Ti Bileg ti Anunsio
ITI nabayagen a tiempo, maysa a komersial iti telebision ti naipakaammo kadagitoy a sasao, “Ket ita, adda sumagmamano a sasao a maibaga ti isponsortayo.” Dagiti isponsor isu dagiti kompania nga agbayad tapno mayanunsio dagiti produktoda. Nupay aglaplapusananen dagiti “sumagmamano a sasao a maibaga ti isponsortayo,” gumasgasto pay laeng dagiti isponsor kadagiti warnakan ken media a paglinglingayan—telebision, dagiti magasin, periodiko, ken radio. Gapuna, ikagkagumaan dagiti isponsor ti mangimpluensia babaen iti agparang ken saan nga agparang iti media.
Tapno iyilustrar: Idi 1993 maysa a kompania idiay Alemania nga agpatpataud iti luxury car ti nagsurat kadagiti 30 a magasin a dagiti anunsio a mangyan-anunsio kadagiti luganda maiparangda koma “laeng iti positibo a panangmatmat ti editorial.” Inlawlawag ti surat a dagiti ruar ti magasin nga addaan kadagiti anunsioda saan koma a mangiparang iti aniaman a material a mangbabalaw iti luganda, kadagiti produkto nga Aleman, wenno iti Alemania. Siempre, saan a nakaskasdaaw a daytoy a kompania, a gumasgasto iti $15 milion iti anunsio iti magasin, inanamaenna “ti positibo a panangmatmat ti editorial.”
Saan met a nakaskasdaaw no dagiti magasin nga aganunsio kadagiti baro a trahe de boda dida awaten dagiti anunsio nga agpaay kadagiti nausaren a trahe de boda wenno dagiti periodiko a manginagan kadagiti broker ti real estate dida ibaga kadakayo no kasano ti igagatang iti balay no awananda iti balay. Kasta met, saantay nga agsiddaaw no ti media a mangyanunsio iti sigarilio wenno loteria dida babalawen ti panagsigarilio wenno panagsugal.
Ti Kultura ti Aggatang
Ngarud, ti bileg ti panaganunsio, saan laeng a ti panaglako kadagiti bambanag. Itandudona ti estilo ti panagbiag ti aggatang, maysa a sangalubongan a kultura a naipamaysa kadagiti material a bambanag.
Adda kadi aniaman a pagdaksan dayta? Dayta agdepende no siasino ti pagsaludsodanyo. Agrason dagiti agan-anunsio a pagay-ayat dagiti tattao ti gumatang ken agikut kadagiti bambanag; serbian ti panaganunsio dagiti pagayatanda. Kasta met, kunada, ti panaganunsio mangpataud kadagiti trabaho, mangisponsor kadagiti panagay-ayam ken iti arte, tumulong a mangipaay iti kabaelan a media, paregtaenna ti kompetision, parang-ayenna dagiti produkto, pagtalinaedenna a nalaka ti presio, ken tulonganna dagiti tattao nga agpili a naimbag no aggatangda.
Dadduma ti agkuna a ti panaganunsio pagdukotenna ken dina penken dagiti tattao kadagiti ik-ikutanda, rubroban ken pataudenna dagiti awan inggana a tarigagay. Insurat ti managsirarak a ni Alan Durning: “Dagiti anunsio, kas iti panawentayo, nakaro ti panagbaliwbaliwna, hedonistiko (ragragsak laeng ti napateg), napno iti panagarapaap, guyugoyen ti agdama nga uso; itan-okda ti indibidual, itandudoda ti panagusar a kas pamay-an ti personal a pannakapnek, ket patalgedanda a ti irarang-ay ti teknolohia ti puersa a mangtubay ti pagtungpalan.”
Ti Bilegna a Mangimpluensia Kadakayo
Ti kadi komersial nga anunsio tulongannatay a mangtubay iti kinataotayo ken kadagiti tarigagaytayo? Nalabit. Nupay kasta, dakkel man wenno bassit dayta nga impluensia, agpannurayda kadagiti dadduma nga impluensia.
No paiwanwantayo kadagiti prinsipio ti Biblia ken kadagiti moral a prinsipio, mabigbigtayo nga awan ti pagdaksan ti panangikut kadagiti material a bambanag. Ngamin, binendisionan ti Dios da Abraham, Job, Solomon, ken dadduma pay iti aglaplapusanan a kinabaknang.
