۲۲-۲۸ مارس ۲۰۲۷
سرود ۱۱۷ نیکویی
از درستکاران سرمشق بگیرید
«از بدکاران سرمشق نگیر، بلکه از نیکوکاران سرمشق بگیر.»—۳یوحنا ۱۱.
موضوع اصلی
چطور میتوانیم از نمونههای خوب و نمونههای بد درس بگیریم و از مقایسههای اشتباه دوری کنیم؟
۱. چطور میتوانیم مهارتهای جدیدی یاد بگیریم؟
ما با الگو گرفتن از دیگران مهارتهای جدیدی یاد میگیریم. مثلاً مهارت صحبت کردن را در نظر بگیرید. وقتی بچه بودیم، با دقت به صحبت کردن پدر و مادرمان گوش میدادیم و از آنها تقلید میکردیم تا این که کمکم زبان باز کردیم. بزرگتر که شدیم، به طرز صحبت کردن اطرافیانمان توجه میکردیم و حتی بدون این که متوجه باشیم، لحنشان روی ما تأثیر میگذاشت. ما اکثر مهارتهایمان را فقط از طریق مطالعه به دست نیاوردهایم، بلکه به نمونهٔ کسانی که در آن زمینه مهارت داشتند دقت کردیم و از آنها الگو گرفتیم.
۲. ما خدمت کردن به یَهُوَه را چطور یاد گرفتیم؟
۲ این اصل در مورد خدمت به یَهُوَه هم صدق میکند. ما علاوه بر مطالعهٔ کتاب مقدّس، از نمونهٔ پرستندگان وفادار یَهُوَه هم درسهای زیادی میگیریم؛ یعنی کسانی که بامحبت و ملایم و شاد هستند. کتاب مقدّس ما را ترغیب میکند که همیشه از نمونهٔ دیگران یاد بگیریم. (امثال ۲:۲۰) اما از چه کسانی میتوانیم درس بگیریم؟ چطور میتوانیم این کار را بکنیم؟ موقع سرمشق گرفتن از دیگران باید مراقب باشیم که در چه دامی نیفتیم؟
از چه کسانی میتوانیم درس بگیریم؟
۳. کجا میتوانیم نمونههای خوبی پیدا کنیم؟
۳ کتاب مقدّس پر از نمونههای خوبی است که میتوانیم از آنها درس بگیریم. در کتاب عبرانیان به «گروه بزرگی از شاهدان» اشاره شده که نمونههای بینظیری از ایمان و استقامت به جا گذاشتند. (عبرانیان ۱۲:۱) امروزه هم در جمع همایمانانمان نمونههای فوقالعادهای داریم. با تماشای مصاحبههای برادران و خواهران باایمانی که شخصاً آنها را نمیشناسیم چیزهای زیادی یاد میگیریم.a (۱تِسالونیکیان ۲:۱۴) در جماعتمان هم میتوانیم از رفتار برادران و خواهران وفادار سرمشق بگیریم. حتی از کسانی که تازه حقیقت را یاد گرفتهاند یا از ما جوانترند، درسهای زیادی میگیریم. (مَتّی ۱۸:۲-۵) پولُس رسول تیموتائوس را که نسبتاً جوان بود تشویق کرد که ‹برای افراد وفادار نمونه باشد.› (۱تیموتائوس ۴:۱۲) اگر بعضی از مسیحیان مسنتر، تیموتائوس را به دلیل سن کمش دست کم میگرفتند، یک فرصت طلایی را برای یادگیری از او از دست میدادند. امروزه هم یَهُوَه از ما میخواهد که به تمام نمونههای خوب در جماعت توجه کنیم و از آنها درس بگیریم.
۴. یوحنای رسول چطور با اشاره به یک نمونهٔ بد، درس مهمی داد؟
۴ کتاب مقدّس همچنین ما را ترغیب میکند که از نمونههای بد درس عبرت بگیریم. در زمان یوحنا، مردی به اسم دیوتْرِفیس «حرفهای نادرستی» در جماعت پخش میکرد. او جاهطلب و مغرور بود و به دیگران بیاحترامی میکرد. یوحنا او را به عنوان یک نمونهٔ بد معرفی کرد و به دوستش گایوس نوشت: «از بدکاران سرمشق نگیر، بلکه از نیکوکاران سرمشق بگیر.» (۳یوحنا ۹-۱۱) حتماً برادران و خواهران وفادار با دیدن کارهای این مرد شریر ناراحت میشدند. با این حال، میتوانستند از نمونهٔ بد او یاد بگیرند که وفادار بودن خیلی مهم است و بیاحترامی به سرپرستان و غرور چه عواقب بدی دارد. پس ما میتوانیم هم از نمونههای خوب و هم از نمونههای بد درس بگیریم. بیایید ببینیم چطور.
