Weta 14

Nawẹ Yẹn Sọgan Duto Ṣokẹdẹninọ Ṣie Ji Gbọn?

Zanmẹ Sibigbe tọn wẹ e yin. Sunnu jọja lọ ṣokẹdẹ sinai to abò etọn mẹ.

“Yẹn gbẹwanna sẹfifo lẹ!” wẹ e dawhá dọ. Ṣigba mẹdepope matin to abò lọ mẹ nado na gblọndo. E ze linlinwema de bo mọ yẹdide hagbẹ jọja delẹ tọn to ohùto. E yìn linlinwema lọ do adógo. Dasin lẹ jẹ tintọnji. E tẹ̀ adú do nùflo odò tọn etọn ji, ṣigba dasin to yiyi plẹplẹ. Na e ma penugo nado duto e ji bà, e họ̀ do adọ́zan etọn ji, bo to sísó dọmọ, “Naegbọn yẹn nọ saba yin kọde sọn e go?”

BE HIẸ nọ tindo numọtolanmẹ enẹ to whedelẹnu—yèdọ sinsánsẹ sọn aihọn lọ mẹ, ṣokẹdẹninọ, nuvọ́-yinyin, po nutata-yinyin po? Eyin mọwẹ, ma hẹn todido bú blo. To whenuena numọtolanmẹ ṣokẹdẹninọ tọn tintindo ma yin aslan de, mọjanwẹ e ma yin awutuzọ̀n he nọ hùmẹ de gba. Nado dọ ẹ poun, ṣokẹdẹninọ yin avase ohia de tọn. Huvẹ́ nọ na we avase dọ hiẹ tindo nuhudo núdùdù tọn. Ṣokẹdẹninọ nọ na avase we dọ hiẹ tindo nuhudo gbẹdohẹmẹ, mẹdọnsẹpọ, po mẹdọndogo tọn po. Mí tindo nuhudo núdùdù tọn nado yinuwa ganji. Mọdopolọ, mí tindo nuhudo gbẹdohẹmẹ tọn nado tindo numọtolanmẹ dagbe.

Be hiẹ mọ susu miyọ́nkán he to jìjì lẹ tọn pọ́n gbede ya? To whenuena hiẹ ze akán dopo sọn zòpọ́ lọ mẹ, jìjì miyọ́nkán dopo enẹ tọn na ṣí. Ṣigba to whenuena hiẹ gọ̀ akán lọ do susu zòpọ́ lọ tọn mẹ, e nasọ zindo jìjì jí whladopo dogọ! To kadaninọ whenu, mí gbẹtọvi lẹ mọdopolọ ma nọ “jì,” kavi yinuwa ganji, na whenu dindẹn gba. Nuhudo gbẹ́dohẹmẹ tọn yin awuwlena to agbasa mítọn mẹ.

Ṣokẹdẹ Ṣigba Matin to Kada

Wekantọ Henry David Thoreau wlan dọmọ: “Yẹn ma ko mọ ogbẹ́ he yọ́n sẹpọ pẹkipẹki de hugan ṣokẹdẹninọ tọn gba.” Be hiẹ yigbe ya? “Mọwẹ,” wẹ owhe 20 mẹvi, Guillaume dọ. “Yẹn yiwanna nuhe yin jọwamọ. To ojlẹ delẹ mẹ yẹn nọ biọ tọjihun pẹvi ṣie mẹ bo nọ yì tándo lẹ jí. Yẹn nọ sinai to finẹ na ganhiho lẹ yẹn ṣokẹdẹ. E nọ na mi whenu nado lẹnnupọn do nuhe yẹn to wiwà po gbẹzan ṣie po dali. Onú dagbe de wẹ e yin taun.” Owhe 21 mẹvi Stéphane yigbe dọmọ: “Yẹn nọ nọ ohọ̀ daho de mẹ, podọ to whedelẹnu yẹn nọ hẹ́ ozà ohọ lọ tọn na yẹn nido sọgan tin yẹn ṣokẹdẹ poun. Yẹn nọ lẹn onú delẹ pọ́n bo nọ hodẹ̀. Kọfanamẹnu de wẹ e yin.”

