Weta 5

Johanu Mọ Jesu Pagigona Lọ

Numimọ 1—Osọhia 1:10 jẹ 3:22

Hosọ: Jesu gbadopọnna Islaeli gbigbọmẹ tọn to aigba ji bo na tuli zogbe lẹ

Ojlẹ hẹndi tọn: Ninọmẹ ehe he yin azan Oklunọ tọn lọ tọn dlẹnkan sọn 1914 kaka jẹ whenuena godotọ omẹ yiamisisadode nugbonọ lẹ tọn ku bo yin finfọnsọnku

1. Nawẹ numimọ tintan lọ yin zizedonukọnnamẹ gbọn, podọ nawẹ Johanu do ojlẹ yizan nujọnu tọn etọn lọ hia gbọn?

NUMIMỌ tintan lọ to owe Osọhia tọn mẹ jẹeji po weta 1, wefọ 10 po. Numimọ ehe, taidi devo lẹ to Osọhia mẹ, yin bibẹjẹeji po hodidọ de po dọ Johanu sè kavi mọ onu dabla de. (Osọhia 1:10, 12; 4:1; 6:1) Numimọ tintan ehe yin awuwlena to ninọmẹ owhe kanweko tintan tọn de mẹ he mẹ wẹ̀ndomẹ lẹ nọ yin bibasi hlan agun ṣinawe he tin to ojlẹ Johanu tọn mẹ te. Ṣigba Johanu do ojlẹ yizan etọn tọn taun lọ hia whenuena e dọmọ: “Yẹn tin to gbigbọmẹ to azan Oklunọ tọn gbè.” (Osọhia 1:10a) Whetẹnu wẹ “azan” ehe yin? Be nujijọ aihọn whantọ ojlẹ hunyanhunyannọ ehe mẹ tọn lẹ tindo nugandomẹgo de po e po? Eyin mọwẹ, mí dona payi dọdai lọ go pẹkipẹki, dile e gando ogbẹ̀ dopodopo mítọn tọn go talala do—etlẹ yin lunluntọ́n mítọn.

To Azan Oklunọ Tọn Gbe

2. Whetẹnu wẹ azan Oklunọ tọn bẹjẹeji, podọ whetẹnu wẹ e wá vivọnu?

² To gblagbla ojlẹ tẹ tọn mẹ wẹ ehe ze hẹndi Osọhia tọn do? Eyọn, etẹwẹ azan Oklunọ tọn yin? Apọsteli Paulu dọho etọn taidi ojlẹ whẹdida tọn po hẹndi opagbe sọn olọn mẹ wá tọn lẹ tọn po de. (1 Kọlintinu lẹ 1:8; 2 Kọlintinu lẹ 1:14; Filippinu lẹ 1:6, 10; 2:16) Po wiwá “azan” enẹ tọn po, lẹndai daho Jehovah tọn lẹ to nukọnzindo madoalọte po awhangbigbà po hlan opodo yetọn. “Azan” enẹ bẹjẹeji po zizedo ofin ji Jesu tọn po taidi Ahọlu olọn mẹ tọn de. To whenuena Jesu tlẹ dawhẹna aihọn Satani tọn godo, azan Oklunọ tọn lọ to nukọnzindo po dona lẹ po to gbẹtọvi lẹ jijlado mẹ, kaka jẹ whenuena to godo mẹ Jesu na “jo ahọludu hlan Jiwheyẹwhe, yedọ Otọ́.”—1 Kọlintinu lẹ 15:24-26; Osọhia 6:1, 2.

3. (a) Nawẹ dọdai Daniẹli tọn he yin “ojlẹ ṣinawe lẹ” tọn gọalọna mí nado mọ whenuena azan Oklunọ tọn bẹjẹeji gbọn? (b) Nujijọ tẹlẹ to aigba ji wẹ zinnùdo owhe 1914 ji taidi bẹjẹeji azan Oklunọ tọn tọn?

