Weta 14
Mẹnu lẹ Wẹ Jei Olọn mẹ, Podọ Etẹwutu Wẹ?
1. Nawẹ gbẹtọ susu na yigbe kanbiọ lọ tọn gbọn, Mẹnu wẹ jei olọn mẹ, podọ etẹwutu wẹ?
GBẸTỌ SUSU nọ dọdọ, ‘Gbẹtọ dagbe lẹpo wẹ nọ yì olọnmẹ.’ Ṣigba, eyin yè kanse nuhewutu yé do jei olọnmẹ, yé sọgan dọdọ: ‘Nado yi nọ po Jiwheyẹwhe po wẹ,’ kavi, ‘Eyin alemọyi na dagbeyinyin yetọn wutu.’ Etẹwẹ Biblu plọnmẹ dogbọn ehe lọ dali?
2, 3. (a) Naegbọn mí do sọgan tin to jide mẹ dọ gbẹtọvi delẹ na yi olọn mẹ? (b) Kanbiọ tẹwẹ jẹ na gblọndo?
2 Biblu hẹn ẹn họnwun dọ Jesu yin finfọnsọnku podọ e sọ yì olọnmẹ. Mọga, e dọ dọ gbẹtọvi devo lẹ na sọ yin hinhẹn sọyi finẹ. To ozan lọ mẹ jẹnukọnna oku etọn, Jesu dọ na apọsteli nugbonọ etọn lẹ dọ: “To owhe Otọ ṣie tọn gbe ofi ninọ susu wẹ tin: eyin e ma yin mọ, yẹn do ko dọ hlan mi. Yẹn jei nado wleawu otẹn de tọn dai na mì. Eyin yẹn yi bo wleawu otẹn de tọn dai na mì, yẹn nasọ lẹgọ, bo hẹn mi yi dẽ de; na ofi he yẹn te finẹ wẹ mi na nọ ga.”—Johanu 14:1-3.
3 E họnwun dọ, Jesu to didọ na apọsteli etọn lẹ dọ ye na yin hinhẹn sọyi olọnmẹ nado tin po e po. Apọsteli Paulu nọ saba dọ na Klistiani fliflimẹ tọn lẹ dogbọn nukundido jiawu enẹ dali. Di dohia, e wlanwe dọ: “Na tòvi-yinyin mítọn tin to olọn mẹ, sọn fie míwlẹ ga to nukundo whlẹngantọ de te, Oklunọ lọ Jesu Klisti.” (Filippinu lẹ 3:20, 21; Lomunu lẹ 6:5; 2 Kọlintinu lẹ 5:1, 2, NW ) Sinai do opagbe mọnkọtọn lẹ ji, livilivi gbẹtọ lẹ tọn wẹ ko ze ahun yetọn lẹ do gbẹ̀ninọ olọnmẹ tọn ji. Ṣogan be gbẹtọ dagbe lẹpo na yì olọn mẹ wẹ?
BE GBẸTỌ DAGBE LẸPO WẸ JEI OLỌN MẸ?
4, 5. Kunnudenu tẹwẹ tin finẹ dọ Davidi po Job po ma yì olọn mẹ?
4 Ojlẹ vude to fọnsọnku Jesu tọn godo, apọsteli Pita dọho dohlan gbẹtọgun Juvi lẹ tọn de dọ: “Davidi otọ-daho . . . ku ga, ye sọ di i, oyọwhe etọn sọ tin to míde kaka jẹ egbehe. Na Davidi ma sọ hẹjiyi biọ olọn mẹ.” (Owalọ lẹ 2:29, 34) Enẹwutu gbẹtọ dagbe lọ Davidi ma yi olọn mẹ gba. Etẹwẹ dogbọn dawe dodonọ lọ Job dali?