چطور میتوانیم از دیگران درس بگیریم؟
۵. برای این که از تجربهٔ دیگران فایده ببریم باید چه کار کنیم؟ (فیلیپیان ۳:۱۷-۱۹)
۵ به تصمیمهای دیگران توجه کنید. برای این که از تجربهٔ دیگران فایده ببریم، اول باید ببینیم که نتیجهٔ تصمیمهایشان خوب بوده یا بد. اگر خوب بوده، میتوانیم از نمونهٔ آنها سرمشق بگیریم؛ و اگر بد بوده، یاد میگیریم که از چه کارهایی دوری کنیم. (فیلیپیان ۳:۱۷-۱۹ را بخوانید.) اما باید یادمان باشد که اگر نتیجهٔ تصمیم کسی بد باشد، لزوماً به این معنی نیست که تصمیمش اشتباه بوده، چون بعضی وقتها «اتفاقات غیرمنتظره در زمان غیرمنتظره» روی نتیجهٔ کار تأثیر میگذارند.—جامعه ۹:۱۱.
۶. قدرت تشخیص چطور کمکمان میکند که بدانیم چهوقت و چطور از تجربهٔ دیگران استفاده کنیم؟ (تصویر)
۶ قدرت تشخیص داشته باشید. قدرت تشخیص کمکمان میکند که بدانیم چهوقت و چطور از تجربهٔ دیگران استفاده کنیم. مثلاً مردان وفاداری مثل جِدعون و یَفتاح را در نظر بگیرید. هر دوی آنها در شرایط مشابهی قرار گرفتند، اما واکنش متفاوتی نشان دادند. وقتی مردان اِفرایِم با عصبانیت جِدعون را سرزنش کردند، او با ملایمت با آنها برخورد کرد و آنها را به خاطر شجاعتشان تحسین کرد. (داوران ۸:۱-۳) بعدها مردان اِفرایِم همین کار را با یَفتاح هم کردند. آیا واکنش او مثل جِدعون بود یا این که با در نظر گرفتن شرایط خودش، تصمیم دیگری گرفت؟ در زمان یَفتاح، طایفهٔ اِفرایِم مردمی خشن و سرکش بودند. برای همین او تشخیص داد که باید در برابر آنها قاطع و محکم بایستد. (داوران ۱۲:۱-۴) شاید ما هم در شرایطی قرار بگیریم که یکی از همایمانانمان قبلاً آن را تجربه کرده است. اما آیا شرایطمان دقیقاً یکسان است؟ اینجاست که باید قدرت تشخیصمان را به کار ببریم. اول باید قضیه را خوب سبک سنگین کنیم تا بفهمیم چه کاری بهتر است؛ آیا میتوانیم از همایمانمان الگو بگیریم یا باید تصمیم دیگری بگیریم.—امثال ۲:۱۱.
قدرت تشخیص کمکمان میکند که بدانیم چه وقت و چطور از دیگران الگو بگیریم (بند ۶)c
۷. برای این که از نمونهٔ افراد خوب و باایمان فایده ببریم، باید چه کار کنیم؟ (تصویر)
۷ خودتان را محک بزنید. برای این که از نمونهٔ افراد خوب و باایمان فایده ببریم، مهم است که خودمان را ارزیابی کنیم. اگر تشخیص دهیم که چه تغییراتی باید در خودمان ایجاد کنیم یا چه خصوصیاتی باید در خودمان پرورش دهیم، میتوانیم از برادران و خواهرانی سرمشق بگیریم که در آن زمینه تجربه دارند. (۲قُرِنتیان ۱۳:۵) این به این معنی نیست که موبهمو از آنها تقلید کنیم. یَهُوَه انتظار ندارد که خادمانش دقیقاً شبیه هم باشند. ما میتوانیم هویت خودمان را حفظ کنیم، در عین حال خصوصیات خوب برادران و خواهرانمان را در خودمان پرورش دهیم.
