Hisihisi Badana Lalona amo Do Ia Hamauridia
“Idia be hisihisi badana amo idia mai taudia, edia dabua be Mamoe Natuna ena rara ai idia huria bona idia hakurokuroa vadaeni.”—APOKALUPO 7:14, NW.
MASE taudia milioni momo be ‘kara maoromaoro taudia bona kara maoromaoro lasi taudia edia toreisi lou’ lalonai do idia toreisi lou neganai, tanobada mai anina lasi lalonai do idia noho lasi. (Kara 24:15) Do idia noga neganai, do idia davaria idia be gabu mai hairaina lalonai bona idia be mai edia ruma, mai edia dabua, bona mai edia aniani momo—haida ese idia hegaegaelaia vadaeni gaudia unai. Daidia ese? Mase taudia idia do toreisi lou lasi bona tanobada ai idia do noho lasi neganai, taunimanima haida be tanobada matamatana lalonai idia noho vadaeni. Baibel ese ia hahedinaraia idia be do ia mai hisihisina badana amo do idia roho mauri taudia. Inai Baibel herevana, kamonai taudia haida be do idia mase lasi to Dirava ese hisihisi badana lalona amo do ia hamauridia herevana, be taunimanima ese idia laloa bada. Buka Helaga ese unai helaro ia hamomokania.
Noa Ena Nega Bamona
2 Mataio 24:37-39 ai, Iesu Keriso ese dina gabedia, hari ita noho negana inai, be Noa ena nega ida ia hahegeregerea. Ia gwau: “Noa ena nega bamona, Taunimanima ena Natuna do ia mai neganai, be unai bamona gaudia do idia vara. Badina be unai neganai, abata badana do ia ginidae lasi neganai, idia aniani noho, idia inuinu noho, idia headava noho, ia mai bona Noa be lagatoi dekenai ia guia dinana. Taunimanima ese idia laloa lasi dahaka do ia vara, idia kara dika noho, ia mai bona abata badana ia ginidae, vadaeni abata ranu ese ibounai ia abia lao. Taunimanima ena Natuna do ia mai neganai danu unai bamona do ia vara.”
2, 3. (a) Iesu ese Noa ena nega bona iseda nega be edena bamona ia hahegeregerea? (b) Noa bona ena ruma bese be Abata Badana amo idia roho mauri ese dahaka ia hahedinaraia?
3 Abata Badana ese Dirava ena hereva idia badinaia lasi taudia iboudiai ia abia oho. To Noa bona ena ruma bese ia abia oho lasi. Iesu ia gwau bamona, ‘lagatoi dekenai idia guia.’ Iehova idia badinaia dainai, ia ese edia roho mauri dalana ia karaia. Noa bona ena ruma bese idia roho mauri dalana be 2 Petero 2:5, 9 ese ia gwauraia, ia gwau: “Taunimanima momo ese Dirava idia kamonai henia lasi neganai, ia ese . . . abata bada herea ia havaraia, vadaeni ibounai idia mase. Noa, kara maoromaoro ia harorolaia tauna, bona taunimanima 7, idia sibona idia mauri. Bema hisihisi bona metau Dirava badinaia taudia dekenai idia noho neganai, Lohiabada ese inai hisihisi dekena amo idia ia hamauria diba.” Iesu Keriso ese dina gabedia be Noa ena nega ida ia hahegeregerea, unai amo ia hahedinaraia taunimanima momo ese Dirava ena sisiba herevana do idia badinaia lasi. To danu, unai amo ia hamomokania Noa bona ena ruma bese ese Iehova Dirava idia kamonai henia, lagatoi ai idia vareai, bona Abata Badana amo idia roho mauri. Idia roho mauri ese ia hahedinaraia Dirava ena hesiai taudia mai edia kamonai be inai tanobada ena dokona amo do idia roho mauri.
