No Apay Adu ti Mamati nga Agpatingga ti Lubong

PUDNO a nakalkaldaang ti kasasaad ti lubong, a dagus a bigbigen ti adu itatta. “Nagdamagakon kadagiti tattao iti nadumaduma a paset ti lubong maipapan iti gundaway a maaddaan iti nasayaat a masanguanan,” insurat ti ebanghelista a ni Billy Graham. “Kaaduan kadakuada ti addaan iti nalidem a panangmatmat. . . . Kankanayon a nausar dagiti sao nga ‘Armagedon’ ken ‘Apocalipsis’ a mangdeskribir kadagiti mapaspasamak iti lubong.”

Apay a masansan a mausar ti sasao nga “Armagedon” ken “Apocalipsis” a mangdeskribir iti kasasaad itatta? Ania ti pategda?

Dagiti Nagtaudanda iti Biblia

Saritaen ti Biblia “ti gubat ti naindaklan nga aldaw ti Dios a Mannakabalin-amin” ket inaigna daytoy a gubat iti lugar nga “iti Hebreo maaw-awagan Har–Magedon,” wenno Armagedon. (Apocalipsis 16:14-16) Depinaren ti Webster’s New Collegiate Dictionary ti Armagedon kas “ti maudi ken mangipatingga a gubat dagiti puersa ti naimbag ken dakes.”

Nupay nagtaud ti “apocalipsis” iti sao a Griego a kaipapananna “panangipalgak,” wenno “pannakalukais,” naaddaan dayta iti sabali a kaipapanan. Ti libro ti Biblia a Paltiing, wenno Apocalipsis, ipaganetgetna ti panangdadael ti Dios kadagiti nadangkes ken ti Sangaribu a Tawen a Panagturay ti Anakna, ni Jesu-Kristo. (Apocalipsis 19:11-16; 20:6) Gapuna, depinaren ti Webster’s New Collegiate Dictionary ti “apocalipsis” a kas “ti di maliklikan a didigra toy lubong a pangdadaelan ti Dios kadagiti agturturay a pannakabalin ti dakes ket pagungarenna dagiti nalinteg iti biag iti mesianiko a pagarian.”

No pagsasaritaan ti tattao ita ti lubong ken ti kasasaadna, nabatad a naimpluensiaanda iti naibaga iti Biblia. Ania ti talaga a kunaen ti Biblia maipapan iti panungpalan ti lubong?

Ti Biblia ken ti Panungpalan ti Lubong

Nakabatbatad ti panangipadto ti Biblia iti panungpalan ti lubong. Sinarita ni Jesu-Kristo ken dagiti adalanna ti maipapan iti tiempo ti panungpalan. (Mateo 13:39, 40, 49; 24:3; 2 Timoteo 3:1; 2 Pedro 3:3; King James Version) Nupay kasta, dida kayat a sawen a madadael ti daga a mismo. Maipapan iti literal a daga, kunaen ti Biblia: “Dinto maisina uray kaanoman, wenno iti agnanayon.” (Salmo 104:5) Ti ebkas a “panungpalan ti lubong” kaipapananna laeng ti “panagpatingga ti sistema dagiti bambanag.”​—New World Translation.

Sinarita ni apostol Pedro ti lubong kasanguanan ti Layus idi kaaldawan ni Noe ket kinunana: “Nadadael ti lubong iti daydi a tiempo [a buklen dagiti di nadiosan a tattao] idi nalayus iti danum.” Intuloy ngarud a kinuna ni Pedro a ti agdama a lubongtayo ket “maisagsaganada iti aldaw ti panangukom ken ti pannakadadael dagiti di nadiosan a tattao.” (2 Pedro 3:5-7) Nagsurat met ni apostol Juan: “Ti lubong aglabas ken kasta met ti tarigagayna, ngem ti mangaramid iti pagayatan ti Dios agtalinaed iti agnanayon.”​—1 Juan 2:17.

Bayat ti panungpalan daytoy a lubong, maigarangugongto met ti di makita a di nadiosan nga agturayna. (Apocalipsis 20:1-3) Nagsurat ni apostol Pablo maipapan itoy a nadangkes nga agturay: “Ti dios daytoy a lubong binulsekna ti is-isip dagiti di mamati.” Kinuna ni Jesus maipapan kenkuana: “Ita ti prinsipe daytoy a lubong [ni Satanas a Diablo] maparuarto.”​—2 Corinto 4:4; Juan 12:31; KJ.