ما میخواهیم از خصوصیات خوب برادران و خواهرانمان سرمشق بگیریم، اما لازم نیست موبهمو از آنها تقلید کنیم (بند ۷)d
۸. یَهُوَه در کتاب مقدّس چه مقایسههایی را برای ما ثبت کرده است؟ (ایّوب ۲:۳)
۸ از مقایسهٔ نمونههای خوب و بد فایده ببرید. کتاب مقدّس بعضی وقتها افراد درستکار را با مردم همعصرشان مقایسه میکند تا ما متوجه شویم که از چه کسانی باید سرمشق بگیریم. (۱قُرِنتیان ۱۱:۱) مثلاً نوح، موسی و ایّوب را که مردان باایمانی بودند در نظر بگیرید. آنها در زمان خودشان نمونههای بینظیری بودند. هیچ کس به درستکاری نوح و ایّوب و به فروتنی موسی نبود. (پیدایش ۷:۱؛ اعداد ۱۲:۳؛ ایّوب ۲:۳ را بخوانید.) آنها خصوصیات باارزشی داشتند و ما میتوانیم از آنها سرمشق بگیریم.
۹. در مورد نمونههای خوب کتاب مقدّس چه نکتهای را نباید فراموش کنیم؟
۹ یَهُوَه نمونههای خوبی در کتاب مقدّس برایمان گذاشته تا از آنها درس بگیریم؛ اما هدفش این نبوده که خودمان را با آنها مقایسه کنیم و دلسرد شویم. او پرستندگانش را بر اساس معیارهای عادلانهاش داوری میکند، نه با مقایسهٔ آنها با همدیگر. (مزمور ۷:۱۱) یادتان باشد که کسانی که در کتاب مقدّس به عنوان نمونهٔ خوب معرفی شدهاند، کامل نبودند. شما هم کامل نیستید. پس وقتی تلاش میکنید از آنها سرمشق بگیرید، شاید بعضی وقتها مأیوس شوید. در چنین شرایطی بیش از حد به خودتان سخت نگیرید. مطمئن باشید که اگر در حد توان خودتان به یَهُوَه خدمت کنید، دل او شاد میشود.—مَلاکی ۳:۱۶.
۱۰. چطور میتوانیم از ایمان کسانی که هدایت را به عهده دارند، سرمشق بگیریم؟ (عبرانیان ۱۳:۷)
۱۰ از ایمان کسانی که هدایت را به عهده دارند، سرمشق بگیرید. کتاب مقدّس ما را تشویق میکند که به نمونهٔ این برادران توجه کنیم. (عبرانیان ۱۳:۷ را بخوانید.) به این منظور، اول باید به رفتار آنها و نتیجهٔ کارهای خوبشان فکر کنیم. بعد به جای تقلید از آنها، ‹ایمانشان را سرمشق قرار دهیم›؛ یعنی تشخیص دهیم که ایمانشان چطور روی رفتارشان تأثیر میگذارد و باعث میشود یَهُوَه را با کارهایشان خوشحال کنند. دقت کنید که این برادران وقتی با مشکلی روبرو میشوند، چه عکسالعملی نشان میدهند و چطور طبق اصول کتاب مقدّس عمل میکنند. در زمان مناسب با پرسیدن سؤالات بهجا، میتوانید با طرز فکر و منطقشان آشنا شوید و ببینید که ایمانشان چطور کمکشان میکند تا تصمیمهای درستی بگیرند. احتمالاً تیموتائوس از همین طریق درسهای زیادی از پولُس گرفت. او نه تنها به حرفهای پولُس گوش داد، بلکه از ایمان و مسیر زندگیاش سرمشق گرفت.—۲تیموتائوس ۳:۱۰.
۱۱. وقتی از دیگران سرمشق میگیریم، باید مراقب چه دامی باشیم؟
۱۱ کسانی که هدایت را به عهده دارند از عیسی سرمشق میگیرند، برای همین الگوی خوبی برایمان هستند. اما باید مواظب باشیم که دنبالهرو آنها نشویم، چون ما فقط پیرو عیسی هستیم. (مَتّی ۲۳:۱۰) در جماعت قُرِنتُس، بعضی از مسیحیان که از لحاظ روحانی بالغ نبودند، در این دام افتادند و باعث حسادت، جدایی و تفرقه در جماعت شدند. (۱قُرِنتیان ۳:۱-۴) اگر یادمان باشد که هدف اصلیمان داشتن «طرز فکر مسیح» است، در چنین دامی نمیافتیم. (۱قُرِنتیان ۲:۱۶) پس باید بدانیم که عیسی چه طرز فکری داشت تا بتوانیم از او که نمونهٔ بینظیر و کاملی برای ماست پیروی کنیم.