Aposetolo Edia Nega ai Ia Vara Gauna
4 Mataio 24:21, 22 ai, Iesu ese inai tanobada ena dokona ai do idia vara gaudia ia gwauraia danu, ia gwau: “Unai dinadia lalonai hisihisi bada herea do idia vara, Dirava ese tanobada ia karaia nega dekena amo hisihisi unai bamona idia vara lasi ia mai bona harihari, gabeai danu unai bamona ta do ia vara lou lasi. Bema Dirava ese unai nega do ia hakwadogia lasi, taunimanima ta be do ia mauri diba lasi. To ia abia hidi taudia dekenai ia laloa dainai, unai nega do ia hakwadogia.” Unai peroveta herevana be aposetolo taudia edia nega ai ia momokani guna. Lagani 66 C.E. ai, Cestius Gallus henunai, Roma tuari taudia ese Ierusalema idia koua hegege. Dubu ena magu henunai guri idia geia, bona Iuda taudia momo idia hegaegae, sibodia be Roma tuari taudia edia imana ai do idia atoa. To inai hoa gauna ia vara: Cestius Gallus ese ena tuari taudia ia hakaua oho. Keristani taudia ese unai idia itaia neganai, lagani momo gunanai Iesu ese ia gwauraia herevana be idia badinaia; ia gwau: “Tuari orea ese Ierusalema do idia koua hagegea do umui itaia, vadaeni do umui diba, iena dokona ia kahirakahira vadaeni. Unai neganai Iudea dekenai idia noho taudia be ororo dekenai do idia heau lao, bona hanua lalonai idia noho taudia be do idia heau murimuri dekenai, bona gunika dekenai idia noho taudia be hanua dekenai do idia raka vareai lasi.” (Luka 21:20, 21) Kara haraga, Iuda taudia, Keristani taudia ai idia lao vadaeni taudia, Dirava ese ia abia hidi taudia unai, ese Ierusalema idia heautania, bena nega daudau lasi murinai unai hanua hadikaia ore karana dika rohorohona amo idia roho mauri. Lagani 70 C.E. ai, Roma tuari taudia General Titus ena siahu henunai be idia lou mai. Ierusalema idia koua hegege, bena hanua idia tuari henia bona idia hadikaia ore.
5. Ierusalema latanai ia vara hisihisina be lagani 70 C.E. ai edena bamona ia hakwadogia?
5 Iuda taudia edia sivarai torea tauna, Josephus, ia gwau unai neganai Iuda taudia 1,100,000 idia mase, to 97,000 idia roho mauri bena Roma taudia ese idia guidia. Momokani, unai roho mauri taudia, Keristani lasi Iuda taudia, be Iesu ese ia perovetalaia “abia hidi taudia” lasi. Iesu ese gwau-edeede Iuda besena ia hereva henia, ia gwau: “Inai, umui emui ruma be do ia noho kava anina lasi. Badina be umui lau hamaoroa, lau do umui itaia lou lasi, ela bona do umui gwau, ‘Lohiabada ena ladana dekenai ia mai noho tauna ita hanamoa.’ ” (Mataio 23:38, 39) Sivarai ta lasi ese ia hahedinaraia Ierusalema ai idia koudia ahu Iuda taudia ese Iesu idia abia dae ia be Mesia, Keristani taudia ai idia lao, bona Iehova ena lalo-namo idia abia. To, lagani 70 C.E. lalonai Ierusalema ai ia vara hisihisina ia hakwadogia. Dokonai Roma tuari taudia be nega daudau lasi lalonai idia koua hegege. Unai dainai Iuda taudia haida idia roho mauri, to igui hesiai taudia ai idia halaoa bena Roma Basileiana ena kahana idauidau dekenai idia siaidia lao.
Roho Mauri Taudia Hutuma Bada Herea
6 Lagani 70 C.E. ai Ierusalema idia hadikaia ore neganai, momokani unai be ‘hisihisi bada hereana’ ta unai tomadiho hanuana latanai. To Iesu ena hereva ena anina badana be gabeai do ia vara. Tomadiho hanuana bada hereana, Babulonia Badana, tomadiho koikoi basileiana tanobada hegegemadai, ese mase havaraia hisihisina badana do ia davaria, bena hisihisi iboudiai ia hanaidia hisihisina bada hereana be Satani ena orea orena latanai do ia ginidae. (Mataio 24:29, 30; Apokalupo 18:21) Ierusalema idia hadikaia ore bena lagani 26 murinai aposetolo Ioane be Apokalupo 7:9-14 ai unai hisihisi badana, tanobada hegegemadai do ia vara gauna, ena sivarai ia torea. Ia hahedinaraia hutuma bada herea be ia amo do idia roho mauri.