Saan aya a bendisionto ti pannakapukaw daytoy a lubong ken ti nadangkes nga agturayna? Nabayagen nga inkarkararag dagiti Kristiano a mapasamak daytoy, a dawdawatenda ti iyaay ti Pagarian ti Dios ken ti pannakaaramid ti pagayatanna ditoy daga. Ikarkararagda ti panagtignay ni Jesu-Kristo kas panagtulnog iti bilin ni Amana a mangpukaw iti amin a kinadakes ditoy daga!​—Salmo 110:1, 2; Proverbio 2:21, 22; Daniel 2:44; Mateo 6:9, 10.

Nupay kasta, mangibangon daytoy iti saludsod: Saan ngata a timmaud dagitoy nga ulbod, wenno biddut a padles iti panungpalan ti lubong gapu ta nagipadto dagiti tattao iti petsa daytoy a pasamak a naibatay iti di umiso a pannakaawat wenno biddut nga aplikasion dagiti pudno a padto ti Biblia? Kitaentayo.

Di Umiso a Pannakaawat Idi Umuna a Siglo

Usigenyo ti napasamak idi umuna a siglo. Idi dandanin umuli ni Jesus idiay langit, sigagagar a dinamag dagiti apostolna: “Apo, isublim kadi ti pagarian ti Israel iti daytoy a tiempo?” Tinarigagayanda a dagus a tagiragsaken ti isuamin a bendision ti Pagarian, ngem kinuna ni Jesus: “Saan nga agpaay kadakayo ti panangammo kadagiti tiempo wenno pampanawen nga inkabil ti Ama iti bukodna a masakupan.”​—Aramid 1:6, 7.

Tallo laeng nga aldaw sakbay ti ipapatayna, umasping met la iti dayta ti sinarita ni Jesus: “Agtultuloykayo nga agbantay, ngarud, agsipud ta dikay ammo no iti ania nga aldaw nga umay ti Apoyo.” Innayonna pay: “Maipapan iti dayta nga aldaw wenno ti oras awan ti asinoman a makaammo, uray dagiti anghel sadi langit wenno uray ti Anak, no di ti Ama. Agtultuloykayo a kumitkita, agtultuloykayo a siririing, ta dikay ammo no kaano ti naituding a tiempo.” (Mateo 24:42, 44; Marcos 13:32, 33) Sumagmamano a bulan sakbayna, namaregta met ni Jesus: “Agtultuloykayo a nakasagana, agsipud ta iti oras a dikay ipagarup mabalin a ti Anak ti tao umay.”​—Lucas 12:40.

Nupay dagitat’ impakdaar ni Jesus, dagiti immuna a Kristiano, a magagaran iti kaadda ni Kristo ken dagiti bendision nga iyegna, rinugiandan a pinampanunot no kaanonto a matungpal dagiti kari iti Pagarian. Gapuna, nagsurat ni apostol Pablo kadagiti taga Tesalonica: “Maipapan iti kaadda ni Apotayo a Jesu-Kristo ken iti pannakaurnongtayo a sangsangkamaysa kenkuana, kiddawenmi kadakayo a dikay koma sidadaras a magunggon manipud iti panagpampanunotyo wenno madanagan uray babaen iti naipaltiing nga ebkas wenno babaen iti naisao a mensahe wenno babaen iti surat a kasla naggapu kadakami, a kasla ti aldaw ni Jehova ket dimtengen.”​—2 Tesalonica 2:1, 2.

Ipamatmat ti sasao ni Pablo nga adda nagbiddutan ti dadduma nga immuna a Kristiano iti pananginanama. Nupay nalabit saan a nagipadto dagiti Kristiano idiay Tesalonica iti naikeddeng a petsa ti ‘pannakaurnongda ken Kristo idiay langit,’ nabatad nga impagarupda nga asidegen dayta a mapasamak. Masapul a makorehir ti panangmatmatda, ket inaramid ti surat ni Pablo daytoy.

Kasapulan Met ti Dadduma ti Pannakakorehir

Kas naammuantayon iti umuna nga artikulo, kalpasan ti umuna a siglo, ninamnama met ti dadduma ti kaitungpalan dagiti kari ti Dios iti naikeddeng a tiempo. Nagipadto ti dadduma a mapasamak ti panungpalan ti lubong iti panungpalan ti sangaribu a tawen, a makuenta manipud pannakaipasngay wenno ipapatay ni Jesus. Ngem napaneknekan met nga ulbod, wenno biddut dagiti padtoda.

Daytoy ibangonna dagiti saludsod a: Dagiti kadi biddut maipapan iti kaitungpalan dagiti kari ti Biblia kaipapananda a biddut a mismo dagiti kari? Mapagtalkan kadi dagiti kari ti Dios? Ken kasano nga inawat dagiti moderno a Kristiano ti pannakakorehir maipapan itoy a banag?