Mọwẹ, eyin yè zán ẹn ganji, ojlẹ ṣokẹdẹninọ tọn sọgan na mí kọfanamẹnu he siso de. Jesu lọsu duvivi ojlẹ mọnkọtọn lẹ tọn ga: “[Jesu] sọ fọ́n to afọ́nnu fliflimẹ whẹpo ai nado họ́n, bo tọ́njẹgbonu yì, bosọ fọnyi biọ otẹn zunkan de mẹ, bo to dẹ̀ho to finẹ.” (Malku 1:35) Flin, Jehovah ma dọmọ, ‘E ma yọ́n na sunnu ni nọ na ede whenu pẹẹde gba.’ Kakatimọ, Jiwheyẹwhe dọ dọ e ma yọ́n na sunnusi “ni to ninọ ewọ ṣokẹdẹ zọnmii gba.” (Gẹnẹsisi 2:18-23, NW) Enẹwutu, ojlẹ gaa kadaninọ tọn de wẹ e yin, he sọgan tọnkọ do ṣokẹdẹninọ mẹ. Biblu na avase dọmọ: “Ewọ he klan ede dovò na domọ́ na ojlo ede tọn, bosọ diọavunnukunsọ nudepope he yin zìnzìn tọn.”—Howhinwhẹn lẹ 18:1.

Ṣokẹdẹninọ Whenu Gli Tọn

To ojlẹ delẹ mẹ ṣokẹdẹninọ nọ wá mí jí gbọn ninọmẹ he hugan nugopipe mítọn lẹ dali, taidi yìyì sọn họntọn vivẹ́ lẹ dè di kọdetọn agbàn bibẹ́ jẹ otẹn yọyọ de mẹ dali. Stéphane flin dọmọ: “Sọn whégbè gbọ́n wẹ Jacques po yẹn po yin họntọn vivẹ́ de, he sẹpọ míde pẹkipẹki hugan nọvisunnu lẹ. To whenue yẹn sẹtẹn sọyi fidevo, yẹn yọnẹn dọ yẹn na jẹdò etọn.” Stéphane yì agbọji, taidi mẹhe to ninọmẹ lọ flin to agbàn bibẹ́ etọn whenu nkọtọn. “Whenuena yẹn jlo na biọ agahun mẹ, yẹn jẹ nuhà jí. Mí gbò míde fán, bọ yẹn yì. Yẹn tindo numọtolanmẹ dọ nuhọakuẹ de ko yì.”

Nawẹ Stéphane yinuwa do to lẹdo yọyọ etọn mẹ? “Enẹ ma bọawu gba,” wẹ yin nuhe e dọ. “To whenue yẹn tin to whégbè họntọn ṣie lẹ yiwanna mi, ṣigba to file delẹ to mẹhe yẹn nọ wazọ́n hẹ lẹ mẹ nọ hẹn mi tindo numọtolanmẹ taidi dọ yẹn ma yọ́n depope nkọtọn. Yẹn nọ flin nado nọ pọ́n ogàn bo nọ dè ganhiho ẹnẹ do godo (enẹ wẹ ojlẹ he gbọnvo lọ) bo nọ to nulẹnpọn do nuhe yẹn po Jacques po sọgan to bibasi to ojlẹ enẹ mẹ pẹpẹ. Yẹn tindo numọtolanmẹ ṣokẹdẹninọ tọn.”

To whenuena onú lẹ ma to yìyì ganji, mí nọ saba lẹnnupọn do ojlẹ dagbe he mí ko tindo dai lẹ ji. Etomọṣo, Biblu dọmọ: “Hiẹ dọ dọ etẹwutu wẹ azán nukọn tọn pọntehu ehelẹ blo?” (Yẹwhehodọtọ 7:10) Naegbọn ayinamẹ ehe do tin?

Na onú dopo, ninọmẹ lẹ sọgan diọ na dagbe. Enẹwutu wẹ dodinnanutọ lẹ nọ saba dọho dogbọn “ṣokẹdẹninọ whenu vude tọn” dali. Nalete Stéphane sọgan duto ṣokẹdẹninọ etọn ji. Gbọnna? “Hodidọ dogbọn numọtolanmẹ ṣie lẹ dali hẹ mẹtọnhopọntọ de nọ gọalọ. Hiẹ ma na lẹnnupọn do nuhe ko wayi ji gba. Yẹn nọ tẹnpọn nado dogbẹ́ hẹ mẹdevo lẹ, do ojlo hia to yé mẹ. E wazọ́n; yẹn mọ họntọn yọyọ lẹ.” Podọ etẹwẹ dogbọn Jacques dali? ‘Owhẹ ṣie ma whẹ́n gba. Tintọ́nyì ma doalọtena họntọnjiji mítọn gba. Gbetẹgbe die yẹn tẹkan hlan ẹn. Mí dọho bo dọho na ganhiho dopo po nukunwhiwhe 15 po.’