6, 7. (a) Edena tomadiho hanuana badana be hisihisi iboudiai ia hanaidia hisihisina lalonai do idia hadikaia ore? (b) Ioane ese inai tanobada latanai do ia mai hisihisina badana be edena bamona ia perovetalaia?
7 Edia kara amo ia hedinarai idia be unai roho mauri taudia, hutuma bada herea idia gwauraidia taudia. Apokalupo 7:14 (NW) ai, badana taudia 24 guba ai edia orea tauna ta ese Ioane ia hamaoroa, ia gwau: “Idia be hisihisi badana amo idia mai taudia, edia dabua be Mamoe Natuna ena rara ai idia huria bona idia hakurokuroa vadaeni.” Oibe, hutuma bada herea ese Iehova idia hanamoa, badina be ia ena amo hahemauri idia abia. Iesu ena hebubu rarana idia abidadama henia, bona ia havaradia Diravana bona ia abia hidi King, Iesu Keriso, edia vairanai idia be maoromaoro.
8. Hutuma bada herea bona horoa taudia edia hebamo karana be edena bamona?
8 Hari inai negai, hutuma bada herea, kahirakahira milioni ima, be guba ai ia lohia King, Iesu Keriso, ena siahu henunai idia noho. Keriso idia kamonai henia bona iena tadikaka, Dirava ese ia horoa taudia tanobada ai idia do noho, be idia bamodia. Hutuma bada herea edia kara, horoa taudia idia kara henia karadia, be Iesu ese ia gwauraia, ia gwau: “Umui lau hamaoroa momokani, inai lauegu tadikakana ogogami herea taudia dekenai unai bamona umui karaia neganai, be lau dekenai umui karaia vadaeni danu.” (Mataio 25:40) Hutuma bada herea ese sibodia edia namo idia tahua lasi, to Keriso ena tadikaka, Dirava ese ia horoa taudia, idia durua dainai, Iesu ia gwau unai be hegeregere idia ese ia idia kara namo henia bamona. Unai dainai Iesu Keriso bona Iehova Dirava ese idia tura henidia. Edia ahuna namona ta be, horoa taudia oredia ida Iehova ena ladana hereadaena idia abia bona idia gwauraia hedinarai.—Isaia 43:10, 11; Ioela 2:31, 32.
Oi Noga Noho
9 Namona be hutuma bada herea be taunimanima ena Natuna vairanai do idia maoromaoro noho, bona unai bamona do idia karaia totona, namona be do idia noga noho bona do idia gima noho ela bona dokona. Iesu ese unai ia gwauraia goevagoeva, ia gwau: “Do umui naria namonamo, aniani bona kekero muramura bona tanobada ena laloa metau momo gaudia ese emui lalona do idia guia garina, vadaeni Lohiabada ena Dina do ia mai haraga, umui hegaegae lasi garina. Badina be unai Dina be tanobada latanai idia noho taunimanima ibounai dekenai do ia ginidae. Unai dainai, do umui naria, bona nega ibounai do umui guriguri, vadaeni inai dika ibounai dekena amo do umui heau mauri, vadaeni Taunimanima ena Natuna ena vairana dekenai do umui gini.”—Luka 21:34-36.
9, 10. (a) Taunimanima ena Natuna vairanai do ita maoromaoro noho totona, dahaka do ita karaia be namo? (b) Do ita noga noho totona, dahaka do ita karaia be namo?
