No Narigat ti Panagbiag
MEDIO ubingak pay idi napilitanak a mangsaranget kadagiti naulpit a kinapudno ti biag. Mabalin nga umanamongkay kaniak a ti biag iti lubong ita ket talaga a di nainkalintegan. Daytat’ mapasamak kadatayo amin—inton agangay. Agsakittay amin. Pudno a mabalin a lumakay ti sumagmamano nga awanan aniaman a grabe a sakit, ngem inton agangay, sumangbay kadatayo amin ni patay.
Nalabit napalalo unay ti panangpampanunotko ken patay ngem iti mayanatup. Ngem palubosandak a mangilawlawag iti makagapu, ken no apay a nagunggonaanak iti napagteng kaniak.
Idi Agtawenak iti Siam
Naipasngayak idi Setiembre 1968 idiay Brooklyn, Nueva York, ti buridek kadagiti lima nga annak. Baldado ni Tatang, ket agtartrabaho ni Inang kas maysa a kahera tapno mabiagnakami. Idi agsiamen ti tawenko, nadlaw ni Inang a bimsog ti bangir ti tianko. Impannak iti maysa nga ospital iti lugarmi. Narikna ti doktora nga adda dakkel a bukol, ket sumagmamano nga aldaw kalpasanna, naiserrekak idiay Kings County Hospital.
Kalpasan a pimmanaw ni Inang, nagsangitak gapu ta mabutengak. Kabigatanna, dua a lallaki a nakakawes iti napusyaw nga asul ti nangipan kaniak idiay siled a pagoperaan. Ti kaudian a malagipko a nakitak sakbay a nariingak iti siled a pagpaimbagan isut’ makasisirap a silaw iti uluanak ken iti kasla naikalub iti ngiwatko. Sibaballigi a naikkat dagiti doktor ti maawagan Wilms’ tumor (maysa a kita ti kanser), maysa kadagiti bekkelko, ken paset ti dalemko.
Lima a lawasko idiay intensive care unit. Inaldaw a sukatan dagiti doktor ti bendak. Urayak la nga umkis no ikkatenda ti tape a naipigket iti bendak. Tapno diak unay marikna ti ut-ot, adda paumayen ti doktor nga ikagumaannat’ makiinnestoria kaniak. Malagipko pay a naestoria kaniak dayta a tao ti maipapan iti nagadu a tukak.
Kalpasan ti iruruarko manipud iti intensive care unit, uppat pay a lawas ti binusbosko idiay ospital. Bayat dayta a tiempo, nairugi ti pannakaagasko babaen iti radiasion. Nakasaksakit dagitoy—saan a gapu iti radiasion—no di ket gapu ta masapul nga agpaklebak, a nasakit pay laeng gapu iti operasion. Inaldaw a naagasanak babaen iti radiasion, manipud Lunes agingga iti Biernes.
Idi naparuarakon manipud ospital idi arinunos ti Nobiembre 1977, nagtultuloy ti pannakaagasko babaen iti radiasion kas maysa nga outpatient. Idi nalpasen dagitoy a panangagas, nangrugiakon a naagasan babaen iti chemotherapy. Inaldaw, Lunes agingga iti Biernes, masapul nga agriingak a nasapa saak mapan idiay ospital tapno maindieksionan kadagiti napigsa nga agas. Itudok ti doktor ti dagum iti maysa nga urat sa direkta nga ipalasatna ti agas iti dayta. Kabutengko dagiti dagum [isu nga] agsangitak, ngem kinuna kaniak ni Inang a masapul nga anusak tapno umimbagak.
Adda makadadael nga epekto dagiti pannakaagasko babaen iti chemotherapy. Inulawdak, ken masansan nga agbakuarak. Bimmaba ti darak, ken nagurot dagiti buokko.
Linapdan ti Sakit
Iti simmaganad a primavera, iti maysa a Domingo Sabet, agsagsaganakami a mapan idiay simbaan idi nagdaringungoak gapu iti kinababa ti darak. Amin ket pinadasen dagiti nagannakko ngem nagdaringungoak latta. Napasardeng dagiti doktor ti panagdaringungok babaen ti panangisullatda iti gasa iti agongko, ngem ti met ngiwatkon ti nagruaran ti dara. Agkakapsutakon gapu iti panagsayasay ti dara isu a nayospitalak. Tapno didak maakaran, masapul nga agusar dagiti sumarungkar kaniak iti guantes, maskara ti rupa, ken pangarpaw iti kawesda. Iti makalawas, umdasen ti ngimmatuan ti darak isu a napagawidak met laengen manipud ospital.