Ṣokẹdẹninọ He Sinyẹn

Nalete, to whedelẹnu, adúkundudu ṣokẹdẹninọ tọn nọ gbọṣi aimẹ, bọ e nọ taidi dọ hinhọngán sọn e mẹ depope matin. Renaud, wehọ daho mẹvi de, na linlin dọmọ: “Yẹn ko to wehọmẹ yì to agbegbe ehe mẹ na owhe ṣinatọ̀n, ṣigba na ojlẹ enẹ lẹpo mẹ yẹn ma ko tẹnpọn nado tindo họntọn dopo akàn tata gba! . . . Mẹdepope ma nọ yọ́n numọtolanmẹ ṣie gba podọ mẹdepope ma nọ kiya gba. To whedelẹnu yẹn nọ lẹndọ yẹn ma sọgan doakọnna ẹn bà!”

Taidi Renaud, jọja aflanmẹ tọn susu lẹ nọ tindo numimọ nuhe saba nọ yin yiylọ dọ ṣokẹdẹninọ he sinyẹn. Ehe sinyẹn hugan ṣokẹdẹninọ whenu vude tọn. Na nugbo tọn, dodinnanutọ lẹ dọmọ, awe lẹ “gbọnvona yede lẹ taidi avivọ poun po afujezọ̀n po.” Ṣigba dile afujezọ̀n sọgan yin pọngbọ hẹnwana do, ṣokẹdẹninọ he sinyẹn sọgan yin pọngbọ hẹnwana ga. Afọdide tintan lọ wẹ yin tintẹnpọn nado mọnukunnujẹ nuhe nọ hẹn ẹn wá go. (Howhinwhẹn lẹ 1:5) Podọ owhe 16 mẹvi Rose dlẹnalọdo nuhe nọ dọ̀n ṣokẹdẹninọ he sinyẹn paa wá, bo dọmọ: “Yẹn lẹndọ whẹwhinwhẹ́n lọ hetọn wutu yẹn do nọ tindo numọtolanmẹ ṣokẹdẹninọ tlala wẹ yin—e yọ́n hiẹ ma sọgan jì họntọn eyin hiẹ nọ tindo numọtolanmẹ ylankan dogbọn dewe dali. Podọ yẹn lẹndọ yẹn ma yiwanna dee sọmọ gba.”—Seul en Amérique.

Ṣokẹdẹninọ Rose tọn wá sọn hòmẹ dọ́n. Osí yido mẹdetiti etọn tọn wleawuna aliglọnnamẹ he nọ dọ̀n ẹn do godo sọn hodidọ po họntọn lẹ jìjì po mẹ. Dodinnanutọ dopo dọmọ: “Linlẹn lẹ taidi ‘yẹn ma yọnwhanpẹ,’ ‘gbẹtọ lẹ ma nọ tindo ojlo to yẹn mẹ,’ ‘yẹn yin nuvọ́,’ yin hosọ gbayipe to mẹhe ṣokẹdẹninọ yetọn nọ wá gbọzangbọzan lẹ ṣẹnṣẹn.” Nalete họ̀nhungan lọ nado duto ṣokẹdẹninọ towe ji sọgan sinai do awuwlena osí mẹdetiti towe tọn ji. (Pọ́n weta 12.) Dile hiẹ to awuwlena nuhe Biblu ylọ dọ “dawe yọyọ” lọ, he bẹ́ dagbewa, whiwhẹ́, po walọmimiọn po hẹn, osí mẹdetiti towe tọn na jide tọn na whẹ́n!—Kọlọsinu lẹ 3:9-12.

Humọ, dile hiẹ to pinplọn nado yiwanna dewe, mẹdevo lẹ na yin dindọn hlan jẹhẹnu dagbe towe lẹ. Ṣigba dile hiẹ sọgan mọ sinmẹ gigọ́ vounvoun de tọn to osẹ́gbìgbà etọn whenu kẹdẹ, mọdopolọ wẹ mẹdevo lẹ sọgan tindo pinpẹn nutọn na jẹhẹnu towe lẹ eyin hiẹ nọ hùn homẹ dọ na yé.

Duduto Nuhahun lọ Jí

Owe agọe tọn de sọn Azọ́nwhé Dagbemẹninọ Apọnmẹ Tọn Heyin Otò États-Unis Tọn dọ dọ ‘ayinamẹ dagbe hugan na ṣokẹdẹnọtọ de,’ wẹ nado ‘kọnawudopọ hẹ gbẹtọ devo lẹ.’ Ayinamẹ ehe sọgbe hẹ ayinamẹ Biblu tọn nado “hùn dote” bo “kọ̀nhomẹdai,” kavi nado yin awuvẹmẹtọ. (2 Kọlintinu lẹ 6:11-13; 1 Pita 3:8) E nọ wazọ́n. Mẹdevo lẹ tọn hihopọn ma nọ fẹ́ ayiha towe sẹ sọn ṣokẹdẹninọ towe ji kẹdẹ wẹ gba ṣigba nọ whàn mẹdevo lẹ nado tindo ojlo to hiẹ mẹ.

