Kanayon Aya a Maladaw Kayo?

DUA a lallakit’ nagiwaras iti imbitasion para iti pasken a maangay idiay balayda iti Sabado, alas-2 t.m. Gapu ta ammoda a dua kadagiti gagayyemda ket naynay a maladladaw, kinuna ’diay maysa: “Apay no ala-una laengen ti ikabilta iti imbitasionda? Nalabit sumangpetdanto iti alas-2, apagpag-isu unay.” Ket talaga a daytat’ napasamak!

Saan a kastat’ kalakana a risuten amin a problema iti panagladladaw. Kinapudnona, ti di impunto nga isasangpet mamarnuay kadagiti serioso a problema para kadagidiay naladaw ken asinoman a mapilitan nga agur-uray kadakuada. Wen, saan nga amin a kultura ket igunamgunamda a pirmi ti kinasapa. Ngem uray taga-anokayo, masapul a maseknankay koma iti panagbalin nga impunto no aglugankay iti eroplano, pormal a miting, pannakideyt iti negosio, ken dadduma a sosial a pasken.

Gapuna a no naladawkay a naynay, aniat’ makatulong kadakay nga agsapsapa? Ket no kanayondakay a pagur-urayen, aniat’ makatulong tapno sieepektiboyo a mataming daytoy naiyugali a natauan a pagkurangan?

Naladawkay kadi a naynay? Ammuenyo pay nga umuna ti makagapu. Nalakakay kadi a maitawtaw? Marigatankay kadi unay a mangorganisat’ bagiyo ken iti pamiliayo? Dagiti kasta a mangimpluensia iti panagladladaw maparmekyo babaen iti sipupuot a panangikagumaan. Kas ehemplo, orasanyo dagiti gagangay nga aramidyo sakay agplano a maitunos iti dayta, nga ikkanyo amin a banag ti umdas a tiempo. Kitaenyo ti relosyo tunggal oras wenno kadarato. Imbes nga ikagumaanyo ti agparang iti importante a katulagyo iti eksakto nga oras, padasenyo ti nasapsapa bassit. Nupay kasta, saan ngata a naun-uneg pay ti ramut ti problema ti panagladladawyo?

Dagiti Sikolohikal a Makagapu

No dadduma adda dagiti nailimed a motibo iti panagladladaw​—kas iti panangliklik kadagiti aramid a diyo magustuan, panagpaimportante, panangawis iti atension, wenno panangliklik iti panangur-uray kadagiti sabali.

Nasiksikap pay a rason ti panagladladaw ti kinomentuan ni Dr. Dru Scott: “Daydiay ahente a nakarubuaten a pumanaw nga impunto idiay opisinana tapno maabutna ti importante a mitingda iti klientena agsubli ‘ta adda pay teleponuanna.’ Daydiay abogada a kamkamakamenna ti eroplano itantanna ti ipapanawna babaen iti panangidiktarna ‘iti maysa laengen a memo.’ Ti kastoy a panangitungtungkua itdenna kadakuadat’ negatibo a pananggutugot. Kapilitan a pataudenna ti makapasaranta nga ultimo-minuto a panagapura.”

Wen, ti ultimo-minuto a pangpasaranta​—nupay makapadukot​—isut’ mangipaay ti kasapulanda a pananggutugot. No madlawyo a “naigamerkayon” iti kastoy a pangpasaranta, kasanoyo a parmeken dayta? Insingasing ni Dru Scott: “Ti pananggutugot maysa a kangrunaan a kasapulan, banag a masapultay amin. Dina kaipapanan a ditay nataengan no birukentay dayta. Dagiti tao a nasalun-at mabigbigda a dayta ket nasken. Masursuroda met a tamingen tapno nabunga dayta.”

Iti sabali a pannao, repasuenyo ti linawas a planoyo. Adda kadi dagiti positibo nga aktibidad nga implanoyo a mangpasaranta wenno manggutugot kadakayo? Wenno ti iskediolyo kadi ket listaan ti makauma, ordinario a rutina? Awan tao a matengngelna a naan-anay dagiti aktibidadesna, ngem no irantayo nga adda pakagutugotanyo no la ket mabalin, nalaklakayonto nga ibturan dagiti isu la nga isu a trabahoyo ket diyo masapul ti agpalpaladaw a mangpasaranta kadakayo.

“Ngem Al-alistoak No Maapuraak!”

Adda dagiti agkuna a no iyurayda inggat’ ultimo-minuto, al-alistoda. Ket no talaga a kastakayo, nasayaat. Ngem diyo koma kuskusiten ti bagiyo. Talaga kadi a kasayaatan ti magapuananyo no itagtagiurayyo ti ultimo-minuto?

Napaliiw ni Michael LeBoeuf iti librona a Working Smart: “Mammano, no adda man kadatayo ti addaan kasayaatan a gapuanan no maap-apura, nupay ditay patien dayta. . . . Umuna, no mapilitankay nga agtrabaho a madagdagdag, ad-adut’ panagkamaliyo. . . . Maikadua . . . , no adda rimsua a nakaro nga emerhensia daytanto ti mangagaw kadagita nagbassit a napateg a momento nga insangratyo iti dayta a trabaho. . . . Maikatlo, no ipapan a naimbag ti nagapuananyo ket sangkabassit lat’ nabusbosyo a kanito, kaipapananna nga ammoyo ti agtrabaho nga epektibo ngem sayo la aramiden ti kasta no madagdagkayo. Kuskusitenyo ti bagiyo gapu ta diyo ar-aramiden ti banag a kabaelanyo.”

