Họ́ Dewe Sọta Mẹvlẹtọ Lẹ!
To egbehe, dọdai didọ gbayipe, podọ ajọ́ dọdai gando sọgodo go tọn gbayipe susu. “Dile owhe 2 000 lọ to sisẹpọ,” wẹ The Daily Telegraph Londres tọn doayi e go, “nubajonọmẹ de ṣogan he ma nọ mayin nukundo mlẹnmlẹn de to jijọ. Gbẹtọ fọtọ́n lẹ lẹdo aihọn pé to numimọ pọndohlan nupaṣamẹ podọ he nọ saba dobunamẹ sọgodo tọn lẹ tindo.” Na ayidonugotọ susu ojlo sisosiso ehe to sọgodo mẹ yin dọvọdọ tata diọdo heyin todido etọn tindo he ma mọ hẹndi yí lẹ tọn.
DILE agbàn he osọ́ lẹ nọ bẹ́ to susudeji to owhe kanweko 19tọ lọ whenu, dawe de dọ dọdai dọ todaho Europe tọn lẹ na yin gigọ́ po omí osọ́ lẹ tọn po to godo mẹ. Na nugbo tọn, dọdai etọn sọawuhia nado yin lalo. Gbọnmọ dali, to ayidonugo dindọn wá aliho he mẹ dọdai lẹ nọ saba gboawupo te ji, The Times Londres tọn dọmọ: “Sọgodo yin gigọ́ po omí osọ́ lẹ tọn po.”
Mẹdevo lẹ nọ vlẹ mẹhe mọ owù lẹ hlan nukọn kò. Di apajlẹ, mẹplọntọ nuyọnẹn ajọwiwa tọn de to Wehọmẹ alavọ États-Unis tọn diọavunnukunsọ mẹhe na avase gando hẹngble lẹdo tọn go lẹ nado sọalọakọn dọ vlavo ninọmẹ lọ na ylan deji. Dile e yin linlin etọn na to linlinwe New Scientist tọn mẹ do, ewọ sọalọakọn dọ “jẹhẹnu gbẹzan mítọn tọn to tepọn deji bo nasọ to mọ wà kakadoi.”
To ṣẹnṣẹn bẹwlu alọsọakọn po agọjẹdo-alọsọakọn lẹ tọn po, mẹsusu yise dọ nudepope ma na diọ gba. To vivlẹ linlẹn depope heyin onù dido whẹho gbẹtọvi lẹ tọn mẹ sọn olọn mẹ wá, yé do walọyizan he taidi dehe yin mẹvlẹtọ owhe kanweko tintan W.M. lẹ tọn hia.
Be Nulẹpo Gbẹsọ Yin Dopolọ Wẹ Ya?
Wekanhlanmẹ gbọdo awetọ Klistiani apọsteli Pita tọn, heyin kinkan to nudi owhe 64 W.M., na avase dọmọ: “Mẹvlẹtọ lẹ na wá po ovlẹ po to azán godo tọn mẹ, bo na to zọnlinzin to ojlo yede tọn mẹ.”—2 Pita 3:3.
Mẹvlẹtọ lẹ nọ dín nado hẹn mẹhe yé to vivlẹ lọ sọawuhia taidi nulunọ. Mẹhe joawu na ovlẹ sọgan to aijẹ biọ omọ̀ ṣejannabi tọn de mẹ na mẹvlẹtọ lọ nọ saba jlo dọ mẹhe dotoai lẹ ni kẹalọyi pọndohlan etọn. Vlavo delẹ to mẹvlẹtọ he Pita na avase sọta lẹ yin omẹ mọnkọtọn lẹ, “to zọnlinzin to ojlo yede tọn mẹ.” To avase nina wehiatọ etọn lẹ mẹ, apọsteli lọ yí wunmẹ hogbe nùzindonuji tọn de zan. E na avase gando wiwá ‘mẹvlẹtọ lẹ tọn po ovlẹ yetọn po’ go.
Mẹvlẹtọ owhe kanweko tintan tọn enẹlẹ tindo ayihaawe gando nugbo-yinyin ‘opagbe tintin tofi’ Klisti tọn go, dọmọ: “Fie wẹ opagbe gigọwa etọn tọn te? Na sọn whenuena otọ́ mítọn lẹ ko damlọn, doponẹ wẹ onú popo te sọn whẹwhẹwhenu nudida tọn gbọ́n.” (2 Pita 3:4) E sọawuhia domọ hlan yé. Ṣogan, yigodo jẹ owhe 33 W.M., Jesu ko dọ dọdai nugbajẹmẹji tọn na todaho Jelusalẹm tọn. “Na azán na wá ojí we” wẹ ewọ lá, “whenuena kẹntọ towe lẹ na kùn dokọ lẹdo we, bo nasọ glọn we do whégbè to awà popo ji, bo nasọ họ́ we do odò jẹ aigba, po ovi towe lẹ po to ohọ̀ towe mẹ; yé ma to na jo ozannu dopo dai to awetọ ji.” Lehe e yin nuṣiwa de na mẹhe vlẹ avase enẹ kò lẹ do! To owhe 70 W.M., awhànpa Lomu tọn glọn Jelusalẹm dó bo và todaho lọ sudo, po hẹnbu ogbẹ̀ tọn daho de po na tomẹnu etọn lẹ. Naegbọn suhugan tomẹnu todaho lọ tọn lẹ ma wleawudai na nugbajẹmẹji ehe? Na yé ma yọnẹn dọ Jiwheyẹwhe ko dla yé pọ́n gbọn Visunnu etọn, Jesu dali gba.—Luku 19:43, 44.
Apọsteli Pita dlẹnalọdo didademẹ sọgodo tọn de gbọn Jiwheyẹwhe Ganhunupotọ dali. “Azán Oklunọ tọn ja di ajotọ to ozán mẹ,” wẹ Pita na avase. (2 Pita 3:10) To ojlẹ enẹ mẹ Jiwheyẹwhe na dè gbẹtọ jijọ-madi-Jiwheyẹwhe tọn lẹ sọn globu lọ blebu mẹ bo basi-hihọ́na mẹhe yin whẹdana nado yin dodonọ lẹ. Dile linlinnamẹwe ehe ko nọ basi zẹẹmẹ etọn do gbọzangbọzan, ‘tintin tofi’ Klisti Jesu tọn bẹjẹeji to 1914. Ṣigba afọdide etọn zize taidi Whẹdida-hẹnṣẹtọ Jiwheyẹwhe tọn nado dè ylanwiwa sẹ̀ gbẹ́ tin to nukọn. Enẹwutu, avase apọsteli lọ tọn nado họ́ mẹde sọta mẹvlẹtọ lẹ gbẹ́ yọn-na-yizan po niyaniya tlala po todin.
Hiẹ sọgan ko nọte na ojlẹ dindẹn na onù dido whẹho gbẹtọvi tọn lẹ mẹ sọn olọn mẹ wá. Etẹwẹ na gọalọna we nado nọte po sọwhiwhe po to ma lẹzun nuyanwẹnna mẹvlẹtọ lẹ tọn mẹ? Jaale hia yinukọn dogọ.
[Blurb to weda 4]
“Na azán na wá ojí we whenuena kẹntọ towe lẹ . . . nasọ glọn we do whégbè to awà popo ji, . . . yé ma to na jo ozannu dopo dai to awetọ ji.” Enẹ mayin avase he dona yin vivlẹko de gba. Awhànpa Lomu tọn và Jelusalẹm sudo, po hẹnbu ogbẹ̀ tọn daho de po.