و سرانجام فوت کرد و خدمتش روی زمین به پایان رسید.‏ ما هم مثل لورا می‌توانیم بی‌عدالتی‌ها را تحمّل کنیم.‏ برای این کار باید به خدمتمان ادامه دهیم و منتظر بمانیم تا یَهُوَه در زمان مناسب به مشکلات رسیدگی کند.‏—‏اِشَعْیا ۲۶:‏​۳،‏ ۴.‏

با وفاداری به یَهُوَه خدمت کنید

۱۳.‏ نِتینیم چه کسانی بودند و بعد از دورهٔ تبعید اسرائیلیان چه کار کردند؟‏

^۱۳ در کتاب مقدّس گزارش دیگری در مورد جِبعونیان آمده که حدوداً مربوط به ۵۰۰ سال بعد از دوران داوود پادشاه است.‏ در آن زمان دورهٔ ۷۰ سالهٔ تبعید اسرائیلیان در بابِل تمام شده بود و اولین گروه یهودیان در سال ۵۳۷ ق.‏م.‏ همراه زَروبّابِلِ فرماندار به اورشلیم برگشتند.‏ (‏عِزرا ۲:‏​۱،‏ ۲،‏ ۵۸)‏ در سال ۴۶۸ ق.‏م.‏ هم گروه دیگری با عِزرای نسخه‌بردار به اورشلیم برگشتند.‏ (‏عِزرا ۷:‏​۱-‏۷)‏ در این دو گروه کوچک عده‌ای وجود داشتند که از خاندان «نِتینیم» بودند.‏ (‏پاورقی‌های عِزرا ۲:‏۵۸ و ۷:‏⁠۷)‏ نِتینیم چه کسانی بودند؟‏ آن‌ها «خادمان غیراسرائیلی معبد» و احتمالاً خیلی از آن‌ها از نسل جِبعونیان بودند.‏—‏در واژه‌نامه به «نِتینیم» رجوع کنید.‏

۱۴.‏ جِبعونیان چطور ثابت کردند که به یَهُوَه وفادارند؟‏ (‏۱تواریخ ۹:‏۲ و پاورقی)‏

^۱۴ ۱تواریخ ۹:‏۲ و پاورقی را بخوانید.‏ «خادمان معبد» جزو اولین کسانی بودند که بعد از تبعید،‏ به اسرائیل برگشتند.‏ این نکتهٔ جالبی است،‏ چون نشان می‌دهد که بعضی از یهودیان به اسرائیل برنگشتند.‏ بدون شک خیلی از آن‌ها در بابِل زندگی راحت و مرفهی داشتند.‏ آن‌ها حاضر نبودند از دارایی‌شان بگذرند تا به اورشلیم برگردند و آن شهر ویران را بازسازی کنند.‏ اما تبعیدیان وفادار از جمله بعضی از نوادگان جِبعونیان،‏ مشتاق بودند که پرستش حقیقی را در معبد اورشلیم از سر بگیرند.‏ برای همین تمام تلاششان را کردند که به آنجا برگردند.‏ نسل جِبعونیان برخلاف یهودیان،‏ هیچ میراثی در سرزمین اسرائیل نداشتند.‏ با این حال برای انجام وظیفه‌شان در معبد به اسرائیل برگشتند و حتی در بازسازی دیوار اورشلیم هم شرکت کردند.‏—‏نِحِمیا ۳:‏⁠۲۶.‏