Naituloy manen ti chemotherapy. Diak makapageskuela, ket talaga a kailiwkon dayta. Kailiwko dagiti gagayyem ken ti pannakiay-ayamko kadakuada. Naisuroak idiay balay babaen iti maysa a tutor, yantangay patien dagiti doktorko a masapul a diak pay la ageskuela bayat a maag-agasanak babaen iti chemotherapy wenno uray pay inton nalpasen dayta.
Iti dayta a kalgaw, kayatko a sarungkaran da apongko idiay Georgia kas iti masansan nga aramidek idi, ngem saanak a napalubosan a mapan. Nupay kasta, inyurnos ti ospital ti panagpasiar dagiti pasiente nga addaan kanser iti maysa a pagpalpaliwaan a parke idiay New Jersey. Nupay nabannogak, naragsakak met.
Nairingpas ti chemotherapy idi arinunos ti 1978 ngem nagtultuloy ti pannakaisurok idiay balay babaen iti tutor—a no pagdadagupen ket nasurok a tallo a tawen. Idi nageskuelaak manen iti Enero 1981, adda rigrigatna ti makibagay kalpasan ti nabayag a pannakaisurok idiay balay. Pasaray mayaw-awanak ta diak mabirokan ti klasek. Kaskasdi, magustuak unay ti ageskuela. Nangnangruna a pagay-ayatko ti musika, panagmakinilia, ken ti physical education. Mannakigayyem ti dadduma kadagiti ubbing, ngem addada met mangsursuron kaniak.
Lapped iti Yiimbag
“Masikogka kadi?” ti inrugin nga inyimtuod dagiti ubbing. Gapu ngamin ta bimsog ti tianko. Imbaga ti doktor a diak agdanag, ngamin nagtubo kano manen iti dalemko. Nupay kasta, idi naeksaminak idi Marso, impayospitalnak ti doktor. Nangrugiakon a nagsangit—dua ket kagudua a bulan pay la a nageskuelaak.
Na-biopsy-ak a nangikkatanda iti tisyu manipud iti maysa a tumor iti dalemko. Idi mariingak kalpasan dayta nga operasion, ni Inang ti damo a nakitak. Agsangsangit. Kinunana nga adda manen kanserko sa dakkel unay ti tumor tapno maikkat isu a kasapulan a lumasatak manen iti chemotherapy tapno kumbet dayta. Agtawenak la idi iti 12.
Naipakat ti chemotherapy idiay ospital, a kaipapananna a pasaray mapanak sadiay iti dua wenno tallo nga aldaw iti sumagmamano a lawas. Kas iti sigud, nagsagabaak iti pannakaulaw ken panagbakuar. Naamnaw ti panagramanko iti taraon, sa nagurot amin a buokko. Nagtultuloy ti pannakaagasko babaen iti chemotherapy iti intero a 1981. Kabayatanna, idi Abril, nageskuelaak manen idiay balay.
Idi apagtapog ti 1982, idi nayospitalak tapno maoperaan, agkakapsutak ta masapul a tulongandak dagiti nars a sumagpat iti timbangan tapno maammuanda ti dagsenko. Kimbet ti tumor gapu iti chemotherapy, isu a nabaelan nga inikkat dayta dagiti siruhano agraman ti sabali a paset ti dalemko. Nayospitalak manen iti agdua a bulan. Agingga iti ngalay ti 1982, naglasatak manen ti chemotherapy, a nagtultuloy agingga iti nasapa a paset ti 1983.
Bayat daytoy a tiempo, maldaanganak ta diak makapageskuela. Ngem idin nagtubo manen ti buokko, ket mayat manen ti rikriknak. Naragsakak ta sibibiagak.
Kamaudiananna, Ageskuelaak Manen
Inyurnos ti tutor-ko idiay balay nga aggraduarak iti junior high school a kaduak ti klase a nabiit a nakitimpuyogak idi 1981. Magagaranak unay iti daytoy; naimbag ta makitak manen dagiti gagayyemko ken adu manen ti magayyemko. Idi dimteng ti aldaw ti panagtuturpos idi Hunio 1984, nakiretratoak kadagiti gagayyem ken mannursurok, ket rinetratonak ti pamiliak a pakalaglagipan daytoy a naisangsangayan nga okasion.