³ Hẹndi dọdai Biblu tọn devo lẹ tọn gọalọna mí nado mọ whenuena azan Oklunọ tọn bẹjẹeji. Di apajlẹ, Daniẹli basi zẹẹmẹ na hihọ́liai gandudu tọn de to okunkan Ahọlu Davidi tọn mẹ; to “ojlẹ ṣinawe lẹ” godo, e na wá yin yinyọnẹn “dọ Gigogan wẹ dugan to ahọludu gbẹtọ lẹ tọn mẹ, bo sọ jo e hlan mẹdepope he ewọ jlo.” (Daniẹli 4:23, 24, 31, 32) Hẹndi daho dọdai enẹ tọn bẹjẹeji po hinhẹn jẹvọ ahọluduta Juda tọn po, he yin didohia dogbọn kunnudenu Biblu tọn dali nado wá vivọnu etọn to octobre 607 J.W.M. Osọhia 12:6, 14 dohia dọ ojlẹ atọ̀n-daa lẹ sọzẹn hẹ azan 1 260; nalete, ojlẹ ṣinawe (whlaawe sọha enẹ tọn) dona yin azan 2 520 lẹ. To yinyọn “azan dopo na owhe dopo” mẹ, mí wá jẹ owhe 2 520 lẹ kọn taidi tedidi “ojlẹ ṣinawe lẹ” tọn. (Ezekiẹli 4:6) Nalete, Klisti Jesu bẹ gandudu olọn mẹ tọn etọn jẹeji to ada godo tọn he yin 1914 tọn mẹ. Gbajẹgbonu wẹkẹ whan tintan lọ tọn to owhe enẹ mẹ do ohia ogo na “bẹjẹeji nukunbibia de tọn” he to nukọnzindo nado hò gbẹtọvi lẹ. Sọn 1914, lehe nujijọ lẹ to aihọn he yin gigọ po ohùn po ehe mẹ gbọn aliho sọawuhia dali do zinnùdeji sọ dọ owhe enẹ yin bẹjẹeji “azan” tintin-tofi Jesu Klisti tọn tọn!—Matiu 24:3-14.a

4. (a) Etẹwẹ hogbe Osọhia tọn lẹ dohia na nuhe du whenuena numimọ tintan lọ mọ hẹndi etọn yí? (b) Whetẹnu wẹ hẹndi numimọ tintan lọ tọn wá vivọnu?

⁴ Nalete, numimọ tintan ehe po ayinamẹ he e bẹhẹn lọ po tin na azan Oklunọ tọn lọ, sọn 1914 sọyì. Ojlẹ ehe yin godonọna dogbọn nugbo lọ dali dọ, to nukọnmẹ to Osọhia mẹ, kandai lọ basi zẹẹmẹ hinhẹnṣẹ whẹdida nugbo po dódó Jiwheyẹwhe tọn lẹ tọn—yedọ nujijọ lẹ he mẹ Oklunọ Jesu yi onu tangan de wà te. (Osọhia 11:18; 16:15; 17:1; 19:2, 11) Eyin hẹndi numimọ tintan lọ tọn bẹjẹeji to 1914, whetẹnu wẹ e wá opodo? Dile wẹ̀ndomẹ lẹ lọsu dohia do, agun he yé tin na lọ yin agun omẹ yiamisisadode lẹ tọn he yin Jiwheyẹwhe tọn to aigba ji. To whelọnu lo, hẹndi numimọ tintan ehe tọn wá opodo whenuena hagbẹ nugbonọ godo tọn he yin agun yiamisisadode enẹ tọn ku bo yin finfọn daga hlan ogbẹ̀ olọn mẹ tọn. Etomọṣo, azan Oklunọ tọn lọ, po dona lẹ po hlan lẹngbọ devo aigba tọn lẹ po to nukọnzindo kaka jẹ opodo Gandudu Owhe Fọtọ́n Tọn he yin Jesu Klisti tọn tọn.—Johanu 10:16; Osọhia 20:4, 5.

5. (a) Etẹwẹ ogbè de dọ na Johanu nado wà? (b) Etẹwutu wẹ ofi he “agun ṣinawe” lẹ te yọn na owe de yíyídohlan yé?