Iti kasumbangirna, no iyaplikartayo dagiti Nainkasuratan a prinsipio, liklikantayo ti di pannakapnek dagidiay agsapsapul iti pannakapnek ken kinaragsak nga awan inggana a panagsapul kadagiti material a bambanag. Ti mensahe ti Biblia ket saan a “Gumatangka agingga a mabannogkan.” Imbes ketdi, ibagana kadatayo:
Agtalektayo iti Dios. “Ibilinmo kadagidiay babaknang itoy agdama a sistema ti bambanag a saan koma a nangato ti panagpampanunotda, ket isadagda ti namnamada, saan a kadagiti pagduaduaan a kinabaknang, no di ket iti Dios, a sibabaknang a mangipaay kadatayo iti isuamin a bambanag a pagragsakantayo.”—1 Timoteo 6:17.
Mapnektayon. “Awan ti inyegtayo iti lubong, ket ditay met mabalin ti mangitugot iti aniaman a banag. Gapuna, no adda pagtaraon ken pagkawestayo, mapnektayon kadagitoy a bambanag.”—1 Timoteo 6:7, 8.
Agbalintayo a naemma. “Tarigagayak a dagiti babbai arkosanda dagiti bagbagida iti naimbag-pannakaurnosna a kawes, buyogen ti kinaemma ken kinasimbeng ti panunot, saan a kadagiti estilo a panangsallapid iti buok ken balitok wenno kadagiti perlas wenno nangina unay a lupot, no di ket iti wagas a maitutop kadagiti babbai nga agkunkuna nga agraemda unay iti Dios, awan sabali, babaen kadagiti naimbag nga ar-aramid.”—1 Timoteo 2:9, 10.
Ammuentayo a natantan-ok ti nadiosan a kinasirib ngem ti kinabaknang. “Naragsak ti tao a makasarak iti sirib, ken ti tao a makaala iti pannakaawat. Ta ti pannakagun-od kenkuana nasaysayaat ngem pannakagun-od iti pirak, ket ti magunggona kenkuana nasaysayaat ngem balitok a nasudi. Napatpateg ngem dagiti rubi: ket awan kadagiti bambanag a mabalinmo a tarigagayan ti mayasping kenkuana. Ti kaatiddog dagiti al-aldaw adda iti imana a kanawan; iti imana a katigid adda dagiti kinabaknang ken dayaw. Dagiti dalanna dalan ida a nakaay-ayo, ket amin a danana natalna. Isu ti kayo ti biag kadagiti kumpet kenkuana: ket naragsak ti siasinoman a mangsalimetmet kenkuana.”—Proverbio 3:13-18.
Iyugaliyo ti mangted. “Ad-adu ti kinaragsak iti panangted ngem iti panangawat.”—Aramid 20:35.
Mabalin a kunaen ti maysa a daytoy a serie dagiti artikulo ket maysan a kita ti anunsio, maysa a “mangitandudo” iti kapanunotan a ti naespirituan a prinsipio saan koma a marimbawan dagiti namaterialan a prinsipio. Sigurado nga umanamongkayo iti kasta a konklusion.
[Kahon iti panid 9]
Panangyanunsio iti Pagarian ti Dios
Ania ti maysa a kasayaatan a pamay-an a panangdanon kadagiti tattao babaen iti makaallukoy a mensahe? Kuna ti libro nga Advertising: Principles and Practice: “Iti maysa a nakasaysayaat a lubong, tunggal agpatpataud mabalinna ti makisarita a personal iti tunggal aggatang maipapan iti produkto wenno serbisio a mailaklako.” Boluntario nga ipabpablaak dagiti pudno a Kristiano ti Pagarian ti Dios iti kastoy a pamay-an iti dandani 2,000 a tawenen. (Mateo 24:14; Aramid 20:20) Apay a saan nga usaren ti ad-adu a negosio daytoy a pamay-an ti panangdanon kadagiti tattao? Ilawlawag ti libro: “Nakangingngina. Ti isasarungkar dagiti aglaklako mabayadan iti nasurok a $150 iti tunggal isasarungkar.” Siempre, boluntario nga “iwaragawag” dagiti Kristiano ti Pagarian ti Dios. Paset ti panagdayawda dayta.
[Dagiti ladawan iti panid 8]
Ti mensahe ti Biblia ket saan a “Gumatangka agingga a mabannogkan”