Iti dayta a kalgaw, napanko sinarungkaran da apongko idiay Georgia ket naggianak sadiay iti gistay intero a kalgaw. Idi nagawidak iti arinunosen ti Agosto, panagseserrek manen. Wen, ageskuelaak manen. Nagagaranak unay!
Panaginteres iti Relihion
Naisalsalumina da Dawn ken Craig kadagiti dadduma nga estudiante, ket kaykayatko ida. Ngem idi regaluak ida iti Krismas, kinunada a dida selselebraran [dayta]. “Judiokayo kadi?” inamadko. Inlawlawag ni Craig a Saksi ida ni Jehova ken talaga a di Nakristianuan ti Krismas. Inikkannak iti magasin a Pagwanawanan ken Agriingkayo! a mangisalaysay iti [dayta a] tema.
Naginteresak maipapan iti relihionda, a kasla naisalsalumina unay. No makimisakami, isu la nga isu ti mangmangngeganmi: ‘Mamatikayo ken Jesu-Kristo, agpabautisarkayo, ket makapankayto idiay langit.’ Ngem kasla naglaka dayta. Patiek a no nakalaklaka amin a bambanag, siguro maysaka a henio, wenno adda depektom. Ammok a saanak a henio, isu a makunak nga adda la ketdi depekto ti isursuro ti iglesia.
Idi agangay, rinugiannak ni Craig nga inyadalan iti Biblia kabayatan iti recess-mi no aldaw. Maysa nga aldaw, inawisnak iti maysa nga asamblea dagiti Saksi ni Jehova, ket dimmar-ayak. Nasapulak ni Craig ket nakikatugawak kenkuana ken ti pamiliana. Nasdaawak iti nakitak—dagiti tattao iti nadumaduma a pulí a sangsangkamaysa nga agdaydayaw—ket nasdaawak met kadagiti amin a nangngegak.
Idi innalami ken Craig dagiti baro nga eskediolmi agpaay iti baro a tawen ti panagseserrek, dikam makapagadalen iti Biblia gapu ta saanen nga agpada ti oras ti recess-mi. Immawag ti nanang ni Craig ken Inangko tapno damagenna no mabalin nga isu laengen ti mangyadal kaniak, ngem nagmadi ni Inang. Di nagbayag, pinalubosannak met laeng a tumabuno kadagiti Nakristianuan a gimong. Isu a tineleponuak ti Kingdom Hall nga adda iti direktorio ti telepono ket naammuak a mangrugi ti gimong iti alas 9 t.b. ti Domingo. Iti aldaw kasakbayanna, pinagnak ti agarup 30 a bloke agingga iti Kingdom Hall tapno masiguradok nga ammok ti dalan.
Idi timmabunoak kabigatanna, dinamag kaniak ti maysa a lalaki no simmarungkarak manipud iti sabali a Kingdom Hall. Kinunak a damok ti sumarungkar ngem nabayag met bassiten a nakipagad-adalak. Sisisingpet nga inawisnak a makikatugaw kadakuada ken baketna. Naidumduma unay dagiti gimong ngem idiay simbaan. Nasdaawak iti kinagagar dagiti adu a nagkomento kabayatan ti benneg a saludsod-ken-sungbat. Agkomento uray ubbing. Intayagko ti imak ket sinungbatak met ti maysa a saludsod. Nanipud idin, intultuloyko a tinabunuan dagiti gimong ket rimmang-ay ti pannakaawatko kadagiti kinapudno ti Biblia.
Sabali Manen a Lapped iti Yiimbag
Idi Disiembre 1986, kabayatan ti maudi a tawenko iti high school, napanak iti kadawyan a panagpa-checkup-ko. Adda atap ti doktor iti nakitana iti kanawan a barák, isu a pinasublinak tapno ma-X-ray-ak manen. Idi naammuak nga adda a talaga sakit nga impalgak dagitoy, nakasangitak.
Naaramid ti biopsy; nagusar ti doktor iti dagum a mangikkat iti sangkabassit a tumor manipud iti barák. Napaneknekan a ti nagtubon ket kanser. Kinapudnona, adda tallo a tumor, agraman ti maysa a dakkel iti asideg dagiti arteria ti pusok. Kalpasan ti pannakisaritami iti doktor, naikeddengmi nga agtomarak iti dua a pang-eksperimento nga agas a mangpakebbet iti tumor sakbay ti operasion. Rimsua dagiti madi nga epektona kas iti sigud—naan-anay a panagurot ti buok, pannakaulaw, panagbakuar, ken nababa a dara.