10 Taunimanima ena Natuna vairanai do ita gini mai eda kwalimu ida totona, namona be ia ese ita do ia lalo-namo henia, to inai tanobada ena lalohadai bema ita dadaraia lasi, ena lalo-namo do ita abia lasi. Tanobada ena lalohadai ese ta ena lalona idia ania diba, bena tauanina hamoalea karadia do ia karaia momo, eiava mauri ena hekwarahi idauidau ese ena lalona do idia hametaua, bena Basileia gaudia do ia tahua guna lasi, guna ia tahua bamona. (Mataio 6:33) Unai bamona kara ese ta be lauma dalanai do ia hamanokaia, bena ena maduna, Dirava bona taunimanima dainai ia huaia be namo madunadia, do ia laloa bada lasi. Reana ena hesiai gaukarana do ia hadokoa eiava ena noho kongregesen lalonai do ia hadikaia, badina be kara dika hereana ta ia karaia, bona reana do ia helalo-kerehai lasi. Namona be hutuma bada herea taudia ta ta be sibodia do idia naria namonamo bona inai tanobada dikana bona ena kara amo do idia gini siri noho.—Ioane 17:16.
11. Edena hereva Baibel lalonai bema ita badinaia, ita do idia durua, Aramagedono amo do ita roho mauri totona?
11 Unai do ita karaia totona, Iehova ese ena Hereva, ena lauma helaga, bona ena orea amo, heduru ia henia ita dekenai. Namona be unai heduru do ita abia dae vaitani. Bona, bema ita ura Dirava ese ita do ia lalo-namo henia, namona be do ita guriguri henia loulou bona do ita kamonai henia. Namona be dika do ita inai henia momokani. Salamo torea tauna ia gwau: “Koikoi taudia danu lau helai noho lasi, bona kara maoromaoro koikoi taudia danu, be lau haboua tamona lasi. Kara dika taudia edia hereva hebou, be lau ura lasi momokani, bona kerere taudia dekena amo lau noho siri. Kara dika taudia danu nega tamona, be egu lauma do oi hadikaia ore lasi. Ala-ala taudia danu be lau do oi hamasea lasi.” (Salamo 26:4, 5, 9) Keristani kongregesen lalonai, memero kekeni bona taunimanima badadia danu, ese Iehova idia gwauhamata henia lasi taudia do idia bamodia momo lasi be namo. Dirava ese ita do ia lalo-namo henia totona, namona be do ita hekwarahi, do ita kara kerere lasi bona tanobada ese ita do ia hamiroa lasi. (Salamo 26:1-5; Iamesi 1:27; 4:4) Bema unai bamona ita karaia, ita diba momokani, Aramagedono ai Dirava ese ia idia badinaia lasi taudia do ia hamasea neganai, ita do ia hamasea lasi.
Haida “Do Idia Mase Lasi”
12 Inai helaro, inai tanobada oromana dikana ena dokona negana amo do ita roho mauri bona do ita mase lasi helarona, be ita laloa mai eda moale bona mai eda ura ida. Iesu ena hereva dainai inai helaro ita abia. Ena turana Lasaro be mase amo ia hatorea isi gwauraia neganai, Iesu ese Lasaro ena taihuna Mareta ia hamaoroa, ia gwau: “Toreisi lou be lau inai, mauri danu be lau. Lau dekenai ia abidadama henia tauna, ia be do ia mase, to do ia mauri lou. Idia mauri noho, bona idia abidadama henia lau dekenai taudia ibounai, be do idia mase lasi, lasi bona lasi momokani. Inai hereva oi abia dae, a?” Mareta ese toreisi lou herevana ia abia dae, to Iesu ena hereva ena anina ia lalo-pararalaia vaitani lasi.—Ioane 11:25, 26.
12, 13. (a) Lasaro ia do hatorea isi lou lasi neganai, dahaka hereva Iesu ese ia gwauraia be Mareta ese ia lalo-pararalaia momokani lasi? (b) Iesu ena hereva, “do idia mase lasi,” ena anina be dahaka lasi?