از مقایسههای اشتباه دوری کنید
۱۲. موقع مقایسهٔ خودمان با دیگران ممکن است در چه دامی بیفتیم؟
۱۲ برای این که از نمونههای خوب سرمشق بگیریم و از نمونههای بد درس عبرت بگیریم، باید تا حدّی خودمان را با دیگران مقایسه کنیم. اما نباید اجازه دهیم که این مقایسه روی عزّت نفسمان تأثیر منفی بگذارد؛ باید یادمان باشد که هر گل یک بویی دارد. خواهری که قبلاً در یک برج دیدهبانی از او نقل شده میگوید: «قبلاً خودم را با کسانی مقایسه میکردم که به نظرم زیباتر از من بودند، با مهارت بیشتری موعظه میکردند یا سریعتر دوست پیدا میکردند. برای همین احساس بیارزشی میکردم.» تجربهٔ این خواهر نشان میدهد که مقایسهٔ خودمان با دیگران خطراتی به همراه دارد. پس موقع این کار، باید به اصطلاح ‹چشممان را باز کنیم› تا در این دام نیفتیم.—جامعه ۲:۱۴.
۱۳. چرا نباید ظاهرمان را با دیگران مقایسه کنیم؟
۱۳ مقایسهٔ ظاهرمان. ما انسانها بعضی وقتها بیش از حد به ظاهر دیگران اهمیت میدهیم. حتی کسانی که ایمانی قوی دارند ممکن است در این دام بیفتند. نمونهٔ سموئیل نبی را در نظر بگیرید. یَهُوَه او را فرستاد تا پادشاه آیندهٔ اسرائیل را مسح کند. وقتی او برادر بزرگتر داوود یعنی اِلیاب را دید که قدبلند و خوشتیپ بود، فکر کرد که یَهُوَه حتماً او را انتخاب کرده است. اما یَهُوَه طرز فکر او را اصلاح کرد و گفت: «انسان ظاهر را میبیند ولی یَهُوَه به دل نگاه میکند.» (۱سموئیل ۱۶:۶، ۷) پس باید با این گرایش نادرست مقابله کنیم و ظاهرمان را با دیگران مقایسه نکنیم. بررسی گزارشات کتاب مقدّس در این راه به ما کمک میکند، چون نشان میدهد که یَهُوَه و عیسی به باطن انسانها نگاه میکنند، نه به ظاهرشان.—یوحنا ۷:۲۴.b
۱۴. چطور میتوانیم با توجه کردن به تواناییهای دیگران فایده ببریم؟
۱۴ مقایسهٔ تواناییهایمان. فرض کنید خواهری در موعظه نسبت به شما مهارت بیشتری دارد؛ مثلاً میتواند موضوع گفتگو را با توجه به نیاز مخاطب عوض کند، راحت با دیگران مطالعهٔ کتاب مقدّس را شروع کند یا آیههای کتاب مقدّس را خیلی واضح توضیح دهد. آیا تواناییهای او خدمت شما را در دید یَهُوَه کمارزش میکند؟ البته که نه! چون هر دوی شما در فعالیت موعظه ‹همکاران خدایید› و یَهُوَه افتخار شرکت در موعظه را به تکتک خادمانش داده است. (۱قُرِنتیان ۳:۹) پس به جای این که از خودتان دلسرد شوید، سعی کنید از نمونهٔ آن خواهر یاد بگیرید. با او در موعظه همکاری کنید و به روش موعظه کردنش توجه کنید. از او بپرسید چطور در این کار مهارت به دست آورده و برای پیشرفت شما چه پیشنهادی دارد. به این شکل، به جای این که نمونهٔ او باعث دلسردیتان شود، باعث پیشرفتتان میشود.