Nalete owhe 19 mẹvi Nathalie basi dide dọ emi na basi hugan nado nabọẹ bo gbọ na gbẹtọ lẹ ni dọnudo emi. ‘Yẹn dona yin họntọnjihẹmẹtọ ga,’ wẹ ewọ dọ. ‘Eyin e ma yinmọ gbẹtọ lẹ na lẹndọ yẹn yin goyitọ. Enẹwutu bẹjẹeji po nukiko yẹ́sẹ́ de po. Omẹ diẹ sọgan konu yẹ́sẹ́ ga.

Enẹgodo, nọ fọ́n hodọdopọ dote. Liliane, owhe 15 mẹvi, yigbe dọmọ: “Yìyì jonọ lẹ dè to tintan whenu na nugbo tọn nọ dobunamẹ. Yẹn nọ dibu dọ yé ma na kẹalọyi mi.” Nawẹ Liliane bẹ́ hodọdopọ lẹ jẹeji gbọn? Ewọ dọmọ: “Yẹn nọ kàn kanbiọ he bọawu lẹ sè taidi, ‘Fie wẹ hiẹ sọn?’ ‘Be hiẹ yọ́n omẹ lepo-lepo ya? Mí omẹ awe lẹ sọgan yọ́n omẹ de, podọ bo na mọ míde to hodọdopọ gaa de mẹ na enẹtọn wutu.” Walọ mẹjọmẹ tọn po gbigbọ nunamẹ tọn de po na gọalọna we nado wleawuna họntọnjihẹmẹ he họakuẹ lẹ.—Howhinwhẹn lẹ 11:25.

Sọ flin ga dọ hiẹ sọgan tindo họntọn de he ma na dowinyan we gbede gba. Jesu Klisti dọna devi etọn lẹ dọmọ: “E ma yin yẹn dopo gba, na Otọ́ tin to dee wutu.” (Johanu 16:32) Jehovah sọgan lẹzun họntọn vivẹ́ towe ga. Tẹnpọn nado yọ́n gbẹtọ-yinyin etọn gbọn Biblu hihia po didoayi nudida etọn lẹ go po dali. hẹn họntọnjihẹmẹ towe po e po lodo gbọn odẹ̀ dali. Na taun tọn, họntọnjihẹmẹ de po Jehovah Jiwheyẹwhe po yin pọngbọ dagbe hugan lọ na ṣokẹdẹninọ.

Eyin hiẹ gbẹ́pò to numọtolanmẹ ṣokẹdẹninọ tọn tindo sọn ojlẹ de mẹ jẹ devo mẹ, gọyivò. Enẹ yin onú pipé he jẹ de. Nalete, etẹwẹ lo, eyin winyan zẹjlẹgo to dindọn we dogodo sọn tintindo họntọn lẹ po tintin po yé po dali?

Kanbiọ Hodọdopọ Tọn Lẹ

◻ Be tintin na mẹde ṣo yin onú ylankan to ede mẹ wẹ? Be alemọyinu delẹ tin sọn ṣokẹdẹnọ-yinyin mẹ wẹ?

◻ Naegbọn susu ṣokẹdẹninọ tọn do yin whenu vude tọn? Be hiẹ ko mọ ehe nado yin nugbo to whẹho towe mẹ ya?

◻ Etẹwẹ ṣokẹdẹninọ sinsinyẹn yin, podọ nawẹ hiẹ sọgan diahi hẹ ẹ gbọn?

◻ Etẹwẹ yin aliho delẹ nado ‘dùto nuhahun lọ ji’ po mẹdevo lẹ po? Etẹwẹ ko wazọ́n na we?

[Nudọnamẹ tangan lẹ to weda 119]

Azọ́nwhé Dagbemẹninọ Apọnmẹ Tọn Heyin Otò États-Unis Tọn dọ dọ ‘ayinamẹ dagbe hugan na ṣokẹdẹnọtọ de,’ wẹ nado ‘kọnawudopọ hẹ gbẹtọ devo lẹ’

[Yẹdide to weda 117]

Họntọn lẹ sọgan nọ dọhodopọ etlẹ yin sọn ofi dindẹn lẹ

[Yẹdide to weda 118]

Ojlẹ ṣokẹdẹninọ tọn sọgan yin ayajẹnu de