13 Iesu ena hereva ena anina be inai lasi: Ena aposetolo mai edia kamonai be edia tauanina ai do idia mauri noho, do idia mase lasi. Lasi, gabeai ia hahedinaraia do idia mase. (Ioane 21:16-23) Momokani, Pentekoste 33 C.E. lalonai lauma helaga amo ia horodia dainai, anina be guba ai king bona hahelaga taudia ai do idia lao totona do idia mase guna. (Apokalupo 20:4, 6) Vadaeni, gabeai aposetolo edia negai idia noho Keristani taudia iboudiai be idia mase. To, Iesu ese inai hereva, “do idia mase lasi,” ia gwauraia be mai badina; ena anina do ia vara.
14, 15. (a) Iesu ena hereva, ‘do idia mase lasi, lasi momokani,’ be edena bamona do ia momokani? (b) Hari inai negai inai tanobada be edena bamona, to kara maoromaoro taudia edia helaro be dahaka?
14 Do ia vara dalana ta be, horoa Keristani taudia mai edia kamonai be mase hanaihanai do idia abia lasi. (Apokalupo 20:6) Inai danu, unai hereva amo Iesu ese nega ta ia gwauraia, unai nega lalonai Iehova Dirava ese taunimanima do ia kara henidia bona kara dika be tanobada amo do ia kokia, Noa ena negai ia karaia bamona. Unai neganai Dirava ena ura idia karaia taudia mai edia kamonai be Dirava ena hahemaoro karadia dainai do idia mase lasi. Noa bona ena ruma bese hegeregerena, tanobada hadikaia ore negana amo do idia roho mauri dalana be do idia davaria. Unai helaro ena badina aukana be Baibel ena hahediba herevadia bona idia vara vadaeni karadia sivaraidia. (Heberu 6:19; 2 Petero 2:4-9 itaia.) Baibel ena peroveta herevadia edia anina ia vara ese ia hahedinaraia nega daudau lasi inai tanobada mai ena taunimanima dikadia be do idia hadikadia ore. Hari inai negai tanobada taudia ese kara dika idia goadalaia dainai, hamaoromaoroa lou dalana be lasi. Dirava ese Noa ena nega ai ia noho tanobadana dekenai ia gwauraia herevadia be momokani inai tanobada dekenai danu. Taunimanima momo herea edia lalona be kara dika ai idia honu, bona edia lalohadai be nega ibounai idia dika.—Genese 6:5.
15 Iehova ese taunimanima dekenai nega ia henia, lagani handred momo lalodiai idia sibodia ese tanobada do idia lohiaia edia ura hegeregerena, to ia henia negana ia ore gwauraia. Nega daudau lasi, Baibel ena hereva hegeregerena, Iehova ese tanobada ai idia noho taudia dikadia iboudiai do ia hamasea ore. (Salamo 145:20; Aonega Herevadia 2:21, 22) To kara maoromaoro taudia be kara dika taudia ida do ia hadikaia ore hebou lasi. Dirava be nega ta unai bamona ia karaia lasi, lasi bona lasi vaitani! (Genese 18:22, 23, 26 itaia.) Badina be dahaka iena hesiai idia lao henia toho mai edia kamonai bona mai edia gari ida taudia be do ia hadikaia ore? Badina ta be lasi. Unai dainai, hisihisi badana do ia matama neganai, Iehova idia tomadiho henia noho mai edia kamonai ida taudia be do ia lalo-namo henia, do ia hamasea ore lasi, ia ese Noa bona ena ruma bese ia hamasea ore lasi bamona, ena negai ia noho tanobadana dikana ia hadikaia ore neganai. (Genese 7:23) Dirava ese do ia naridia, bona inai tanobada ena dokona amo do idia roho mauri.
16. Tanobada matamatana lalonai dahaka hoa karadia do idia vara, bona unai edia anina be dahaka, roho mauri taudia dekenai?