5 Whenuena e to yaji, Job hodẹ̀ hlan Jiwheyẹwhe: “Ṣo dọ hiẹ do whla mi do oyọdo mẹ, dọ hiẹ do do mi nuglọ, kaka ye do hẹn homẹgble towe juyi, dọ hiẹ do de ojlẹ de na mi, bo nọ flin mi.” Job to nukundo dọ whenuena emi ku emi na tin to ninọmẹ nude ma yọnẹn tọn mẹ to yọdo mẹ. E yọnẹn dọ emi ma na yì olọn mẹ gba. Ṣigba e do nukundido, dile na e basi zẹẹmẹ etọn do: “Eyin omẹ de ku, be ewọ na sọ nọgbẹ ba? Azan sinsẹn ṣie tọn lẹpo gbe [ojlẹ didè to yọdo mẹ] yẹn na do nọtepọn, kaka odiọdo ṣie nado wa. Hiẹ na ylọ yẹn na sọ siọ we.”—Job 14:13-15.
6, 7. (a) Etẹwẹ dohia dọ mẹdepope he ko ku jẹnukọnna wiwá Klisti tọn ma yì olọn mẹ? (b) Etẹwẹ na jọ do nugbonọ lẹpo he ko ku jẹnukọnna wiwá Klisti tọn go?
6 Johanu, mẹhe basi baptẹm na Jesu, sọ yin gbẹtọ dagbe ga. Ṣogan Jesu dọ dọ: “Mẹhe whegbahu to ahọludu olọn tọn mẹ klo hu i.” (Matiu 11:11) Ehe yinmọ do Johanu Baptistitọ ma na yì olọn mẹ wutu. Whenuena Jesu tin to aigba ji, ehe yin nudi owhe 4 000 to atẹṣiṣi Adam po Evi po godo, e dọ dọ: “Mẹde ma hẹ aga yi olọn, adavo mẹhe jẹte sọn olọn, yedọ Ovi gbẹtọ tọn lọ.”—Johanu 3:13.
7 Enẹwutu, sọgbe hẹ hogbe Jesu tọn titi lẹ mẹdepope ma ko yi olọn mẹ gba na owhe 4 000 nẹlẹ he yin whenuho gbẹtọ tọn kaka jẹ azan etọn gbe. Davidi, Job po Johanu Baptistitọ po na mọ fọnsọnku de yi na ogbẹ̀ to aigba ji. Na nugbo tọn, gbẹtọ nugbonọ lẹpo to sunnu mẹ to yọnnu mẹ he ku jẹnukọnna oku Jesu tọn tindo nukundido lọ nado sọ wa nọgbẹ̀ to aigba ji, e ma yin to olọn mẹ gba. Ye na yin finfọnsọnku nado lẹzun mẹjidugando ahọluduta Jiwheyẹwhe tọn lẹ.—Psalm 72:7, 8; Owalọ lẹ 17:31.
NUHEWUTU NUGBONỌ DELẸ DO JEI OLỌN MẸ
8. Gblọndo hlan kanbiọ tẹlẹ wẹ yin titengbe, podọ etẹwutu wẹ?
8 Etẹwutu Jesu do yì olọn mẹ? Azọn tẹwẹ e dona wà to finẹ? Gblọndo lẹ hlan kanbiọ helẹ yin nujọnu. Ehe yinmọ do enẹnọ lẹ he jei olọn mẹ na tindo mahẹ po Jesu po to azọn etọn mẹ. Ye yì olọn mẹ na linlẹn enẹ lọ tọn wutu.
9, 10. Mọpẹpẹ di Daniẹli, mẹnu lẹ gbọnvo na Klisti wẹ na duahọlu to gandudu Jiwheyẹwhe tọn mẹ?
9 Mí ko plọn to weta dai tọn lẹ mẹ dọ Jesu na dugan do paladisi aigba yọyọ ji di ahọlu gandudu olọn mẹ tọn Jiwheyẹwhe tọn. To dindẹn mẹ jẹnukọnna wiwa aigba ji Jesu tọn, owe Biblu tọn lọ Daniẹli dọdai dọ “ovi gbẹtọ tọn” na yin “nina gandudu.” “Ovi gbẹtọ tọn” lọ wẹ Jesu Klisti. (Malku 14:41, 62) Podọ Daniẹli to nukọnyi nado dọ dọ: “Ahọluigba madopodo de wẹ ahọluigba etọn, he ma na juwa yi, podọ ahọludu etọn enẹ he ma na yin viva.”—Daniẹli 7:13, 14.