Maldaangak idi damo, ngem rinugiak ti masansan a panagkararag ken Jehova, ket daytoy ti nangpabileg kaniak. Innem la a bulanen sakbay ti panagtuturpos. Mannakaawat ken nasingpet dagiti mannursurok; kiniddawda laeng nga ipakitak ti surat ti doktor ken ikagumaak nga aramiden dagiti trabahok idiay eskuelaan.
Narigat ti Ageskuela
Malaksid iti karit a masapul nga aramidek dagiti trabahok iti klase nupay masakitak unay, nangrugin nga agurot ti buokko. Idi gimmatangak iti peluka, kinuna dagiti kaeskuelaak a nagpintas ti buokko—dida ammo a peluka dayta. Nupay kasta, ammo dayta ti maysa a barito. Kada sumrekak idiay siled a pagadalanmi, isuratna ti sao a “peluka” idiay pisara, sada pagkakatawaan ken pagaangawan nga aggagayyem. Amin dagiti panangsutsutilda ti nangpaleddaang kaniak.
Sa, maysa nga aldaw iti aduan tao a pasilio, adda nangguyod iti pelukak. Timmalliawak a dagus sa pinidutko dayta. Ngem adun nga ubbing ti nakakita iti kalbo nga ulok, ket nasair unay ti riknak. Napanak iti maysa nga agdan saak nagsangit. Kabigatanna, nadlawko ti babawi iti rupa ti sumagmamano nga estudiante gapu iti napasamak. Kinuna kaniak dagiti kaklasek nga adda maysa a balasitang a nangtangdan iti barito a nangguyod iti pelukak.
Narigat ti Takderko Maipapan iti Dara
Gapu iti chemotherapy, bimmaba unay ti darak. Nakarkaro pay, pasaray agdaringungoak, no dadduma mamindua wenno mamitlo a daras iti kada aldaw. Saanak pay idi a nabautisaran, ngem sibibileg ti takderko ket kinunak a kas maysa a Saksi ni Jehova, diak agpayalison iti dara. (Aramid 15:28, 29) Pinaregta ti inaunaan a manangko ti maysa kadagiti ubing pay a kaanakak tapno ibagana kaniak a dinak kayat a matay. Nakaunget ni Tatang, ipapilitna a mayalisonanak iti dara, ket sangkakuna ni Inang a mapakawannak ti Dios no agpayalisonak.
Kabayatanna, pinakdaarannak dagiti doktor nga iti kasdi a kababa ti darak, mabalin a maatake ti pusok wenno mapadasak ti ma-stroke. Yantangay determinadoak nga agtalinaed a natibker, pinagpirmadak iti maysa a mangwayawaya a porma nga agkuna a no matayak, awantot’ sungsungbatanda. Nakaungarak met la idi agangay isu a nakaawidak ken nakapageskuela manen. Nupay kasta, gapu iti nababa a darak, inkeddeng dagiti doktor a maagasanakon babaen iti radiasion imbes nga iti chemotherapy. Maagasanak iti kastoy iti inaldaw kalpasan ti panageskuelak nanipud idi arinunos ti Abril agingga iti apagtapog ti Hunio 1987.
Panagturpos, Sa Panagpabautisar
Ti panagturpos ket maysa a naisangsangayan nga okasion. Tinulongannak ni manangko a gumatang iti bestidak, ket gimmatangak iti baro a peluka. Ni Inang ken ti dua pay a manangko ti dimmar-ay sadiay, ket kalpasanna, nagkakaduakami para iti maysa a nakalalagip a pannangan.
Iti daydi a tiempo, saanak nga agpapaagas iti chemotherapy wenno radiasion. Ngem sumagmamano a lawas kalpasanna, inawagannak ti doktor ket kinunana a masapul a mapanak idiay ospital agpaay iti agsasagadsad manen a chemotherapy. Diak kayat ti mapan gapu ta makalawas laengen, tabunuakton ti kombension distrito dagiti Saksi ni Jehova idiay Yankee Stadium sadi Siudad ti Nueva York. Nupay kasta, kinuna ni Inang a mapanak tapno malpasen ti pannakaagasko. Isu a napanak.
Maragsakanak unay kabayatan ti kombension agsipud ta iti Sabado, Hulio 25, 1987, mabautisaranakon. Adda eskortmi a polis a nagpa-Orchard Beach, ti lugar a pagbautisaran. Kalpasan ti panagbautisarko, nagsubliak idiay istadium para iti nabatbati pay a programa iti aldaw. Nariknak ti bannogko iti karabiyánna, ngem nagrubbuatak iti agsapa ti Domingo ket dinar-ayak ti maudi nga aldaw ti kombension.