۱۵.‏ از این گزارش دربارهٔ یَهُوَه چه یاد می‌گیریم؟‏

^۱۵ دربارهٔ یَهُوَه چه یاد می‌گیریم؟‏ یَهُوَه برای خادمان وفادارش خیلی ارزش قائل است و همیشه از آن‌ها مراقبت می‌کند.‏ از زمانی که یَهُوَه جِبعونیان را موقع تصرّف سرزمین موعود نجات داد تا پایان تبعید اسرائیلیان در بابِل تقریباً ۱۰۰۰ سال می‌گذشت.‏ یَهُوَه در تمام آن مدت و حتی بعد از آن هم به جِبعونیان برکت داد.‏ وقتی در سال ۶۰۷ ق.‏م.‏ یهودا و اورشلیم نابود شدند،‏ نسل جِبعونیان جان سالم به در بردند.‏ آن‌ها بعد از تبعید هم کنار لاویان در معبد خدمت می‌کردند و نقش مهمی در برقراری پرستش حقیقی داشتند.‏ ظاهراً بعضی از جِبعونیان نزدیک معبد زندگی می‌کردند.‏ (‏عِزرا ۲:‏۷۰؛‏ نِحِمیا ۱۱:‏۲۱)‏ آن‌ها به خاطر خدمت در معبد،‏ از پرداخت مالیات و خراج و عوارض معاف شدند.‏—‏عِزرا ۷:‏⁠۲۴.‏

۱۶.‏ چطور می‌توانیم مثل جِبعونیان به پرستش حقیقی اولویت دهیم؟‏

^۱۶ از جِبعونیان چه درسی می‌گیریم؟‏ ما هم می‌خواهیم مثل جِبعونیان به پرستش حقیقی اولویت دهیم.‏ پس حاضریم با میل و رغبت در خدمت به یَهُوَه ازخودگذشتگی کنیم،‏ چون او را دوست داریم و می‌خواهیم خوشحالش کنیم.‏ برادری به اسم آلوین از فیلیپین نمونهٔ خوبی در این زمینه است.‏ او در شرکت نفت کار پردرآمدی داشت.‏ اما می‌خواست بیشتر به یَهُوَه خدمت کند.‏ او موقع بازدید سرپرست حوزه از کارش مرخصی می‌گرفت تا بتواند در آن هفته بیشتر به موعظه برود.‏ آلوین بارها به یَهُوَه دعا کرد و مدتی بعد تصمیم گرفت از کارش استعفا بدهد و کاری پیدا کند که بتواند پیشگام شود.‏ او می‌دانست که زندگی‌اش تغییر می‌کند و درآمدش کم می‌شود.‏ اما خوشحال بود که می‌تواند به هدفش برسد و پیشگامی کند.‏ همسر او هم پیشگامی را شروع کرد.‏ آلوین و همسرش به ۲۱ نفر کمک کرده‌اند که با یَهُوَه آشنا شوند و تعمید بگیرند.‏ شکی نیست که یَهُوَه برای تلاش‌های آن‌ها خیلی ارزش قائل است.‏ ما هم مطمئنیم که یَهُوَه برای تمام ازخودگذشتگی‌هایمان ارزش قائل است و همیشه به نیازهایمان رسیدگی می‌کند.‏—‏مَتّی ۶:‏⁠۳۳.‏

۱۷.‏ از گزارشات کتاب مقدّس دربارهٔ جِبعونیان چه یاد گرفتیم؟‏

^۱۷ با خواندن گزارشات کتاب مقدّس دربارهٔ جِبعونیان بیشتر با خصوصیات یَهُوَه آشنا می‌شویم.‏ او فروتن،‏ رحیم،‏ عادل و وفادار است و همیشه به پرستندگان وفادارش برکت می‌دهد.‏ همین طور از جِبعونیان درس‌های زیادی می‌گیریم.‏ ما می‌خواهیم مثل آن‌ها ایمان قوی‌ای به یَهُوَه داشته باشیم و در شرایط سخت و پراسترس به او توکّل کنیم.‏ چنین ایمانی ما را برمی‌انگیزد که در خدمت به یَهُوَه هر مسئولیتی را با فروتنی انجام دهیم.‏ همین طور می‌خواهیم به یَهُوَه اعتماد داشته باشیم و منتظر بمانیم که در وقت مناسب به همهٔ بی‌عدالتی‌ها پایان دهد.‏ ما مصممیم که با غیرت و وفاداری به پرستش حقیقی اولویت دهیم.‏ با انجام این کارها جِبعونیان را سرمشق قرار می‌دهیم.‏