⁵ To numimọ tintan ehe mẹ, whẹpo Johanu na mọ nudepope, e sè nude: “Bo sọ sè ogbè daho de to godo ṣie, di ogbè opẹn de tọn, he to didọmọ. Onu he hiẹ mọ, wlan ẹn do owe de mẹ, bo sọ ẹ dohlan agun ṣinawe he tin to Asia lẹ; hlan Efesu, hlan Smana, hlan Pagamu, hlan Tiatila, hlan Sadi, hlan Filadẹlfia podọ hlan Laodikea.” (Osọhia 1:10b, 11) Aṣẹ́nọ po gbèdetọ po taidi oylọ opẹn tọn de, ogbè lọ dọ hlan Johanu nado kanwehlan “agun ṣinawe lẹ.” E na mọ debọdo-dego wẹ̀ndomẹ lẹ tọn de yí bo lá onu he e na mọ bo sè lẹ. Doayi e go dọ agun he yin hodọdego tofi lẹ tin to aimẹ nugbo to azan Johanu tọn gbe. Yemẹpo tin to Asia Pẹvi mẹ, to ohù lọ pa sọn Patmos. Yè sọgan tọ́n sọn de mẹ jẹ devo mẹ po awubibọ po dogbọn yizan ali Lomunu dagbe de tọn dali he tin to lẹdo lọ mẹ. Nalete, mẹdagun de ma na tindo tukla depope nado ze owe lọ sọn agun de mẹ jẹ awetọ mẹ gba. Agun ṣinawe ehelẹ na taidi ada lẹdo egbezangbe tọn de he yin Kunnudetọ Jehovah tọn lẹ tọn.

6. (a) Etẹwẹ “onu he tin lẹ” zẹẹmẹdo? (b) Etẹwutu mí sọgan deji dọ ninọmẹ lẹ to agun Klistiani yiamisisadode lẹ tọn mẹ to egbehe dona yin dopolọ po dehe tin to azan Johanu tọn gbe lẹ tọn po?

⁶ Sọha suhugan dọdai lẹ tọn to Osọhia mẹ na mọ hẹndi yetọn yí to ojlẹ Johanu tọn godo. Yé to hodọ do “onu he na jọ to ehelẹ godo” ji. Ṣigba ayinamẹ lẹ hlan agun ṣinawe lẹ to nuyiwa hẹ “onu he tin” lẹ, yedọ ninọmẹ lẹ he tin to aimẹ nugbo to agun ṣinawe lẹ mẹ to ojlẹ enẹ mẹ. Wẹ̀ndomẹ lẹ yin alọgọ hoakuẹ de na mẹho didè nugbonọ lẹ to agun ṣinawe enẹlẹ mẹ, podọ ga na agun Klistiani yiamisisadode lẹ tọn devo lẹpo to ojlẹ enẹ mẹ.b Dile e ko yindọ numimọ lọ tindo yizan etọn tintan lọ to azan Oklunọ tọn gbe, nuhe Jesu dọ lọ to avase na dọ ninọmẹ mọnkọtọn lẹ na yin nukundo to agun Klistiani yiamisisadode lẹ tọn mẹ to azan mítọn titi gbe.—Osọhia 1:10.

7. Mẹnu wẹ Johanu mọ to numimọ tintan ehe mẹ, podọ etẹwutu e yin nujọnu bo fọn numọtolanmẹ dote na mí sọmọ to egbehe?

⁷ To numimọ tintan ehe mẹ, Johanu mọ Oklunọ Jesu Klisti họnwun lọ to gigo olọn mẹ tọn Etọn mẹ. Etẹwẹ sọgan jẹ hugan na owe dọdai lẹ tọn de he gando azan daho Oklunọ ehe tọn go he yin azọndena dogbọn olọn dali? Podọ etẹwẹ sọgan yin nujọnu hugan na mí, he tin to ogbẹ̀ todin to ojlẹ enẹ mẹ bo to ayipa gbedide etọn lẹpo go po sọwhiwhe po? Dogọ, lehe e do awuvivi lanmẹ namẹ sọ na godonọnanutọ he yin nupojipetọ-yinyin Jehovah tọn lẹ tọn nado yin hinhẹndiun dọ Okun Mẹssia lọ, whenuena e ko doakọnna whlepọn po homẹkẹn lẹpo po he yin hinhẹnwá dogbọn Satani dali bo ko jiya oku ylankan de tọn whenuena “afọgbẹn” Etọn yin sisó to nudi owhe 2 000 delẹ die godo, tin to ogbẹ̀ to olọn mẹ todin bo yin huhlọn na nado hẹn lẹndai daho Jiwheyẹwhe tọn wá opodo awhangbigbà pete tọn etọn kọn!—Gẹnẹsisi 3:15.