Panangsaranget Manen iti Isyu ti Dara
Iti simmuno a malem, nayospitalak gapu iti gurigor a 39 degrees Celsius, impeksion ti bekkel, ken nakarot’ kinababana a dara. Namutbuteng ti doktor a kiddawenna ti bilin ti korte sana ipilit ti dara kaniak no diak pirmaan ti porma nga anamongak ti payalisonan. Mabutengak unay. Pilpilitennak ti pamiliak; intukon payen ni manangko nga itedna ti dadduma a darana, ngem nagmadiak.
Namin-adu a nagkararagak ken Jehova tapno tulongannak nga agtalinaed a sititibker. Naimbag ta nangrugi a ngimmato ti darak, ket didakon pinilit a mayalisonan. Nupay masapul a maitultuloy kaniak ti chemotherapy, awanen ti mabalin a pangitudokanda nga uratko. Isu a nangaramid ti siruhano iti bassit a lussok iti baba ti aliwadangko tapno maiserrek ti maysa a banag a pagnaan ti agas.
Idi napagsaritaanmi ti pannakaikkat dagiti tumor iti barák, kinuna ti siruhano a dinak yalisonan malaksid no kasapulan unay. Kinuna ni Inang nga umanamongakon, isu nga immanamongak. Ngem madi ti riknak kalpasanna, ngamin daytat’ yaanamong met laeng iti pannakayalison ti dara. Dagus a nangsapulak iti maysa a siruhano a mangipasiguro a di mangusar iti dara. Kasla awan mamaay ti panangsapulko, ngem kamaudiananna, nakasapulak met laeng, ket nayeskediol ti operasion idi Enero 1988.
Awan ti inted ti doktor a pangnamnamaan nga agbiagak pay. Kinapudnona, idi rabii sakbay ti operasion, immay iti siledko sa kinunana: “Ikagumaak nga aramiden ti operasion.” Mabutengak; agtawenak la idi iti 19 ket diak kayat ti matay. Nupay kasta, sibaballigi a naikkat ti tallo a tumor, agraman ti dua a kakatlo iti barák. Nakaskasdaaw ta makalawasko laeng idiay ospital. Kalpasan ti panagpaungarko idiay balay iti dua ket kagudua a lawas, naglasatak manen iti chemotherapy, ket napadasak manen dagiti kadawyan a dakes nga epektona.
Agarup iti daytoy a tiempo, nagsakit metten ni tatang iti kanser, ket maysa a rabii sumagmamano a bulan kalpasanna, isut’ nasarakan lattan ni Inang a natay idiay siled a pagturturoganna. Kalpasan ti ipapatayna, nangrugiak a nageskuela iti maysa a trade school a sadiay ti nagadalak iti kinasekretaria. Mayat met idin ti pammagik, panageskuelak, ken espiritualidadko, [ket] nakapag-auxiliary payunirak pay ketdi (temporario nga amin-tiempo a ministro).
Kaskasdi a Sabali Manen a Lapped iti Yiimbag
Idi Abril 1990, dinar-ayak ti rambak ti panagkasar ti inaunaan a manongko idiay Augusta, Georgia. Bayat ti kaaddak sadiay kinuna ni manongko: “Dakkel a talaga ti gurongmo.”
“Panagkunam ania ngata dayta?” inamadko.
“Diak ammo,” insungbatna.
“Nalabit tumor,” kinunak.
Kalpasan ti panagsublik idiay Siudad ti Nueva York, nagpadoktorak. Impalgak ti naaramid a biopsy babaen iti lokal nga anesthesia ti sabali pay a Wilms’ tumor iti makinkanigid a gurongko. Impalgak dagiti panagsukimat a saan a naapektaran ti tulang, ngem dakkel unay ti tumor tapno maikkat. Isu a nasurot ti kadawyan a chemotherapy.
Di nagbayag, agkarabakuarakon; adda nagbará iti bagisko. Binang-aran dayta ti dagus nga operasion. Nupay kasta, nagtitiritir ti bagisko, ket kasapulan ti sabali pay nga operasion. Bimmaban ti hemoglobinko iti gistay uppat, ket sangkakuna ti doktor: “Masapul a mayalisonanka. Mataykanton. Nalabit dikan mabigatan.” Nabatibatak maipapan kadagiti sementerio ken ipapatay.