10 Ṣigba, nujọnu wẹ e yin nado doayi e go tofi to owe Daniẹli tọn mẹ dọ “ovi gbẹtọ tọn” lọ ma na yin udoponọ nado duahọlu. Biblu dọ dọ: “Podọ ahọludu lọ po ahọluigba po . . . wẹ yè na hlan mẹwiwe Gigogan tọn lẹ. Ahọludu madopodo de wẹ ahọludu yetọn tọn.” (Daniẹli 7:27) Hogbe helẹ “mẹwiwe lẹ” po “ahọludu yetọn tọn” po hẹn mí nado yọnẹn dọ mẹdevo lẹ na duahọlu po Klisti po to ahọludu Jiwheyẹwhe tọn mẹ.
11. Etẹwẹ dohia dọ Klisti sin hodotọ fliflimẹ tọn lẹ na duahọlu po e po?
11 To zanmẹ godo tọn he Jesu zan po apọsteli nugbonọ etọn 11 lẹ po e dohia dọ ye na yin ahọlu po e po to ahọludu Jiwheyẹwhe tọn mẹ. E dọ na ye dọ: “Mìwlẹ wẹ mẹhe ko nọte hẹ mi to whlepọn ṣie lẹ mẹ. Yẹn sọ de ahọludu de hlan mì, dile Otọ́ ṣie de hlan mi do.” (Luku 22:28, 29) To godo etọn, apọsteli Paulu po Timoti po wẹ ye hẹn biọ alẹnu ehe lọ mẹ kavi ogbèdopọ mẹ na ahọludu de. Na whẹwhinwhẹn enẹ tọn wutu wẹ Paulu do wlanwe hlan Timoti dọ: “Eyin mí jiya, mí na duahọlu hẹ ẹ ga.” (2 Timoti 2:12) Mọga, apọsteli Johanu wlanwe dogbọn mẹhe na to “ahọludu to aigba ji” lẹ dali po Jesu Klisti po.—Osọhia 5:9, 10; 20:6.
12. Nugbo tẹ dogbọn Ablaham sin “okun” dali wẹ dohia dọ Klisti na tindo ahọludutọ-gbẹ́ lẹ?
12 Enẹwutu enẹnọ lẹ he yì olọn mẹ yì finẹ nado wazọn di ahọludutọ-gbẹ po Klisti po to ahọludu olọn mẹ tọn Jiwheyẹwhe tọn mẹ. To whenue e yindọ Jesu wẹ “okun” dopagbe etọn titengbe lọ, Jiwheyẹwhe sọ dè mẹdevo lẹ sọn gbẹtọvi lẹ mẹ nado duahọlu po Jesu po to ahọluduta lọ mẹ. Ye gbọnmọ dali do lẹzun apadewhe “okun” lọ tọn, dile na Biblu dọ do: “Eyin mìwlẹ yin Klisti tọn, be mì wẹ okun Ablaham tọn, whedutọ kẹdẹ di opagbe tọn.—Galatianu lẹ 3:16, 29; Jakobu 2:5.
OMẸ NẸMU WẸ NA YI OLỌN MẸ?
13. (a) Naegbọn ovivu lẹ ma na yì olọn mẹ? (b) Nawẹ Jesu basi zẹẹmẹ sọha lọ tọn gbọn he na mọ Ahọluduta lọ yi?
13 Dile e ko yindọ ye na duahọlu do aigba ji, e yin nuhe họnwun dọ omẹ he na yi olọn mẹ lẹ na yin hodotọ Klisti tọn he ye tẹnpọn bo sọ whlepọn lẹ. Ehe zẹẹmẹdo dọ ovivu lẹ kavi ovi jọja lẹ, he ma ko yin tintẹnpọn to gigọmẹ to owhe susu lẹ gblamẹ to sinsẹnzọn Klistiani tọn mẹ, ma na yin hinhẹn sọyi olọn mẹ gba. (Matiu 16:24) Ṣigba, jọja mọnkọtọn lẹ he ku na tindo nukundido nado yin finfọn do ogbẹ̀ to aigba ji. (Johanu 5:28, 29) Enẹwutu lẹndopọ sọha omẹ he na yi olọn mẹ lẹ tọn na yin vude na yijlẹ do susu omẹ he na mọ ogbẹ̀ yí to aigba ji to gandudu Ahọluduta lọ tọn glọ. Jesu dọ na devi etọn lẹ dọ: “Mì dibu blo, lẹngbọpa pẹvi; na homẹvivi Otọ́ mìtọn tọn wẹ nado yi ahọludu na mì.”—Luku 12:32.