8. Na nuyiwa tẹ wẹ Jesu tin to aṣeji todin?

⁸ E sọawuhia dọ Jesu tin to aṣeji todin nado yinuwa taidi Ahọlu he yè ze do ofin ji de. E ko yin didè taidi Mẹvasudotọ Daho Jehovah tọn nado hẹn whẹdida godo tọn Jehovah tọn lẹ di sọta titonu ylankan hoho ehe po yẹwhe aovi tọn etọn po, yedọ Satani. E sọ tin to aimẹ ga nado dawhẹna enẹnọ he yin omẹ yiamisisadode agun etọn tọn lẹ po gbẹtọ susugege gbẹ́dohẹmẹtọ yetọn lẹ po, podọ nado dawhẹna aihọn lọ ga.—Osọhia 7:4, 9; Owalọ lẹ 17:31.

9. (a) Nawẹ Johanu basi zẹẹmẹ na Jesu Klisti pagigona lọ to zogbantin sika tọn lẹ ṣẹnṣẹn gbọn? (b) Etẹwẹ yin didohia dogbọn tito onu lẹ tọn taidi tẹmpli mẹ tọn po awu he Jesu dó lọ po dali? (c) Etẹwẹ yin zẹẹmẹ gbaja sika tọn etọn tọn?

⁹ Johanu lẹ́hlan awha ogbè lélé lọ tọn, podọ nuhe e mọ lọ die: “Yẹn sọ lẹ́godo nado pọn ogbè he to hodọ hẹ mi. Whenuena yẹn lẹ́godo, yẹn mọ zogbantin sika tọn ṣinawe.” (Osọhia 1:12) To nukọnmẹ, Johanu plọn nuhe zogbantin ṣinawe ehelẹ nọtena. Ṣigba omẹ he tin to zogbantin lẹ ṣẹnṣẹn wẹ wle ayidonugo etọn. To finẹ “to zogbantin ṣinawe lẹ lọ ṣẹnṣẹn, mẹde taidi Ovi gbẹtọ tọn, he yè ṣinyọn avọ he dite jẹ afọkọ na, bo sọ yi gbaja sika tọn do gbàn anọ́ na.” (Osọhia 1:13) Jesu, “ovi gbẹtọ tọn” lọ, to ede dohia tofi to kunnudetọ he obu to dìdì lọ nukọn, yedọ Johanu, taidi omẹ gigonọ, he to sisẹ́ de. E sọawuhia to gigo sisẹ́ hezeheze de mẹ to zogbantin sika tọn miyọnnọ lẹ ṣẹnṣẹn. Tito taidi tẹmpli tọn nkọ ehe zindo Johanu ji nugbo lọ dọ Jesu tin to azọ́n Yẹwhenọ Daho yiaga Jehovah tọn kọn, po huhlọn whẹdida tọn lẹ po. (Heblu lẹ 4:14; 7:21-25) Awu gaa etọn he dọn ayidonugo mẹtọn, jẹ na azọ́n yẹwhenọ tọn etọn. Taidi yẹwhenọ daho Ju hohowhenu tọn lẹ, e bla gbaja de—yedọ gbaja sika tọn de he yiaga jẹ anọ etọn lẹ kọn fie e nọ ṣinyọn ahun etọn te. Ehe zẹẹmẹdo dọ e na hẹn azọndenamẹ sọn olọn mẹ wá etọn he e mọyi sọn Jehovah Jiwheyẹwhe de di po ahun lẹpo po.—Eksọdusi 28:8, 30; Heblu lẹ 8:1, 2.

10. (a) Etẹwẹ yin didohia dogbọn oda wewe di kẹnsu Jesu tọn po nukun di zodẹ́ etọn lẹ po dali? (b) Etẹwẹ yin zẹẹmẹ afọ Jesu tọn lẹ tọn he taidi oganvẹẹ kinkọ́n?