Karurodyo Kadit’ Agur-uray?

Nalabit managsapsapakayo ngem kapilitan nga ur-urayenyo dagidiay maladladaw. Kasanoyo a matulongan wenno ibturan dagiti kabagian, gagayyem, wenno kakaduayo a kanayon a maladaw?

Matulonganyo dagidiay kanayon a naladaw babaen iti panangipalagipyo a nasakbay ti tulagyo kadakuada wenno babaen iti serioso a pannakisaritayo kadakuada maipapan iti dayta a problema. Nalabit dagiti dadduma nga agkaraladaw, gaput’ sursuroda wenno personal a pagkapuyanda, dida akseptaren ti tulong ket itultuloyda a parigaten dagiti dadduma babaen iti pannakaladawda. No kapilitan a makikaduakayo wenno makipagtrabahokayo kadagita a tattao, mabalin nga akseptarenyo ti panagladladawda a kas paset ti biag ket mangparnuaykayo kadagiti pamuspusan a mangibtur a sieepektibo iti dayta.

Kas ehemplo, antimano padaananyon ti inkay panagur-uray ket saganaanyo dayta. Nalabit agtulagkayo nga iti daydiay napintas a lugar ti paginnurayanyo, kas iti kantina wenno restauran. Wenno mangitugotkayo ti aramidenyo wenno basaenyo tapno di masayang ti tiempoyo nga agur-uray. Isapsapayo ti oras a pagtulaganyo tapno no maladawda man saankay unay a maimberna. No dadduma, kinasirib met no diyo iramraman dita planoyo dagidiay agkaraladaw.

Supapakanyo ti Naimbag nga Ugaliyo

No talaga a marigatankayo nga agsapsapa, diyo koma rasrasonan wenno iyaleng-aleng dayta, a namnamaenyo nga itagtagiuraydakayo. Mangipakita nga awan konsiderasionyo iti biag ken rikna ti dadduma. Agasenyo daydiay nobia a tallo nga oras ti ladawna idiay kasarna. Nagbanaganna, inapurada nga inyalis ti seremonia iti pribada a balay, ket nakaro ti pannakaisturbo dagiti nasurok a 200 a timmabuno. Pudno, no silalagiptayo kadagiti dadduma matignaytay koma nga agsapsapa!

Sigurado a ti kinasaetyo nga agsapsapa saanto la nga agresulta iti kinaimpuntoyo no di ket nasakbay pay kadagiti nakitulaganyo ken aktibidadesyo. No kastat’ mapasamak, supapakanyo ti bagiyo! Kuna ni Dr. Scott: “Ti nasalbaryo a tiempo arignat’ nasalbar a kuarta. Saanyo nga inayon dayta iti inaldaw a badyetyo; busbosenyo ketdi iti banag a pagragsakanyo. Lagipenyo dagidiay banag a kayatyo nga aramiden no adda la koma ekstrayo a sangapulo a minuto a binigat, wenno kaguduat’ oras iti rinabii, wenno sumagmamano la a minuto ditoy ken idiay iti inaldaw. Mangisaganakay ti aramidenyo, tapno masupapakanyo a siraragsak ti bagiyo basta nasapakayo.”

[Kahon/Dagiti ladawan iti panid 23]

Pamuspusan tapno Maparmekyo ti Panagur-uray Inggat’ Ultimo-Minuto

1. Bingay-bingayenyo dagiti dakkel, makautoy a trabaho nga agbalin a babassit, nalaka nga ileppas.

2. Mangiyusuatkayo iti pisikal nga addang tapno mairingpasyo ti trabahuenyo. Kas pangarigan, no naynay nga itungtungkuayo ti panangbasa iti maysa a libro, alaenyo dayta a libro idiay kabinet sayonto ikabil dita paboritoyo a tugaw a pagbasaan.

3. Adda koma pagkarianyo. Ibagayo iti gayyemyo wenno superbisoryo nga inkay iringpas dayta a proyekto iti naipiho a panawen.

4. Supapakanyo ti bagiyo basta nalpasyo ti maysa a paset dayta dakkel a proyekto.

5. No madlawyo nga agitungtungkuakayo, admitirenyo a kunayo, ‘Saysayangek lat’ tiempok.’ Daytoy a pammalagip itagadnakayto nga agkuti ket ikeddengyo nga isardeng ti panagitantan.

6. Usigenyo ti epektona ti agitantan: Matambakankanto kadit’ trabaho? Manayonan kadi ti gastos? Kas pangarigan ta agsakitka inton dumteng ti ultimo-minuto? No ngay naun-unday ti pannakairingpas ti proyekto ngem ti impapanmo? Addada kadi agsasagadsad a pakataktakan? Agsagabanto kadi ti kalidad ti ultimo-minuto a trabahom?​—Manipud “How to Get Control of Your Time and Your Life,” ni Alan Lakein.

[Dagiti ladawan]

Ti kunayo, masapul kadi nga ‘adda pay aramidenyo’ imbes nga inkayon iti nakitulaganyo?

Talaga kadi nga al-alistokayo no maapurakayo?

Agrelakskayo no agur-uraykayo wenno adda koma sabali nga asikasuenyo