۱۵. وقتی از نمونهٔ خوب دیگران سرمشق میگیریم، چرا باید واقعبین باشیم؟
۱۵ موقع سرمشق گرفتن از دیگران باید واقعبین باشیم، چون شاید نتوانیم الگوی خوب آنها را کاملاً دنبال کنیم. مثالی را در نظر بگیرید. فرض کنید دارید پیانو زدن یاد میگیرید و اجرای یک پیانیست معروف را تماشا میکنید. مقایسهٔ خودتان با آن نوازنده میتواند فایدههایی داشته باشد؛ مثلاً میتوانید از نحوهٔ نشستن و حرکت دستهای او چیزهای زیادی یاد بگیرید. اما شاید با خودتان فکر کنید، ‹من هیچ وقت نمیتوانم اینقدر خوب پیانو بزنم، پس تمرین کردن فایدهای ندارد.› آیا این طرز فکر درست است؟ نه! برای این که از پیانو زدن لذّت ببرید، لازم نیست آنقدر حرفهای باشید. پس وقتی ما به نمونهٔ خوب دیگران توجه میکنیم، میخواهیم واقعبین باشیم. باید سعی کنیم از آنها یاد بگیریم، اما در عین حال اگر مهارتها یا خصوصیاتشان بهتر از ماست نباید دلسرد نشویم. یَهُوَه از ما میخواهد که در حد توان خودمان به او خدمت کنیم، نه در حد توان دیگران.—کولُسیان ۳:۲۳.
۱۶. چرا رقابت با همایمانانمان باعث ناراحتی یَهُوَه میشود؟ (غَلاطیان ۶:۴)
۱۶ روحیهٔ رقابتجویی. امروزه اکثر مردم میخواهند پیشرفت کنند و بهتر از دیگران باشند، برای همین رقابت در این دنیا معمول است. (جامعه ۴:۴) اما مسیحیان از روحیهٔ رقابتجویی دوری میکنند، چون معمولاً با دعوا، حسادت و غبطه خوردن همراه است که جزو «کارهای نفسانی» هستند. (غَلاطیان ۵:۱۹-۲۱) رقابتجویی باعث میشود که بعضیها به خاطر تواناییها و امتیازاتشان، خودشان را بهتر از دیگران بدانند. از طرف دیگر، بعضیها شاید احساس بیارزشی کنند و فکر کنند در خدمت به یَهُوَه مفید نیستند. (۱قُرِنتیان ۱۲:۱۴، ۱۵) ظاهراً بعضی از مسیحیان غَلاطیه آنقدر با هم رقابت داشتند که شروع به «آسیب رساندن و زخمزبان زدن به همدیگر» کردند. این کار به رابطهشان با یکدیگر و با یَهُوَه صدمه میزد. (غَلاطیان ۵:۱۵، ۲۶) عمل کردن به پندی که پولُس رسول به غَلاطیان داد، به همهٔ ما کمک میکند تا از روحیهٔ رقابتجویی دوری کنیم. (غَلاطیان ۶:۴ را بخوانید.) تمرکز ما باید روی این باشد که رابطهٔ شخصیمان را با یَهُوَه قویتر کنیم، نه این که با همایمانانمان رقابت کنیم. به این شکل از پیشرفت روحانی خودمان شاد و راضی خواهیم بود.
۱۷. چرا مهم است که از نمونههای خوب سرمشق بگیریم و از نمونههای بد درس عبرت؟
۱۷ ما هر روز در اطرافمان نمونههای خوب و نمونههای بد میبینیم. یَهُوَه میخواهد که از نمونههای خوب سرمشق بگیریم و از نمونههای بد درس عبرت. وقتی از نظر روحانی پیشرفت میکنید فروتن بمانید؛ و اگر در زمینهای نیاز به پیشرفت دارید، دست از تلاش نکشید. پس بیایید همیشه از درستکاران الگو بگیریم تا مورد لطف یَهُوَه و کسانی قرار بگیریم که او را دوست دارند.—امثال ۳:۳، ۴.
سرود ۱۳۹ بنگر خود را در دنیای نو
a در اَپ ®JW Library یا وبسایت jw.org قسمت ویدیوها، «مصاحبهها و تجربهها» را ببینید.
b مقالهٔ «از روی ظاهر قضاوت نکنید» در برج دیدهبانی اوت ۲۰۱۸ را بخوانید.
c شرح تصویر: وقتی مردم طایفهٔ اِفرایِم عصبانی بودند، جِدعون با ملایمت رفتار کرد و تحسینشان کرد. اما بعدها یَفتاح در شرایط مشابه واکنش متفاوتی نشان داد. چون در آن زمان مردم طایفهٔ اِفرایِم خشن و سرکش شده بودند و یَفتاح تشخیص داد که باید با آنها قاطعانه رفتار کند.
d شرح تصویر: خواهر جوانی همراه چند نفر دیگر به خانهٔ خواهر مسنی دعوت شده. بعدها آن خواهر خودش هم مهماننوازی نشان میدهد و چند نفر را به صرف چای دعوت میکند.