14. Omẹ nẹmu wẹ nọpọ do yin “lẹngbọpa pẹvi” lọ he na yì olọn mẹ?
14 Nawẹ sọha hagbẹ ahọlu Ahọluduta lọ tọn lẹ na yin pẹvi sọ? Be e na yin apọsteli lẹ po hodotọ fliflimẹ Jesu tọn devo lẹ po kẹdẹ wẹ? Lala, Biblu dohia dọ “lẹngbọpa pẹvi” lọ na tindo humọ. To Osọhia 14:1, 3 mẹ Biblu dọ dọ: “Yẹn pọn, do ayi e go, Lẹngbọvu de [Jesu Klisti] ṣite to osó Ziọni [olọn tọn] tọn ji, po gbẹtọ fọtọn donu kantọnkonukunẹnẹ po e po . . . he ye fligọ sọn aigba ji [kavi, yin yíyí] sọn aigba ji.” Doayi e go dọ kiki gbẹtọ 144 000 kẹdẹ wẹ yin mimọ po Lẹngbọvu lọ, Jesu Klisti po, to Osó Ziọni tọn ji. (Heblu lẹ 12:22) Enẹwutu kakati nido yindọ gbẹtọ dagbe lẹpo wẹ jei olọn mẹ, Biblu dohia dọ kiki gbẹtọ 144 000 nugbonọ he ko yin tintẹnpọn kẹdẹ wẹ na yin yiyi sọyi finẹ nado duahọlu po Klisti po.
NUHEWUTU YÉ DO YIN DIDÈ SỌN AIGBA JI
15. Naegbọn Jiwheyẹwhe do dè ahọlu Ahọluduta lọ tọn lẹ sọn gbẹtọvi lẹ mẹ?
15 Ṣigba etẹwutu Jiwheyẹwhe do dè ahọlu helẹ sọn gbẹtọvi lẹ mẹ? Naegbọn angẹli lẹ ma do duahọlu po Klisti po? Eyọn, tofi to aigba ji wẹ Jehovah sin jlọjẹ nado duahọlu yin nuhe ye dọnnuhẹ. Tofi wẹ nugbonọ-yinyin gbẹtọ lẹ tọn hlan Jiwheyẹwhe sọgan yin whiwhlepọn to nukundiọsọmẹ sọn Lẹgba de glọ. Tofi wẹ Jesu dohia te nugbonọ-yinyin gigọ etọn hlan Jiwheyẹwhe to whlepọn glọ bọ e sọ ze ogbẹ̀ etọn jo di ofligọ de na gbẹtọvi lẹ. Enẹwutu sọn ofi to aigba ji wẹ Jehovah basi tito te nado dè “lẹngbọpa pẹvi” de to gbẹtọvi lẹ mẹ nado kọndopọ po Ovi etọn po to ahọluduta olọn tọn mẹ. Yewlẹ wẹ yin omẹ lọ lẹ mẹhe, gbọn nugbonọ-yinyin yetọn dohlan Jiwheyẹwhe dali, do whẹsadokọnamẹ Lẹgba tọn hia nado yin lalo dọ gbẹtọ lẹ to Jiwheyẹwhe sẹ̀n kiki na nujikudo ṣejannabi tọn lẹ kẹdẹ wutu. E yin nuhe sọgbe to whelọnu lo, dọ Jehovah ni yi gbẹtọvi helẹ zan na gigo etọn.—Efesunu lẹ 1:9-12.