16 Unai murinai dahaka do ia vara? Tanobada matamatana lalonai, Iesu ena boubou ena heduru ibounai be taunimanima dekenai do idia henia neganai, hamauria hahenamodia be idia dekenai do idia aru lao. Unai ia laulaulaia gauna be Baibel ese ia herevalaia, ia gwau: “Mauri ranuna ena sinavai lau dekenai ia hedinaraia. Ia be galasi bamona ia diaridiari, bona iena ranu be Dirava bona Mamoe ena Natuna edia helai gabuna badana dekena amo ia heau lao. Inai sinavai be hanua ena ariara badana ena huanai ia heau lao. Sinavai ena kahana kahana be mauri audia idia gini. Inai mauri auna ese lagani ta lalonai huahua ia atoa nega 12, hua ta ta ibounai lalonai huahua ia atoa. Inai au ena rauna ese bese idauidau idia hanamoa noho.” (Apokalupo 22:1, 2) Idia do ia “hanamoa,” anina ta be Adamu dainai ia vara masena do ia hadarerea! “Ia ese danu mase do ia haorea momokani ela bona hanaihanai. Siahu Ibounai Lohiabada danu ese tai ena ranu be taunimanima ibounai edia matadia dekena amo do ia dahua ore.” (Isaia 25:8) Vadaeni, hisihisi badana amo idia roho mauri bona tanobada matamatana lalonai do idia noho taudia be mai edia dala do idia mase lasi, lasi bona lasi vaitani!
Helaro Korikorina
17 Hari helaro namona be ita abia dae vaitani diba, a? Oibe! Iesu ese Mareta ia hamaoroa nega do ia mai bena idia mauri noho taudia be do idia mase lasi, lasi bona lasi vaitani. (Ioane 11:26) Ma danu, Apokalupo karoa 7 ai, Iesu ese Ioane ia hadibaia, hutuma bada herea be hisihisi badana lalona amo do idia mai, ia amo do idia roho mauri. Iesu Keriso ena hereva bona Abata Badana Noa ena negai sivaraina ita abia dae diba, a? Oibe, unai ita daradaralaia lasi! Ma danu, hahemaoro negadia ai bona bese idia moru negadia ai Dirava ese ena hesiai taudia ia hamauria sivaraidia ma haida be Baibel lalonai idia noho. Ita laloa hari inai nega dokona lalonai danu unai bamona do ia karaia be maoro, ani? Ita ia havaraia Diravana ese gau ta ia karaia diba lasi, a?—Mataio 19:26 itaia.
18. Dahaka ita karaia be namo, bena ita be momokani Iehova ena kara maoromaoro tanobadana matamatana lalonai do ita noho?
18 Hari inai negai Iehova ena hesiai bema ita lao henia mai eda kamonai ida, ita diba momokani iena tanobada matamatana lalonai mauri hanaihanai do ita abia. Unai tanobada matamatana lalonai, taunimanima milioni momo ese toreisi lou amo mauri do idia abia. To, hari inai negai, Iehova ena orea taudia milioni momo—oibe, hutuma bada herea, ta ese ia duahia diba lasi bona edia momo ia gwauraia diba lasi taudia—be inai hahenamo idau hereana do idia abia: Dirava ese hisihisi badana lalona amo do ia hamauria. Bona idia be mai edia dala do idia mase lasi, lasi bona lasi vaitani.
Mani Inai Oi Gwauraia Hedinarai
◻ Aramagedono amo roho mauri dalana be Noa ena negai idia vara gaudia ese edena bamona idia laulaulaia?
◻ Dahaka ita karaia be namo, bena Iesu be Iehova ena hahemaoro karadia totona do ia mai neganai, do ita gini noho diba?
◻ Dahaka dainai ita gwau diba, Aramagedono amo do idia roho mauri taudia be mai edia dala “do idia mase lasi”?
1. Tanobada ai do idia toreisi lou taudia be daidia ese do idia hedavari henia?
4. Iesu ena hereva hegeregeredia, dahaka idia vara guna bena lagani 70 C.E. ai Ierusalema idia hadikaia ore?
17. Inai helaro, haida be Aramagedono amo do idia roho mauri bena “do idia mase lasi” helarona, be helaro korikorina, a?
[Picture on page 15]
Keristani taudia be Ierusalema ena hisihisi amo idia roho mauri