Nakaungarak met laeng idi Oktubre kalpasan ti pannakaikkat ti tumor. Inikkatda met ti ag-70 porsiento iti lasag ti gurongko. Mapagduaduaan no makapagnaak manen. Ngem masapul a magnaak tapno makapagbiaheak idiay Siudad ti Nueva York, isu a babaen iti therapy ken determinasion, nakapagnaak manen—idi damo babaen iti walker, idi kuan crutches, simmaganad baston, ken kamaudiananna maysa a leg brace, a nangipalubos iti nawaya a panangusar ti imak iti Biblia iti ministerio a panagbalaybalay. Kabayatan ti chemotherapy, 27 kilo laeng ti kadagsenko; 155 centimetro ti katayagko ket kadawyan a 54 kilo ti normal a kadagsenko. Bayat a dimmagsenak ken dimmakkel ti gurongko, itultuloy met idi dagiti doktor a pinadakkel ti brace-ko. Kamaudiananna, idi nadanonkon ti normal a kadagsenko, inyaramidandakon iti baro.
Kaskasdi a Narigat ti Biag
Idi kalgaw ti 1992, kasla normalen ti bagik ken in-inanamaek a mabalinak ti ag-auxiliary payunir. Idi Nobiembre, naawatko ti maysa a surat a nangparagsak kaniak iti kasta unay. Nailanad iti dayta a makaparegta kadagiti sabsabali dagiti kapadasak iti biag, ket naawisak a mangisalaysay kadakuada tapno maipablaak iti Agriingkayo! Nagtun-oy ti ragsakko iti liday iti simmuno a lawas.
Impalgak ti nayugalin a pannaka-X-ray ti barukongko nga addada tumor ti nabatbatin a nasayaat a barák. Napalalot’ sangitko, saak nagsangit pay nga ad-adda. Naibturakon ti pannakapukaw ti maysa a bekkelko, paset ti dalemko, kaaduan iti makinkanigid a barák, paset ti gurongko, ngem awan asinoman a makalasat no mapukaw ti duan a barána. Inandingaydak manen ti pamiliak ken dagiti gagayyemko, ket determinadoak a manglaban manen iti sakit.
Nairugi ti chemotherapy a mangpakebbet kadagiti tumor. Impagarup ti doktor a mabalin a maikkat ida ket masalbar ti bará. Idi Marso 1993, naipanak iti siled a pagoperaan. Naammuak kalpasanna a basta nangiwada iti pangkitaanda sadak dinait met laeng. Dida maikkat dagiti tumor no dida ikkaten ti bará. Nanipud idin aglaslasatak iti napigsa a chemotherapy iti panagregget a mangpapatay kadagiti tumor.
Maawatanyo kadin no apay a sumken iti panunotko ni patay? Nabalinak ngata nga inutob a naimbag no apay a mataytayo ken no ania ti adda a namnama iti masakbayan no awan rigat ti panagbiagko? Diak sigurado. Nupay kasta, siguradoak no ania ti talaga a napateg, saan a no agbiag wenno mataytayo ita, no di ket no magun-odantay met laeng ti bendision ni Jehova a Dios, Daydiay makaipaay kadatayo iti agnanayon a biag. Ti panangpampanunotko iti namnama a biag iti [inkarina a] baro a lubong, panangyallatiwko kenkuana kadagiti awitko, ken ti idedekketko kadagiti gagayyem a kapadak ti namnama ti nakatulong kaniak nga agibtur.—Salmo 55:22; Apocalipsis 21:3, 4.
Maragsakanak ta nakaradkad ti dadduma nga agtutubo. Manginanamaak a ti insalaysayko ti mangtignay iti adu kadakuada nga usaren dayta, saan nga iti barengbareng a raragpaten, no di ket iti nainsiriban a pamay-an iti panagserbi ken Jehova. Anian a nagngayed ti tiempo inton matagiragsaktayo ti naimbag a salun-at iti agnanayon idiay baro a lubong ti Dios! Dinton kasapulan sadiay dagiti doktor, ospital, indieksion, tube—awan, awanton ti mangipalagip kadatayo iti daytoy masakit ken matmatayen a daan a lubong.—Kas insalaysay ni Kathy Roberson.
[Ladawan iti panid 21]
Idi nagturposak iti junior high school
[Ladawan iti panid 23]
Itutulong iti serbisio ti taraon iti maysa nga asamblea sirkito sadi Nueva York