16. Naegbọn mí sọgan gọna opẹ dọ ahọlu Ahọluduta lọ tọn lẹ ko nọ aigba ji pọn?
16 Mọga, sọ lẹnnupọn lehe e na yin nujiawu do sọ nado tindo di ahọlu lẹ gbẹtọ he ko do yede hia di nugbonọ hlan Jiwheyẹwhe to aigba ji, susu yetọn tlẹ yi ogbẹ̀ yetọn do sanvọ na Ahọluduta lọ tọn wutu. (Osọhia 12:10, 11; 20:4) Angẹli lẹ ma ko pannukọn mẹwhiwhlẹpọn mọnkọtọn gba. Kavi na ye ni ko tindo numimọ nuhahunnamẹ he nọ saba gando gbẹtọvi lẹ go. Enẹwutu yé ma sọgan mọnukunnujẹ e mẹ to gigọ mẹ nuhe e yin nado yin gbẹtọ ylandonọ de podọ nado tindo nuhahunnamẹ he mí gbẹtọvi lẹ tindo. Ṣigba omẹ 144 000 lẹ na yọnẹn do yewlẹ lọsu ko tindo nuhahunnamẹ dopolọ lẹ dai pọn. Delẹ to ye mẹ ko dona du to walọyizan he yin ylandonọ tọn delẹ ji, podọ ye yọn lehe e sọgan yin nuhe sinyẹn do nado basi mọ. (1 Kọlintinu lẹ 6:9-11) Enẹwutu, ye na yinuwa po mẹjidugando yetọn aigba ji tọn lẹ po to aliho nukunnumọjẹnumẹ tọn de mẹ.—Heblu lẹ 2:17, 18.
AGUN JIWHEYẸWHE TỌN
17. Dohlan etẹ wẹ hogbe lọ “agun” dlẹnalọ dohlan?
17 Biblu dọ na mí dọ Klisti wẹ yin ota agun Jiwheyẹwhe tọn, podọ hagbẹ etọn lẹ sọ tin to glọ na Jesu. (Efesunu lẹ 5:23, 24) Enẹwutu hogbe lọ “ṣọṣi,” kavi “agun Jiwheyẹwhe tọn,” ma to hodọ dogbọn họgbigbá delẹ dali gba. Kakati mọ, e dlẹnalọ dohlan bẹplidopọ Klistiani lẹ tọn de. (1 Kọlintinu lẹ 15:9) To egbehe mí sọgan dọho dogbọn agun Klistiani lẹ tọn dali he mí to gbẹ́do hẹ. To aliho dopolọ mẹ, mí hia to Biblu mẹ dogbọn “agun Laodikea” tọn dali, podọ to wekanhlanmẹ apọsteli Paulu tọn mẹ dohlan Filemoni e dọho dogbọn “agun he tin to owhé [etọn] gbe” dali.—Kọlọsinu lẹ 4:16; Filemoni 2.
18. (a) Mẹnu lẹ wẹ nọpọ do yin “agun Jiwheyẹwhe ogbẹ̀nọ lọ” tọn? (b) Hogbe devo tẹlẹ wẹ ye sọ zan na agun ehe to Biblu mẹ?
18 Ṣigba, whenuena Biblu dọho dogbọn “agun Jiwheyẹwhe ogbẹ̀nọ” lọ dali, e to alọdlẹn dohlan bẹplidopọ wunmẹ Klisti sin hodotọ titengbe delẹ wẹ. (1 Timoti 3:15) Ye sọ nọ yin yiylọ dọ “agun plọnji lẹ tọn he ye ko wlanwe etọn to olọn mẹ.” (Heblu lẹ 12:23) Enẹwutu “agun Jiwheyẹwhe tọn” ehe yin nuhe bẹhẹn Klistiani lẹpo to aigba ji he tindo todido ogbẹ̀ olọn tọn. To popo mẹ, kiki gbẹtọ 144 000 wẹ na yin “agun Jiwheyẹwhe tọn” lọ. To egbehe vude poun to ehelẹ mẹ, pipotọ de, wẹ gbẹ pò to aigba ji. Klistiani lẹ he tindo todido nado nọgbẹ̀ kakadoi to aigba ji to nukundo anademẹ gbigbọmẹ tọn sọn hagbẹ “agun Jiwheyẹwhe ogbẹ̀nọ” ehe lọ dè. Biblu sọ dlẹnalọ dohlan agun hagbẹ 144 000 ehe tọn ga gbọn hogbe lẹ dali taidi “asiyọyọ, asi Lẹngbọvu lọ tọn,” “agbasa Klisti tọn,” “tẹmpli Jiwheyẹwhe tọn,” “Islaeli Jiwheyẹwhe tọn,” po “Jelusalẹm Yọyọ” lọ po.—Osọhia 21:9; Efesunu lẹ 4:12; 1 Kolintinu lẹ 3:17; Galatianu lẹ 6:16; Osọhia 21:2.