¹⁰ Zẹẹmẹ Johanu tọn zindonukọn: “Ota etọn po oda etọn po wé di sekanfun, ye wé di kẹnsu; nukun etọn sọ di zodẹ́.” (Osọhia 1:14) Oda wewe di kẹnsu etọn do nuyọnẹn hia na tedidi ogbẹ̀ tọn wutu. (Yijlẹdo Howhinwhẹn lẹ 16:31 go.) Podọ nukun di zodẹ́ etọn lẹ dohia dọ e bí, tin to aṣeji, whenuena e to dodinnanu, to mẹwhlepọn, kavi to adì dohia. Afọ Jesu tọn lẹ tlẹ wle ayidonugo Johanu tọn: “Afọ etọn di ganvẹẹ dagbedagbe, di ehe yè kọ́n to zohọ mẹ; ogbè etọn sọ di ogbè osin susu tọn.” (Osọhia 1:15) To numimọ lọ mẹ, afọ Jesu tọn lẹ di ganvẹẹ, he to sisẹ́ hezeheze—yedọ nuhe jẹ do mọ na omẹ he nọ zinzọnlin po zohunhun po bo tindo teninọ dagbe de to Jehovah Jiwheyẹwhe nukọn. Dogọ, dile etlẹ yindọ to Biblu mẹ onu wiwe lẹ nọ yin yẹdena dogbọn sika dali, mọdopolọ onu gbẹtọ tọn lẹ to whedelẹnu nọ yin yẹdena dogbọn ganvẹẹ dali.c Nalete, afọ sisẹ́ Jesu tọn lẹ di ganvẹẹ dagbedagbe flin mí lehe afọ etọn lẹ “yọnwhanpẹ” sọ whenuena e zinzọnlin to aigba ji bo to yẹwheho wẹndagbe lọ tọn dọ.—Isaia 52:7; Lomunu lẹ 10:15.

11. (a) Onu devo tẹwẹ afọ gigonọ Jesu tọn lẹ sọ flin mí? (b) Etẹwẹ yin didohia dogbọn nugbo lọ dali dọ ogbè Jesu tọn “di ogbè osin susu tọn”?

¹¹ Na nugbo tọn, taidi gbẹtọ pipe de, Jesu tindo sisẹ́ de he sọawuhia na angẹli lẹ po gbẹtọ lẹ po. (Johanu 1:14) Afọ gigonọ etọn lẹ sọ flin mí ga dọ e to zọnlinzin to aigba wiwe he yin agun Jehovah tọn ji, he mẹ e yin Yẹwhenọ Daho te. (Yijlẹdo Eksọdusi 3:5 go.) Dogọ, ogbè etọn dọnu di otọ̀-sisa daho he to bibli jẹ odo de nkọ. E nọ du to mẹji bo nọ dobunamẹ, dile e jẹna mẹhe yin yiylọ titengbe dọ Ohó Jiwheyẹwhe tọn, yedọ omẹ he wá nado “dawhẹna aihọn to dódó mẹ.”—Owalọ lẹ 17:31; Johanu 1:1.

12. Etẹwẹ yin zẹẹmẹ “ohi dida nùawenọ” lọ tọn?

¹² “E tindo sunwhlẹvu ṣinawe to adusilọ etọn mẹ: onù etọn mẹ wẹ ohi didá nùawenọ de tọ́n sọn: nukunmẹ etọn sọ di owhè he yi huhlọn etọn do vivẹ́. Whenuena yẹn mọ ẹn, yẹn jẹklo to afọ etọn go di oṣiọ.” (Osọhia 1:16, 17a) Jesu lọsu basi zẹẹmẹ sunwhlẹvu ṣinawe lẹ tọn to madẹnmẹ jẹgodona enẹ. Ṣigba doayi nuhe to tintọ́n sọn onù etọn mẹ go: “Ohi didá nùawenọ de.” Ninọmẹ he jẹ tẹ die! Na Jesu wẹ yin omẹ didè lọ nado lá whẹdida godo tọn Jehovah tọn sọta kẹntọ Etọn lẹ wutu. Hodidọ tangan lẹ sọn onù etọn mẹ dekọtọn do hùhù mẹylankan lẹpo tọn mẹ.—Osọhia 19:13, 15.