ONU YỌYỌ LỌ TO LINLẸN JIWHEYẸWHE TỌN MẸ
19. Onu yọyọ tẹwẹ Jiwheyẹwhe yí do e mẹ nado sọgan hẹn linlẹn etọn dowhenu tọn di na aigba?
19 Jehovah Jiwheyẹwhe ma diọ linlẹn etọn gba na aigba po gbẹtọvi lẹ po to e ji to godo whenue Adam hẹn whẹndo gbẹtọvi lẹ tọn jẹ aliho dohlan ylando po oku po ji. Eyin Jiwheyẹwhe ko wà mọ wẹ, e na ko zẹẹmẹdo dọ uwọ ma penugo nado hẹn linlẹn dowhenu tọn etọn di gba. Linlẹn etọn sọn whẹwhẹwhenu wẹ nado tindo paladisi de he na gbayipe do aigba lẹpo ji he na gọna ayajijẹ, gbẹtọ agbasalilonọ lẹ, podọ linlẹn enẹ sọ gbẹ pò to ote. Onu yọyọ lọ ehe Jiwheyẹwhe yi de mẹ wẹ tito etọn lọ na gandudu yọyọ de nado hẹn linlẹn etọn di. Dile na mí ko mọ do, Ovi etọn, Jesu Klisti, wẹ yin ahọlu tangan lọ to gandudu ehe lọ mẹ, podọ gbẹtọ 144 000 na yin yiyi sọn gbẹtọvi lẹ mẹ nado duahọlu po e po to olọn mẹ.—Osọhia 7:4.
20. (a) Mẹnu lẹ wẹ nọpọ do yin “olọn yọyọ lẹ” po “aigba yọyọ” po? (b) Etẹwẹ hiẹ dona basi nado yin apadewhe “aigba yọyọ” lọ tọn?
20 Ahọlu ehelẹ to olọn mẹ wẹ na yin “olọn yọyọ lẹ” to whenu-nu yọyọ Jiwheyẹwhe tọn mẹ. Ṣogan e yin nuhe họnwun dọ eyin ahọlu dódó mọnkọtọn lẹ na tin do aigba ji janwẹ, to whelọnu lo mẹhe ji ye na dugan do lẹ dona tin. Biblu dlẹnalọ dohlan ehelẹ di “aigba yọyọ” lọ. (2 Pita 3:13; Osọhia 21:1-4) Mẹhe na tin to e mẹ lẹ wẹ Job, Davidi po Johanu Baptistitọ po—mọwẹ, nugbonọ lẹpo he ko nọgbẹ̀ jẹnukọnna wiwá Klisti tọn to aigba ji. Ṣigba omẹsusu devo lẹ na tin he na tin to “aigba yọyọ” lọ mẹ, ehe na tindo to e mẹ gbẹtọ he na luntọn sọn vivọnu whenu-nu ylankan ehe lọ mẹ. Be hiẹ na yin dopo to mẹluntọntọ helẹ mẹ? Be hiẹ jlo na yin mẹjidugando gandudu Jiwheyẹwhe tọn tọn de? Eyin e yin mọ, nubiọtomẹsi delẹ tin ehe a dona tindo.
[Yẹdide lẹ to weda 121]
Be gbẹtọ dagbe ehelẹ yì olọn mẹ wẹ?
Ahọlu Davidi
Job
Johanu Baptistitọ
[Yẹdide to weda 122]
To zanmẹ godo tọn etọn po apọsteli lẹ po whenu, Jesu dọ dọ ye na yin ahọlu lẹ po e po to ahọludu Otọ́ etọn tọn mẹ