13. (a) Etẹwẹ nukunmẹ sisẹ́ hezeheze Jesu tọn flin mí? (b) Numọtolanmẹ blebu tẹwẹ mí tindo sọn zẹẹmẹ Jesu tọn he yin bibasi dogbọn Johanu dali mẹ?

¹³ Nukunmẹ họnwun, sisẹ́ Jesu tọn flin mí dọ nukunmẹ Moṣe tọn tá hinhọ́n jẹgbonu whenuena Jehovah dọho po e po to Osó Sinai ji godo. (Eksọdusi 34:29, 30) Flin ga dọ whenuena Jesu diọ ninọmẹ to apọsteli etọn atọ̀n lẹ nukọn to nudi owhe 2 000 lẹ die, “nukunmẹ etọn to sisẹ́ di owhè, avọ etọn sọ lẹzun wewe taidi hinhọ́n.” (Matiu 17:2) Todin, to onu zedonukọnnamẹ numimọ de tọn mẹ he yin Jesu tọn to azan Oklunọ tọn lọ gbe, mọdopolọ nukunmẹ etọn do gigo hinhọ́n lọ hia he yin omẹ he ko wá nukọn Jehovah tọn tọn. (2 Kọlintinu lẹ 3:18) Na nugbo tọn, nuyiwa do mẹgo blebu he numimọ Johanu tọn hẹn biọ lanmẹnamẹ wẹ yin gigo daho de tọn. Sọn oda wewe di kẹnsu, nukun di zodẹ́, po nukunmẹ he to hinhọ́n po kaka jẹ afọ he to sisẹ́ etọn ji, e yin numimọ daho de he yin Omẹ he nọ nọ̀ “hinhọ́n mẹ he mẹde ma sọgan sẹpọ” tọn. (1 Timoti 6:16) Nujọnu-yinyin numimọ ehe tọn yin nuhe họnwun sọmọ! Nawẹ Johanu he yin obudona lọ yinuwà gbọn? Apọsteli lọ dọ na mí: “Whenuena yẹn mọ ẹn yẹn jẹklo to afọ etọn go di oṣiọ.”—Osọhia 1:17.

14. Nawẹ mí dona yin gingandego gbọn whenuena mí to hihia numimọ Johanu tọn he yin Jesu pagigona lọ tọn?

¹⁴ To egbehe, zẹẹmẹ sinmẹnọ, họnwun numimọ Johanu tọn tọn hẹn omẹ Jiwheyẹwhe tọn lẹ gọna pinpẹn nutọn yinyọnẹn sọn ahun mẹ wá. Mí ko basi hugan owhe 90 lẹ to azan Oklunọ tọn mẹ, he whenu numimọ lọ to nukọnzindo nado tindo hẹndi lanmẹbiọnamẹtọ etọn te. Na míwlẹ, gandudu Ahọluduta tọn Jesu tọn yin nujijọ nugbo egbezangbe tọn de, e ma yin todido sọgodo tọn de gba. Nalete, e yin nuhe jẹ na mí taidi mẹmẹglọ nugbonọ Ahọluduta lọ tọn lẹ nado to pinpọn dogọ po nupaṣamẹ po hlan nuhe Johanu to zẹẹmẹ etọn basi to numimọ tintan ehe mẹ bo dotoai po tonusise po hlan hogbe Jesu Klisti pagigona lọ tọn lẹ.

[Nudọnamẹ Odò Tọn]

[Yẹdide lẹ to weda 23]

Pipò-to-aimẹtọ otò lẹ tọn whenuho-kinkan-dokunkun tọn lẹ to fie agun ṣinawe lẹ tin te zinnùdo kandai Biblu tọn lọ ji. File wẹ Klistiani owhe kanweko tintan lọ tọn lẹ mọ wẹ̀ndomẹ tulinamẹ tọn Jesu tọn lẹ yí te he nọ dozolanmẹna agun lẹdo aihọn pe tọn lọ todin

PAGAMU

SMANA

TIATILA

SADI

EFESU

FILADẸLFIA

LAODIKEA